ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષમાં યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ (US) ને મોટો ફટકો પડ્યો છે. કોંગ્રેસનલ રિસર્ચ સર્વિસ (CRS) ના રિપોર્ટ મુજબ, ઓછામાં ઓછા 81 અમેરિકન સૈન્ય વિમાનો અને ડ્રોન નષ્ટ અથવા ક્ષતિગ્રસ્ત થયા છે. આ નુકસાનમાં 45 MQ-9 રીપર ડ્રોન, 12 F-15E સ્ટ્રાઈક ઈગલ જેટ, 7 KC-135 સ્ટ્રેટોટેંકર અને 1 F-35A સ્ટીલ્થ ફાઈટર જેટનો સમાવેશ થાય છે. આ સૈન્ય નુકસાન અને રાજકીય દબાણને કારણે, અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આગામી 3 નવેમ્બરની મિડ-ટર્મ ચૂંટણીઓ પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી ઈરાન પર નવા સૈન્ય હુમલા સ્થગિત કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.

રિઝર્વ બેન્ક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI)ના તાજેતરના અરબન કન્ઝયૂમર કોન્ફિડેન્સ સર્વે મુજબ, છેલ્લા એક વર્ષમાં 54.50% શહેરી પરિવારોની આર્થિક સ્થિતિ કથળી છે. રોજગારની સ્થિતિ પણ કથળી હોવાનું 50% લોકોએ જણાવ્યું, જ્યારે 35.50% આગામી વર્ષમાં વધુ ખરાબ થવાની ધારણાં રાખે છે. 95% લોકોએ ભાવ વધારાની ફરિયાદ કરી અને 84.30% વધુ વધારાની અપેક્ષા રાખે છે. આ ચિંતાઓ છતાં, આવક અને ખર્ચ અંગે પરિવારોનું સેન્ટિમેન્ટ પોઝિટિવ રહ્યું છે. સર્વેમાં કન્ઝયૂમર કોન્ફિડેન્સ નબળો પડ્યો હોવાનું પણ જણાવાયું છે.

એમ્પ્લોઈઝ પ્રોવિડન્ટ ફંડ ઓર્ગેનાઈઝેશન (EPFO) તેના 30 કરોડથી વધુ સબ્સ્ક્રાઇબર્સ માટે યુનિફાઈડ પેમેન્ટ્સ ઈન્ટરફેસ (UPI) દ્વારા પ્રોવિડન્ટ ફંડની રકમ ઉપાડવાની સુવિધા ડિસેમ્બરના અંત સુધીમાં શરૂ કરવાની યોજના ધરાવે છે. આ નવી સુવિધા હેઠળ, સબ્સ્ક્રાઇબર્સ ચોક્કસ શરતોને આધીન તેમના EPFO બેલેન્સના 75% સુધીની રકમ UPI દ્વારા ઉપાડી શકશે. હાલમાં, UAN પોર્ટલ દ્વારા ઓનલાઈન ઉપાડ શક્ય છે, પરંતુ નવી પ્રક્રિયા ઉપાડની પ્રક્રિયાને વધુ સરળ બનાવશે. EPFO તેના કુલ ₹26 લાખ કરોડના ભંડોળમાંથી આ સુવિધા પૂરી પાડશે.

તહેવારોની સિઝન પહેલાં રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) એ રેપો રેટમાં 0.25% નો વધારો કર્યો છે, જે 4 વર્ષ બાદ પ્રથમ વખત છે. આ વૃદ્ધિ બાદ રેપો રેટ 5.25% થી વધીને 5.50% થયો છે. આ નિર્ણયને કારણે હોમ લોન, કાર લોન અને પર્સનલ લોન સહિત તમામ પ્રકારના ધિરાણ મોંઘા થશે, જેના પરિણામે લોનધારકોની માસિક EMIમાં વધારો થશે. ₹20 લાખની લોન પર EMI ₹307, ₹30 લાખ પર ₹460, અને ₹50 લાખની લોન પર ₹767 નો માસિક વધારો થશે.

આચાર્ય ચાણક્યની 'ચાણક્ય નીતિ' જીવન, વ્યવહાર અને સંબંધો અંગે અમૂલ્ય જ્ઞાન આપે છે. પૈસાની લેવડદેવડ, ખાસ કરીને મિત્રો કે સંબંધીઓને મદદ કરતી વખતે, સંબંધોમાં તણાવ ન આવે તે માટે ચાણક્ય કેટલીક સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપે છે. જરૂરિયાતમંદને મદદ કરો પણ વારંવાર પરત મળવાની અપેક્ષા ન રાખો. ભવિષ્યમાં વિવાદ થાય ત્યારે કરેલી મદદનો ઉલ્લેખ ટાળો. ઉધાર આપતી વખતે તારીખો સ્પષ્ટ રાખો. પૈસા અને સંબંધો વચ્ચે સંતુલન જાળવવું જરૂરી છે.

રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI)ની નાણાકીય નીતિ સમિતિ (MPC) દ્વારા રેપો રેટમાં 0.25% થી 0.50% નો વધારો થવાની સંભાવના છે. આ વૃદ્ધિ ફ્લોટિંગ વ્યાજ દરે હોમ લોન, કાર લોન અને પર્સનલ લોન જેવા ગ્રાહકોના EMI પર સીધી અસર કરશે. ₹10 લાખથી ₹50 લાખની હોમ લોન માટે, 8.5% થી 9% વ્યાજ દર પર EMI માં ₹319 થી ₹1,595 સુધીનો માસિક વધારો થઈ શકે છે. પર્સનલ લોનમાં પણ EMI માં આશરે ₹127 નો વધારો જોવા મળી શકે છે.

આજકાલ Gen Z પેઢીમાં 'Subscription Detox' નામનો નવો ટ્રેન્ડ ખૂબ જ લોકપ્રિય થઈ રહ્યો છે. લોકો મનોરંજન, OTT, મ્યુઝિક અને અન્ય એપ્સ માટે લેવાતા બિનજરૂરી સબસ્ક્રિપ્શન બંધ કરી રહ્યા છે. આ પ્રકારે પોતાની મેમ્બરશિપની સમીક્ષા કરીને જેનો ઉપયોગ ન થતો હોય તેને બંધ કરવાથી માસિક બજેટ પરનો મોટો બોજ ઘટે છે. આ ટ્રેન્ડ માત્ર પૈસા જ નથી બચાવતો, પરંતુ ડિજિટલ ઓવરલોડથી પણ રાહત અપાવે છે, જેનાથી ડિજિટલ લાઇફ સરળ બને છે.

કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ માટે HRA (House Rent Allowance) મેળવવાના નિયમોમાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર થયા છે. હવે HRA ક્લેમ કરવા માટે Annexure-II પ્રમાણપત્ર ફરજિયાત છે, જે પ્રથમ વખત દાવો કરતી વખતે જમા કરાવવાનું રહેશે. જો કર્મચારી રહેઠાણની સ્થિતિમાં ફેરફાર થાય તો તેણે તરત જ ઓફિસને જાણ કરવી પડશે. નવા નિયમો મુજબ, કર્મચારીએ પોતાની અને પરિવારની રહેઠાણની સ્થિતિ, તેમજ અન્ય કોઈ સભ્ય HRA મેળવી રહ્યો છે કે નહીં, તેની 4 મુખ્ય બાબતોની ઘોષણા કરવાની રહેશે. આ નવા Annexure-II ફોર્મેટનો જ ઉપયોગ કરવાનો રહેશે, જે જૂના ફોર્મને બદલશે.

LIC Jeevan Lakshya યોજના, જે યુવાનો અને પરિવારો માટે એક ઉત્તમ બચત અને વીમાનો વિકલ્પ છે. આ પોલિસીમાં લાઈફ કવર સાથે ઉત્તમ બચતનો લાભ મળે છે. દર મહિને માત્ર ₹5,000ની આસપાસની બચત કરીને, 25 વર્ષની પોલિસી મુદત પછી ₹28.5 લાખથી વધુનું ફંડ મેળવી શકાય છે. 50 વર્ષ સુધીની મહત્તમ પ્રવેશ વય અને 65 વર્ષ સુધીની પાકતી ઉંમર સાથે, આ યોજના પરિવારની સુરક્ષા માટે પણ આદર્શ છે.

રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI)ની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC) 7 ઓક્ટોબરે રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટ્સ (bps)નો વધારો કરી શકે છે. આ નિર્ણયની અસર સામાન્ય લોન લેનારાઓ અને ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) રોકાણકારો પર પડશે. રેપો રેટ વધવાથી હોમ લોનની EMIમાં લગભગ ₹817 પ્રતિ મહિને વધારો થઈ શકે છે. હાલની FD પર વ્યાજ દરમાં તાત્કાલિક ફેરફાર નહીં થાય, પરંતુ નવી FD ખોલનારા અથવા રિન્યુઅલ કરાવનારાઓને લાભ મળશે. FD રોકાણકારો માટે 'FD Laddering' વ્યૂહરચના ઉપયોગી થઈ શકે છે.

ફ્લાયદુબઈની ફ્લાઇટ FZ1073 માં થયેલ નિષ્ફળ હાઇજેક કાવતરા પાછળ ઈરાનનો હાથ હોવાનો અમેરિકાના રાષ્ટ્રપ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સીધો આરોપ લગાવ્યો છે. દુબઈથી તેલ અવીવ જઈ રહેલી આ ફ્લાઇટમાં ઓમાનના કો-પાઇલટ અલ-હમ્મામીએ ભારતીય કેપ્ટન સ્મિત મચ્છર પર કુહાડી વડે હુમલો કરી વિમાનનું નિયંત્રણ મેળવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. તેની યોજના 9/11 જેવો મોટો વિનાશ વેરવાની હતી, પરંતુ કેપ્ટન મચ્છરની બહાદુરી અને ક્રૂ તેમજ મુસાફરોના સહયોગથી આ કાવતરું નિષ્ફળ ગયું. ટ્રમ્પના આરોપ બાદ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચર્ચા જગાવી છે.

દેશમાં મંદીનો કહેર વ્યાપી રહ્યો છે. દિવાળીના તહેવારો બાદ પણ લોકો જીવન જરૂરિયાતની વસ્તુઓ પર જ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે, શોખની ખરીદી પર લગામ કસી છે. આ પરિસ્થિતિ પારિવારિક અર્થતંત્રના અસમતોલપણા અને સરકારના છેલ્લા છ વર્ષના કેટલાક નિર્ણયોનું પરિણામ છે. નાણા મંત્રાલય દ્વારા લેવાયેલા પગલાં અને અગાઉની નીતિઓ પર પ્રશ્નાર્થ સર્જાયો છે. નાના ઉદ્યોગો અને રોજગારી સર્જન પર વધુ ધ્યાન આપવાની જરૂર છે, જેથી આર્થિક ગતિવિધિઓને પુનર્જીવિત કરી શકાય.

અમેરિકા-ઇરાન શાંતિ મંત્રણા સ્થગિત થતાં, President Donald Trump એ કહ્યું કે ઇરાન-યુદ્ધ અંગે ટૂંક સમયમાં એક મહત્ત્વનો નિર્ણય લેવાશે. તેમણે ઇરાનને ચેતવણી આપી કે તેમને સરળ માર્ગ કે કઠોર માર્ગ પૈકી એક પસંદ કરવો પડશે. White House છોડતી વખતે પત્રકારોને આ વાત કહી. Trump એ ઇરાનની પરમાણુ શસ્ત્રો યોજના બંધ કરવાની વાત સ્પષ્ટ કરી. આ દરમિયાન, President Trump એ કેમ્પ ડેવિડ ખાતે મહત્વની બેઠક યોજી હતી, જેમાં સંરક્ષણ મંત્રી અને અન્ય અધિકારીઓ હાજર રહ્યા હતા. તાહેરાનથી મળતા અહેવાલો અનુસાર, ઇરાન પણ અમેરિકાના સંભવિત હુમલા સામે સજ્જ થઈ રહ્યું છે.

એક નવા પુસ્તક 'હોસ્ટેજિસ : ૮૪૩ ડેઝ ઓફ અબેન્ડનમેન્ટ'માં ઇઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂ પર ગંભીર આરોપો લગાવવામાં આવ્યા છે. પુસ્તક દાવો કરે છે કે UAE ના રાષ્ટ્રપતિ શેખ મોહમ્મદ બિન જાયદ અલ નાહ્યાને ૭ ઓક્ટોબર ૨૦૨૩ના હુમલાના ૧૦ દિવસ પહેલાં નેતન્યાહૂને હમાસના મોટા હુમલાની ચેતવણી આપી હતી. જોકે, નેતન્યાહૂએ આ માહિતીને ગંભીરતાથી લીધી નહોતી અને ટોચની સુરક્ષા એજન્સીઓને જાણ પણ કરી નહોતી. આ દાવાઓને PMO દ્વારા 'જૂઠાણું' ગણાવી ફગાવી દેવાયા છે, છતાં નેતન્યાહૂ સામે છેતરપીંડી, વિશ્વાસઘાત અને લાંચના ત્રણ ફોજદારી કેસ ચાલી રહ્યા છે.

છેલ્લા કેટલાક સમયથી શેરબજારમાં જોવા મળેલ મંદીને કારણે લાર્જ-કેપ ફંડ્સના વળતર પર અસર થઈ છે. સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૪ પછી લાર્જ-કેપ શેરોમાં આવેલા ઘટાડાએ તેમના પાંચ વર્ષના પ્રદર્શનને અસર કરી છે. મોટાભાગના લાર્જ-કેપ ફંડ્સનું ૫ વર્ષનું વળતર હાલમાં ૭.૫% વાર્ષિક કરતાં ઓછું છે, જે બેંક ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટના દરની નજીક છે. તેનાથી વિપરીત, સ્મોલ-કેપ ફંડ્સનું ૫ વર્ષનું સરેરાશ વળતર ૧૪.૬% છે, જે લાર્જ-કેપ ફંડ્સ કરતાં બમણાથી વધુ છે.

શેરબજારની અસ્થિરતા વચ્ચે, રોકાણકારો સુરક્ષિત અને વધુ વળતર આપતા વિકલ્પો શોધી રહ્યા છે, જેમાં ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) આકર્ષક બની રહી છે. ઘણી બેંકો FD પર વધુ વ્યાજ આપી રહી છે, જે રોકાણકારોની કમાણી વધારી શકે છે. સામાન્ય નાગરિકોને 7% થી વધુ, જ્યારે સિનિયર સિટીઝનને 8% કે તેથી વધુ વ્યાજ મળે છે. ₹1 લાખને 10 વર્ષ માટે FDમાં રોકાણ કરવાથી, ક્યુમુલેટિવ FD અને કમ્પાઉન્ડિંગના લાભ સાથે, જબરદસ્ત રિટર્ન મળી શકે છે.

પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PF) નાણાં જરૂરિયાતના સમયે ખૂબ ઉપયોગી થાય છે. PF ઉપાડવા માટે ઓનલાઇન અરજી કરતી વખતે નાની-નાની ભૂલોને કારણે ક્લેમ રિજેક્ટ થઈ શકે છે. UAN અને આધારની વિગતોમાં તફાવત, ખોટી બેંક વિગતો, અધૂરું KYC, દસ્તાવેજોમાં નામ-જન્મતારીખનો મેળ ન હોવો, કંપનીના રેકોર્ડમાં ભૂલ, એક્ઝિટ ડેટ અપડેટ ન હોવી, ખોટો ફોર્મ પસંદ કરવો, જૂનો ક્લેમ પેન્ડિંગ હોવો, અથવા ઉપાડની શરતો પૂરી ન થવી જેવા કારણોસર PF ક્લેમ અસ્વીકાર થઈ શકે છે.

મુશ્કેલ સમયમાં PF ક્લેમ રિજેક્ટ થવો ચિંતાજનક છે. તબીબી ખર્ચ, લગ્ન, ઘર ખરીદવું કે નોકરી બદલવા જેવી જરૂરિયાતો માટે કર્મચારીઓ PF ઉપાડી શકે છે. પરંતુ, નાની ભૂલ પણ અરજી રિજેક્ટ કરાવી શકે છે. 'એમ્પ્લોઈઝ પ્રોવિડન્ટ ફંડ ઓર્ગેનાઈઝેશન' (EPFO) દ્વારા ઓનલાઇન ફાઇલ થતા ક્લેમ રિજેક્ટ થવાના મુખ્ય કારણોમાં UAN-આધાર વિસંગતતા, ખોટી બેંક વિગતો, બંધ ખાતું, અધૂરી KYC, નામ-જન્મ તારીખમાં તફાવત, કંપનીના રેકોર્ડની ભૂલો, 'એક્ઝિટ ડેટ' અપડેટ ન થવી, ખોટું ફોર્મ/કારણ પસંદ કરવું અને પેન્ડિંગ ક્લેમ સામેલ છે.

મિડલ ઈસ્ટમાં તણાવ વધતા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં કુવૈતી ક્રૂડ ઓઈલ ટેન્કર 'MT કાઝીમા-3' પર મિસાઈલ હુમલો થયો. આ ટેન્કર પર સવાર 5 ભારતીય નાગરિકોને ભારતીય મિશન અને ઓમાનના સહયોગથી સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢી લેવાયા. ટેન્કરને નુકસાન થયું છે, પરંતુ તમામ ભારતીયો આબાદ બચાવી લેવાયા છે. ભારતીય દૂતાવાસે બચાવ કામગીરી માટે ઓમાનનો આભાર માન્યો. પર્શિયન ગલ્ફમાં 4,500 થી વધુ ભારતીય ખલાસીઓ કાર્યરત છે અને તેમની સુરક્ષા પર સરકાર નજર રાખી રહી છે.

ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ની નાણાકીય નીતિ સમિતિ ૫ થી ૭ ઓક્ટોબર દરમિયાન યોજાનારી બેઠકમાં પોલિસી રેપો રેટમાં ૨૫ બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરી શકે છે. આ નિર્ણય ૭ ઓક્ટોબરે જાહેર કરાશે. ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૩ બાદ આ પહેલો વધારો હોઈ શકે છે, જ્યારે રેપો રેટ ૬.૫% કરાયો હતો. વૈશ્વિક તેલના ભાવમાં વધારો અને મજબૂત આર્થિક વૃદ્ધિને કારણે આ પગલું લેવાઈ શકે છે. ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંક આધારિત ફુગાવો RBI ના અંદાજ કરતાં થોડો વધુ રહેવાની ધારણા છે.

અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે ફ્લાયદુબઈની ઇઝરાયલ જતી ફ્લાઇટ પર થયેલા હુમલા અંગે ઇરાનને સખત ચેતવણી આપી છે. UAEથી ઇઝરાયલ જતી ફ્લાઇટમાં ઓમાની કોપાયલટે ભારતીય કેપ્ટન સ્મિત મચ્છર પર હુમલો કરી વિમાનને 33,000 ફૂટ પરથી 17,000 ફૂટ પર લાવી દીધું હતું. કેપ્ટનની બહાદુરીથી સાઉદી અરેબિયામાં ઇમરજન્સી લેન્ડિંગ થયું. ઇઝરાયલ ગુપ્તચર એજન્સીઓ દ્વારા તપાસ ચાલુ છે.

અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ચેતવણી બાદ ઈરાની મીડિયા દ્વારા Flydubai વિમાન ઘટના અંગે મોટો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. ઈરાની મીડિયા મુજબ, ઈઝરાયલના પ્રમુખ બેન્જામિન નેતન્યાહુ અને UAEના રાષ્ટ્રપતિ શેખ મોહમ્મદ બિન ઝાયેદ અલ નાહિયાનનું આમાં કાવતરું હોઈ શકે છે. 7 ઓક્ટોબરના હમાસ હુમલાથી ધ્યાન ભટકાવવું, નેતન્યાહુની રાજકીય સ્થિતિ મજબૂત કરવી અને ઈરાન સામે નવા સંઘર્ષનું બહાનું ઊભું કરવું એ આ કથિત ષડયંત્રના મુખ્ય હેતુ હોઈ શકે છે. આ આરોપ ત્યારે સામે આવ્યા છે જ્યારે ટ્રમ્પે ઈરાન વિરુદ્ધ કડક કાર્યવાહીની ચેતવણી આપી છે.

ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે સતત વધી રહેલા તણાવ વચ્ચે, યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પશ્ચિમ એશિયામાં સૈન્ય તાકાત વધારવાનો નિર્ણય લીધો છે. USS Theodore Roosevelt એરક્રાફ્ટ કેરિયર, તેના યુદ્ધજહાજોના જૂથ અને 9,000 થી વધુ સૈનિકો સાથે આ ક્ષેત્ર તરફ રવાના થયું છે. આ ઉપરાંત, USS Makin Island Amphibious Ready Group સાથે 2,000 થી વધુ મરીન સૈનિકો પણ મોકલવામાં આવી રહ્યા છે. આનાથી પશ્ચિમ એશિયામાં અમેરિકાના ત્રણ એરક્રાફ્ટ કેરિયર હાજર થઈ શકે છે, જે ઈરાન સામે સંભવિત મોટા પગલાંના સંકેત આપે છે.

નાણાકીય વર્ષ ૨૭ ના પ્રથમ પાંચ મહિનામાં ગોલ્ડ લોન ખાતાઓમાં ૯૮,૦૯૬ કરોડનો વધારો થયો છે. આ આંકડો હોમ લોન ખાતાઓમાં થયેલા ૯૮,૮૫૮ કરોડના વધારાની ખૂબ નજીક છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયાના ડેટા મુજબ, ઓગસ્ટ સુધીમાં ગોલ્ડ કોલેટરલ સામે ૫.૬ લાખ કરોડની લોન લેવામાં આવી હતી, જે વાર્ષિક ધોરણે ૮૩% નો નોંધપાત્ર વધારો દર્શાવે છે. વાહન લોનમાં પણ ૧૯.૭% નો પ્રભાવશાળી વધારો જોવા મળ્યો છે.

જુલાઈ 2026 માટે કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોને મળતા મોંઘવારી ભથ્થા (DA) અને મોંઘવારી રાહત (DR) અંગે મોટા સમાચાર છે. 7મા પગાર પંચ હેઠળ જુલાઈ 2026માં DAમાં 3%નો વધારો નિશ્ચિત માનવામાં આવે છે. આ વધારા બાદ, કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ માટે DA વર્તમાન 60% થી વધીને 63% થશે. કેન્દ્રીય કેબિનેટ દ્વારા મંજૂરી મળ્યા પછી, આ વધારો 1 જુલાઈ, 2026 થી અમલમાં આવશે. આ નિર્ણયથી લગભગ 50.46 લાખ કર્મચારીઓ અને 68.27 લાખ પેન્શનધારકોને રાહત મળશે.

ફ્લાય દુબઇની ફ્લાઇટમાં કો-પાયલટના હુમલાની ઘટના બાદ ઈઝરાયલે સુરક્ષા વ્યવસ્થા કડક બનાવી છે. હવેથી દેશમાં આવતી દરેક ફ્લાઇટના પાયલટની ઓળખ ચકાસવામાં આવશે અને તેમની સુરક્ષા સંબંધિત માહિતી એકત્રિત કરાશે. આ નિર્ણય ઈઝરાયલ અને વિદેશી બંને એરલાઇન્સ માટે લાગુ પડશે. UAEથી તેલ અવીવ જતી Flydubai Flight FZ1073 માં થયેલી આ ઘટનામાં, કો-પાયલટે પાયલટ પર છરી વડે હુમલો કર્યો હતો. ભારતીય કેપ્ટન સ્મિત મછારની બહાદુરીથી મુસાફરો અને ક્રૂના જીવ બચ્યા હતા.

ઈરાકમાં ૨૦૦૩ થી ચાલી રહેલી અમેરિકન સૈન્યની ઉપસ્થિતિ સત્તાવાર રીતે પૂર્ણ થઈ છે. અમેરિકન સેનાએ પોતાના આખરી સૈન્ય મથકો ખાલી કરી દીધા છે. ઈરાન અને તેના સમર્થકો આને મોટી જીત ગણાવી રહ્યા છે, જ્યારે સુરક્ષા નિષ્ણાતો ઈરાનના વધતા પ્રભાવ અને ISISના ફરી ઉભરવાના જોખમ અંગે ચેતવણી આપી રહ્યા છે. આ નિર્ણય ૨૦૨૪ માં લેવાયો હતો, પરંતુ ટ્રમ્પ પ્રશાસન દ્વારા અમલમાં મુકાયો છે. આ સંઘર્ષમાં ૪૫૦૦ અમેરિકન સૈનિકોના મોત થયા હતા.

ભારત સ્થિત ઈરાની દૂતાવાસે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN)ની લાચારી અને નિષ્ફળતા પર કટાક્ષ કરવા માટે બોલિવૂડના 'શોલે' ફિલ્મના પાત્ર ઠાકુરનો ઉપયોગ કરીને એક રસપ્રદ મીમ શેર કર્યું છે. આ મીમ યુએનની અસલી સ્થિતિ અને તેની સીમાઓ દર્શાવે છે, જે 81મી સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભા વચ્ચે કરવામાં આવ્યું છે. ઈરાની દૂતાવાસે કોઈ ચોક્કસ પ્રસ્તાવનો ઉલ્લેખ કર્યો નથી, પરંતુ યુએનની ઘટતી વિશ્વસનીયતા તરફ સ્પષ્ટ ઈશારો કર્યો છે. ઈરાન અમેરિકા-ઈરાન સંઘર્ષ દરમિયાન રાજકીય સંદેશા પહોંચાડવા માટે મીમ્સ, વ્યંગ્ય અને AI જનરેટેડ વીડિયોનો ઉપયોગ કરી રહ્યું છે.

અમેરિકાએ ઈરાનની સૈન્ય સપ્લાય ચેઈનને નિશાન બનાવીને એક મોટું પગલું ભર્યું છે. અમેરિકન ટ્રેઝરી વિભાગે ઈરાન, હોંગકોંગ અને પાકિસ્તાન સાથે જોડાયેલા 10 લોકો અને કંપનીઓ પર પ્રતિબંધો મૂક્યા છે. આ કાર્યવાહીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ઈરાનની હથિયાર ખરીદી, રક્ષણ તંત્ર અને આર્થિક સહારાને નબળો પાડવાનો છે. અમેરિકન અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ કાર્યવાહીથી ઈરાનની રક્ષણ વ્યવસ્થા અને હથિયાર બનાવવાની ક્ષમતાને ગંભીર ફટકો પડશે. આ નવું પગલું ટ્રમ્પ પ્રશાસનની તેહરાન પર આર્થિક દબાણ વધારવાની વ્યાપક રણનીતિનો એક ભાગ છે.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલો તણાવ હળવો કરવા માટે કતાર દ્વારા કરવામાં આવેલી મધ્યસ્થતા ફરી નિષ્ફળ રહી છે. બંને દેશો વચ્ચે કોઈ નક્કર સહમતિ સાધી શકાઈ નથી, અને બંને પક્ષો પોતાની માંગ પર અડગ છે. આ સ્થિતિ મધ્યપૂર્વમાં યુદ્ધનો ભય વધારી રહી છે. અમેરિકન અધિકારીઓ જણાવે છે કે President Donald Trump મધ્ય-ગાળાની ચૂંટણીઓ બાદ મોટા પાયે સૈન્ય કાર્યવાહીનો આદેશ આપી શકે છે. કતારના મધ્યસ્થોએ ન્યૂયોર્ક અને વોશિંગ્ટનમાં ઈરાન અને અમેરિકન અધિકારીઓ સાથે લાંબી બેઠકો કરી, પરંતુ ટ્રમ્પના એક 'Truth Social' પોસ્ટથી ચર્ચાની દિશા બદલાઈ ગઈ.