ગુજરાત રાજ્યમાં એનાલોગ ડેરી પ્રોડક્ટ્સ જેવા કે એનાલોગ પનીર, ચીઝ અને બટરના ઉત્પાદન, વેચાણ અને વિતરણ પર આવતીકાલ, 6 ઑગસ્ટથી સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. આ નિર્ણય લોકોના સ્વાસ્થ્યની સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને લેવાયો છે. એનાલોગ ડેરી પ્રોડક્ટ્સમાં દૂધના ફેટને બદલે વનસ્પતિ તેલ કે અન્ય પ્રોસેસ્ડ સામગ્રીનો ઉપયોગ થાય છે, જે સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક હોઈ શકે છે. આ પ્રતિબંધનો ભંગ કરનાર સામે Food Safety and Standards Act, 2006 હેઠળ કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

ગુજરાતમાં 2026ના પ્રથમ 6 મહિનામાં TB (ટ્યુબરક્યુલોસિસ)ના 65,307 કેસ નોંધાયા છે, જે ચિંતાજનક છે. કેન્દ્રીય સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલયના NTEP ડેટા મુજબ, ઉત્તર પ્રદેશ પછી ગુજરાત TBના વધુ કેસ ધરાવતા રાજ્યોમાં સામેલ છે. રાજ્ય સરકાર TB દર્દીઓને શોધવા અને સારવાર માટે સઘન ઝુંબેશ ચલાવી રહી છે. ICMRની 'i-DRONE' ટેકનોલોજી ગ્રામીણ અને દુર્ગમ વિસ્તારોમાંથી TB સેમ્પલ લેબોરેટરી સુધી ઝડપથી પહોંચાડવામાં મદદરૂપ થઈ રહી છે, જેનાથી સારવાર વહેલી શરૂ કરી શકાય છે.

ગુજરાતમાં છેલ્લાં કેટલાંક સપ્તાહોથી ચાંદીપુરા વાયરસના કારણે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ચિંતા અને ભયનો માહોલ છે. રાજ્ય સરકારના આરોગ્ય મંત્રી પ્રફુલ પાનશેરીયાએ સ્પષ્ટતા કરતાં જણાવ્યું કે, કુલ 184 શંકાસ્પદ કેસોમાંથી 35 પોઝિટિવ છે અને 22 બાળકોના મોત થયા છે. હાલ 7 પોઝિટિવ દર્દીઓ સારવાર હેઠળ છે અને 6ને રજા અપાઈ છે. વાયરસ સામે કોઈ ચોક્કસ રસી કે દવા ઉપલબ્ધ ન હોવાથી વૈજ્ઞાનિક સંશોધન ચાલી રહ્યું છે. આરોગ્ય વિભાગ જંતુનાશક દવાઓનો છંટકાવ અને તિરાડો પૂરવાની સલાહ આપી રહ્યું છે.

આરોગ્યની સુરક્ષા માટે, મહારાષ્ટ્ર સરકારે રાજ્યમાં એનાલોગ પનીર (નકલી પનીર) ના ઉત્પાદન, વેચાણ, સંગ્રહ, પરિવહન અને વિતરણ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. છત્તીસગઢ બાદ મહારાષ્ટ્ર આ પગલું ભરનાર બીજું રાજ્ય બન્યું છે. ફૂડ સેફ્ટી કમિશનર તુકારામ મુંઢે દ્વારા 30 જુલાઈના આદેશ અનુસાર, કોઈપણ પ્રકારના નકલી પનીરનું વેચાણ હવે પ્રતિબંધિત છે. Food Safety and Standards Act, 2006 હેઠળ આ એક ગુનો ગણાશે, જેના માટે 6 મહિના સુધીની જેલ અને ₹1 લાખ સુધીનો દંડ થઈ શકે છે. આ પ્રકારનું પનીર સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક હોઈ શકે છે.

ગુજરાતમાં કેન્સરના કેસ અને તેનાથી થતાં મૃત્યુના પ્રમાણમાં છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં 10%નો ચિંતાજનક વધારો નોંધાયો છે. રાજ્યમાં છેલ્લા એક વર્ષમાં કેન્સરના 79,000 નવા કેસ નોંધાયા છે, જ્યારે 43,500થી વધુ દર્દીઓએ જીવ ગુમાવ્યો છે. દરરોજ સરેરાશ 217 નવા કેન્સરના દર્દીઓ સામે આવી રહ્યા છે અને પ્રતિદિન 119 લોકો આ ગંભીર બીમારી સામે ઝૂઝતા જીવ ગુમાવી રહ્યા છે. દેશભરના આંકડાઓ સાથે સરખામણી કરતાં, ગુજરાત કેન્સરથી મૃત્યુ થતાં રાજ્યોમાં 9મા ક્રમે છે. અમદાવાદ સિવિલમાં પુરુષોમાં મોઢાનું અને મહિલાઓમાં બ્રેસ્ટ કેન્સર સૌથી વધુ જોવા મળ્યું છે.

અમદાવાદ શહેરમાં મચ્છરોના વધતા ઉપદ્રવને નિયંત્રિત કરવા AMCના આરોગ્ય વિભાગે સઘન તપાસ હાથ ધરી. આ તપાસમાં 211 સ્થળો પર મચ્છર બ્રીડિંગ મળી આવતાં 7 બાંધકામ સાઇટ સહિત કુલ 16 એકમ સીલ કરવામાં આવ્યા. નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનાર 349 બાંધકામ સાઇટોને નોટિસ ફટકારી 10.11 લાખનો દંડ વસૂલ કરાયો. પશ્ચિમ, ઉત્તર-પશ્ચિમ અને દક્ષિણ વિભાગોમાં સૌથી વધુ બ્રીડિંગ મળ્યું, જે ચિંતાજનક છે. કાગળ પરની કામગીરીને બદલે જમીની સ્તરે સઘન પગલાં લેવા અનિવાર્ય બન્યું છે.

હાલરડું ગાવાની પરંપરા માત્ર બાળકને સુવડાવવા પૂરતી નથી, પરંતુ તે તેના ભાવનાત્મક અને માનસિક વિકાસ માટે પણ ખુબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. જ્યારે બાળક ધીમા અને મધુર અવાજમાં હાલરડું સાંભળે છે, ત્યારે તે સુરક્ષિત અને શાંત અનુભવે છે. આનાથી શરીરમાં તણાવ ઓછો થાય છે અને ઊંઘ સારી આવે છે. સારી ઊંઘ બાળકના મગજના વિકાસ અને શીખવાની ક્ષમતામાં સુધારો કરે છે. હાલરડું માતા-પિતા અને બાળક વચ્ચે ભાવનાત્મક જોડાણ વધારે છે, જેનાથી બાળકમાં આત્મવિશ્વાસ અને ભાવનાત્મક સ્થિરતા વધે છે.

કલ્યાણ-ડોમ્બિવલી મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની હોસ્પિટલમાં સારવાર દરમિયાન તબીબી બેદરકારીનો ગંભીર કિસ્સો સામે આવ્યો છે. કૂતરાના કરડ્યા બાદ અઢી વર્ષના બાળકને રેબીઝ ઇન્જેક્શન આપતી વખતે, તૂટેલી સોય બાળકની કમરમાં રહી ગઈ હતી. હોસ્પિટલના સ્ટાફે આ બાબતને અવગણી, પરંતુ બાળકને અસહ્ય પીડા થતાં માતાપિતાએ એક્સ-રે કરાવ્યો. ખાનગી હોસ્પિટલમાં સર્જરી દ્વારા સોય કાઢવામાં આવી. આ ઘટનાએ ફરી એકવાર પાલિકા હોસ્પિટલના વહીવટ પર પ્રશ્નાર્થ સર્જ્યો છે.

મહારાષ્ટ્ર રાજ્યમાં હવે શાળાઓમાં બિનઆરોગ્યપ્રદ તળેલા નાસ્તા, વેફર્સ અને સેક્રિનયુક્ત સોફ્ટ ડ્રિંક્સ જેવા High Fat, Sugar and Salt (HFSS) ખાદ્યપદાર્થોના વેચાણ પર પ્રતિબંધ મુકવામાં આવ્યો છે. વિદ્યાર્થીઓને સ્વચ્છ પીવાનું પાણી અને ફળો, શાકભાજી જેવા પૌષ્ટિક વિકલ્પો ઉપલબ્ધ કરાવવા ફરજિયાત છે. તમામ શાળાઓએ ફૂડ સેફ્ટી લાઈસન્સ મેળવવું, સ્વચ્છતાના ધોરણોનું પાલન કરવું અને નોડલ ઓફિસરની નિમણૂક કરવી પડશે. આ નિયમોનું પાલન ન કરનાર શાળાઓ સામે કડક કાર્યવાહી થશે.

સુરતમાં 24 કલાકમાં બે વિદ્યાર્થીઓના આકસ્મિક મૃત્યુથી ખળભળાટ મચી ગયો છે. મોબાઈલના અતિશય ઉપયોગથી બાળકોમાં એન્ઝાઈટી, ડિપ્રેશન અને સ્લીપ ડિસઓર્ડર જેવી ગંભીર સમસ્યાઓ વધી રહી છે. મનોચિકિત્સકોના મતે, ડિજિટલ યુગમાં ઉછરી રહેલા બાળકો વાસ્તવિક દુનિયાથી દૂર વર્ચ્યુઅલ દુનિયામાં ખોવાઈ રહ્યા છે. આ પરિસ્થિતિને પહોંચી વળવા વાલીઓએ બાળકોના વર્તન પર ધ્યાન આપવું અને મોબાઈલના ઉપયોગને નિયંત્રિત કરવા સક્રિય પગલાં ભરવા અત્યંત જરૂરી છે.

પોરબંદર જિલ્લાના રાણાવાવ તાલુકામાં 108 ની ટીમે બે અલગ-અલગ પ્રસૂતિના કિસ્સાઓમાં એમ્બ્યુલન્સમાં જ સફળતાપૂર્વક ડિલિવરી કરાવી હતી. સુખપુર ગામની મહિલાએ પુત્રને જન્મ આપ્યો, જ્યારે અમરદડ ગામની મહિલાએ પુત્રીને જન્મ આપ્યો. ઈ.એમ.ટી. વર્ષાબેન રાઠોડ અને પાયલોટ રોહિતભાઈ વાજાની સરાહનીય કામગીરી તથા ડો. મંથનના માર્ગદર્શન હેઠળ આ અદ્ભુત પ્રસૂતિ સંપન્ન થઈ. બંને માતા અને બાળકો સુરક્ષિત છે અને તેમને રાણાવાવ CHC ખાતે ખસેડવામાં આવ્યા છે.

ચૂડા તાલુકામાં ભારે વરસાદ બાદ ઝેરી જીવજંતુઓ કરડવાના બનાવો વધી રહ્યા છે. ત્યારે ચુડા તાલુકાના જોબાળા ગામે રહેતા રણજીતભાઈ દાહોડીયાની 12 વર્ષની દિકરી બંસીને સાપ કરડયો હતો. જેમાં તેને સારવાર માટે દવાખાને લઈ જવાતા તબીબોએ મૃત જાહેર કરી હતી. બનાવની જાણ થતા ચૂડા પોલીસે દોડી જઈ બાળકીની લાશને પીએમ માટે મોકલી વધુ કાર્યવાહી હાથ ધરી હતી.

વધારે પડતી ધારણાઓ વ્યક્તિને અજાણ્યે જ હિપ્નોટાઇઝ કરી શકે છે, જેનાથી દુઃખ અને નબળાઈ વધે છે. અકારણ શંકાઓ સંબંધોમાં અબોલા લાવી શકે છે અને ગૌરવને ઠેસ પહોંચાડી શકે છે. દરેકને તેમની અંગત જગ્યાનો અધિકાર છે. જીવનમાં માણસ અપૂર્ણ છે, તેથી તેની મર્યાદાઓ સ્વીકારવી જરૂરી છે. આપણી ધારણાઓ બીજાઓની ધારણાઓ દ્વારા પીડિત કરી શકે છે, ખાસ કરીને જ્યારે ત્રીજા વ્યક્તિનો મત ભળે છે. ધારણા એસિડિટી જેવી બની શકે છે, તેથી શુભ ધારણા રાખવી હિતાવહ છે.

પ્રાચીન આયુર્વેદ ગ્રંથોમાં 'કાશ્મીરજ' તરીકે ઓળખાતું કેસર, જે કાશ્મીરના ઊંચા પ્રદેશોમાં ઊગતા છોડના ફૂલોમાંથી મળે છે, તે શુદ્ધ સ્વરૂપમાં ઉત્તમ શક્તિ અને સૌંદર્યવર્ધક છે. આજકાલ ભેળસેળને કારણે શુદ્ધ કેસર મેળવવું મુશ્કેલ છે. આયુર્વેદ મુજબ, કેસર સ્વાદમાં કડવું-તીખું, ગરમ, ભૂખ લગાડનાર, ત્રિદોષનાશક, મગજ અને હૃદય માટે હિતકારી છે. તે શરદી, કફ, તાવ, વાઇરલ રોગો, માસિક પીડા અને ચામડીના રોગોમાં લાભદાયી છે.

આજના ડિજિટલ યુગમાં, ભલે આપણી પાસે હજારો ફોલોઅર્સ હોય અને ભૌતિક સુવિધાઓની કોઈ કમી ન હોય, તેમ છતાં ઘણા લોકોને એકલતા અને ખાલીપો અનુભવાય છે. આને "ઇમોશનલ વેક્યૂમ" કહેવાય છે, જ્યાં આત્મીય જોડાણો તૂટી રહ્યા છે. લોકો કનેક્ટેડ છે પણ અટેચ્ડ નથી. આ માનસિક સ્થિતિ શારીરિક સ્વાસ્થ્યને પણ નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશને તેને વૈશ્વિક આરોગ્ય કટોકટી ગણાવી છે. ડિજિટલ ડિટોક્સ, સંબંધો મજબૂત બનાવવા અને ખુલ્લા મનથી વાત કરવી એ આ સમસ્યાનો ઉકેલ છે.

મોટાભાગના લોકો માને છે કે હાર્ટ એટેક અચાનક આવે છે, પરંતુ હૃદય રોગ ભાગ્યે જ અચાનક ગંભીર બને છે. તે ઘણા સૂક્ષ્મ સંકેતો દ્વારા શરીરને ચેતવણી આપે છે, જેમ કે અસામાન્ય થાક, શ્વાસ ફૂલવો, જડબા કે ખભામાં દુખાવો, ચક્કર આવવા, ઠંડો પરસેવો, પગમાં સોજો અને અનિયમિત ધબકારા. આ લક્ષણોને સામાન્ય ગણીને અવગણવા ન જોઈએ. સમયસર ઓળખીને તબીબી સલાહ લેવાથી હાર્ટ એટેક જેવી ગંભીર સમસ્યાઓ અને જીવલેણ જટિલતાઓથી બચી શકાય છે.

માનવ જીવનમાં અંગદાન એ નવજીવન બક્ષવા માટેનું સર્વોત્તમ પુણ્ય કાર્ય છે. 'ઇન્ડિયન ઓર્ગન ડોનેશન ડે' નિમિત્તે નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલા ૧૬મા રાષ્ટ્રીય સમારોહમાં ગુજરાતની ત્રણ સરકારી આરોગ્ય સંસ્થાઓને અંગદાન ક્ષેત્રે ઉત્કૃષ્ટ કામગીરી બદલ રાષ્ટ્રીય એવોર્ડથી નવાજવામાં આવી છે. ગુજરાત રાજ્ય આ ક્ષેત્રે સમગ્ર દેશમાં અગ્રેસર સાબિત થયું છે. મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ અને આરોગ્ય મંત્રી પ્રફુલ પાનશેરીયાના નેતૃત્વ હેઠળ ગુજરાતની આરોગ્ય સંસ્થાઓએ રાષ્ટ્રીય મંચ પર રાજ્યનું નામ રોશન કર્યું છે.

ગુજરાતમાં પાણીજન્ય બીમારીના 3.28 લાખથી વધુ કેસ નોંધાયા છે, તેમ છતાં પાણી પરીક્ષણમાં રાજ્ય પાછળ છે. છેલ્લા એક વર્ષમાં માત્ર 1.21 લાખ પાણીના સેમ્પલ લેવાયા છે, જ્યારે તામિલનાડુ, મધ્ય પ્રદેશ અને મહારાષ્ટ્ર જેવા રાજ્યો ગુજરાત કરતાં ઘણા આગળ છે. અનેક અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં દૂષિત પાણીની સમસ્યા યથાવત છે. નિષ્ણાતોના મતે, રોગચાળો ફાટી નીકળ્યા પછી જ તંત્ર સક્રિય થાય તે પૂરતું નથી, નિયમિત પાણી પરીક્ષણ અને સમસ્યાઓના નિવારણ માટે સતત પ્રયાસો જરૂરી છે.

અદાણી ફાઉન્ડેશન દહેજ દ્વારા ભરૂચ જિલ્લાના વાગરા તાલુકામાં પશુઓના સ્વાસ્થ્ય અને પશુપાલકોની આજીવિકા સુધારવા મહત્વપૂર્ણ પહેલ કરવામાં આવી છે. જીવલેણ HS (Hemorrhagic Septicemia) રોગોથી પશુઓને બચાવવા વિશેષ રસીકરણ અભિયાન હેઠળ એક મહિનામાં 4900 થી વધુ પશુઓને સુરક્ષિત કરવામાં આવ્યા. ભરૂચ જિલ્લા પશુપાલન વિભાગના માર્ગદર્શન હેઠળ, બાયફ સંસ્થાના ટેક્નિકલ પાર્ટનર ટીમે વાગરાના 30 ગામોમાં ઘરે-ઘરે જઈને આ સઘન કામગીરી કરી. આ અભિયાનથી ચેપી રોગોનું જોખમ ઘટશે.

આપણી જીવનશૈલી અને સ્વાસ્થ્ય એકબીજા સાથે ગાઢ રીતે જોડાયેલા છે. જયસ્વી પટેલ જણાવે છે કે મન અને તન પર તેની ઊંડી અસર પડે છે. આપેલા પ્રશ્નોના જવાબો ટિક કરીને, તમે તમારી જીવનશૈલીની તંદુરસ્તીનું મૂલ્યાંકન કરી શકો છો. નિયમિત કસરત, સંતુલિત ભોજન, પૂરતું પાણી, શાક-ફળનું સેવન, યોગ્ય ઊંઘ અને ચિંતાનું વ્યવસ્થાપન, આ બધું તમારા સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. તમારા જવાબોના આધારે, તમે જાણી શકશો કે તમારી જીવનશૈલી કેટલી તંદુરસ્ત છે અને તેમાં ક્યાં સુધારાની જરૂર છે.

ગાયનેકોલોજીસ્ટ દ્વારા PCOSનું નિદાન થયા પછી, દર્દીઓએ સમજવું જરૂરી છે કે PCOS એક કંટ્રોલેબલ પણ cureable રોગ નથી. PCOS એ એક જટિલ હોર્મોનલ બીમારી છે જેમાં પુરુષ હોર્મોનનું પ્રમાણ વધારે હોય છે, જે ઇંડા બનવા અને મુક્ત થવાની પ્રક્રિયાને અસર કરે છે. આનાથી ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસ, હૃદયરોગ, હાઇ બ્લડપ્રેશર અને ગર્ભધારણમાં મુશ્કેલી જેવી ગંભીર સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. PCODથી વિપરીત, PCOSમાં દાક્તરી સારવાર જરૂરી છે. સ્વસ્થ આહાર, નિયમિત કસરત, પૂરતી ઊંઘ અને જરૂર પડ્યે ડોક્ટરની સલાહ લેવી અનિવાર્ય છે.

આજના સમયમાં લોકો પર્યાવરણ પ્રત્યે વધુ જાગૃત બન્યા છે, જેના કારણે ઇકો-ફ્રેન્ડલી કિચનનો ટ્રેન્ડ લોકપ્રિય બની રહ્યો છે. પ્લાસ્ટિકનો ઘટાડો, કાચ કે સ્ટીલના કન્ટેનરનો ઉપયોગ, પાણી અને વીજળીની બચત, કમ્પોસ્ટિંગ, સ્થાનિક અને ઋતુ અનુસાર મળતી સામગ્રીનો ઉપયોગ, અને ફૂડ વેસ્ટ ટાળવા જેવી નાની આદતોથી રસોડાને પર્યાવરણમૈત્રી બનાવી શકાય છે. નેચરલ મટિરિયલ્સ ડેકોરમાં ઉપયોગ કરવાથી કિચન સ્ટાઇલિશ બને છે. આ જવાબદાર જીવનશૈલી સ્વચ્છ ભવિષ્ય તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.

મોરબી 108ની ટીમે ખાનપર ગામ નજીક વાડી વિસ્તારમાં અચાનક પ્રસૂતિ પીડા ઉપડતા એક ગર્ભવતી મહિલાની એમ્બ્યુલન્સમાં જ સફળતાપૂર્વક પ્રસૂતિ કરાવી. ઈ.એમ.ટી. (EMT) દિલીપ સોલંકી અને પાઇલટ જયદીપસિંહ જાડેજાની સમયસૂચકતા અને કુશળતાથી મહિલાએ સ્વસ્થ જોડિયા બાળકોને જન્મ આપ્યો. સ્થિતિ નાજુક હોવા છતાં, ઓન-ડ્યુટી તબીબના માર્ગદર્શન હેઠળ ટીમે આ અતિ જોખમી ગણાતી પ્રસૂતિ એમ્બ્યુલન્સમાં જ સંપન્ન કરી. માતા અને બંને શિશુઓની તબિયત સ્થિર હોવાથી તેમને મોરબી સિવિલ હોસ્પિટલમાં ખસેડાયા. આ ઉત્કૃષ્ટ સેવાની સ્થાનિકોએ ખૂબ પ્રશંસા કરી.

દેવભૂમિ દ્વારકાની ખંભાળિયા જિલ્લા હોસ્પિટલ, 93% ઉત્કૃષ્ટ સ્કોર સાથે NQAS, MusQan અને LaQshya – ત્રણેય મહત્વપૂર્ણ રાષ્ટ્રીય પ્રમાણપત્રો મેળવનારી ગુજરાતની પ્રથમ બની છે. NQAS આરોગ્ય સેવાઓની ગુણવત્તા સુનિશ્ચિત કરે છે. MusQan બાળકો માટે ગુણવત્તાયુક્ત સેવાઓ અને LaQshya પ્રસૂતિ દરમિયાન માતા-શિશુની ઉચ્ચ ગુણવત્તાની સારવાર સુનિશ્ચિત કરે છે. દર્દીઓને ગુણવત્તાયુક્ત સેવાઓ, સ્વચ્છતા અને સંવેદનશીલ વ્યવહારના પરિણામે આ સિદ્ધિ મળી છે.

'ઑરા' એ કોઈ ચમત્કાર નથી, પરંતુ વ્યક્તિના આંતરિક જીવન, મૂલ્યો અને સત્ય, કરુણા, પ્રામાણિકતા તથા નિઃસ્વાર્થ સેવા જેવા ગુણોનું પ્રતિબિંબ છે. તે અહંકાર છોડીને સત્ય અને સદાચારને મહત્વ આપવાથી જન્મે છે. મહાન વ્યક્તિઓની 'ઑરા' તેમના કર્મ અને જીવનશૈલીમાંથી પ્રગટ થાય છે, શબ્દો કે હોદ્દાથી નહીં. આધુનિક મનોવિજ્ઞાન તેને 'Presence' અથવા 'Personal Impact' કહે છે, જે વ્યક્તિના વર્તન, ભાવનાત્મક પરિપક્વતા અને આત્મવિશ્વાસથી ઊભી થાય છે.

નશો માત્ર દારૂનો નથી, પણ સત્તા, સંપત્તિ અને પ્રસિદ્ધિનો પણ હોઈ શકે છે. જોકે, માદક પદાર્થોનો નશો પરિવાર, સમાજ અને રાષ્ટ્રને ખોખલું બનાવે છે. આધુનિક યુગમાં સિન્થેટિક ડ્રગ્સ, સોશિયલ મીડિયા અને પાર્ટી કલ્ચરને કારણે યુવાનો નશાના ભરડામાં ફસાઈ રહ્યા છે. ડરામણા આંકડા દર્શાવે છે કે કરોડો લોકો, જેમાં કિશોરોનો પણ સમાવેશ થાય છે, નશાના શિકાર છે. નશાનો વેપાર 'નાર્કો-ટેરરિઝમ'ને પણ પ્રોત્સાહન આપે છે. સરકારના 'નશામુક્ત યુવા અભિયાન'ને જનઆંદોલન બનાવવું પડશે, જેમાં સમાજ, શાળા, વાલીઓ અને સંસ્થાઓનો સહયોગ અનિવાર્ય છે.

ગુજરાતમાં 15 વર્ષથી નાની વયના બાળકોમાં ચાંદીપુરા વાયરસના લક્ષણો જોવા મળતાં આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા તપાસ અને સારવાર સઘન કરાઈ છે. અત્યાર સુધીમાં કુલ 184 શંકાસ્પદ કેસમાંથી 35 પોઝિટિવ આવ્યા છે, જેમાંથી 22 બાળકોના મોત નીપજ્યા છે. હાલમાં 7 પોઝિટિવ દર્દીઓ સારવાર હેઠળ છે, જ્યારે 6ને રજા અપાઈ છે. માટી કે કાચા મકાનોની તિરાડો પૂરવા અને પશુપાલન વિસ્તારોમાં જંતુનાશક દવાઓના છંટકાવની સૂચના અપાઈ છે. કોઈ ચોક્કસ રસી કે દવા ઉપલબ્ધ ન હોવાથી સંશોધન ચાલુ છે.

નર્મદા જિલ્લાના દેડિયાપાડા તાલુકાના કંજાલ ગામમાં પાકો રસ્તો ન હોવાને કારણે એક મોટી ઘટના બની. પ્રસૂતા મહિલા જવનીબેન વસાવાને હોસ્પિટલ પહોંચાડવા માટે ગ્રામજનોએ જીવના જોખમે 300 મીટર પહોળી ધસમસતી ટૂંકનેર નદી ઝોળીમાં ઉંચકી પાર કરાવી. 108 એમ્બ્યુલન્સ ગામ સુધી પહોંચી શકી નહોતી. લગભગ 20-25 ગ્રામજનોએ કપડાની ઝોળી બનાવી મહિલાને 1 થી 1.5 કિલોમીટર સુધી પગપાળા ચલાવી સુરક્ષિત રીતે એમ્બ્યુલન્સ સુધી પહોંચાડી. આ ઘટનાએ ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં સુવિધાઓના અભાવ પર ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે.

રક્તદાનની જેમ અંગદાન પણ મહાદાન ગણાય છે, જે બ્રેઈનડેડ વ્યક્તિના અંગદાનથી 8 જરૂરિયાતમંદોને નવજીવન આપે છે. ગુજરાતમાં છેલ્લા 7 વર્ષમાં 657 અંગદાતાઓ દ્વારા 2039 અંગોનું દાન થયું છે. છેલ્લા 5 વર્ષમાં 983 કિડની અને 492 લીવરનું દાન મળ્યું છે. 2013-2024 દરમિયાન ગુજરાત 5,539 અંગદાન સાથે સાતમા સ્થાને છે, જ્યારે દિલ્હી, તમિલનાડુ અને મહારાષ્ટ્ર પ્રથમ ત્રણ ક્રમે છે. ગુજરાતમાં અંગદાનના પ્રમાણમાં વધારો જરૂરી છે.

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા શરૂ કરાયેલ 'નશામુક્ત યુવા ફોર વિકસિત ભારત સંકલ્પ અભિયાન'માં દેશભરમાંથી 30 હજારથી વધુ યુવાનો જોડાયા. બીએપીએસ સંસ્થાના 60થી વધુ સેન્ટરો પર આયોજિત સભાઓમાં યુવાનોએ 'નશામુક્ત યુવા ફોર વિકસિત ભારત'ની ઓનલાઈન પ્રતિજ્ઞા લીધી. આંતરરાષ્ટ્રીય કન્વીનર સંત પૂજ્ય ઈશ્વરચરણ સ્વામીએ ભગવાન સ્વામિનારાયણ અને પ્રમુખસ્વામી મહારાજની વ્યસનમુક્તિ ઝુંબેશનો ઉલ્લેખ કરી યુવાનોને પ્રેરણા આપી.