ઝમ્બુરક: હિન્દના સ્વાભિમાનની આખરી લડાઈમાં હારનું કારણ અને તોપ યુદ્ધનો ઇતિહાસ
ઝમ્બુરક: હિન્દના સ્વાભિમાનની આખરી લડાઈમાં હારનું કારણ અને તોપ યુદ્ધનો ઇતિહાસ
Published on: 05th July, 2026

૧૫મી સદીમાં હિન્દમાં તોપ બનાવવાની મથામણ શરૂ થઈ હતી, પરંતુ ત્યારે દુનિયા બારૂદના ઉપયોગમાં આગળ વધી ચૂકી હતી. પાણીપતના મેદાનમાં બાબરે તોપના ઉપયોગથી મુઘલ સામ્રાજ્યની સ્થાપના કરી. ૧૭૬૧માં ત્રીજા પાણીપતના યુદ્ધમાં, મરાઠાઓએ આધુનિક યુદ્ધકળા અપનાવી, પરંતુ અહમદશાહ અબ્દાલીની 'ઝમ્બુરક' નામની નાની, ઊંટ પર લગાવાયેલી તોપોએ મરાઠા તોપોને નિશાન બનાવ્યા. પરંપરાગત ઘોડેસવારોની આક્રમકતા અને ઝમ્બુરકની ગોળાબારીએ મરાઠાઓનો કારમો પરાજય કર્યો, જે હિન્દના સ્વાભિમાન પર આખરી ફટકો સાબિત થયો.