ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD)ના 1951-2025ના અભ્યાસ મુજબ, ગુજરાતમાં દર 10 વર્ષે 35°Cથી વધુ તાપમાનવાળા દિવસોમાં 2.3 દિવસ અને 20°Cથી વધુ તાપમાનવાળી રાતોમાં 1.5 રાતનો વધારો નોંધાયો છે. આ સંશોધન 'ઇન્ટરનેશનલ જર્નલ ઓફ ક્લાઇમેટોલોજી'માં પ્રકાશિત થયું છે. તાપમાનમાં આ ફેરફારો ખેતી, ખાસ કરીને કપાસની સિઝનમાં 'હીટ યુનિટ્સ' પર દબાણ ઊભું કરી રહ્યા છે, જે કૃષિ ક્ષેત્ર માટે ચેતવણીરૂપ છે. ઊંચું રાત્રિ તાપમાન પશુઓની પ્રજનન ક્ષમતા પર પણ નકારાત્મક અસર કરી રહ્યું છે.

બોટાદ જિલ્લામાં ઓછા વરસાદને કારણે શિયાળુ પાક પર સંકટના વાદળો ઘેરાયા છે. જિલ્લાના 9 ડેમોમાં હાલ સરેરાશ માત્ર 30 ટકા પાણીનો જથ્થો ઉપલબ્ધ છે. આ પરિસ્થિતિને કારણે ચણા, ઘઉં, જીરૂ અને વરીયાળી જેવા મહત્વના શિયાળુ પાકના વાવેતરને અસર થવાની ખેડૂતોમાં ચિંતા વ્યાપી છે. ખેડૂતો શિયાળુ પાક માટે પૂરતા સિંચાઈના પાણીની માંગ સાથે સૌની યોજના હેઠળ ડેમો ભરવા માટે અપીલ કરી રહ્યા છે. સિંચાઈ વિભાગના અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે, હાલના પાણીથી શિયાળુ પાક માટે જરૂરી 8 પિયતને બદલે માત્ર 3 પિયત જ શક્ય બનશે.

થરાદ તાલુકાના ભોરલ ગામની દૂધ મંડળી છેલ્લા 9 દિવસથી બંધ છે, જેના કારણે 500થી વધુ પશુપાલકો મુશ્કેલીમાં મુકાયા છે. મંડળીના મંત્રી અને ચેરમેન સહિતના હોદ્દેદારોએ રાજીનામા આપતાં દૂધ સ્વીકારવાની કામગીરી ઠપ્પ થઈ ગઈ છે. સામાન્ય રીતે દરરોજ 3,000થી 4,000 લિટર દૂધની આવક થતી હતી. મોંઘા દાણ અને ઘાસચારા વચ્ચે દૂધ ન વેચાતાં પશુપાલકોની આજીવિકા પર અસર પડી છે. પશુપાલકોએ બનાસ ડેરી અને જિલ્લા સહકારી તંત્રને મંડળી તાત્કાલિક શરૂ કરવા અને નવા સંચાલકોની નિમણૂક કરવા અપીલ કરી છે.

સાબરકાંઠા જિલ્લાના હિંમતનગર તાલુકાના સુરજપુરા ગામના ખેડૂત પ્રગ્નેશકુમાર પટેલે 2 વિઘા જમીનમાં ઔષધીય પાક સફેદ મુસળીનું પ્રાયોગિક વાવેતર કર્યું છે. મધ્યપ્રદેશથી પ્રતિ કિલો રૂ.450ના ભાવે કંદમૂળ ખરીદી જૂન માસમાં વાવેતર કરાયું હતું. આશરે સાડા ચાર મહિનાના પાક સમયગાળા બાદ ઓક્ટોબર માસમાં ઉત્પાદન મળવાની અપેક્ષા છે. ખેડૂતના પ્રાથમિક અંદાજ મુજબ, એક વિઘા દીઠ 250-300 કિલો ઉત્પાદન મળી શકે છે. આ પ્રયોગ ઉત્તર ગુજરાતના ખેડૂતો માટે વૈકલ્પિક પાકોની નવી દિશા દર્શાવે છે.

રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ 7 ઓક્ટોબરે રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરીને તેને 5.25% થી 5.50% કર્યો છે. ફેબ્રુઆરી 2023 પછી આ પહેલો વધારો છે. આ વૃદ્ધિથી બેંકોની ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) પર વ્યાજ દરમાં વધારો થવાની અપેક્ષા છે, જે રોકાણકારો માટે ફાયદાકારક છે. જોકે, બેંકો FD દરો વધારતા પહેલાં તેમની જરૂરિયાત અને લોનની માંગનું મૂલ્યાંકન કરશે, તેથી આ અસર દેખાવામાં થોડો સમય લાગી શકે છે. હાલમાં, સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકો સૌથી વધુ વ્યાજ દર ઓફર કરી રહી છે, જેમાં સિનિયર સિટિઝન્સને 8.50% સુધીનું વળતર મળી રહ્યું છે.

રાજકોટના પ્રખ્યાત ડેન્ટિસ્ટ ડૉ. દેવેન્દ્ર કાલરિયા, જેઓ દર્દીઓની સારવારની સાથે સાથે વીકએન્ડમાં પોતાના ગામ મોરબીના ચુપણી ખાતે DNK ઓર્ગેનિક ફાર્મમાં ગાય આધારિત ખેતી કરે છે. પિતાના સંસ્કારો અને મનસુખભાઈ સુવાગિયાની પ્રેરણાથી તેમણે 42 વર્ષની ઉંમરે ખેતી શરૂ કરી. તેઓ અઠવાડિયાના 3 દિવસ (શુક્રવાર, શનિવાર, રવિવાર) ફાર્મ પર વિતાવે છે, જ્યાં તેઓ લીંબુ, નાળિયેરી, અને વિવિધ વૃક્ષોની ખેતી કરે છે. ડૉ. કાલરિયાનો ઉદ્દેશ્ય ઝેરમુક્ત ખેતી અને સ્વસ્થ જીવનશૈલી અંગે જાગૃતિ ફેલાવવાનો છે. તેમણે લોકોને પ્રકૃતિ સાથે જોડવા માટે એક નાનકડો રિસોર્ટ પણ વિકસાવ્યો છે.

મહારાષ્ટ્રમાં દુષ્કાળની ગંભીર પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, કેન્દ્ર સરકારે એક વિશેષ નિરીક્ષણ ટીમની રચના કરી છે. આ ટીમ રાજ્યમાં દુષ્કાળગ્રસ્ત વિસ્તારોનું મૂલ્યાંકન કરશે અને NDRF તથા SDRF હેઠળ ખેડૂતોને સહાય તથા પુનર્વસન માટે ભલામણો સુપરત કરશે. કૃષિ મંત્રી દત્તાત્રેય ભરણેએ આ અંગે કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણ સમક્ષ રજૂઆત કરી હતી. રાજ્યના 265 તાલુકાઓ અને લગભગ 80% વિસ્તાર દુષ્કાળની અસરમાં છે, જેના કારણે ખેડૂતોના પાકને ભારે નુકસાન થયું છે. આ ટીમ દુષ્કાળ વ્યવસ્થાપન સંહિતા 2020 મુજબ પરિસ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરશે.

સુરેન્દ્રનગરમાં 33 દિવસથી વધુ સમયથી વરસાદ ન થતાં ખેડૂતોની ચિંતા વધી છે. અત્યાર સુધી 97.81% વરસાદ નોંધાયો છે, જે ગત વર્ષ કરતાં ઓછો છે. કપાસ સહિતના પાકોમાં સુકારો આવવાની ભીતિ છે. ખેડૂતોએ 5,56,449 હેક્ટર જમીનમાં વિવિધ પાકોનું વાવેતર કર્યું છે. અલ નીનોની અસર ડિસેમ્બર સુધી રહેવાની આગાહી વચ્ચે ચોમાસુ પાક સુકાવાનો અને શિયાળુ પાક પર પણ અસર થવાનો ભય છે. નિવૃત્ત ખેતીવાડી અધિકારી જનકભાઇ કલોત્રાએ ઓછા પાણીવાળા પાક પસંદ કરવા અને મલ્ચિંગ દ્વારા ભેજ જાળવવાની સલાહ આપી છે.

પંચમહાલ જિલ્લાના કાલોલ તાલુકામાં પાનમ સિંચાઈ યોજનાની 37-R કેનાલમાં પાણી ન છોડાતા ખેડૂતો મુશ્કેલીમાં મુકાયા છે. ડેમમાં પાણી ઉપલબ્ધ હોવા છતાં, ચોમાસા પછી લાંબા સમયથી કેનાલમાં પાણી છોડવામાં આવ્યું નથી. આ વિસ્તારમાં અંદાજે 200-250 હેક્ટર જમીનમાં ડાંગરનું વાવેતર થયું છે અને પાક તૈયાર થવાના તબક્કામાં છે. પાછોતરો વરસાદ ન પડતાં અને કેનાલમાં પાણીના અભાવે ખેડૂતોની મહેનત અને હજારો રૂપિયાનો ખર્ચ નિષ્ફળ જવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે. ખેડૂતોએ તાત્કાલિક પાણી છોડવા અને કેનાલની સફાઈની માંગ કરી છે.

ભરૂચ જિલ્લાના જંબુસર-આમોદ તાલુકા અને આસપાસના વિસ્તારોમાં વરસાદ ખેંચાતા ખેડૂતો સિંચાઈના પાણી માટે ચિંતિત હતા. ખેડૂતોના હિતને ધ્યાનમાં રાખીને રાજ્ય સરકારે નર્મદા નહેરમાં પાણી છોડવાનો નિર્ણય કર્યો છે. નર્મદાનું પાણી નહેરમાં આવતા ખેડૂતો અને આગેવાનોએ નર્મદા મૈયાના વધામણાં લીધા હતા. આ પ્રસંગે નર્મદા નહેર ખાતે શ્રીફળ અને પુષ્પ અર્પણ કરી પૂજા-અર્ચના કરવામાં આવી અને મબલખ પાક મળે તેવી પ્રાર્થના કરાઈ. રાજ્ય સરકારને નવરાત્રી પહેલાં પાણી છોડવા કરાયેલી રજૂઆતને પગલે આ નિર્ણય લેવાયો હતો.

મધ્યપ્રદેશમાંથી સરદાર સરોવરમાં પાણીનો આવરો ઓછો થતાં નર્મદા ડેમની સપાટી ઘટી રહી છે. ડેમની વર્તમાન જળસપાટી 138.54 મીટર નોંધાઈ છે, જે તેની પૂર્ણ સપાટી 138.68 મીટર કરતાં માત્ર 14 સેન્ટિમીટર ઓછી છે. ડેમમાં પાણીનો કુલ જીવંત સંગ્રહ 99.52 ટકા સુધી પહોંચી ગયો છે, તેથી આ વર્ષે પાણીની અછત નહીં રહે. ડેમમાં 9414.91 ગ્રોસ સ્ટોરેજ પાણી ઉપલબ્ધ છે. રૂલ લેવલ જાળવવા અને વીજળી ઉત્પાદન માટે સીએચપીએચ અને કેનાલ હેડ પાવર હાઉસના ટર્બાઇન ચલાવાઈ રહ્યા છે.

જૂનાગઢમાં ઝાંઝરડા ટીપી સ્કીમ નં. 7 સામે ૪૦૦ થી વધુ ખેડૂતોનો ઉગ્ર વિરોધ છે. નગર નિયોજક કચેરી દ્વારા ખેડૂતોને કપાસ જમીનનું વળતર અને રોડ, સ્ટ્રીટ લાઇટ જેવી સુવિધાઓ માટે 35 લાખથી અઢી કરોડ સુધીનો બેટલમેન્ટ ચાર્જ ભરવાની નોટિસ મળતા રોષ ફેલાયો છે. આ નોટિસ સામે વિરોધ રજૂ કરવા માટે 8 ઓક્ટોબરે વિશાળ રેલી યોજાશે. ખેડૂતોની મુખ્ય માંગ છે કે આ ટીપી સ્કીમ તાત્કાલિક રદ કરવામાં આવે, કારણ કે 750 વિઘા જમીન પર અસર થશે અને કુલ 600 કરોડનો ચાર્જ ભરવો પડશે.

સંજેલી તાલુકામાં ચોમાસાની શરૂઆતમાં સારો વરસાદ થયો હતો, પરંતુ ત્યાર બાદ લાંબા સમયથી વરસાદ ખેંચાતા ખેડૂતો પરેશાન છે. ખેડૂતોએ ડાંગર, મકાઈ અને સોયાબીન જેવા પાકોનું વાવેતર કર્યું હતું, પરંતુ હવે પાણી વિના પાક નિષ્ફળ જવાની શક્યતા છે. કેનાલો પણ ખાલીખમ છે અને સિંચાઈ માટે પૂરતું પાણી મળતું નથી. આગામી દિવસોમાં વરસાદ કે સિંચાઈનું પાણી ન મળે તો ખેડૂતોને મોટું આર્થિક નુકસાન થઈ શકે છે. કાળિયાહેલ ડેમમાંથી તાત્કાલિક પાણી છોડવામાં આવે તો જ ઊભો પાક બચી શકે તેમ છે.

દાહોદ જિલ્લાના દેવગઢબારીઆ તાલુકામાં અપૂરતા વરસાદના કારણે મકાઈ, ડાંગર, મગફળી, કપાસ, તુવેર, મગ, અડદ, સોયાબીન જેવા મુખ્ય પાકો સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ ગયા છે. જેના લીધે ખેડૂતોને ભારે નુકસાન થયું છે. તળાવો, કુવાઓ અને નદીઓ સુકાઈ ગઈ છે. ખેડૂતોએ મોંઘા બિયારણ અને ખાતરો પર મોટો ખર્ચ કર્યો છે, અને હવે પાક નિષ્ફળ જતાં આર્થિક સંકટનો સામનો કરી રહ્યા છે. તેઓ ધિરાણની ચુકવણી અંગે પણ ચિંતિત છે. તેથી, ખેડૂતોએ સરકાર પાસે પાક વીમો અને ખેત ધિરાણ માફી યોજના જાહેર કરવાની માંગ કરી છે.

વ્યારા સુગર ફેક્ટરીમાં શેરડી પકવતા ખેડૂતોના બાકી નાણાંની ચૂકવણી ન થતાં શરૂ થયેલો સત્યાગ્રહ ચોથા દિવસે વધુ તેજ બન્યો છે. ધવલભાઈ ચૌધરીના નેતૃત્વમાં ચાલી રહેલા ધરણાં સ્થળે સાંસદ પ્રભુભાઈ વસાવાએ મુલાકાત લીધી હતી. ખેડૂતોએ સરકારી રિવાઇવલ પેકેજ છતાં આર્થિક કટોકટી અંગે પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો છે. તેઓ મજૂરી, ખાંડ, સ્ક્રેપ વેચાણ અને મોલાસીસની આવક અંગે સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટિગેશન ટીમ કે સીબીઆઈ દ્વારા તપાસની માંગ કરી રહ્યા છે. બોગસ લેબર બિલિંગ અને સ્ટોકના ઓછા ભાવે વેચાણથી લિક્વિડિટી ક્રન્ચ સર્જાયો હોવાનું મનાય છે.

સરકાર સંચાલિત પોસ્ટ ઓફિસ બચત યોજનાઓ સારા વળતર અને સુરક્ષા માટે લોકપ્રિય છે. તેમાં રોકાણમાં કોઈ જોખમ નથી કારણ કે સરકાર તેની ખાતરી આપે છે. પોસ્ટ ઓફિસ તમામ વય જૂથો માટે યોગ્ય યોજનાઓ પ્રદાન કરે છે. નેશનલ સેવિંગ્સ સર્ટિફિકેટ (NSC) યોજના એક ફાયદાકારક વિકલ્પ છે, જેમાં 5 વર્ષના રોકાણ પર ₹10 લાખ પર ₹4,49,034 સુધીનું વ્યાજ મળી શકે છે. રોકાણ ₹1,000 થી શરૂ કરી શકાય છે અને 7.7% વ્યાજ દર મળે છે. આ યોજના આવકવેરા અધિનિયમની કલમ 80C હેઠળ ₹1.5 લાખ સુધીના કર લાભો પણ પ્રદાન કરે છે.

પોસ્ટ ઓફિસની રિકરિંગ ડિપોઝિટ (RD) સ્કીમ સુરક્ષિત રોકાણ અને સારા વળતર માટે ઉત્તમ વિકલ્પ છે. દરરોજ માત્ર 200 રૂપિયા બચાવીને, 5 વર્ષમાં 3,60,000 રૂપિયાનું રોકાણ કરીને, 6.7% વ્યાજ દરે 4,28,197 રૂપિયાનું ફંડ મેળવી શકાય છે. આ રકમને વધુ 5 વર્ષ માટે આગળ વધારતા, કુલ ફંડ 10 લાખથી વધુ થાય છે, જેમાં વ્યાજની કમાણી 3 લાખ રૂપિયાથી વધુ થાય છે. આ સ્કીમ સંપૂર્ણપણે જોખમમુક્ત છે અને બેંક FD કરતાં વધુ વ્યાજ આપે છે.

પાટણ જિલ્લાના સરસ્વતી, પાટણ, હારિજ અને ચાણસ્મા જેવા વિસ્તારોમાં પાછોતરા વરસાદ બાદ બીટી કપાસના ઊભા છોડ સુકાવા લાગ્યા છે. ફૂલ અને ઝીંડવા બગડવા, તેમજ મોંઘી દવા છતાં રોગ નિયંત્રણમાં ન આવતા ખેડૂતોની ચિંતા વધી છે. અંદાજે 20 હજાર હેક્ટરમાં થયેલા વાવેતરમાં ઉત્પાદન 50 ટકા સુધી ઘટવાની ભીતિ છે. ઘણા ગામોમાં છોડ સુકાઈ રહ્યા છે અને રૂની ગુણવત્તા પણ ઘટી રહી છે, જેના કારણે ખેડૂતોને ઉત્પાદન અને બજારભાવ બંનેની ચિંતા સતાવી રહી છે.

ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI)ની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC)ની ઓક્ટોબર બેઠક પહેલાં વ્યાજદરને લઈને બજારમાં હલચલ વધી ગઈ છે. મોટાભાગના અર્થશાસ્ત્રીઓ રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટના વધારાનું અનુમાન વ્યક્ત કરી રહ્યા છે, જેનાથી તે 5.25% થી વધીને 5.50% થઈ શકે છે. સતત વધી રહેલી મોંઘવારી આ નિર્ણય પાછળનું મુખ્ય કારણ છે. જો રેપો રેટ વધે છે, તો હોમ લોન, કાર લોન સહિત અન્ય લોનના EMI પર અસર થઈ શકે છે.

પંચમહાલ જિલ્લામાં 2024-25 દરમિયાન 90% સામાન્ય વરસાદ નોંધાયો છે, જે પાક માટે અનુકૂળ છે. જોકે, સવારે ઠંડી અને બપોરે તાપના 'ડબલ ઋતુ'ના માહોલે ખેડૂતોની ચિંતા વધારી છે. ડેમોમાં 50% થી 98% પાણીનો જથ્થો હોવાથી રવિ સીઝન અને પીવાના પાણીની તંગી સર્જાશે નહીં તેવું હાલ લાગી રહ્યું છે. પાછલા પાંચ વર્ષમાં 2024 અને 2025 માં 130% થી વધુ વરસાદ નોંધાયો હતો, જેની સરખામણીમાં આ વર્ષે ઘટાડો છે. પરંતુ આ સ્થિતિ પાક માટે સારી માનવામાં આવે છે.

સાબરકાંઠામાં કરાર આધારિત બટાકા પકવતા ખેડૂતોની કંપનીઓ સામે લડતને મજબૂત બનાવવા ગઢોડામાં થયેલ બેઠકમાં તમામ ખેડૂતોએ એકસૂરે દરેક ઝોનમાં ટીમો બનાવવાનો નિર્ણય કર્યો. જો કંપનીઓ 300 કે તેથી વધુ ભાવ ન આપે તો વૈકલ્પિક રવિપાકની તૈયારી રાખવા હાકલ કરાઈ. શુક્રવારે વિજાપુરના પીરોજપુરમાં આજુબાજુના 8 ગામના ખેડૂતો સાથે વધુ એક બેઠક યોજાશે. ખેડૂતોએ એકજૂટ થઈ માગણીઓ નહીં સંતોષાય ત્યાં સુધી બટાકાનું વાવેતર નહીં કરવાનો નિર્ણય કર્યો. કંપનીઓ દ્વારા ખેડૂતોને ઘેર બિયારણ પહોંચાડી ફૂટ પડાવવાના પ્રયાસ સામે ખેડૂત પ્રતિનિધિઓએ રણનીતિ ઘડી.

વ્યારા સુગર ફેકટરીમાં 2025-26 સિઝનમાં શેરડી આપનાર ખેડૂતોએ બાકી નાણાં તાત્કાલિક વ્યાજ સાથે ચૂકવવા માટે તાપી જિલ્લા સેવા સદન સામે ધરણાં શરૂ કર્યા છે. ફેક્ટરીએ હજારો ખેડૂતો પાસેથી શેરડી ખરીદી કરી હતી, પરંતુ સિઝન પૂર્ણ થયાના છ મહિના બાદ પણ ચૂકવણી ન થતાં ખેડૂતો આર્થિક મુશ્કેલીમાં મુકાયા છે. ભારત સરકાર દ્વારા નક્કી કરાયેલ FRP અને પ્રીમિયમની પણ માંગણી કરવામાં આવી છે. જો નાણાં નહીં મળે તો આંદોલન વધુ ઉગ્ર બનશે તેવી ચીમકી ઉચ્ચારવામાં આવી છે.

જુલાઈ 2026 માટે કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનર્સ માટે મોંઘવારી ભથ્થા (DA) અને મોંઘવારી રાહત (DR)માં 3% નો વધારો થઈ શકે છે. ઔદ્યોગિક શ્રમિકો માટેના અખિલ ભારતીય ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંક (AICPI-IW) ના આંકડા સૂચવે છે કે DA વર્તમાન 60% થી વધીને 63% થઈ જશે. આ વધારો 1 જુલાઈ 2026 થી લાગુ થઈ શકે છે. 18,000 રૂપિયાના મૂળ પગાર પર માસિક 540 રૂપિયાનો વધારો થશે.

ઉત્તર ગુજરાતમાં બટાકાના ખેડૂતો અને કોન્ટ્રાક્ટ ફાર્મિંગ કરતી કંપનીઓ વચ્ચે ભાવ મુદ્દે ગંભીર વિવાદ ચાલી રહ્યો છે. ઈડરના પૃથ્વીપુરા ગામમાં બાલાજી ઇસ્કોન કંપનીના વેન્ડરને ત્યાં બિયારણ ભરેલી ટ્રક આવતા ખેડૂતોએ રોષે ભરાઈને બિયારણ પાછું ટ્રકમાં ભરાવી દીધું. ખેડૂતો ₹300 કે તેથી વધુ ભાવની માંગ કરી રહ્યા છે, જ્યારે કંપનીઓ ₹245-260 આપી રહી છે. આ વિવાદને કારણે આગામી સિઝનનું કોન્ટ્રાક્ટ ફાર્મિંગ જોખમમાં મુકાયું છે અને વાવણીની તૈયારીઓ અટકી ગઈ છે. રાજ્ય સરકારે દરમિયાનગીરી કરી ઉકેલ લાવવાની અપેક્ષા છે.

ગુજરાત રાજ્ય નાગરીક પુરવઠા નિગમ લિમિટેડ દ્વારા ડાંગર, મકાઈ, બાજરી, જુવાર અને રાગીની લઘુતમ ટેકાના ભાવે સીધી ખરીદીનો નિર્ણય લેવાયો છે. મહેસાણા જિલ્લાના ખેડૂતો 2 ઓક્ટોબરથી 31 ઓક્ટોબર સુધી ગ્રામ્ય કક્ષાએ વીસીઈ મારફતે ઓનલાઈન નોંધણી કરાવી શકશે. ખરીદી 16 નવેમ્બરથી 15 જાન્યુઆરી દરમિયાન થશે. નોંધણી અને ખરીદી સમયે ખેડૂતોનું બાયોમેટ્રિક ઓથેન્ટિકેશન ફરજિયાત છે. જરૂરી દસ્તાવેજોમાં આધારકાર્ડ, 7/12 અને 8/અ, બેંક પાસબુકની નકલ સામેલ છે. નોંધાયેલા ખેડૂતોને SMS દ્વારા જાણ કરાશે. ખોટા દસ્તાવેજો જણાશે તો નોંધણી રદ થશે. હેલ્પલાઈન નંબર: 85111 71718, 85111 71719.

ખરીફ્ પાકો મગફ્ળી અને સોયાબીનની ટેકાના ભાવે ખરીદી માટે ઓનલાઇન રજીસ્ટ્રેશન પ્રક્રિયા શરૂ થઈ છે. ખેડૂતોની સુવિધા માટે મેંદરડા ગ્રામ પંચાયતે સરાહનીય નિર્ણય લીધો છે. ખેડૂતો દિવસ દરમિયાન ખેતીકામમાં વ્યસ્ત રહેતા હોવાથી, કચેરી શનિવાર, રવિવાર અને જાહેર રજાઓમાં રાત્રે 9 થી 12 વાગ્યા સુધી ખુલ્લી રાખવામાં આવી રહી છે. આ વ્યવસ્થા હેઠળ અત્યાર સુધીમાં 252 ખેડૂતોનું રજીસ્ટ્રેશન પૂર્ણ થયું છે અને 150થી વધુની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે. ટોકન સિસ્ટમ અને વારા મુજબ ફોન કરીને બોલાવવાની વ્યવસ્થાથી ખેડૂતોને લાભ થઈ રહ્યો છે.

ગુજરાતમાં વરસાદના અભાવે સર્જાયેલી ગંભીર પરિસ્થિતિને કારણે રાજકોટના સદ્ભાવના બળદ આશ્રમમાં છેલ્લા 20 દિવસમાં 2000 જેટલા બળદો આવી પહોંચ્યા છે. લીલા ઘાસચારાના ભાવમાં થયેલા ભારે વધારાને કારણે ખેડૂતો પોતાના અબોલ જીવોનું પાલન કરવા અસમર્થ બન્યા છે. અનેક ખેડૂતો પોતાના વ્હાલા બળદોને રડતા-રડતાં આશ્રમમાં મૂકવા મજબૂર બન્યા છે. આશ્રમની જગ્યા પણ ટૂંકી પડતાં નવા બળદોનો સ્વીકાર હાલ પૂરતો બંધ કરવો પડ્યો છે, જે ચિંતાજનક સ્થિતિ દર્શાવે છે.

નિવૃત્તિ બાદ સુરક્ષિત રોકાણ માટે બેંક ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) એક લોકપ્રિય વિકલ્પ છે, જેમાં સિનિયર સિટિઝન્સને વધારાનું વ્યાજ પણ મળે છે. સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકો, જેવી કે Equitas, ESAF, અને Suryoday, 8.50% સુધીનું વ્યાજ આપી રહી છે. પ્રાઈવેટ બેંકોમાં DCB બેંક 8%, બંધન બેંક 7.95%, અને IndusInd Bank, Yes Bank 7.75% સુધીનું વ્યાજ આપે છે. સરકારી બેંકોમાં Bank of India 7.45% અને Bank of Baroda 7.25% સુધીનું વ્યાજ આપી રહી છે. FD કરતી વખતે માત્ર વ્યાજદર જ નહીં, પણ તેની અવધિ પણ ધ્યાનમાં લેવી જરૂરી છે.

રૂ.2,000 કરોડના ભરૂડી-હિરાસર સિક્સલેન હાઈવે પ્રોજેક્ટમાં 17 ગામોની ફળદ્રુપ જમીન સંપાદન મુદ્દે ખેડૂતોમાં ભારે રોષ છે. રાજકોટ કલેક્ટર કચેરી ખાતે 400થી વધુ ખેડૂતોએ DPR છુપાવવા, જમીન સંપાદનમાં છેતરપિંડી અને મનમાનીના આક્ષેપો સાથે ઉગ્ર વિરોધ નોંધાવ્યો. ખેડૂતોએ NHAIના "Access Controlled" બાયપાસ પ્લાનમાં સ્થાનિકો માટે રોડ ખુલ્લો રાખવાની મૌખિક ખાતરી છુપાવવાનો આરોપ મૂક્યો. જમીન સંપાદન અધિકારી પ્રીતિબેન મોઢવાડિયા સમક્ષ રજૂઆત કરી, કલેક્ટર ડૉ.ઓમ પ્રકાશને આવેદનપત્ર પાઠવી પ્રોજેક્ટ એલાઈનમેન્ટ બદલવા કે જૂના રસ્તા પહોળા કરવાની તેમજ બજારકિંમતના 4 ગણા વળતરની માંગ કરી.

પોરબંદરના કટવાના ગામે યોજાયેલ કિસાન ગોષ્ઠિમાં ખેડૂતોને પ્રાકૃતિક ખેતી અપનાવવા પર ભાર મુકાયો. આ સેમિનારમાં ખેડૂતોને પાંચ મુખ્ય આયામો દ્વારા ખેતી ખર્ચ ઘટાડી મગફળીનું ઉત્પાદન અને મૂલ્યવર્ધન વધારવા અંગે વિસ્તૃત માર્ગદર્શન અપાયું. આત્મા પ્રોજેક્ટ હેઠળ યોજાયેલા કાર્યક્રમમાં રસાયણમુક્ત ખેતી પદ્ધતિઓ, જમીનની ફળદ્રુપતા સુધારણા અને D.A.P. જેવા રાસાયણિક ખાતરોનો ઉપયોગ ઘટાડી ગૌ આધારિત ઘનજીવામૃતના વપરાશને પ્રોત્સાહન અપાયું. મગફળી અને અન્ય પાકોમાં ઓછા ખર્ચે ગુણવત્તાયુક્ત ઉપજ તથા સીધા માર્કેટિંગ દ્વારા આર્થિક લાભ સમજાવવામાં આવ્યા.