ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD)ના 1951-2025ના અભ્યાસ મુજબ, ગુજરાતમાં દર 10 વર્ષે 35°Cથી વધુ તાપમાનવાળા દિવસોમાં 2.3 દિવસ અને 20°Cથી વધુ તાપમાનવાળી રાતોમાં 1.5 રાતનો વધારો નોંધાયો છે. આ સંશોધન 'ઇન્ટરનેશનલ જર્નલ ઓફ ક્લાઇમેટોલોજી'માં પ્રકાશિત થયું છે. તાપમાનમાં આ ફેરફારો ખેતી, ખાસ કરીને કપાસની સિઝનમાં 'હીટ યુનિટ્સ' પર દબાણ ઊભું કરી રહ્યા છે, જે કૃષિ ક્ષેત્ર માટે ચેતવણીરૂપ છે. ઊંચું રાત્રિ તાપમાન પશુઓની પ્રજનન ક્ષમતા પર પણ નકારાત્મક અસર કરી રહ્યું છે.

ઇન્ડોનેશિયાના બાલીમાં ઓનલાઈન જુગાર ચલાવવાના આરોપસર 35 ભારતીય નાગરિકોને કોર્ટે જેલની સજા ફટકારી છે. મોટાભાગના આરોપીઓને બે વર્ષની જેલ જ્યારે બેને અઢી વર્ષની સજા આપવામાં આવી છે. ફેબ્રુઆરીમાં, પોલીસે બાલીમાં બે સ્થળોએથી 39 ભારતીયોની ધરપકડ કરી હતી, જેમાંથી 35 સામે આરોપો દાખલ કરાયા હતા. આ આરોપીઓ ટુરિસ્ટ વિઝા પર ઇન્ડોનેશિયા આવ્યા હતા અને ગયા વર્ષના અંતથી ઓનલાઈન જુગાર વેબસાઇટના સંચાલનમાં સામેલ હતા. સજા પૂર્ણ થયા બાદ તમામને દેશનિકાલ કરવામાં આવશે અને ભવિષ્યમાં પ્રવેશ પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવશે. આ ગેરકાયદેસર જુગાર વ્યવસાય માસિક આશરે US$450,000 ની આવક ઉત્પન્ન કરતો હતો.

બોટાદ જિલ્લામાં ઓછા વરસાદને કારણે શિયાળુ પાક પર સંકટના વાદળો ઘેરાયા છે. જિલ્લાના 9 ડેમોમાં હાલ સરેરાશ માત્ર 30 ટકા પાણીનો જથ્થો ઉપલબ્ધ છે. આ પરિસ્થિતિને કારણે ચણા, ઘઉં, જીરૂ અને વરીયાળી જેવા મહત્વના શિયાળુ પાકના વાવેતરને અસર થવાની ખેડૂતોમાં ચિંતા વ્યાપી છે. ખેડૂતો શિયાળુ પાક માટે પૂરતા સિંચાઈના પાણીની માંગ સાથે સૌની યોજના હેઠળ ડેમો ભરવા માટે અપીલ કરી રહ્યા છે. સિંચાઈ વિભાગના અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે, હાલના પાણીથી શિયાળુ પાક માટે જરૂરી 8 પિયતને બદલે માત્ર 3 પિયત જ શક્ય બનશે.

વર્ષ 2026 માટે પ્રતિષ્ઠિત શાંતિ નોબેલ પુરસ્કાર ભારતીય મૂળના ન્યાયશાસ્ત્રી અને માનવાધિકારવાદી નાવેનેથમ "નાવી" પિલ્લઇને એનાયત કરવામાં આવ્યો છે. નોબેલ સમિતિએ આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાના પ્રોત્સાહન, શાંતિ સ્થાપના અને માનવાધિકારોની રક્ષા માટે તેમના દાયકાઓના પ્રયાસોને સન્માનિત કર્યા છે. આ જાહેરાત સાથે, યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું શાંતિ પુરસ્કાર મેળવવાનું સપનું ફરી એકવાર અધૂરું રહ્યું છે, કારણ કે સમિતિએ કાયદાકીય સંઘર્ષ કરનાર પિલ્લઇની પસંદગી કરી છે. નાવી પિલ્લઇ ભારતીય મૂળના પ્રથમ વ્યક્તિ બન્યા છે જેમને આ સન્માન મળ્યું છે, જે સમગ્ર વિશ્વમાં માનવ અધિકારો માટે લડતા લોકો માટે ગૌરવની ક્ષણ છે.

સાઉદી અરેબિયાના રિયાધ અને આભા ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પર થયેલા મિસાઈલ હુમલાઓમાં ત્રણ લોકોના મોત અને ૩૬ લોકો ઘાયલ થયા છે. આ ઘટના બાદ સાઉદી અધિકારીઓએ સુરક્ષા કડક કરી છે. સાઉદી અરેબિયા સ્થિત ભારતીય દૂતાવાસે ત્યાં રહેતા ભારતીયોને અત્યંત સતર્ક રહેવા, બિનજરૂરી ઘરની બહાર ન નીકળવા અને સ્થાનિક સૂચનાઓનું પાલન કરવા અપીલ કરી છે. ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે નાગરિકો અને નાગરિક માળખાને નિશાન બનાવવાની આકરી નિંદા કરી છે. આ હુમલાઓ હુતી લશ્કર દ્વારા કરવામાં આવ્યા હોવાનું સામે આવ્યું છે. સુરક્ષા સ્થિતિને કારણે એર ઇન્ડિયાએ ૧૦ ઓક્ટોબર સુધી રિયાધની ફ્લાઇટ્સ રદ કરી છે.

થરાદ તાલુકાના ભોરલ ગામની દૂધ મંડળી છેલ્લા 9 દિવસથી બંધ છે, જેના કારણે 500થી વધુ પશુપાલકો મુશ્કેલીમાં મુકાયા છે. મંડળીના મંત્રી અને ચેરમેન સહિતના હોદ્દેદારોએ રાજીનામા આપતાં દૂધ સ્વીકારવાની કામગીરી ઠપ્પ થઈ ગઈ છે. સામાન્ય રીતે દરરોજ 3,000થી 4,000 લિટર દૂધની આવક થતી હતી. મોંઘા દાણ અને ઘાસચારા વચ્ચે દૂધ ન વેચાતાં પશુપાલકોની આજીવિકા પર અસર પડી છે. પશુપાલકોએ બનાસ ડેરી અને જિલ્લા સહકારી તંત્રને મંડળી તાત્કાલિક શરૂ કરવા અને નવા સંચાલકોની નિમણૂક કરવા અપીલ કરી છે.

દિલ્હીમાં 57 મેટ્રો સ્ટેશન રાત્રે 9 વાગ્યાથી બંધ રહેશે, CJPના પ્રદર્શનને લઈને આ નિર્ણય લેવાયો છે. વેપારીઓએ દિવાળી સુધી વિરોધ પ્રદર્શનો પર પ્રતિબંધની માંગ સાથે PM મોદીને પત્ર લખ્યો છે. અમેરિકાએ ઈરાન સાથે ઓઇલ વેપાર કરતી બે ભારતીય કંપનીઓ અને પાંચ નાગરિકો પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. આ ઉપરાંત, સુરતમાં વૃદ્ધ સાસુને માર મારતો વીડિયો વાયરલ થયો છે અને TMCના 20 બળવાખોર સાંસદો અયોગ્યતાની નોટિસનો જવાબ ન આપતાં મુશ્કેલીમાં મુકાયા છે. શેરબજારમાં તેજી જોવા મળી છે અને Google Mapsમાં ઑફલાઇન નેવિગેશન સુવિધા શરૂ થઈ છે.

ઈરાનથી પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના ગેરકાયદેસર વેપારમાં કથિત સંડોવણી બદલ અમેરિકાએ મુંબઈ સ્થિત બે ભારતીય કંપનીઓ, SSPL સોલ્યુશન્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ અને સમુદ્ર મરીન સર્વિસિસ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ, તેમજ પાંચ ભારતીય નાગરિકો પર પ્રતિબંધો લાદ્યા છે. આ કાર્યવાહી 'ઓપરેશન ઇકોનોમિક આઉટકાસ્ટ' હેઠળ ઈરાનને ભંડોળ પૂરું પાડતા અટકાવવા માટે કરાઈ છે. પ્રતિબંધિત વ્યક્તિઓમાં SSPL સોલ્યુશન્સના ધ્વની વોરા અને નિસર્ગ વોરા, તથા સમુદ્ર મરીન સર્વિસિસના કેતન કોચીકર, ભૂપેન્દ્રસિંહ સાહુ અને હરિશ્યામ હરિહરન ચુંડકટ્ટીલનો સમાવેશ થાય છે. અમેરિકાએ ઈરાનને મદદ કરતી અન્ય ૧૭ કંપનીઓ અને તેમના ૧૭ 'ઘોસ્ટ વેસલ્સ' પર પણ પ્રતિબંધ મૂક્યો છે.

દુબઈથી તેલ અવીવ જતી ફ્લાયદુબઈની ફ્લાઇટમાં આતંકવાદી હુમલાનો પ્રયાસ નિષ્ફળ બનાવનાર ગુજરાતના પાઇલટ કેપ્ટન સ્મિત મચ્છરની બહાદુરીની પ્રશંસા થઈ રહી છે. આ ઘટનામાં ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા છતાં, કેપ્ટન સ્મિતે 174 મુસાફરોના જીવ બચાવ્યા હતા. તેમની હિંમતથી પ્રભાવિત થઈને, ઇઝરાયલી-અમેરિકન સિંગર ઇતાય બેન્ડાએ શાહરૂખ ખાનની ફિલ્મ 'રબ ને બના દી જોડી'નું ગીત 'તુજે મેં રબ દિખ્તા હૈ' ગાઈને કેપ્ટન સ્મિતને સમર્પિત કર્યું છે. આ વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયો છે, જેમાં લોકો સિંગરના પ્રયાસની પ્રશંસા કરી રહ્યા છે. આ ઘટના 30 સપ્ટેમ્બર, 2026 ના રોજ બની હતી, જ્યારે કો-પાયલોટે કેપ્ટન સ્મિત પર હુમલો કર્યો હતો.

અમેરિકાના વહીવટીતંત્રે કોગ્નિઝન્ટ (Cognizant), ઇન્ફોસિસ (Infosys), ટીસીએસ (TCS), વિપ્રો (Wipro), એચસીએલ (HCL), કેપજેમિની (Capgemini), માઇક્રોસોફ્ટ (Microsoft) અને એડોબ (Adobe) જેવી આઠ મોટી IT કંપનીઓને પરમેનન્ટ લેબર સર્ટિફિકેશન (PERM) પ્રોગ્રામમાંથી સસ્પેન્ડ કરી દીધી છે. આ નિર્ણયથી અમેરિકામાં નોકરી કરતા ભારતીય વ્યાવસાયિકો માટે ગ્રીન કાર્ડ મેળવવાની પ્રક્રિયામાં અવરોધ ઊભો થયો છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રનો આરોપ છે કે કેટલીક કંપનીઓ વિઝા સિસ્ટમનો દુરુપયોગ કરી રહી છે. આ કાર્યવાહીની H-1B વિઝા પર સીધી અસર નહીં થાય, પરંતુ PERM અરજીઓ પર અસર પડશે.

કચ્છની વિશ્વવિખ્યાત પરંપરાગત હસ્તકળા ‘અજરખ પ્રિન્ટિંગ’ હવે જાપાનના ઓસાકા ખાતે યોજાનારા ‘15મા કોબે ઈન્ડિયા મેળા’ માં પ્રદર્શિત થશે. ધમડકાના રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર વિજેતા કસબી ખત્રી ઈબ્રાહિમ ઈશાભાઈ જાપાનમાં બ્લોક પ્રિન્ટિંગનું જીવંત પ્રદર્શન કરશે. આ મેળાનું આયોજન ઓસાકા-કોબે સ્થિત ભારતના કોન્સ્યુલેટ જનરલ દ્વારા કરાયું છે, જેમાં કેન્દ્રીય કાપડ મંત્રાલય અને EPCH નો સહયોગ છે. ખત્રી ઈબ્રાહિમ ઈશાભાઈ, જેઓ 2007ના નેશનલ એવોર્ડ વિજેતા છે, તેઓ જાપાનીઝ નાગરિકો અને આંતરરાષ્ટ્રીય ખરીદદારોને આ પ્રાચીન કળાથી પરિચિત કરાવશે. આ પ્રસંગે જમ્મુ-કાશ્મીરના કારીગર પણ તેમની કળાનું પ્રદર્શન કરશે.

સાબરકાંઠા જિલ્લાના હિંમતનગર તાલુકાના સુરજપુરા ગામના ખેડૂત પ્રગ્નેશકુમાર પટેલે 2 વિઘા જમીનમાં ઔષધીય પાક સફેદ મુસળીનું પ્રાયોગિક વાવેતર કર્યું છે. મધ્યપ્રદેશથી પ્રતિ કિલો રૂ.450ના ભાવે કંદમૂળ ખરીદી જૂન માસમાં વાવેતર કરાયું હતું. આશરે સાડા ચાર મહિનાના પાક સમયગાળા બાદ ઓક્ટોબર માસમાં ઉત્પાદન મળવાની અપેક્ષા છે. ખેડૂતના પ્રાથમિક અંદાજ મુજબ, એક વિઘા દીઠ 250-300 કિલો ઉત્પાદન મળી શકે છે. આ પ્રયોગ ઉત્તર ગુજરાતના ખેડૂતો માટે વૈકલ્પિક પાકોની નવી દિશા દર્શાવે છે.

છેલ્લા 20 વર્ષમાં (2005-2025) વૈશ્વિક સ્તરે 8,778 લોકોના વિમાન દુર્ઘટનામાં મોત થયા છે. આમાંથી લગભગ 9% કિસ્સાઓમાં પાઇલટ્સની ઇરાદાપૂર્વકની કાર્યવાહીને કારણે મૃત્યુ થયા છે. વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલ અનુસાર, આ સમયગાળામાં ઓછામાં ઓછા 800 દુર્ઘટનાઓમાં પાઇલટની ઇરાદાપૂર્વકની કાર્યવાહી જવાબદાર હતી. જોકે, મલેશિયા એરલાઇન્સ MH370, ચાઇના ઇસ્ટર્ન અને એર ઇન્ડિયા જેવી ઘટનાઓમાં સ્થાનિક તપાસ હજુ પણ ચાલુ છે. આ કારણે, એરલાઇન્સ, નિયમનકારો અને ઉત્પાદકો હવે ટેકનિકલ ખામીઓ ઉપરાંત પાઇલટ સ્ક્રીનીંગ, માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને કોકપીટ સલામતી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે.

કેનેડિયન કવયિત્રી અને નિબંધકાર ઍન કાર્સનને 2026નો સાહિત્યનો નોબેલ પુરસ્કાર સ્વીડિશ અકાદમી દ્વારા એનાયત કરવામાં આવ્યો છે. તેમના સાહસિક અને નવીન સાહિત્યિક સર્જન, જેમાં ક્લાસિકલ પરંપરાને આધુનિક પ્રયોગાત્મક અભિગમ સાથે જોડવામાં આવ્યો છે, તેને આ પ્રતિષ્ઠિત સન્માન માટે પસંદ કરાયા છે. 1998માં પ્રકાશિત થયેલી તેમની કૃતિ ‘Autobiography of Red’ અને ‘Glass, Irony and God’ જેવી રચનાઓએ તેમને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઓળખ અપાવી છે. 1950માં ટોરોન્ટોમાં જન્મેલા કાર્સને ક્લાસિક્સનો અભ્યાસ કર્યો છે અને કવિતા, અનુવાદ તથા અધ્યાપન ક્ષેત્રે યોગદાન આપ્યું છે.

સાઉદી અરેબિયાના બે આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ, રિયાધના કિંગ ખાલિદ અને દક્ષિણના આભા એરપોર્ટ પર થયેલા હુમલા બાદ ભારતે આ ઘટનાઓની સખત નિંદા કરી છે. આ હુમલાઓમાં ત્રણ લોકોના મોત થયા છે અને 36 ઘાયલ થયા છે. ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું કે નાગરિક માળખાને નિશાન બનાવવું સંપૂર્ણપણે અસ્વીકાર્ય છે. ભારતે મૃતકોના પરિવારો પ્રત્યે સંવેદના વ્યક્ત કરી અને ઘાયલોના ઝડપી સ્વસ્થ થવાની કામના કરી. યમનના હુતી બળવાખોરોએ આ હુમલાઓની જવાબદારી સ્વીકારી છે, જેમાં ડ્રોન અને મિસાઈલનો ઉપયોગ થયો હતો.

સાઉદી અરેબિયાના રિયાધ અને અભા એરપોર્ટ પર થયેલા હુથી હુમલાઓના જવાબમાં, સાઉદી નેતૃત્વ હેઠળના ગઠબંધને 82 હુથી લશ્કરી ઠેકાણાઓનો નાશ કર્યો છે. આ હુમલાઓમાં ત્રણ લોકોના મોત થયા હતા. ગઠબંધને પર્વતીય બેલિસ્ટિક મિસાઇલ સ્થળો, કમાન્ડ સેન્ટરો અને સંચાર પ્રણાલીઓનો નાશ કરવાનો દાવો કર્યો છે. યમનમાં પણ તણાવ વધી રહ્યો છે, જ્યાં હુથીઓએ એડન એરપોર્ટ નજીક લશ્કરી કાફલાને નિશાન બનાવ્યો હતો. 2015 થી ચાલી રહેલા આ યુદ્ધને કારણે અત્યાર સુધીમાં 2 લાખથી વધુ લોકો વિસ્થાપિત થયા છે અને ગંભીર માનવતાવાદી સંકટ સર્જાયું છે.

ભારતના વિદેશ મંત્રી ડૉ. એસ. જયશંકરે ઘાનાના વિદેશ મંત્રી સેમ્યુઅલ ઓકુડઝેટો અબ્લાકવા સાથે અક્રામાં મુલાકાત કરી. બંને દેશોએ વિકાસશીલ દેશોના પડકારોનો સામનો કરવા માટે કૃષિ સંશોધન, તાલીમ અને જૈવવિવિધતાના ક્ષેત્રોમાં બે મહત્વપૂર્ણ કરારો પર હસ્તાક્ષર કર્યા. આ બેઠકમાં કૃષિ, આરોગ્ય, ડિજિટલ અને સંરક્ષણ સહિત અનેક ક્ષેત્રોમાં સહયોગ વધારવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો. બંને દેશોએ સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં ગ્લોબલ સાઉથના અવાજને મજબૂત કરવા અને સુરક્ષા પરિષદના સુધારા માટે સાથે મળીને કામ કરવાની પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી.

યમનના હુતી બળવાખોરોએ સાઉદી અરેબિયાના રિયાધ સ્થિત કિંગ ખાલિદ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ અને અભા આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ પર મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલા કર્યા. આ હુમલામાં ત્રણ લોકોના મોત થયા છે અને 36 અન્ય ઘાયલ થયા છે. હુતી લશ્કરી પ્રવક્તા યાહ્યા સારીએ હુમલાની જવાબદારી સ્વીકારી છે. સાઉદી ગઠબંધને વળતો પ્રહાર કરીને હુથીઓના 82 લશ્કરી ઠેકાણાઓ ધ્વસ્ત કરવાનો દાવો કર્યો છે. આ ઘટનાઓએ મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ વધાર્યો છે, જ્યાં સાઉદી અરેબિયા 2015 થી યમનમાં હુતીઓ સામે લડી રહ્યું છે, જેના કારણે ગંભીર માનવતાવાદી સંકટ સર્જાયું છે.

રાજકોટના પ્રખ્યાત ડેન્ટિસ્ટ ડૉ. દેવેન્દ્ર કાલરિયા, જેઓ દર્દીઓની સારવારની સાથે સાથે વીકએન્ડમાં પોતાના ગામ મોરબીના ચુપણી ખાતે DNK ઓર્ગેનિક ફાર્મમાં ગાય આધારિત ખેતી કરે છે. પિતાના સંસ્કારો અને મનસુખભાઈ સુવાગિયાની પ્રેરણાથી તેમણે 42 વર્ષની ઉંમરે ખેતી શરૂ કરી. તેઓ અઠવાડિયાના 3 દિવસ (શુક્રવાર, શનિવાર, રવિવાર) ફાર્મ પર વિતાવે છે, જ્યાં તેઓ લીંબુ, નાળિયેરી, અને વિવિધ વૃક્ષોની ખેતી કરે છે. ડૉ. કાલરિયાનો ઉદ્દેશ્ય ઝેરમુક્ત ખેતી અને સ્વસ્થ જીવનશૈલી અંગે જાગૃતિ ફેલાવવાનો છે. તેમણે લોકોને પ્રકૃતિ સાથે જોડવા માટે એક નાનકડો રિસોર્ટ પણ વિકસાવ્યો છે.

મહારાષ્ટ્રમાં દુષ્કાળની ગંભીર પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, કેન્દ્ર સરકારે એક વિશેષ નિરીક્ષણ ટીમની રચના કરી છે. આ ટીમ રાજ્યમાં દુષ્કાળગ્રસ્ત વિસ્તારોનું મૂલ્યાંકન કરશે અને NDRF તથા SDRF હેઠળ ખેડૂતોને સહાય તથા પુનર્વસન માટે ભલામણો સુપરત કરશે. કૃષિ મંત્રી દત્તાત્રેય ભરણેએ આ અંગે કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણ સમક્ષ રજૂઆત કરી હતી. રાજ્યના 265 તાલુકાઓ અને લગભગ 80% વિસ્તાર દુષ્કાળની અસરમાં છે, જેના કારણે ખેડૂતોના પાકને ભારે નુકસાન થયું છે. આ ટીમ દુષ્કાળ વ્યવસ્થાપન સંહિતા 2020 મુજબ પરિસ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરશે.

સુરેન્દ્રનગરમાં 33 દિવસથી વધુ સમયથી વરસાદ ન થતાં ખેડૂતોની ચિંતા વધી છે. અત્યાર સુધી 97.81% વરસાદ નોંધાયો છે, જે ગત વર્ષ કરતાં ઓછો છે. કપાસ સહિતના પાકોમાં સુકારો આવવાની ભીતિ છે. ખેડૂતોએ 5,56,449 હેક્ટર જમીનમાં વિવિધ પાકોનું વાવેતર કર્યું છે. અલ નીનોની અસર ડિસેમ્બર સુધી રહેવાની આગાહી વચ્ચે ચોમાસુ પાક સુકાવાનો અને શિયાળુ પાક પર પણ અસર થવાનો ભય છે. નિવૃત્ત ખેતીવાડી અધિકારી જનકભાઇ કલોત્રાએ ઓછા પાણીવાળા પાક પસંદ કરવા અને મલ્ચિંગ દ્વારા ભેજ જાળવવાની સલાહ આપી છે.

પંચમહાલ જિલ્લાના કાલોલ તાલુકામાં પાનમ સિંચાઈ યોજનાની 37-R કેનાલમાં પાણી ન છોડાતા ખેડૂતો મુશ્કેલીમાં મુકાયા છે. ડેમમાં પાણી ઉપલબ્ધ હોવા છતાં, ચોમાસા પછી લાંબા સમયથી કેનાલમાં પાણી છોડવામાં આવ્યું નથી. આ વિસ્તારમાં અંદાજે 200-250 હેક્ટર જમીનમાં ડાંગરનું વાવેતર થયું છે અને પાક તૈયાર થવાના તબક્કામાં છે. પાછોતરો વરસાદ ન પડતાં અને કેનાલમાં પાણીના અભાવે ખેડૂતોની મહેનત અને હજારો રૂપિયાનો ખર્ચ નિષ્ફળ જવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે. ખેડૂતોએ તાત્કાલિક પાણી છોડવા અને કેનાલની સફાઈની માંગ કરી છે.

ભરૂચ જિલ્લાના જંબુસર-આમોદ તાલુકા અને આસપાસના વિસ્તારોમાં વરસાદ ખેંચાતા ખેડૂતો સિંચાઈના પાણી માટે ચિંતિત હતા. ખેડૂતોના હિતને ધ્યાનમાં રાખીને રાજ્ય સરકારે નર્મદા નહેરમાં પાણી છોડવાનો નિર્ણય કર્યો છે. નર્મદાનું પાણી નહેરમાં આવતા ખેડૂતો અને આગેવાનોએ નર્મદા મૈયાના વધામણાં લીધા હતા. આ પ્રસંગે નર્મદા નહેર ખાતે શ્રીફળ અને પુષ્પ અર્પણ કરી પૂજા-અર્ચના કરવામાં આવી અને મબલખ પાક મળે તેવી પ્રાર્થના કરાઈ. રાજ્ય સરકારને નવરાત્રી પહેલાં પાણી છોડવા કરાયેલી રજૂઆતને પગલે આ નિર્ણય લેવાયો હતો.

ફિલ્મોમાં દર્શાવાતા હીરોથી વિપરિત, અસલી નાયકો આપણી આસપાસ જ હોય છે. ફ્લાય દુબઈના પાઇલટ સ્મિત મચ્છર, પોલિયો રસીના જનક જોનાસ સૉક, નીરજા ભનોત, મુંબઈ હુમલાના વીર જવાનો, સરહદના સૈનિકો, દશરથ માંઝી, અમરનાથ યાત્રાના મુસ્લિમ ડ્રાઈવર સલીમ મિર્ઝા, અને હડસન નદીમાં વિમાન ઉતારનાર પાઇલટ સુલેનબર્ગ જેવા અનેક લોકોએ અસાધારણ હિંમત અને બલિદાન આપી લાખો લોકોના જીવ બચાવ્યા છે. આવા અસલી હીરોને યાદ રાખવાની જવાબદારી આપણી છે.

વર્ષ 1983માં, ભારતીય વાયુસેનાના ગ્રૂપ કેપ્ટન જસજીત સિંહે અમેરિકન ગુપ્તચર એજન્સી CIA ના જાસૂસી પ્રયાસોને નિષ્ફળ બનાવ્યા. નવા મેળવેલા સુપરસોનિક રિકોનિસન્સ ફાઇટર જેટ 'મિગ-25' (નાટો કોડનેમ 'ફોક્સબેટ') ના ટેકનિકલ મેન્યુઅલ્સ મેળવવા અમેરિકા પ્રયાસ કરી રહ્યું હતું. જસજીત સિંહે 'ડબલ એજન્ટ' તરીકે કામ કરીને, દેશને નુકસાન ન થાય તેવા દસ્તાવેજો આપીને, બે નિવૃત્ત વરિષ્ઠ અધિકારીઓ, મેજર જનરલ ફ્રેન્ક ડી. લાર્કિન્સ અને એર વાઇસ માર્શલ કેનેથ લાર્કિન્સને રંગેહાથ પકડાવ્યા. આ અધિકારીઓએ સંરક્ષણ દસ્તાવેજો અમેરિકાને વેચવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.

મહાન ભૌતિકશાસ્ત્રી નીલ્સ બૉહર તેમના અસાધારણ મગજ, સાલસતા અને રમૂજી આદતો માટે જાણીતા હતા. ફિલ્મોમાં ભૌતિકશાસ્ત્રના નિયમોનું અપમાન થતાં તેઓ ગુસ્સે થતા, તો આઈન્સ્ટાઈન સાથે ક્વોન્ટમ ફિઝિક્સની ચર્ચામાં રસ્તો ભૂલી જતા. તેમને 1922માં પરમાણુ બંધારણ અને વિકિરણ પરના કાર્ય બદલ ભૌતિકશાસ્ત્રનું નોબેલ પારિતોષિક મળ્યું. તેની ભેટમાં તેમને કાર્લ્સબર્ગ કંપની તરફથી ઘર સુધી બિયરની પાઇપલાઇન મળી હતી. યુદ્ધ પછી તેમણે પરમાણુ ઊર્જાના શાંતિપૂર્ણ ઉપયોગની હિમાયત કરી, જેના માટે તેમને 'એટમ્સ ફોર પીસ એવોર્ડ' મળ્યો.

હોલોસીન યુગનું સુરક્ષિત કુદરતી વાતાવરણ હવે ખોરવાઈ રહ્યું છે. પોટ્સડેમ ઈન્સ્ટિટ્યૂટના અહેવાલમાં ખુલાસો થયો છે કે કુદરતની નવ 'પ્લેનેટરી બાઉન્ડ્રીઝ'માંથી સાતનું માનવજાતે ઉલ્લંઘન કર્યું છે. આ ઉલ્લંઘનોમાં ક્લાઈમેટ ચેન્જ, જૈવવિવિધતાનો વિનાશ, રાસાયણિક પ્રદૂષણ, જમીનનો અતિરેક, તાજા પાણીની કટોકટી અને સમુદ્રનું એસિડિફિકેશન મુખ્ય છે. અશ્મિભૂત ઈંધણોના દહનથી કાર્બન ડાયોક્સાઈડ વધ્યો છે, જેના કારણે બરફ ઓગળી રહ્યો છે અને આપત્તિઓ વધી રહી છે. જૈવવિવિધતાના ઘટાડાથી ખોરાક શૃંખલા નબળી પડી છે. જો પૃથ્વી 'ટિપિંગ પોઈન્ટ' વટાવશે તો પરિસ્થિતિ ગંભીર બનશે.

મધ્યપ્રદેશમાંથી સરદાર સરોવરમાં પાણીનો આવરો ઓછો થતાં નર્મદા ડેમની સપાટી ઘટી રહી છે. ડેમની વર્તમાન જળસપાટી 138.54 મીટર નોંધાઈ છે, જે તેની પૂર્ણ સપાટી 138.68 મીટર કરતાં માત્ર 14 સેન્ટિમીટર ઓછી છે. ડેમમાં પાણીનો કુલ જીવંત સંગ્રહ 99.52 ટકા સુધી પહોંચી ગયો છે, તેથી આ વર્ષે પાણીની અછત નહીં રહે. ડેમમાં 9414.91 ગ્રોસ સ્ટોરેજ પાણી ઉપલબ્ધ છે. રૂલ લેવલ જાળવવા અને વીજળી ઉત્પાદન માટે સીએચપીએચ અને કેનાલ હેડ પાવર હાઉસના ટર્બાઇન ચલાવાઈ રહ્યા છે.

જૂનાગઢમાં ઝાંઝરડા ટીપી સ્કીમ નં. 7 સામે ૪૦૦ થી વધુ ખેડૂતોનો ઉગ્ર વિરોધ છે. નગર નિયોજક કચેરી દ્વારા ખેડૂતોને કપાસ જમીનનું વળતર અને રોડ, સ્ટ્રીટ લાઇટ જેવી સુવિધાઓ માટે 35 લાખથી અઢી કરોડ સુધીનો બેટલમેન્ટ ચાર્જ ભરવાની નોટિસ મળતા રોષ ફેલાયો છે. આ નોટિસ સામે વિરોધ રજૂ કરવા માટે 8 ઓક્ટોબરે વિશાળ રેલી યોજાશે. ખેડૂતોની મુખ્ય માંગ છે કે આ ટીપી સ્કીમ તાત્કાલિક રદ કરવામાં આવે, કારણ કે 750 વિઘા જમીન પર અસર થશે અને કુલ 600 કરોડનો ચાર્જ ભરવો પડશે.

સંજેલી તાલુકામાં ચોમાસાની શરૂઆતમાં સારો વરસાદ થયો હતો, પરંતુ ત્યાર બાદ લાંબા સમયથી વરસાદ ખેંચાતા ખેડૂતો પરેશાન છે. ખેડૂતોએ ડાંગર, મકાઈ અને સોયાબીન જેવા પાકોનું વાવેતર કર્યું હતું, પરંતુ હવે પાણી વિના પાક નિષ્ફળ જવાની શક્યતા છે. કેનાલો પણ ખાલીખમ છે અને સિંચાઈ માટે પૂરતું પાણી મળતું નથી. આગામી દિવસોમાં વરસાદ કે સિંચાઈનું પાણી ન મળે તો ખેડૂતોને મોટું આર્થિક નુકસાન થઈ શકે છે. કાળિયાહેલ ડેમમાંથી તાત્કાલિક પાણી છોડવામાં આવે તો જ ઊભો પાક બચી શકે તેમ છે.