અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના તણાવ વચ્ચે એક મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. US પ્રેસિડેન્ટ ટ્રમ્પ એ જણાવ્યું છે કે, જો બંને દેશો વચ્ચેની વાતચીત સફળ સમજૂતી સુધી પહોંચશે, તો તેઓ ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર મોજતબા ખામેનેઈ ને મળવા માટે 'ગૌરવ' અનુભવશે. White House માં પત્રકારો સાથે વાત કરતા ટ્રમ્પએ ઈરાની નેતાને સીધા મળવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી અને ખાતરી આપી કે આ મુલાકાત સંપૂર્ણ સન્માન સાથે કરવામાં આવશે. ટ્રમ્પએ કહ્યું કે, "જો અમારી વચ્ચે કોઈ Deal થઈ જશે, તો ચોક્કસપણે હું તેમને મળી શકું છું."

અમેરિકી સંસદમાં યુદ્ધ અટકાવવાની માગ કરતો ઠરાવ 215-208 મતથી પસાર થયો છે, જેને હવે સેનેટની મંજૂરી માટે મોકલવામાં આવશે. ડેમોક્રેટિક નેતા હકીમ જેફરીઝે ચોંકાવનારો દાવો કર્યો કે ઈરાન યુદ્ધથી અમેરિકાને 100 અબજ ડોલરથી વધુનો ફટકો પડ્યો છે. આ ખર્ચ સંરક્ષણ પ્રધાન પીટ હેગસેથના 30 અબજ ડોલરના દાવા કરતાં ત્રણ ગણો વધારે છે. ડેમોક્રેટ્સનો આરોપ છે કે ટ્રમ્પને અમેરિકનોની નહીં, પણ અન્ય દેશોના પ્રશ્નોમાં વધુ રસ છે.

ઈરાનના પ્રથમ સર્વોચ્ચ નેતા, ખામેનીની મૃત્યુની વર્ષગાંઠ પર, સુપ્રીમ લીડર મુજતબા ખામેનેઈએ એક નિવેદન બહાર પાડીને ઈરાની લોકોને ચેતવણી આપી છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, ઇઝરાયેલ અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ઈરાની સરકારને ઉથલાવી પાડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે અને આ માટે હાઇબ્રિડ યુદ્ધ શરૂ કર્યું છે. મુજતબા ખામેનેઈએ લોકોને એક રહેવા વિનંતી કરી છે. ઈરાની મીડિયામાં મુજતબા ખામેનેઈની ગેરહાજરી અને ઇઝરાયલી PM બેન્જામિન નેતન્યાહૂના નિવેદનો, તેમજ ઈરાક સરહદ પરથી જપ્ત કરાયેલા શસ્ત્રો, આંતરિક બળવાના ભયના સંકેતો આપે છે.

અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધની સ્થિતિ પર હવે પ્રમુખ Donald Trump પર યુદ્ધ બંધ કરવાનું દબાણ વધી ગયું છે. અમેરિકાની કોંગ્રેસનાં નીચલાં ગૃહ હાઉસ ઓફ રેપ્રિઝન્ટેટીવ્સમાં યુદ્ધ રોકવા અંગેનો પ્રસ્તાવ ૨૧૫ વિરુદ્ધ ૨૦૮ મતોથી પસાર થયો છે. આશ્ચર્યજનક રીતે, આ પ્રસ્તાવને પ્રમુખ Trump ની પોતાની રીપબ્લિકન પાર્ટીના ૪ સાંસદોએ પણ સમર્થન આપ્યું છે. આ ઠરાવમાં સૈન્ય પાછું બોલાવવાની પણ માગણી કરવામાં આવી છે.

Faroe Islands માં યોજાયેલ 'ગ્રિન્ડાડ્રેપ' પરંપરા હેઠળ એક જ દિવસમાં 700થી વધુ ડોલ્ફિન અને વ્હેલનો નિર્મમ શિકાર કરવામાં આવ્યો. સ્કોટલેન્ડથી માત્ર 200 માઇલ ઉત્તરમાં ત્રણ અલગ-અલગ શિકાર અભિયાન દરમિયાન 402 પાયલોટ વ્હેલ, 168 અને 132 સફેદ-બાજુવાળી ડોલ્ફિન સહિત કુલ 706 દરિયાઈ જીવોને માર્યા ગયા. અનેક પ્રાણીઓ પીડાઈને મૃત્યુ પામ્યા. સી શેફર્ડ જેવી NGOએ આને "અભૂતપૂર્વ ક્રૂરતા" ગણાવી, જ્યારે સંરક્ષણ કાર્યકરોને અટકાયતમાં લેવાયા.

ઈરાનના ભૂતપૂર્વ સર્વોચ્ચ નેતા, આયતુલ્લાહ Ali Khameneiની દફનવિધિ મશહદ શહેરમાં કરવામાં આવશે, જે ઈરાનના ઉત્તરપૂર્વમાં આવેલું વિશ્વના સૌથી મોટા ધાર્મિક તીર્થસ્થાનોમાંનું એક છે. તેહરાન પછીનું બીજું સૌથી મોટું શહેર, મશહદ 'શહીદ સ્થળ' તરીકે ઓળખાય છે અને શિયા મુસ્લિમો માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. ઈમામ રેઝાના દરગાહ પાસે દફનાવવું એ આધ્યાત્મિક નિકટતા અને ધાર્મિક આદરનું પ્રતીક છે. Ali Khameneiનો જન્મ પણ મશહદમાં થયો હતો, જે આ નિર્ણયને વ્યક્તિગત અને ધાર્મિક બંને દ્રષ્ટિકોણથી વિશેષ મહત્વ આપે છે.

મધ્ય પૂર્વમાં ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેનો તણાવ વધતો જાય છે, જેના કારણે વૈશ્વિક સ્તરે ચિંતાનો માહોલ છે. કુવૈત પર ઈરાનના હુમલા અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ નજીક અમેરિકાની સૈન્ય કાર્યવાહીએ પરિસ્થિતિને ગંભીર બનાવી દીધી છે. આ ભૂ-રાજકીય સંઘર્ષ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે જોખમી બની ગયો છે. અર્થશાસ્ત્રીઓ ચેતવણી આપી રહ્યા છે કે જો આ વિવાદ વકર્યો તો 2008 જેવી મહામંદી આવી શકે છે. ઊર્જા બજાર પર તેની ગંભીર અસર પડશે, ઓઈલના ભાવ વધશે અને આખરે મંદી આવશે.

પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રી ઇશાક ડાર પર ઈરાનના ગુપ્ત પરમાણુ કાર્યક્રમની માહિતી અમેરિકાને આપવાનો ગંભીર આરોપ લાગ્યો છે. CIA ના પૂર્વ વિશ્લેષક લેરી જોન્સનના દાવા મુજબ, ડારે અમેરિકી કોંગ્રેસમેન માર્કો રુબિયો સાથેની મુલાકાતમાં ઈરાન દ્વારા પરમાણુ હથિયાર બનાવવાની સંભાવના અંગે ચેતવણી આપી હતી. આ દાવાને કારણે અમેરિકી કોંગ્રેસમાં પણ ખળભળાટ મચી ગયો છે. જોકે, પાકિસ્તાન અને અમેરિકા બંનેએ આ આરોપોનો ઇનકાર કર્યો છે, ત્યારે આ ઘટનાએ વૈશ્વિક રાજકારણમાં નવો ગરમાવો લાવી દીધો છે.

અમેરિકાની ગુપ્તચર એજન્સીઓએ કૅલિફોર્નિયાના ટેક પ્રોફેશનલ જમશેદ ઘોમીને ઈરાન માટે જાસૂસી કરવાના આરોપમાં ધરપકડ કરી છે. તેના પર ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમને વેગ આપવા માટે ગુપ્ત રીતે પ્રતિબંધિત અમેરિકી કમ્પ્યુટર હાર્ડવેર વેચવાનો ગંભીર આરોપ છે. જમશેદ છેલ્લા ૧૦ વર્ષથી ઈરાનને ગુપ્ત રીતે કમ્પ્યુટર હાર્ડવેર સપ્લાય કરતો હતો, અત્યાર સુધીમાં તેણે ૨૫૦ ટનથી વધુ અમેરિકી હાર્ડવેર તેહરાન મોકલ્યું છે. આ કાળા કારોબાર દ્વારા તેની કંપની વાર્ષિક 10 મિલિયન ડોલર કમાતી હતી. કૅલિફોર્નિયા રાજ્ય છેલ્લા કેટલાક સમયથી આંતરરાષ્ટ્રીય જાસૂસોનું કેન્દ્ર બની ગયું છે.

મિડલ ઈસ્ટમાં કુવૈત અને UAE પર ઈરાનના હુમલા વચ્ચે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કડક નિવેદન આપ્યું છે. ટ્રમ્પ હાલ ઈરાન સાથે મોટા પાયે યુદ્ધ ઇચ્છતા નથી, પરંતુ જો ઈરાની હુમલામાં કોઈ અમેરિકી સૈનિકનું મોત થશે તો અમેરિકા સીઝફાયર તોડી ભીષણ લશ્કરી કાર્યવાહી કરશે. આ નિવેદન કુવૈત ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ અને અમેરિકી સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર ઈરાનના હુમલા બાદ આવ્યું છે. વ્હાઇટ હાઉસમાં ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે, મિડલ ઈસ્ટમાં સંઘર્ષ ચાલતો રહે છે, પણ હાલ સ્થિતિ નિયંત્રણમાં છે અને વાટાઘાટોના દ્વાર ખુલ્લા છે.

કુવૈત ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પર ઈરાનના ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ (IRGC) દ્વારા કરવામાં આવેલા ભયાનક હુમલામાં એક ભારતીય નાગરિકનું મૃત્યુ થયું છે અને 63 લોકો ઘાયલ થયા છે. IRGC એ આ હુમલાની જવાબદારી સ્વીકારી છે અને તેને અમેરિકા દ્વારા કરાયેલા હુમલાનો બદલો ગણાવ્યો છે. કુવૈતમાં ભારતીય દૂતાવાસે પીડિતોને મદદની ખાતરી આપી છે. ઘાયલોની ગંભીર સ્થિતિને પગલે એરપોર્ટ સેવાઓ અસ્થાયી રૂપે બંધ કરવામાં આવી છે. UAE અને ભારતે આ આક્રમકતાની નિંદા કરી છે.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધતા તણાવ અને વૈશ્વિક બજારોમાં વેચવાલીના માહોલને કારણે ભારતીય શેરબજાર પર પણ તેની અસર જોવા મળી. GIFT નિફ્ટીના સંકેતો મુજબ, ગુરુવારે સ્થાનિક બજાર દબાણ હેઠળ ખુલ્યું. GIFT નિફ્ટી આશરે 181 પોઈન્ટ ઘટીને 23,335 ના સ્તરે ટ્રેડ થયો. રોકાણકારો હાલમાં ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ની નાણાકીય નીતિ સમિતિ (MPC) ની બેઠકના પરિણામની રાહ જોઈ રહ્યા છે, જે શુક્રવારે જાહેર થશે. મધ્ય પૂર્વમાં તંગ પરિસ્થિતિ અને યુએસ-ઈરાન તણાવને કારણે બજારમાં સાવચેતીનું વાતાવરણ જોવા મળ્યું.

અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ઇરાન સામે 'ઓલ-આઉટ વોર' છેડવાની શક્તિઓ પર અમેરિકન સંસદના 'હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ' (House of Representatives) એ મોટો કાપ મૂક્યો છે. ગૃહે એવો પ્રસ્તાવ પસાર કર્યો છે કે ટ્રમ્પ કોંગ્રેસની મંજૂરી વિના ઇરાનમાં યુદ્ધ ચાલુ રાખી શકશે નહીં કે નવા એરસ્ટ્રાઈકના આદેશ આપી શકશે નહીં. આ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર માટે મોટો રાજકીય ફટકો છે. આ દરમિયાન 'વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલ'ના અહેવાલમાં એક ચોંકાવનારો ખુલાસો થયો છે.

ઇઝરાયલ અને લેબેનોન વચ્ચે ચાલી રહેલા સૈન્ય તણાવ અને હિંસા બાદ આખરે યુદ્ધવિરામના નવીનીકરણ પર સહમતિ સદાઈ છે. અમેરિકાની મધ્યસ્થતામાં યોજાયેલી બેઠક બાદ બંને દેશો આ મહત્વપૂર્ણ શાંતિ સમજૂતી પર પહોંચ્યા છે. આ કરાર હેઠળ લેબેનોનમાં Experimental Security Zones બનાવવામાં આવશે, જેમાંથી હિઝબુલ્લાહના લડવૈયાઓને સંપૂર્ણપણે બહાર રાખવામાં આવશે. સીઝફાયરની મુખ્ય શરતોમાં હિઝબુલ્લાહ દ્વારા ઇઝરાયલ તરફ કરવામાં આવતા તમામ રોકેટ અને સૈન્ય હુમલાઓ તત્કાલ બંધ કરવાનો સમાવેશ થાય છે.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના સૈન્ય તણાવ વચ્ચે અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને તેમની જ સંસદમાં મોટો રાજકીય આંચકો લાગ્યો છે. અમેરિકન સંસદના નીચલા ગૃહ 'હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સ' એ ઈરાન સામેના યુદ્ધ પર રોક લગાવવા અને ત્યાંથી અમેરિકન સૈનિકોને પાછા બોલાવવા માટેનો એક મહત્વપૂર્ણ પ્રસ્તાવ પસાર કર્યો છે. આ પ્રસ્તાવનો મુખ્ય હેતુ સંસદની મંજૂરી વિના ઈરાન વિરુદ્ધ કોઈપણ સૈન્ય પગલાં લેવાની પ્રમુખની સત્તા પર અંકુશ લગાવવાનો છે.

પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ અને યુદ્ધની સ્થિતિ ભારતીય ડ્રાય ફ્રૂટ્સના બજારને અસર કરી રહી છે. ઈરાન અને અફઘાનિસ્તાનથી આયાત થતા પિસ્તા, અંજીર, ખજૂર જેવા સૂકા ફળોનો સપ્લાય ખોરવાતા ભાવમાં તાત્કાલિક ૨૦ થી ૨૫ ટકાનો વધારો થયો છે. વેપારીઓના મતે, જો પરિસ્થિતિ યથાવત રહેશે તો આગામી તહેવારોમાં ગ્રાહકોને ડ્રાય ફ્રૂટ્સ મોંઘા ભાવે ખરીદવા પડશે. પિસ્તા ૨૦-૨૫% મોંઘા થયા છે, જ્યારે અંજીરમાં લગભગ ૧૦% નો વધારો જોવા મળ્યો છે.

યુદ્ધવિરામ અને શાંતિની મંત્રણા વચ્ચે અમેરિકા અને ઇરાન ફરીથી પાછા યુદ્ધના મેદાનમાં આવી ગયા છે. ઇરાને કુવૈતમાં અમેરિકાના બેઝ અને એરપોર્ટ પર કરેલા હુમલામાં એક ભારતીયનું મોત થયું છે. આ સાથે અખાત યુદ્ધમાં લેવાદેવા વગરનો ભોગ બનેલા  ભારતીયોની સંખ્યા ૧૦ પર પહોંચી છે. કુવૈત ખાતેના ભારતીય રાજદૂતાવાસે આ બદલ ઘેરા શોકની લાગણી વ્યક્ત કરી છે.

મધ્યપૂર્વમાં ફરી યુદ્ધના સંકેતો અને વૈશ્વિક સ્તરે નબળા સંકેતો વચ્ચે ભારતીય શેરબજારમાં ભારે વેચવાલી જોવા મળી. સવારના સેશનમાં જ સેન્સેક્સમાં 800 પોઈન્ટનો ઘટાડો નોંધાયો, જ્યારે નિફ્ટી પણ નીચે આવ્યો. રોકાણકારોએ નફો વસૂલ્યો, જ્યારે યુએસ ફેડરલ રિઝર્વના વ્યાજદર ઘટાડામાં વિલંબની શક્યતા અને મિડલ ઈસ્ટના ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવને કારણે ચિંતા વધી. રોકડ ફાળવણી વધારવી અને સાવચેતીભર્યો અભિગમ અપનાવવો સલાહભર્યો છે.

અમેરિકાના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપ્રમુખ Donald Trump એ ઇઝરાયેલ અંગે એક મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપ્યું છે, જેમાં તેમણે કહ્યું છે કે, "જો હું ન હોત તો આજે ઇઝરાયેલ પણ ન હોત." તેમણે એમ પણ જણાવ્યું કે તેઓ ભવિષ્યમાં કદાચ ઈરાન ના આયતુલ્લાહને મળશે. આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે ઈરાન સાથે તણાવ ચાલુ છે. નોંધનીય છે કે અમેરિકા અને ઇઝરાયેલ એ મળીને Iran પર કાર્યવાહી કરી હતી, જેના પગલે બંને દેશો વચ્ચે સંઘર્ષની સ્થિતિ સર્જાઈ છે.

ગ્લોબલ માર્કેટમાં નબળાઈ અને અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધવિરામ કરાર અંગેની અનિશ્ચિતતાને કારણે ભારતીય બજારમાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. દિલ્હી બુલિયન માર્કેટમાં સોનાનો ભાવ ₹1,850 ઘટીને ₹1.59 લાખ પ્રતિ 10 ગ્રામ થયો, જ્યારે ચાંદીમાં પણ ₹1,500 નો ઘટાડો જોવા મળ્યો. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચાલી રહેલા ટેન્શનની અસર MCX પર પણ જોવા મળી. લાંબા સમય સુધી વ્યાજદર ઊંચા રહેવાના ડર અને યુએસ-ઈરાન ડીલની સ્પષ્ટતાના અભાવે ભાવ દબાણમાં રહેશે તેવી શક્યતા છે.

કુવૈતમાં ભારતીય દૂતાવાસે કુવૈત એરપોર્ટ પર થયેલા ઈરાની drone હુમલામાં એક ભારતીય નાગરિકના મૃત્યુની પુષ્ટિ કરી છે. આ ઘટનામાં 60થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા છે, જેમને તાત્કાલિક સરકારી હોસ્પિટલોમાં દાખલ કરાયા છે. હુમલા બાદ કુવૈતે હવાઈ ટ્રાફિક સ્થગિત કર્યો હતો. દૂતાવાસ કુવૈત અધિકારીઓ સાથે સંપર્કમાં છે અને શોકગ્રસ્ત પરિવાર તથા ઘાયલોને શક્ય તમામ સહાય પૂરી પાડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. ઘાયલોની સારવાર અને સર્જરી શરુ કરવામાં આવી છે.

કુવૈત ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પર ઈરાનના ડ્રોન હુમલામાં એક ભારતીય નાગરિકનું મોત થયું છે, જ્યારે 60થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા છે. હુમલા બાદ એરપોર્ટના ટર્મિનલ-1ને નુકસાન પહોંચતાં હવાઈ ટ્રાફિક સ્થગિત કરાયો છે. ભારતીય દૂતાવાસે ઘટનાની પુષ્ટિ કરીને મૃતકના પરિવાર પ્રત્યે સંવેદના વ્યક્ત કરી છે અને ઘાયલોને સહાય માટે કુવૈતી સત્તાધિકારીઓ સાથે સંકલન કરી રહ્યું છે. ઘાયલોમાંથી 7 લોકોની તાત્કાલિક સર્જરી કરવામાં આવી છે અને ગંભીર દર્દીઓની સતત સારવાર ચાલી રહી છે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ઈઝરાયલી પીએમ નેતન્યાહૂ પ્રત્યે અણધાર્યો રોષ વ્યક્ત કરી રહ્યા છે, તેમને 'પાગલ' ગણાવ્યા અને લેબનોન યુદ્ધ મામલે ટીકા કરી. બીજી તરફ, ટ્રમ્પે પોતાનો સુર બદલીને ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર, આયાતુલ્લાહ મોજતબા ખામેનીની પ્રશંસા કરી છે અને તેમને મળવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી છે. તેમણે ઈરાન સાથે સારા સંબંધો હોવાનો દાવો કર્યો છે અને ઈરાન પરમાણુ શસ્ત્રો વિકસાવવા માટે સંમત થયું નથી તેમ જણાવ્યું છે. આ નિવેદનો ઇઝરાયલ અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચેના સંબંધોમાં ખટાશ સૂચવે છે.

કુવૈતે ઈરાની હુમલા બાદ નાગરિકોને શંકાસ્પદ વસ્તુઓથી દૂર રહેવા સલાહ આપી છે. આ ડ્રોન હુમલામાં ઘણા લોકો ઘાયલ થયા છે અને ટર્મિનલ બિલ્ડિંગને નુકસાન થયું છે. ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં વધતા તણાવ વચ્ચે કુવૈત આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ પર પેસેન્જર ટર્મિનલ 1 પર અનેક ડ્રોન હુમલા થયા હતા. સંરક્ષણ મંત્રાલયના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું કે, હુમલાથી એરપોર્ટ પર ગભરાટ ફેલાયો હતો. તાત્કાલિક બચાવ પ્રક્રિયા શરૂ કરાઈ, ઘાયલોને હોસ્પિટલ ખસેડાયા. સુરક્ષા દળો તપાસ કરી રહ્યા છે.

અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના યુદ્ધવિરામના પ્રયાસો છતાં, ઈઝરાયલે લેબેનોન પર એક દિવસમાં 30 હવાઈ હુમલા કર્યા. ટ્રમ્પે નેતન્યાહૂ સાથે વાત કરી ગોળીબાર બંધ કરવા સહમતિ સાધી હોવાનો દાવો કર્યો હતો, પણ ઈઝરાયલના સંરક્ષણ મંત્રીએ કહ્યું કે જો હુમલા ચાલુ રહેશે તો બેરૂત પર હુમલો થશે. આ હુમલાઓમાં સિદોન નજીક એક પરિવારના 6 લોકો માર્યા ગયા. ઈઝરાયલ હિઝબુલ્લાહ પર યુદ્ધવિરામ ભંગ કરવાનો આરોપ લગાવી રહ્યું છે.

ઈરાનના પૂર્વ સુપ્રીમ લીડર આયતુલ્લા અલી ખામેનેઈ (Ayatollah Ali Khamenei)ના મૃત્યુના ઘણા મહિનાઓ બાદ તેમની દફનવિધિની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. આ ભવ્ય કાર્યક્રમમાં અંદાજે 2 કરોડ લોકો સામેલ થાય તેવી શક્યતા છે. ટેહરાન, કોમ અને મશહદમાં ત્રણ દિવસીય કાર્યક્રમો યોજાશે. દફનવિધિ ઈસ્લામિક કેલેન્ડરના પ્રથમ મહિના મોહરમની શરૂઆતમાં, એટલે કે જૂનના મધ્યમાં યોજાઈ શકે છે. ટેહરાનમાં 24 કલાકથી વધુ ચાલનાર આ અંતિમ યાત્રા બાદ પાર્થિવ દેહને કોમ અને મશહદ લઈ જવાશે, જ્યાં અંતિમ વિધિ ઈમામ રઝા (અ.સ.)ની પવિત્ર દરગાહમાં થશે.

વૈશ્વિક તણાવ વચ્ચે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે સીઝફાયર (યુદ્ધવિરામ) હોવા છતાં, અમેરિકાએ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના પ્રવેશદ્વાર પર સ્થિત વ્યૂહાત્મક 'કેશમ દ્વીપ' (Qeshm Island) પર હુમલો કર્યો. આ ટાપુ પર અમેરિકાનો ચોથો હુમલો છે. CENTCOM અનુસાર, હેલફાયર મિઝાઈલ વડે ઓઈલ ટેન્કરને નિશાન બનાવાયું. આ હુમલા બાદ ઈરાને કુવૈત અને બહેરીનમાં અમેરિકી મથકો પર વળતો પ્રહાર કર્યો, જેના કારણે ખાડી દેશોમાં તણાવ વધ્યો છે. કેશમ દ્વીપ ઈરાનનું 'મિઝાઈલ સિટી' અને તેલ ઉત્પાદનનું મોટું કેન્દ્ર છે.

ઇરાનના પૂર્વ સર્વોચ્ચ નેતા (સુપ્રીમ લીડર) અયાતુલ્લા અલી ખામેનેઇ માટે ત્રણ દિવસના સત્તાવાર રાજકીય અંતિમ સંસ્કારની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. આગામી 15 જૂનની આસપાસ ઇસ્લામિક કેલેન્ડરના અંતિમ મહિના 'ઝિલહિજ્જા'ના અંતમાં આ કાર્યક્રમો યોજાશે. ખામેનેઇની અંતિમ ઇચ્છા મુજબ, તેમને મશહદમાં આવેલી પવિત્ર 'ઇમામ રઝા દરગાહ' પરિસરમાં દફનાવવામાં આવશે. સુરક્ષા વ્યવસ્થા અને પ્રચંડ ભીડને કારણે અંતિમ સંસ્કાર મુલતવી રખાયા હતા. તેહરાન, કોમ અને મશહદમાં ભવ્ય શોક યાત્રાઓ નીકળશે, જેમાં લાખો લોકો ઉમટી પડશે.

મિડલ ઈસ્ટમાં તણાવ વધ્યો છે. ઈરાને કુવૈત, ઈરાક અને બહેરીનમાં US સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલા કર્યાનો દાવો કર્યો છે. આ હુમલા બાદ ખાડી વિસ્તારમાં હાઈ એલર્ટ છે. કુવૈતે પોતાના એર ડિફેન્સ સિસ્ટમથી મિસાઈલો અને ડ્રોન તોડી પાડ્યા હોવાનું જણાવ્યું. જોકે, US CENTCOM એ ઈરાનના દાવાને ફગાવી દીધો છે અને કહ્યું કે કોઈ નુકસાન થયું નથી. ઈરાન દ્વારા આ કાર્યવાહી અમેરિકાના પર્શિયન ગલ્ફમાં થયેલા હુમલાના જવાબમાં કરવામાં આવી છે.

મિડલ ઈસ્ટમાં યુદ્ધવિરામ ભંગ થતાં તણાવ વધ્યો છે, જ્યાં ઈરાને અમેરિકન સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર મિસાઈલો ફેંકી છે. ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ફરી એકવાર સીધો સૈન્ય સંઘર્ષ શરૂ થયો છે, જેના કારણે સમગ્ર વિસ્તારમાં મિસાઈલ અને ડ્રોનના હુમલાઓથી તણાવનું વાતાવરણ સર્જાયું છે. આ નવી સૈન્ય કાર્યવાહી બાદ ખાડી દેશોમાં યુદ્ધનો ખતરો અત્યંત ગંભીર બની ગયો છે. ઈરાને અમેરિકાને આ સંઘર્ષ માટે જવાબદાર ઠેરવ્યું છે અને ચેતવણી આપી છે કે કોઈપણ હુમલાનો જવાબ તમામ મર્યાદાઓને પાર કરીને આપવામાં આવશે.