ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC) એ મોંઘવારી અને આર્થિક સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને નાણાકીય નીતિમાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર કર્યો છે. RBI એ રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરીને તેને 5.5% કર્યો છે. સ્ટેન્ડિંગ ડિપોઝિટ ફેસિલિટી (SDF) રેટ 5.25% અને માર્જિનલ સ્ટેન્ડિંગ ફેસિલિટી (MSF) તથા બેંક રેટ 5.75% કરવામાં આવ્યા છે. આ સાથે MPC એ નાણાકીય નીતિનું વલણ બદલીને ‘કેલિબ્રેટેડ ટાઇટનિંગ’ એટલે કે તબક્કાવાર નાણાકીય સખ્તાઈ અપનાવી છે.

દેશના SME IPO માર્કેટમાં ગેરરીતિની શંકા પ્રબળ બની રહી છે, જ્યાં 161માંથી 81 SME IPO લિસ્ટ થયા બાદ ઈશ્યૂ ભાવ કરતાં નીચે ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે. ઘણા પ્રમોટરો અને બેન્કરો રોકાણકારોને આકર્ષવા માટે ફેક ગ્રે માર્કેટ પ્રીમિયમ અને ભ્રામક રિપોર્ટ્સનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. આ વર્ષે 7171 કરોડ રૂપિયા એકત્ર થયા હોવા છતાં, 24 IPOમાં 50%થી વધુનો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. નિફ્ટી SME ઈમર્જ ઈન્ડેક્સમાં ઘટાડો, જ્યારે નિફ્ટી IPO ઈન્ડેક્સમાં વધારો દર્શાવે છે. કૃત્રિમ ભાવ નિર્ધારણની શંકાઓ ઊભી થઈ રહી છે.

ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI)એ વ્યાજદરોમાં મોટો ફેરફાર કર્યો છે. RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરવાની જાહેરાત કરી છે. આ સાથે રેપો રેટ 5.25% થી વધીને 5.50% થયો છે. ફેબ્રુઆરી 2023 પછી આ પ્રથમ વખત છે જ્યારે RBIએ વ્યાજદરમાં વધારો કર્યો છે. વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ અને કાચા તેલના ભાવ વધવાને કારણે મોંઘવારીને નિયંત્રણમાં રાખવા માટે આ નિર્ણય લેવાયો છે. આ વધારાની અસર હોમ લોન, કાર લોન અને પર્સનલ લોન પર પડી શકે છે, જેથી EMI વધી શકે છે.

રિઝર્વ બેન્ક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ મોંઘવારી પર કાબૂ મેળવવા માટે રેપો રેટમાં 0.25 ટકાનો વધારો કર્યો છે. આ વધારા બાદ રેપો રેટ 5.25% થી વધીને 5.50% થયો છે. આ નિર્ણયથી હોમ લોન અને અન્ય લોનના EMI વધવાની શક્યતા છે. વૈશ્વિક સ્તરે ફુગાવાના ઊંચા દર, રૂપિયાની નબળાઈ અને ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઉછાળાને કારણે આ પગલું ભરવામાં આવ્યું છે. MPCએ નીતિગત વલણને 'કેલિબ્રેટેડ ટાઈટનિંગ' તરફ શિફ્ટ કર્યું છે, જે ભવિષ્યમાં વધુ દરો વધારવાના વિકલ્પને ખુલ્લો રાખે છે.

ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં નરમાઈને કારણે સોનાની ચમક વધી છે. સતત બીજા દિવસે સોનાના ભાવમાં વધારો જોવા મળ્યો છે, જેમાં 24 કેરેટ અને 22 કેરેટ સોનાના ભાવમાં પણ વૃદ્ધિ થઈ છે. બીજી તરફ, ચાંદી સતત સ્થિરતા બાદ સસ્તી થઈ છે. દિલ્હી, મુંબઈ, કોલકાતા અને ચેન્નાઈ જેવા મુખ્ય શહેરોમાં 18, 22 અને 24 કેરેટ સોનાના 10 ગ્રામના ભાવ જાણવા મળશે. દિલ્હીમાં એક કિલો ચાંદી 100 રૂપિયા સસ્તી થઈ છે, જ્યારે ચેન્નાઈમાં તે સૌથી મોંઘી વેચાઈ રહી છે.

SME IPO માર્કેટમાં ગેરરીતિની શંકા પ્રબળ બની છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં પ્રમોટરો અને મર્ચન્ટ બેંકરોએ રોકાણકારોને ગેરમાર્ગે દોરી મોટી રકમ એકત્ર કરી છે. ફેક ગ્રે માર્કેટ પ્રીમિયમ અને ભ્રામક રિપોર્ટ્સનો સહારો લેવાયો. આ વર્ષે લિસ્ટ થયેલા ૧૬૧ SME IPOમાંથી ૮૧ શેરો હાલમાં ઈસ્યુ ભાવથી નીચે ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે. ૨૪ IPOમાં ૫૦% થી વધુનો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. સપ્ટેમ્બર અને જૂન એમ બંને ગાળામાં SME IPO નું પ્રદર્શન નબળું રહ્યું છે.

ઊંચા ફુગાવા અને ક્રુડના ભાવમાં ફરી ઉછાળાને ધ્યાનમાં રાખી, રિઝર્વ બેન્ક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI)ની મોનિટરી પોલિસી કમિટિ (MPC) આવતીકાલે રેપો રેટમાં 0.25 ટકાનો વધારો કરી શકે છે. લગભગ સવા ત્રણ વર્ષના ગાળા બાદ આ પહેલો વધારો હશે. ફુગાવાને નિયંત્રિત કરવા અને રૂપિયામાં નબળાઈને ધ્યાનમાં રાખીને આ નિર્ણય લેવાઈ શકે છે. MPC નજીકના ભવિષ્યમાં રેપો રેટમાં વધારો કરવાનો વિકલ્પ ખુલ્લો રાખશે. વ્યાજ દરમાં વધારાથી લોન મોંઘી બનશે અને EMI માં પણ વધારો જોવા મળી શકે છે.

ભારતીય શેરબજારમાં સતત આઠ સપ્તાહના ઘટાડા બાદ મંગળવારના સત્રમાં તેજી જોવા મળી રહી છે. બેન્કિંગ અને નાણાકીય શેરોમાં મજબૂત ખરીદી, તેમજ મધ્યમ અને નાના કદના શેરોમાં પણ ખરીદીથી બજારમાં સુધારો જોવા મળ્યો છે. આ તેજીને હાલ રાહતરૂપ સુધારા તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. વૈશ્વિક સ્તરે અમેરિકાના નબળા રોજગાર આંકડાઓએ વ્યાજદરમાં વૃદ્ધિની ચિંતા ઘટાડી છે. જોકે, વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારોની વેચવાલી અને ક્રૂડ ઓઈલના ઊંચા ભાવ બજાર માટે પડકારરૂપ બની શકે છે. આગામી સત્રોમાં સ્થાનિક ખરીદી અને વિદેશી વેચવાલીની ગતિ બજારની દિશા નક્કી કરશે.

સાઉદી અરેબિયા દ્વારા એશિયા માટે ક્રૂડ તેલના ભાવમાં નોંધપાત્ર ડિસ્કાઉન્ટ ઓફરને કારણે છ વર્ષનો રેકોર્ડ તૂટ્યો છે. આના પરિણામે, મુંબઈ અને અમદાવાદ ઝવેરી બજારમાં સોનાના ભાવમાં વધારો જોવા મળ્યો હતો, જ્યારે ચાંદીના ભાવમાં ઘટાડો નોંધાયો હતો. પ્લેટીનમના ભાવ પણ ઉંચા રહ્યા હતા. રૂપિયા સામે ડોલરના ભાવ વધવાથી પણ ઝવેરી બજાર પર અસર દેખાઈ. વૈશ્વિક બજારમાં બોન્ડ યીલ્ડના દરમાં ઘટાડો અને ક્રૂડતેલના ભાવમાં ઘટાડા છતાં સોનાના ભાવમાં વૃદ્ધિ મર્યાદિત રહી હતી.

રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાની મોનીટરી પોલિસી કમિટી (MPC)ની મીટિંગ પહેલાં રેપો રેટમાં વધારાની અપેક્ષા અને મોંઘવારી નિયંત્રણના પગલાંની શક્યતા વચ્ચે બેંકોની ત્રિમાસિક મજબૂત કામગીરી અને રિલાયન્સના જિયો પ્લેટફોર્મ્સના મેગા IPOની તૈયારીઓને કારણે શેરોમાં રિકવરી જોવા મળી. વર્લ્ડ બેંક દ્વારા ભારતના આર્થિક વિકાસનો અંદાજ ૭.૧% મૂકવામાં આવ્યો અને ક્રુડ ઓઈલના ભાવમાં ઘટાડો થતાં તેજીને વેગ મળ્યો. ફંડોએ બેંકિંગ, FMCG અને રિલાયન્સ ઈન્ડસ્ટ્રીઝ જેવા શેરોમાં ખરીદી કરી, જ્યારે IT શેરોમાં પ્રોફિટ બુકિંગ થયું. રોકાણકારોની સંપત્તિમાં રૂ. ૪.૫૪ લાખ કરોડનો જંગી વધારો થયો.

આજના MCX કારોબારમાં સોનાની કિંમતો મર્યાદિત દાયરામાં અથડાતી જોવા મળી, જે 148,701.00 થી 149,350.00 ની રેન્જમાં રહી. Technical Analysis 'SHORT BUILDUP' નો સંકેત આપી રહ્યો છે, જેમાં Open Interest (OI) 16,461.00 પર પહોંચ્યો છે. ચાંદીના ભાવમાં પણ વધ-ઘટ જોવા મળી, 224,377.00 થી 225,886.00 ની રેન્જમાં. OI 16,708.00 પર 'SHORT BUILDUP' દર્શાવે છે. રોકાણકારો આગામી ફેડરલ રિઝર્વની નીતિઓ અને ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ પર નજર રાખશે.

વૈશ્વિક બોન્ડ યીલ્ડમાં થયેલો વધારો ઉભરતા બજારો (EM) માટે મૂડી ખર્ચ સામે નવા પડકારો ઊભા કરી રહ્યો છે. આ ફક્ત નાણાકીય અને રાજકોષીય નીતિઓનો પ્રશ્ન નથી, પરંતુ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)ના ડેટ-ફાઇનાન્સિંગ પ્રયાસોની અસર પણ છે. AIના રોકાણ ચક્રથી મૂડીની વૈશ્વિક માંગમાં વધારો થયો છે, જેના માટે ડેટા સેન્ટરો, સેમિકન્ડક્ટર્સ અને વીજળીમાં મોટા રોકાણની જરૂર છે. આ કારણે, વૈશ્વિક બોન્ડ યીલ્ડને માત્ર નાણાકીય નીતિ અને રાજકોષીય ખાધના સંદર્ભમાં સમજી શકાય નહીં.

વૈશ્વિક બજારમાં સોના-ચાંદીના ભાવમાં થયેલા સુધારાને પગલે ભારતીય બજારોમાં પણ વૃદ્ધિ જોવા મળી. અમેરિકી દેવામાં વધારો અને ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજદર વધારવાની ઘટતી શક્યતાને કારણે આ તેજી જોવા મળી, જોકે ડોલરની મજબૂતાઈને કારણે સુધારો મર્યાદિત રહ્યો. ક્રૂડ તેલમાં પુરવઠા વધવાના સંકેતોને કારણે સ્થિરતા જોવા મળી, જ્યારે રૂપિયામાં પ્રમાણમાં સ્થિરતા રહી. ફેડરલ રિઝર્વની નાણાકીય નીતિ વિશે સંકેતો આપતી મિનિટ્સ પર બજારની નજર છે.

જિયોના IPOની રાહ જોઈ રહેલા રોકાણકારો માટે ખુશીના સમાચાર છે. રોયટર્સના અહેવાલ મુજબ, આ IPO 21 ઓક્ટોબરે ખુલવાની શક્યતા છે, અને ગ્રે માર્કેટ (GMP)માં તેની સ્થિતિ ઘણી મજબૂત છે, જે ₹151ના સ્તરે પહોંચી ગયું છે. રોડ શો સફળ રહ્યા બાદ, 37,000 કરોડ રૂપિયા સુધીના આ IPOનું કદ ₹27,500 કરોડના દેવું ચૂકવવા અને બાકીની રકમ કોર્પોરેટ કામગીરી માટે ઉપયોગમાં લેવાશે. પ્રાઇસ બેન્ડ ₹1,350-₹1,450 રહેવાની ધારણા છે, જે 12.40-13.40 લાખ કરોડ રૂપિયાના મૂલ્યાંકન તરફ દોરી શકે છે.

રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) દ્વારા રેપો રેટમાં ૦.૨૫ ટકા વધારાની અપેક્ષા અને બેંકોની ઉત્તમ ત્રિમાસિક કામગીરીને કારણે ફંડોએ બેંકિંગ શેરોમાં ખરીદી કરી. આઈટીસી લિમિટેડની આગેવાની હેઠળ FMCG શેરોમાં પણ તેજી જોવા મળી. ચોમાસાના નબળા સંકેતો અને ક્રૂડ ઓઈલના ઊંચા ભાવને કારણે ફંડો સાવચેત રહ્યા. જોકે, ચાર દિવસના ઘટાડા બાદ બજારમાં રિકવરી જોવા મળી. હેલ્થકેર શેરોમાં વેચવાલી રહી. સેન્સેક્સ ૪૭૨.૭૭ પોઈન્ટ વધીને ૭૨૩૮૨.૪૭ અને નિફટી ૫૦ સ્પોટ ૧૩૩.૮૦ પોઈન્ટ વધીને ૨૨૫૫૫.૭૫ બંધ રહ્યા. રોકાણકારોની સંપત્તિમાં રૂ.૨.૧૧ લાખ કરોડનો વધારો થયો.

ભારતીય શેરબજારમાં અગાઉના ઘટાડા બાદ સકારાત્મક શરૂઆતના સંકેતો જોવા મળ્યા છે. વૈશ્વિક બજારોમાંથી મળેલા સુધારાના સંકેતો અને ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં નરમાઈને કારણે રોકાણકારોના સેન્ટિમેન્ટમાં સુધારો થયો છે. અમેરિકામાં વ્યાજદરમાં તાત્કાલિક વધારો થવાની શક્યતામાં ઘટાડો, સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારોની ખરીદી અને જાપાન તથા અમેરિકાના બજારોની તેજી ભારતીય બજાર માટે સકારાત્મક પરિબળો છે. જોકે, વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારોની વેચવાલી અને ભારતીય રૂપિયાનું નબળાઈ પડકારો યથાવત છે. બેન્કિંગ, માહિતી અને પ્રૌદ્યોગિકી જેવા ક્ષેત્રોમાં સુધારાની શક્યતા છે.

સોમવાર, 5 ઓક્ટોબરના રોજ GIFT Nifty ના સકારાત્મક સંકેતો બાદ ભારતીય શેરબજારો તેજી સાથે ખુલ્યા. US સ્ટોક ફ્યુચર્સ અને એશિયન બજારોમાં પણ તેજી જોવા મળી. સેન્સેક્સ 597.09 પોઇન્ટ વધીને 72,506.80 અને નિફ્ટી 164.90 પોઇન્ટ વધીને 22,586.85 પર ખુલ્યો. HDFC બેંક, બજાજ ફાઇનાન્સ, SBI, એક્સિસ બેંક અને RIL જેવા લાર્જ-કેપ શેરોમાં ખરીદી જોવા મળી. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ઊંચા છે, જ્યારે નિક્કી (Nikkei) માં 2.5% નો ઉછાળો આવ્યો. RBI ની MPC બેઠક શરૂ થઈ છે.

સપ્તાહના પ્રથમ દિવસે, સોમવારે દેશમાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો. 24-કેરેટ અને 22-કેરેટ સોનાના ભાવ ઘટ્યા છે, જે છેલ્લા એક સપ્તાહમાં ₹3,500 સુધીનો ઘટાડો દર્શાવે છે. રાજધાની દિલ્હી અને મુંબઈ સહિત અનેક શહેરોમાં ભાવમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં 'સ્પોટ ગોલ્ડ' અને 'સ્પોટ સિલ્વર' ના ભાવ પણ ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે. RBIની મોનેટરી પોલિસી કમિટીની બેઠક પણ આજથી શરૂ થઈ રહી છે.

છેલ્લા કેટલાક સમયથી શેરબજારમાં જોવા મળેલ મંદીને કારણે લાર્જ-કેપ ફંડ્સના વળતર પર અસર થઈ છે. સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૪ પછી લાર્જ-કેપ શેરોમાં આવેલા ઘટાડાએ તેમના પાંચ વર્ષના પ્રદર્શનને અસર કરી છે. મોટાભાગના લાર્જ-કેપ ફંડ્સનું ૫ વર્ષનું વળતર હાલમાં ૭.૫% વાર્ષિક કરતાં ઓછું છે, જે બેંક ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટના દરની નજીક છે. તેનાથી વિપરીત, સ્મોલ-કેપ ફંડ્સનું ૫ વર્ષનું સરેરાશ વળતર ૧૪.૬% છે, જે લાર્જ-કેપ ફંડ્સ કરતાં બમણાથી વધુ છે.

પ્રાઈમરી માર્કેટમાં IPO લાવવાની ગેરકાયદે સિન્ડિકેટ સક્રિય છે. તેઓ ગ્રે માર્કેટમાં ફેક પ્રીમિયમ બોલાવી રોકાણકારોને ફસાવે છે. IPO બહાર પડતાની સાથે જ આ સિન્ડિકેટ એપ્સ પર ફેક પ્રીમિયમ છપાવે છે. આનાથી રિટેલ રોકાણકારો આકર્ષાઈને અરજી કરે છે. SME IPO માં શેર લાગ્યા તો મોટી રકમ મળશે તેવી મૌખિક બાંયધરી અપાય છે. આમ, અનેક રોકાણકારો આયોજનબદ્ધ જાળમાં ફસાઈ જાય છે. આ દૂષણને ડામવું અત્યંત જરૂરી છે.

સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઈન્ડિયા (સેબી) ટૂંક સમયમાં પ્રસ્તાવિત ક્લોઝિંગ ઓકશન સેશન (સીએએસ) મિકેનિઝમમાં ફેરફારો અંગેનું માળખું જાહેર કરશે. સેબીના ચેરમેન તુહિન કાંતા પાંડેએ જણાવ્યું કે, સેબીને તેના કન્સલ્ટેશન પેપર અંગે ૩૫૦૦થી વધુ સૂચનો અને પ્રતિભાવો મળ્યા છે. આ સૂચનો સીએએસ, ટ્રેડિંગ સમય અને ડેરિવેટિવ કોન્ટ્રાક્ટસના સેટલમેન્ટ પદ્ધતિમાં ફેરફાર સંબંધિત છે. સેબી મળેલા પ્રતિભાવોનું ઝડપથી પરીક્ષણ કરીને આગળની પ્રક્રિયા હાથ ધરશે, જેના કારણે અંતિમ માળખું અથવા સર્ક્યુલર જલ્દી જાહેર થવાની અપેક્ષા છે.

ભારતમાં Investment માટે F.D.I. (પ્રત્યક્ષ વિદેશી રોકાણ) કયા ક્ષેત્રો અને રાજ્યોને પસંદ કરે છે તે અંગેની વિસ્તૃત માહિતી આ લેખમાં આપવામાં આવી છે. ૧૯૯૧ પછી F.D.I. ના આગમનથી ભારતીય અર્થતંત્રમાં આવેલા પરિવર્તનો, FERA અને FEMA કાયદા વચ્ચેનો તફાવત, તેમજ વિવિધ રાજ્યોમાં થયેલું રોકાણ દર્શાવવામાં આવ્યું છે. આ ઉપરાંત, વર્તમાન સમયમાં Communication, Renewable Energy, Coal, Oil, Gas, Semiconductor, Transport, Real Estate, અને Metal જેવા ક્ષેત્રો F.D.I. માટે ખાસ પસંદગીના છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાના ભાવમાં 3.4% નો ઘટાડો નોંધાયો હોવા છતાં, 3 ઓક્ટોબરે ભારતના મુખ્ય શહેરોમાં સોના-ચાંદીના ભાવ ઊંચા રહ્યા. નિષ્ણાતોના મતે, વ્યાજદરમાં વધારો, મજબૂત યુએસ ડોલર અને બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો નજીકના ભવિષ્યમાં સોનાના ભાવ પર દબાણ લાવી શકે છે. આજે શનિવાર હોવાથી MCX પર ટ્રેડિંગ નહીં થાય, તેથી છેલ્લા ટ્રેડિંગ દિવસના ભાવ જ લાગુ રહેશે. ચાલો, દેશના મોટા શહેરોમાં સોના-ચાંદીના વર્તમાન ભાવ પર એક નજર કરીએ.

રિલાયન્સની ડિજિટલ હોલ્ડિંગ કંપની Jio Platforms તેના IPO માટે તૈયાર છે, જે આ મહિને આવી શકે છે. આંતરિક તૈયારીઓ પૂર્ણ થઈ ગઈ છે અને વિદેશી રોકાણકારો તરફથી સકારાત્મક પ્રતિસાદ મળ્યો છે. IPO 21 થી 23 ઓક્ટોબર વચ્ચે ખુલવાની અને 28 ઓક્ટોબરે લિસ્ટિંગ થવાની શક્યતા છે, જોકે બજારની સ્થિતિને આધારે તારીખોમાં ફેરફાર થઈ શકે છે. SEBI પાસેથી મંજૂરી મળી ગઈ છે અને IPOમાંથી મળનારી રકમનો ઉપયોગ દેવું ચૂકવવા અને કોર્પોરેટ હેતુઓ માટે થશે. રિટેલ અને HNI રોકાણકારો માટે 50% ફાળવણી રહેશે, જ્યારે બાકીનો હિસ્સો સંસ્થાકીય રોકાણકારો માટે હશે.

છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી સોનાના ભાવમાં સતત ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળી રહ્યો છે. સપ્ટેમ્બરના અંતમાં ઘટાડા બાદ ઓક્ટોબરની શરૂઆતથી તેજી જોવા મળી છે. 3 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ 24 કેરેટ સોનાનો ભાવ ₹1,50,280 પ્રતિ 10 ગ્રામ જ્યારે 22 કેરેટનો ભાવ ₹1,37,750 પ્રતિ 10 ગ્રામ છે. મુખ્ય શહેરોમાં ભાવમાં નજીવો ફેરફાર છે. બીજી તરફ, ચાંદીના ભાવ સ્થિર છે, ₹2,34,900 પ્રતિ કિલોગ્રામ. HSBCએ 2026-2027 માટે સોનાના ભાવનું અનુમાન ઘટાડ્યું છે.

નાણાકીય વર્ષ ૨૭ના પ્રથમ છ મહિનામાં મેઈનબોર્ડ અને SME IPOs દ્વારા રૂ. ૧ લાખ કરોડથી વધુ ભંડોળ એકત્ર કરીને કંપનીઓએ નવો વિક્રમ સ્થાપ્યો છે. મોટા IPOs, મજબૂત સ્થાનિક લિક્વિડિટી અને મોકૂફ રાખેલા IPOs બજારમાં આવવાને કારણે આ તેજી જોવા મળી. કંપનીઓ અને શેરધારકોએ OFS દ્વારા પણ નોંધપાત્ર રકમ ઊભી કરી. નિષ્ણાતો આ વિક્રમ પાછળ મોટા ઈશ્યૂઓ, એન્કર સહભાગિતા અને પશ્ચિમ એશિયા સંઘર્ષ બાદ મોકૂફ રહેલા IPOsનું સંયોજન ગણાવે છે.

ભારતીય બેંકોને ૨૦૨૬ ના પ્રથમ અર્ધવાર્ષિક ગાળામાં તેમના વિદેશી વિનિમય (FX) ટ્રેડિંગ બુક પર આશરે ૫૦૦ મિલિયન ડોલર એટલે કે રૂ. ૪,૦૦૦ કરોડનું માર્ક-ટુ-માર્કેટ નુકસાન થયું છે. ક્રિસિલ કોએલિશન ગ્રીનવિચના સંશોધન મુજબ, RBI દ્વારા કરવામાં આવેલા નિયમનકારી ફેરફારોને કારણે બેંકોને તેમની વિદેશી વિનિમય સ્થિતિ ઘટાડવાની ફરજ પડી હતી. ૨૭ માર્ચે RBIના નિર્દેશ બાદ બજાર ફેલાવો વધ્યો અને પોઝિશન સામાન્ય થઈ ગઈ, જેના કારણે બેંકોએ આ નુકસાનમાંથી આશરે ૪૦૦ મિલિયન ડોલર વસૂલ્યા. આ નિર્દેશ હેઠળ, અધિકૃત ડીલર બેંકો ટ્રેડિંગ દિવસના અંતે રૂપિયા-નિમત સ્થિતિમાં નેટ ઓપન પોઝિશનમાં ૧૦૦ મિલિયન ડોલર સુધી મર્યાદિત હતી.

અમેરિકાના નબળા જોબગ્રોથ ડેટા અને ક્રૂડતેલમાં ઘટાડા વચ્ચે ભારતીય બુલિયન માર્કેટમાં મોડી સાંજે સોના-ચાંદીના ભાવમાં તેજી જોવા મળી. સરકારે સોના-ચાંદીની ટેરીફ વેલ્યુ ઘટાડી હોવા છતાં ડોલરના કસ્ટમ એક્સચેન્જ દરમાં વધારો કરાયો. વિશ્વ બજારમાં ક્રૂડતેલના ભાવમાં ઉછાળા બાદ ઘટાડો નોંધાયો. અમદાવાદ અને મુંબઈ બજારોમાં સોના-ચાંદીના ભાવમાં વૃદ્ધિ જોવા મળી. વૈશ્વિક બજારમાં પ્લેટીનમ, પેલેડીયમ અને કોપરના ભાવ સ્થિર રહ્યા.

ભારતીય શેરબજાર, સેન્સેક્સ અને નિફ્ટીમાં સતત આઠ અઠવાડિયાંથી ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે, જેના પરિણામે માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશનમાં રૂ. ૨૬ લાખ કરોડથી વધુનું નુકસાન થયું છે. વધતા ઓઇલના ભાવ, બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો, વિદેશી રોકાણકારોની મૂડીનો અભાવ (FII outflow), મજબૂત ડોલર અને ટાઇટ લિક્વિડિટી શેરબજાર પર દબાણ લાવી રહ્યા છે. આ પરિસ્થિતિ રોકાણકારો માટે ચિંતાજનક છે અને બજાર વધુ ઘટી શકે છે.

ઓક્ટોબર મહિનામાં ભારતીય શેરબજારમાં ઊંચી અસ્થિરતા જોવા મળી રહી છે. શરૂઆતમાં દબાણ હોવા છતાં, નીચલા સ્તરે પસંદગીયુક્ત ખરીદીના કારણે બજારમાં સંપૂર્ણ નકારાત્મકતા નથી. સેન્સેક્સ 72,000ની આસપાસ અને નિફ્ટી 22,600ની આસપાસ ટેકાના સ્તર તરીકે મહત્વપૂર્ણ છે. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં નરમાઈ અને સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારોની ખરીદી રાહત આપી રહી છે. વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારોની સતત વેચવાલી મુખ્ય ચિંતા છે. બેન્કિંગ, IT અને કન્ઝ્યુમર ડ્યુરેબલ્સ જેવા ક્ષેત્રોમાં ખરીદી જોવા મળી રહી છે.