અમેરિકા અને ઇઝરાયેલ સાથેના યુદ્ધ દરમિયાન, ઈરાન માત્ર જવાબી હુમલાઓ પર જ નહીં, પરંતુ પડદા પાછળ સૈન્ય તાકાતને આધુનિક બનાવવામાં પણ વ્યસ્ત રહ્યું. ઈરાની સેનાના પ્રવક્તા બ્રિગેડિયર જનરલ મોહમ્મદ અકરામિનિયાએ જણાવ્યું કે, યુદ્ધ દરમિયાન જ નવી પેઢીના ડ્રોન અને અપગ્રેડેડ મિસાઈલ સિસ્ટમ તૈયાર કરાયા. ઈરાને આ સમયગાળાનો ઉપયોગ સૈન્ય ટેકનોલોજીને આગલા સ્તર પર લઈ જવાના અવસર તરીકે કર્યો. જ્યારે દુનિયાની નજર હુમલાઓ પર હતી, ત્યારે ઈરાન ચૂપચાપ પહેલા કરતા વધુ ઘાતક અને સચોટ હથિયારો વિકસાવી રહ્યું હતું. R&D પર સતત કામ ચાલુ રહ્યું.

આયર્લેન્ડ ક્રિકેટ માટે 26-27 જૂન, 2026 ઐતિહાસિક દિવસો સાબિત થયા. પહેલા પુરુષ ટીમે ભારતને હરાવીને પ્રથમ જીત નોંધાવી, ત્યારબાદ મહિલા ટીમે વિમેન્સ T20 વર્લ્ડ કપમાં વેસ્ટ ઈન્ડિઝને 6 વિકેટે હરાવીને ઈતિહાસ રચ્યો. ઓરલા પ્રેન્ડરગાસ્ટે 44 બોલમાં 63 રનની શાનદાર ઇનિંગ રમી જીત અપાવી. આ આયર્લેન્ડ મહિલા ટીમની T20 વર્લ્ડ કપ ઈતિહાસની પ્રથમ જીત હતી, જેના સાથે સતત 21 હારનો સિલસિલો પણ સમાપ્ત થયો.

પાકિસ્તાનના કરાંચીમાં સૈન્ય કેમ્પ પર થયેલા આતંકવાદી હુમલા બાદ પાકિસ્તાને ભારત પર આક્ષેપો કર્યા હતા, જેને ભારતે પાયાવિહોણા ગણાવીને ફગાવી દીધા છે. વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું કે આતંકવાદને આશ્રય આપનાર પાકિસ્તાને પહેલા પોતાના દેશમાં સક્રિય આતંકી સંગઠનો સામે કાર્યવાહી કરવી જોઈએ. હુમલામાં ત્રણ વિસ્ફોટ થયા હતા, જેમાં ત્રણ પાકિસ્તાની જવાનો અને ત્રણ આતંકવાદીના મોત થયા, જ્યારે એક હુમલાખોરને જીવતો ઝડપી લેવામાં આવ્યો હોવાનું જણાવાયું છે.

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને સેશેલ્સ દ્વારા 'ગાર્ડિયન ઓફ ધ બ્લૂ હોરાઇઝન' (Guardian of the Blue Horizon) સન્માન મળ્યું. આ પુરસ્કાર પર્યાવરણ રક્ષણ અને ટકાઉ વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા બદલ અપાયો. PM મોદીએ સેશેલ્સની સંસદને સંબોધી, ભારત-સેશેલ્સના 50 વર્ષના સંબંધોને યાદ કર્યા. તેમણે હિંદ મહાસાગર માટે સંદેશ આપ્યો કે, "અમારું વિઝન હિંદ મહાસાગરને તકોનો મહાસાગર બનાવવાનો છે." આ તેમનું 34મું આંતરરાષ્ટ્રીય સન્માન છે.

બાંગ્લાદેશના પૂર્વ વડાપ્રધાન શેખ હસીનાએ આ વર્ષે દેશ પરત ફરવાની મોટી જાહેરાત કરી છે. બાંગ્લાદેશમાં થયેલા વિરોધ અને હિંસા બાદ તેમણે દેશ છોડ્યો હતો અને ત્યારથી તેઓ ભારતમાં રહી રહ્યા છે. હસીનાને બાંગ્લાદેશમાં ફાંસીની સજા ફટકારવામાં આવી છે, જેને તેઓ રાજકીય ષડયંત્ર ગણાવે છે. તેઓ માને છે કે આ નિર્ણય ગેરકાયદેસર અને ગેરબંધારણીય છે. હસીનાએ અવામી લીગને પોતાની તાકાત ગણાવી અને જણાવ્યું કે તેઓ બાંગ્લાદેશના લોકોના અધિકારો અને લોકશાહી પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે કામ કરશે.

વેનેઝુએલામાં 25 જૂને આવેલા ભૂકંપના કારણે હજારો લોકોના મોત થયા છે, જેમાં 1430 લોકોના મોતની પુષ્ટિ થઈ છે. 68,900થી વધુ લોકો ગુમ છે અને કાટમાળમાંથી મૃતદેહો મળી રહ્યા છે. દેશના ઉત્તરીય તટ સહિત કરાકાસ અને મારાકેમાં પણ ભૂકંપના આંચકા અનુભવાયા છે. લા ગ્વાયરામાં બચાવ કાર્ય ચાલુ છે, જ્યાં લોકો જાતે જ પ્રિયજનોની શોધ કરી રહ્યા છે. 3360થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા છે. રાહત ટીમોની અછતને કારણે મુસાફરી ટાળવા અપીલ કરાઈ છે. રાજધાની કરાકાસ અને લા ગુએરા સહિત અનેક વિસ્તારોમાં સેંકડો ઇમારતો જમીનદોસ્ત થઈ ગઈ છે.

યુરોપમાં હાલ હીટવેવનો પ્રકોપ વધતાં ફ્રાન્સની રાજધાની પેરિસમાં સ્થિતિ ગંભીર બની છે. હોસ્પિટલો દર્દીઓથી ઉભરાઈ રહી છે અને મેડિકલ સિસ્ટમ પર દબાણ વધી રહ્યું છે. આ કટોકટી વચ્ચે, પેરિસ પ્રશાસને જાહેરમાં દારૂ પીવા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. આ નિર્ણય પાછળનું મુખ્ય કારણ ગરમીમાં આલ્કોહોલ સેવનથી થતું ડિહાઇડ્રેશન, બ્લડ પ્રેશરમાં ઘટાડો અને જજમેન્ટ બ્લન્ટ થવું જેવા વૈજ્ઞાનિક કારણો છે. આલ્કોહોલ શરીરમાં પાણીનો અભાવ વધારે છે અને 'હીટ સ્ટ્રોક'નું જોખમ વધારે છે, જે જીવલેણ બની શકે છે.

પાકિસ્તાનના કરાચીમાં ચૌરંગી નજીક અનેક વિસ્ફોટ અને ભારે ગોળીબાર થયો હતો. શહેરના યુનિવર્સિટી રોડ પર રેન્જર્સ ઓફિસ પર કથિત આતંકવાદી હુમલામાં છથી વધુ સશસ્ત્ર હુમલાખોરો રેન્જર્સ હેડક્વાર્ટરના કમ્પાઉન્ડમાં પ્રવેશ્યા હતા. આત્મઘાતી હુમલામાં પાંચ હુમલાખોરો માર્યા ગયા હોવાના અહેવાલ છે, જ્યારે અન્ય હુમલાખોરો સાથે અથડામણ ચાલુ છે. આ ઘટનામાં ચાર સુરક્ષા કર્મચારીઓના પણ મોત થયા છે. વિસ્ફોટોથી નજીકની ઇમારતોને નુકસાન થયું હતું અને સમગ્ર વિસ્તારમાં ગભરાટ ફેલાયો હતો.

કાર ચલાવતી વખતે રિવર્સ ગિયરમાં સ્પીડ ઓછી હોવાનું કારણ ગાડીના ગિયરબોક્સ અને એન્જિનની ડિઝાઇન સાથે જોડાયેલું છે. રિવર્સ ગિયરમાં એક જ ગિયર હોય છે, જેનો Gear Ratio સૌથી વધુ હોય છે. આના કારણે Torque પૂરતું મળે છે પણ સ્પીડ જાણીજોઈને મર્યાદિત રખાય છે. મોટાભાગની કારો રિવર્સમાં 15 થી 30 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની સ્પીડ સુધી જઈ શકે છે. Safety કારણોસર, ખાસ કરીને ડ્રાઈવરની ઓછી Visibility ને કારણે, રિવર્સમાં સ્પીડ ઓછી રાખવામાં આવે છે જેથી અકસ્માતનો ખતરો ઘટે.

ખાનગી ટૂર ઓપરેટરોની ભૂલને કારણે 52 ભારતીય શ્રદ્ધાળુઓ હાલ નેપાળના કાઠમંડુમાં ફસાયા છે, જેઓ જરૂરી ચીની એન્ટ્રી પરમિટ અને વિઝા વિના યાત્રા પર નીકળ્યા હતા. વિદેશ મંત્રાલય (MEA) એ આ અંગે એક મહત્વની એડવાઇઝરી જાહેર કરી છે. મંત્રાલયે નાગરિકોને અપીલ કરી છે કે જ્યાં સુધી તમામ જરૂરી પ્રવાસ દસ્તાવેજો (વિઝા અને પરમિટ) હાથમાં ન આવી જાય ત્યાં સુધી યાત્રા શરૂ ન કરે. ઉપરાંત, ટૂર ઓપરેટર સત્તાવાર રીતે રજિસ્ટર્ડ છે કે નહીં તેની પણ ચકાસણી કરવી અનિવાર્ય છે. સાંસદ સુપ્રિયા સુલેએ આ મુદ્દો વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર સમક્ષ ઉઠાવ્યો છે.

પોલેન્ડમાં નિર્મિત, કોમોરોસ ફ્લેગ ધરાવતું MV Gala પેસેન્જર રો-રો ફેરી/કાર્ગો શિપ અલંગમાં રિસાયક્લિંગ માટે પહોંચ્યું છે. અગાઉના અકસ્માતને કારણે નુકસાનીના દાવા હેઠળ આ શિપને ભારતીય દરિયાઈ સીમામાં પ્રવેશતા હાઈકોર્ટના આદેશથી અરેસ્ટ કરાયું હતું. એક સપ્તાહ સુધી અરેસ્ટ રહ્યા બાદ, સેટલમેન્ટના અંતે તેને અલંગમાં બીચ કરવાની મંજૂરી મળી. 47 વર્ષ જૂના આ શિપે અનેક દેશોમાં સેવા આપી છે.

મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ વચ્ચે, ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ (IRGC) એ દાવો કર્યો છે કે તેણે કુવૈત અને બહેરીનમાં આવેલા અમેરિકાના 8 મહત્વના સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર બેલેસ્ટિક મિસાઈલ અને ડ્રોન વડે મોટો હુમલો કર્યો છે. આ કાર્યવાહી અમેરિકા દ્વારા ઈરાનની 5 દરિયાકાંઠાની ચોકીઓ પર કરવામાં આવેલા હુમલાનો ‘નિર્ણાયક જવાબ’ છે. આ સંયુક્ત ઓપરેશનમાં ઈરાની નેવી અને એરોસ્પેસ ફોર્સે ભાગ લીધો હતો. ઈરાનના નિશાના પર ‘અલી અલ સલેમ એરબેઝ’ અને બહેરીનમાં 5th Fleet નું મુખ્ય મથક હતું, જેને ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યાનો દાવો છે.

લંડનમાં આયોજિત વૈશ્વિક ઊર્જા સંવાદમાં, Adani Green Energy Limited (AGEL) ના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર સાગર અદાણીએ 2030 સુધીમાં 50 GW ક્લિન એનર્જી અને 10 GW પરમાણુ ઊર્જા ક્ષમતા વિકસાવવાની યોજના જાહેર કરી. ગુજરાતના ખાવડા ખાતેના વિશ્વના સૌથી મોટા નવીનીકરણીય ઊર્જા પ્લાન્ટનો ઉલ્લેખ કરીને, તેમણે જણાવ્યું કે ઊર્જા સુરક્ષા અને આર્થિક વિકાસ માટે વીજળીકરણ અનિવાર્ય છે. બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ્સ (BESS) અને પમ્પ્ડ સ્ટોરેજ પ્રોજેક્ટ્સ (PSPs) જેવી ટેકનોલોજી 24 કલાક સ્વચ્છ ઊર્જા પૂરી પાડવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.

બ્રિટનના સંશોધકોના એક અભ્યાસ મુજબ, બે વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોમાં સ્માર્ટફોન અને ડિજિટલ સ્ક્રીનનો ઉપયોગ તેમના સ્વાસ્થ્ય અને વિકાસ પર લાંબાગાળાની નકારાત્મક અસરો કરે છે. આનાથી બાળકોનો માતા-પિતા સાથે ભાવનાત્મક સંબંધ, શારીરિક રમત, ભાષાનો વિકાસ મર્યાદિત થાય છે. સાથે જ, ઓવરસ્ટિમ્યુલેશન, ઊંઘમાં મુશ્કેલી, આંખોનું નુકસાન અને મેદસ્વીતાનો ખતરો વધે છે. માતા-પિતાએ આ બાબતે સાવચેત રહેવું જોઈએ અને નાના બાળકોને શાંત રાખવા માટે ભૂલથી પણ ફોન ન આપવો જોઈએ.

૨૦૨૬ના પ્રથમ છ મહિનામાં ભારતીય ટેકનોલોજી સ્ટાર્ટઅપ્સે ૭.૨ બિલિયન ડોલર એકત્ર કર્યા છે, જે પાછલા વર્ષ કરતાં ૧૨% વધુ છે. જોકે, માર્કેટ ઇન્ટેલિજન્સ પ્લેટફોર્મ ટ્રેક્સનના અહેવાલ મુજબ, આ સમયગાળામાં સોદાઓની સંખ્યામાં ૪૩% નો તીવ્ર ઘટાડો થયો છે, જે ૬૫૨ રાઉન્ડ સુધી પહોંચી ગઈ છે. આનાથી ભંડોળ ઊભું કરવાના પ્રયાસો પસંદગીની કંપનીઓ સુધી સીમિત બની ગયા છે. રોકાણકારો વધુ શિસ્તબદ્ધ નાણાકીય વાતાવરણમાં વધુ મજબૂત દાવ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે.

પશ્ચિમ એશિયામાં શાંતિ સ્થાપવાના પ્રયાસો નિષ્ફળ જતા અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ વધ્યો છે. તાજેતરમાં જ થયેલા યુદ્ધવિરામ કરારના થોડા દિવસોમાં જ અમેરિકન સેનાએ ઈરાનના સૈન્ય ઠેકાણાઓ અને ડ્રોન લોન્ચિંગ સાઇટ્સ પર હવાઈ હુમલા કર્યા. ઈરાને હોર્મુઝની ખાડીમાં ઓઈલ ટેન્કર પર ડ્રોન હુમલો કર્યો હતો, જેના જવાબમાં અમેરિકાએ કાર્યવાહી કરી. પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનને ચેતવણી આપી છે કે યુદ્ધવિરામ ભંગ ચાલુ રહેશે તો અસ્તિત્વ જોખમમાં મુકાઈ શકે છે.

FIFA World Cup 2026 ના ગ્રુપ H માં સ્પેને ઉરુગ્વેને 1-0 થી હરાવીને રાઉન્ડ ઓફ 32 માં પોતાનું સ્થાન સુરક્ષિત કર્યું. એલેક્સ બેનાએ સ્પેન માટે નિર્ણાયક ગોલ કર્યો. આ હાર સાથે ઉરુગ્વે વર્લ્ડકપમાંથી બહાર થઈ ગયું. સ્પેન સાત પોઈન્ટ સાથે ગ્રુપમાં ટોચ પર રહ્યું, જ્યારે કેપ વર્ડે બીજા સ્થાને રહ્યું. ઉરુગ્વે ટુર્નામેન્ટમાં ફક્ત બે પોઈન્ટ મેળવી શક્યું. મેચમાં બંને ટીમોએ આક્રમક રમત દર્શાવી, પરંતુ સ્પેનના મજબૂત ડિફેન્સ સામે ઉરુગ્વે ગોલ કરી શક્યું નહીં.

અમેરિકાએ 24 કલાકમાં બીજી વખત ઈરાનમાં મોટો હવાઈ હુમલો કર્યો છે. યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (સેન્ટકોમ) મુજબ, રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના આદેશ પર ઈરાનના મિલિટ્રી સર્વિલાન્સ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, કમ્યુનિકેશન સિસ્ટમ્સ, એર ડિફેન્સ સાઈટ્, ડ્રોનના ભંડાર અને સમુદ્રી માઈન્સની ક્ષમતાઓને નિશાન બનાવવામાં આવી. સિરિક શહેરમાં વિસ્ફોટો થયા. શુક્રવારે પણ અમેરિકાએ ઈરાની મિસાઇલ બેઝ પર હુમલો કર્યો હતો. આ હુમલાઓ ઈરાન દ્વારા પનામાના ધ્વજવાળા તેલ ટેન્કર પર થયેલા ડ્રોન હુમલાના જવાબમાં કરવામાં આવ્યા છે, જે યુદ્ધવિરામનો ભંગ માનવામાં આવે છે. આ ઘટનાઓએ બંને દેશો વચ્ચેના તણાવમાં ફરી વધારો કર્યો છે.

1950-60ના દાયકામાં ભારતીય ફૂટબોલનો સુવર્ણકાળ હતો, જ્યાં ભારતે એશિયાડ અને ‘મેલબોર્ન ઓલિમ્પિક્સ’માં શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કર્યું. 1962ના ‘જકાર્તા એશિયાડ’માં ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો. ત્યારબાદ, પ્રદર્શન સતત ઘટ્યું અને આજે ફીફા (FIFA) રેન્કિંગમાં ભારત 136મા ક્રમે છે. આગામી 10 વર્ષમાં વિશ્વની ટોચની 50-60 ટીમોમાં સ્થાન મેળવવા માટે, ઉત્તર-પૂર્વની પ્રતિભાઓનો ઉપયોગ, પ્રોફેશનલ કોચિંગ, સુપર લીગનું વિસ્તરણ અને ખેલાડીઓએ કમ્ફર્ટ ઝોન તોડવાની જરૂર છે. નબળું માર્કેટિંગ, ક્રિકેટનું પ્રભુત્વ અને સતત નબળા પ્રદર્શનને કારણે ફૂટબોલ પાછળ રહી ગયું.

સોશિયલ મીડિયા આજે આપણા જીવનનો અભિન્ન ભાગ બની ગયું છે, જેણે સંચારમાં ક્રાંતિ લાવી છે. ‘મેટા’ દ્વારા ભારતીય ફિનટેક કંપની CREDમાં મોટા રોકાણ અને CREDના ફાઉન્ડર કુણાલ શાહની ‘વ્હોટ્સએપ’ના ગ્લોબલ હેડ તરીકે નિમણૂક જેવી ઘટનાઓ પ્રેરણાદાયક છે. ‘વોટ્સએપ’ જેવી એપના વિકાસથી લઈને ડિજિટલ માર્કેટિંગના નવા દરવાજા સુધી, સોશિયલ મીડિયાએ અનેક પરિવર્તનો લાવ્યા છે. જોકે, આ માધ્યમના અતિ-ઉપયોગથી માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર અસર, ખોટી માહિતીનો પ્રસાર અને અંગત ડેટાની સુરક્ષા જેવા પ્રશ્નો પણ ઊભા થયા છે. સોશિયલ મીડિયાનો સંતુલિત ઉપયોગ કરવો જરૂરી છે.

જૂનાગઢના ઓમ પટેલ, જેમણે લંડન, યુ.એસ.એ. જેવી જગ્યાએ અભ્યાસ કર્યો અને Amazon જેવી કંપનીમાં નોકરી મેળવી, છતાં વતન પ્રેમ તેમને પાછા ખેંચી લાવ્યો. સમાજ સેવા અને લોકોના જીવન પર સકારાત્મક અસર છોડવાની ઈચ્છાથી તેમણે અમેરિકાની નોકરી છોડી સિવિલ સેવા પરીક્ષાનો પંથ અપનાવ્યો. પોતાની અંગત પસંદગી અને મહેનતથી, Sociology જેવા વિષયમાં નિપુણતા મેળવી, પ્રથમ પ્રયાસમાં જ પ્રીલિમિનરી અને મેન્સમાં સફળ થઈ પર્સનાલિટી ટેસ્ટ સુધી પહોંચ્યા. ઓમ પટેલની આ પ્રેરણાદાયી ગાથા અનેક યુવાનો માટે માર્ગદર્શક બની રહેશે.

આચાર્ય વિનોબા ભાવેની પુસ્તિકા ‘આચાર્યકુળ’માંથી પ્રેરણા લઈને, લેખક વર્તમાન સમયમાં સાચા આચાર્યત્વની ઘટતી જતી ગાથા વર્ણવે છે. આચાર્ય જ્યારે જાગૃત થાય ત્યારે શાળા તીર્થભૂમિ બને છે, પરંતુ આજના સમયમાં અનેક આચાર્યો માત્ર અર્થોપાર્જનમાં વ્યસ્ત રહે છે. સમયપાલન માટે કડક બનનાર આચાર્યને સોશિયલ મીડિયા પર બદનામ કરતી વૃત્તિની ટીકા કરવામાં આવી છે. વાલીઓએ સમજવું જોઈએ કે શિક્ષકો તેમના સંતાનોના ઘડવૈયા છે, દુશ્મન નહીં. ભારતીય સંસ્કૃતિમાં આચાર્ય પદ પવિત્ર છે અને સમાજે આવા વિદ્વાનોને સ્વીકારવા પરિપક્વ બનવું જોઈએ.

હોર્મુઝની ખાડી વૈશ્વિક તેલ અને LNG પુરવઠા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે, પરંતુ ઈરાન સંકટ બાદ ખાડીના દેશો તેની નિર્ભરતા ઘટાડવા વૈકલ્પિક પાઇપલાઇન, બંદરો અને વેપાર માર્ગો વિકસાવી રહ્યા છે. આ બદલાવ પશ્ચિમ એશિયાના ભૂરાજકીય સમીકરણોને અસર કરશે. ભારત, જે 85 ટકા ક્રૂડ ઓઈલ આયાત કરે છે, તેણે ઊર્જા પુરવઠામાં વૈવિધ્ય લાવવાની સાથે ચાબહાર બંદર, INSTC અને IMEC જેવા કોરિડોરમાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવી ઊર્જા સુરક્ષા વધુ મજબૂત બનાવવી જરૂરી બનશે.

1994માં ઇંગ્લેન્ડ અને દક્ષિણ આફ્રિકા વચ્ચેની ટેસ્ટ શ્રેણીમાં લોર્ડ્સ ખાતે રમાયેલી ત્રીજી મેચ ઐતિહાસિક બની. પ્રથમ દાવમાં દક્ષિણ આફ્રિકા 332 અને ઇંગ્લેન્ડ 302 રન બનાવ્યા. બીજી ઇનિંગમાં, દક્ષિણ આફ્રિકાના ફાસ્ટ બોલર ફેની ડીવિલર્સના અપમાનજનક શબ્દોથી ઉશ્કેરાયેલા ઇંગ્લેન્ડના ડેવોન માલ્કમે વિનાશક બોલિંગ કરી. માલ્કમે માત્ર 10 રનમાં 9 વિકેટ ઝડપી, જે ટેસ્ટ ક્રિકેટના ઇતિહાસમાં અવિસ્મરણીય રહ્યું. ઇંગ્લેન્ડે મેચ જીતી શ્રેણી ડ્રો કરી, અને દક્ષિણ આફ્રિકાના ખેલાડીઓએ માલ્કમની માફી માંગી.

1509 માં દીવના દરિયાકાંઠે થયેલું યુદ્ધ દરિયાઈ યુદ્ધનો ઇતિહાસ બદલી નાખનારું સાબિત થયું. ગુજરાતના સુલતાન મહંમદ બેગડા, કાલિકટના રાજા ઝામોરિન અને મિસરના મામલૂક જેવા શક્તિશાળી ગઠબંધનને પોર્ટુગીઝોએ તોપોના જોરે હરાવ્યા. પોર્ટુગીઝોએ 'કેરાક', 'કેરેવલ' અને 'બારકસ' જેવા અદ્યતન જહાજોનો ઉપયોગ કર્યો, જે દરિયાઈ યુદ્ધની રણનીતિમાં ક્રાંતિકારી પરિવર્તન લાવ્યા. આ યુદ્ધે ભારતમાં બારૂદ અને તોપોના આગમન અને તેના ઉપયોગના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડ્યો.

એશિયાના સૌથી મોટા રણ, મોંગોલિયા સ્થિત ગોબી રણ, તેના ઠંડા વાતાવરણ અને અનન્ય ભૂગોળ માટે જાણીતું છે. અહીં પરંપરાગત ‘યુર્ટ’ ઘરોમાં રહેવાનો રોમાંચક અનુભવ મળે છે. આ આધુનિક સુવિધાઓ સાથે સજ્જ લૉજ સૂર્યપ્રકાશ અને પવનચક્કીથી ઊર્જા મેળવે છે, જે પર્યાવરણને અનુકૂળ છે. રાત્રે ખુલ્લી છત નીચે તારાઓ જોવાનો અનુભવ અવિસ્મરણીય છે. બાયન્ઝાગ, ખોંગોરીન એલ્સ અને યોલિન એમ જેવા સ્થળો પ્રવાસીઓને આકર્ષે છે. આદિજાતિઓના જીવનને નજીકથી જોવાનો અને તેમના હાથે બનેલા ભોજનનો સ્વાદ માણવાનો મોકો મળે છે.

ઈરાન, અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ વચ્ચેના યુદ્ધમાં વિવિધ પ્રકારના શસ્ત્રોનો ઉપયોગ થયો. અમેરિકાએ B-25 બોમ્બર અને ટોમાહોક મિસાઈલો વાપરી, જ્યારે ઈઝરાયેલે F-35I, F-15I અને બ્લૂ-સ્પેરો મિસાઈલોનો ઉપયોગ કર્યો. ઈરાને પણ ફતેહ-1, ફતેહ-2 અને ખોરમશેર જેવી હાઈપરસોનિક મિસાઈલોથી જવાબ આપ્યો. આયર્ન ડોમ જેવી એર ડિફેન્સ સિસ્ટમોએ પણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી, પરંતુ અનેક નિર્દોષ નાગરિકો પણ ભોગ બન્યા.

સમીર ઓકાશાના 'Philosophy of Science' પુસ્તક દ્વારા વિજ્ઞાનની ઊંડાણપૂર્વક સમજ આપવામાં આવી છે. વિજ્ઞાન માત્ર ભૌતિકશાસ્ત્ર, રસાયણશાસ્ત્ર કે જીવવિજ્ઞાન નથી, પરંતુ તે તર્ક, અવલોકન (Observations), પ્રયોગો (Experiments) અને સિદ્ધાંતોના નિર્માણ (Theory Construction) જેવી પદ્ધતિઓ પર આધારિત છે. કોપરનિકસ, કેપ્લર, ગેલિલિયો, ન્યૂટન, આઈન્સ્ટાઈન, ડાર્વિન, વોટસન અને ક્રિક જેવા વૈજ્ઞાનિકોના યોગદાન દ્વારા વૈજ્ઞાનિક ક્રાંતિ અને તેના વિકાસને સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યો છે. વિજ્ઞાન ઘટનાઓના 'કેમ' પાછળના કારણો સમજાવે છે, જ્યારે ફિલસૂફી જીવનના અર્થ અને નૈતિકતા જેવા પ્રશ્નોના જવાબ આપે છે.

કિરણ બેદીએ 76 વર્ષની ઉંમરે ભારત સ્કિલ એક્સચેન્જ શરૂ કરીને સાબિત કર્યું કે કંઈક નવું કરવા માટે ઉંમર ક્યારેય અવરોધ નથી. યુવાનોની રોજગારી માટે ટીકા કરવાને બદલે નક્કર પગલાં લેવા જોઈએ. આજની પેઢી વહેલા નિવૃત્ત થઈ શકે છે, પરંતુ ભૌતિક સુખ જ સર્વસ્વ ન બની જાય તેનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે. કારકિર્દી દરમિયાન સર્વાંગી જીવન જીવનાર જ નિવૃત્તિ બાદ પણ સક્રિય રહી શકે છે. ઘર સંભાળતી મહિલાઓ પણ જીવનના પાંચમા દાયકામાં પ્રવૃત્તિનો વિચાર કરી શકે છે.

૭૫ વર્ષની ઉંમર વટાવ્યા પછી જીવનમાં એક શાંત અને હળવો સમય આવે છે, જેમ વૃક્ષો પાનખરમાં પાંદડાં ખેરવી નિસ્પૃહ ઊભાં રહે છે. આ ઉંમરે કારકિર્દીની દોડ, દુનિયા સામે સાબિત કરવાની વ્યસ્તતા પૂરી થઈ જાય છે. સંબંધો સ્થિર થઈ જાય છે અને મહત્ત્વાકાંક્ષાઓ ઓછી થઈ જાય છે. આ તબક્કો વૈરાગ્ય નહીં, પરંતુ તણાવમુક્ત માનસિક આઝાદીનો છે. જૂની આદતો છોડી, બીજાઓને સ્વીકારી, ‘આપણે’ બનીને જીવનને એક દિવસનો ઉત્સવ માણી શકાય છે.