રાજકોટ ખાતે સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટીના 54મા ત્રિ-દિવસીય યુવક મહોત્સવ ‘હીરક સ્પંદન’નું સાંસદ પરષોતમભાઈ રૂપાલાના હસ્તે ઉદ્ઘાટન થયું. કુલપતિ પ્રો. ઉત્પલ જોશીએ પ્રથમ ત્રણ નંબરે આવનાર વિદ્યાર્થીઓને પરીક્ષા ફીમાંથી મુક્તિ આપવાની જાહેરાત કરી. આ મહોત્સવમાં 33 સ્પર્ધાઓમાં 2300થી વધુ વિદ્યાર્થીઓ ભાગ લઈ રહ્યા છે. પ્રથમ દિવસે પ્રાચીન રાસ, વકતૃત્વ, ક્વિઝ અને વેસ્ટર્ન ગ્રુપ સોંગ જેવી 15 સ્પર્ધાઓ યોજાઈ હતી. બીજા દિવસે ડિબેટ, મૂક અભિનય, ચિત્રકળા અને શાસ્ત્રીય નૃત્ય સહિતની સ્પર્ધાઓ યોજાશે. સાંસદ રૂપાલાએ હાલરડાં દ્વારા સંસ્કાર આપવા પર ભાર મૂક્યો.

સાલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેડિકલ સાયન્સના મેડિકલ વિદ્યાર્થીઓએ ‘મેડપલ્સ’ નામનું ડિજિટલ વેબ પ્લેટફોર્મ વિકસાવ્યું છે. આ પ્લેટફોર્મ દ્વારા, MBBSના વિદ્યાર્થીઓએ ફેમિલી એડોપ્શન પ્રોગ્રામ (FAP)ને ડિજિટલ સ્વરૂપ આપ્યું છે. આ પહેલ હેઠળ, 3,000 થી વધુ ગ્રામ્ય પરિવારોના આશરે 10,000 નાગરિકોની આરોગ્ય માહિતીનું સંચાલન, દર્દીઓનું ફોલોઅપ અને જરૂરિયાત મુજબ હોસ્પિટલમાં રેફરલની પ્રક્રિયાને સુવ્યવસ્થિત કરવામાં આવી રહી છે. આ પ્રોજેક્ટમાં 600 વિદ્યાર્થીઓ અને 100 ફેકલ્ટી સભ્યો જોડાયેલા છે, જે ટેક્નોલોજી દ્વારા મેડિકલ શિક્ષણ અને ગ્રામ્ય આરોગ્ય સેવા વચ્ચેનું જોડાણ મજબૂત કરવાનો પ્રયાસ છે.

ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD)ના 1951-2025ના અભ્યાસ મુજબ, ગુજરાતમાં દર 10 વર્ષે 35°Cથી વધુ તાપમાનવાળા દિવસોમાં 2.3 દિવસ અને 20°Cથી વધુ તાપમાનવાળી રાતોમાં 1.5 રાતનો વધારો નોંધાયો છે. આ સંશોધન 'ઇન્ટરનેશનલ જર્નલ ઓફ ક્લાઇમેટોલોજી'માં પ્રકાશિત થયું છે. તાપમાનમાં આ ફેરફારો ખેતી, ખાસ કરીને કપાસની સિઝનમાં 'હીટ યુનિટ્સ' પર દબાણ ઊભું કરી રહ્યા છે, જે કૃષિ ક્ષેત્ર માટે ચેતવણીરૂપ છે. ઊંચું રાત્રિ તાપમાન પશુઓની પ્રજનન ક્ષમતા પર પણ નકારાત્મક અસર કરી રહ્યું છે.

જૂનાગઢ સ્થિત ભક્તકવિ નરસિંહ મહેતા યુનિવર્સિટી દ્વારા આયોજિત 8મા યુવક મહોત્સવ 'કલા ઉત્સવ 2026'નો શુભારંભ થયો. આ મહોત્સવમાં દેવભૂમિ દ્વારકા, ગીર સોમનાથ, પોરબંદર અને જૂનાગઢ જિલ્લાની 49 કોલેજોના 1010 વિદ્યાર્થીઓએ સંગીત, નાટક, લલિતકલા, નૃત્ય અને સાહિત્ય વિભાગની 31 સ્પર્ધાઓમાં ભાગ લીધો. કાર્યક્રમ દરમિયાન, યુનિવર્સિટી કેમ્પસમાં રેકોર્ડિંગ સ્ટુડિયો, ગેસ્ટ હાઉસ, કોમ્પ્યુટર સેન્ટર, વાઈલ્ડલાઈફ સ્ટડીઝ, આર્કિયોલોજી બિલ્ડિંગ અને વાઈસ ચાન્સેલર બંગ્લો સહિત ₹7600 લાખના માળખાકીય વિકાસ કાર્યોનું ભૂમિપૂજન કરાયું. સાંસદ રાજેશ ચુડાસમા અને ધારાસભ્ય સંજય કોરડીયાએ યુવાનોને પ્રોત્સાહન આપ્યું.

બોટાદ જિલ્લામાં ઓછા વરસાદને કારણે શિયાળુ પાક પર સંકટના વાદળો ઘેરાયા છે. જિલ્લાના 9 ડેમોમાં હાલ સરેરાશ માત્ર 30 ટકા પાણીનો જથ્થો ઉપલબ્ધ છે. આ પરિસ્થિતિને કારણે ચણા, ઘઉં, જીરૂ અને વરીયાળી જેવા મહત્વના શિયાળુ પાકના વાવેતરને અસર થવાની ખેડૂતોમાં ચિંતા વ્યાપી છે. ખેડૂતો શિયાળુ પાક માટે પૂરતા સિંચાઈના પાણીની માંગ સાથે સૌની યોજના હેઠળ ડેમો ભરવા માટે અપીલ કરી રહ્યા છે. સિંચાઈ વિભાગના અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે, હાલના પાણીથી શિયાળુ પાક માટે જરૂરી 8 પિયતને બદલે માત્ર 3 પિયત જ શક્ય બનશે.

સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટી ખાતે 54મા 'હીરક સ્પંદન' યુવક મહોત્સવનો પ્રારંભ કેન્દ્રીય મંત્રી પરસોતમ રૂપાલાના હસ્તે થયો. આ મહોત્સવ 9 થી 11 ઓક્ટોબર દરમિયાન યુનિવર્સિટી કેમ્પસમાં યોજાશે, જેમાં 92 કોલેજોના 2370થી વધુ વિદ્યાર્થીઓ 33 વિવિધ સ્પર્ધાઓમાં પોતાની કલાત્મક પ્રતિભા પ્રદર્શિત કરશે. યુનિવર્સિટીના કુલપતિએ જાહેરાત કરી કે સ્પર્ધાઓમાં પ્રથમ, દ્વિતીય અને તૃતીય સ્થાન મેળવનાર વિજેતા વિદ્યાર્થીઓની ચાલુ સેમેસ્ટરની પરીક્ષા ફી માફ કરવામાં આવશે. આ મહોત્સવનો ઉદ્દેશ્ય યુવા શક્તિ અને સાંસ્કૃતિક વારસાને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.

રાજકોટના પ્રખ્યાત ડેન્ટિસ્ટ ડૉ. દેવેન્દ્ર કાલરિયા, જેઓ દર્દીઓની સારવારની સાથે સાથે વીકએન્ડમાં પોતાના ગામ મોરબીના ચુપણી ખાતે DNK ઓર્ગેનિક ફાર્મમાં ગાય આધારિત ખેતી કરે છે. પિતાના સંસ્કારો અને મનસુખભાઈ સુવાગિયાની પ્રેરણાથી તેમણે 42 વર્ષની ઉંમરે ખેતી શરૂ કરી. તેઓ અઠવાડિયાના 3 દિવસ (શુક્રવાર, શનિવાર, રવિવાર) ફાર્મ પર વિતાવે છે, જ્યાં તેઓ લીંબુ, નાળિયેરી, અને વિવિધ વૃક્ષોની ખેતી કરે છે. ડૉ. કાલરિયાનો ઉદ્દેશ્ય ઝેરમુક્ત ખેતી અને સ્વસ્થ જીવનશૈલી અંગે જાગૃતિ ફેલાવવાનો છે. તેમણે લોકોને પ્રકૃતિ સાથે જોડવા માટે એક નાનકડો રિસોર્ટ પણ વિકસાવ્યો છે.

મહારાષ્ટ્રમાં દુષ્કાળની ગંભીર પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, કેન્દ્ર સરકારે એક વિશેષ નિરીક્ષણ ટીમની રચના કરી છે. આ ટીમ રાજ્યમાં દુષ્કાળગ્રસ્ત વિસ્તારોનું મૂલ્યાંકન કરશે અને NDRF તથા SDRF હેઠળ ખેડૂતોને સહાય તથા પુનર્વસન માટે ભલામણો સુપરત કરશે. કૃષિ મંત્રી દત્તાત્રેય ભરણેએ આ અંગે કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણ સમક્ષ રજૂઆત કરી હતી. રાજ્યના 265 તાલુકાઓ અને લગભગ 80% વિસ્તાર દુષ્કાળની અસરમાં છે, જેના કારણે ખેડૂતોના પાકને ભારે નુકસાન થયું છે. આ ટીમ દુષ્કાળ વ્યવસ્થાપન સંહિતા 2020 મુજબ પરિસ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરશે.

સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટીના બોર્ડ ઓફ મેનેજમેન્ટ (BOM)ના સભ્ય અને પ્રોફેસર એમ. એન. જીવાણી પર AI ટૂલનો ઉપયોગ કરીને યુનિવર્સિટીના સત્તાવાર લોગો સાથે છેડછાડ કરવાનો આરોપ છે. 'વિજ્ઞાન જ્યોતિ' કાર્યક્રમના ડિજિટલ પોસ્ટરમાં આ વિકૃત લોગોનો ઉપયોગ કરાયો હતો. ઓરિજિનલ લોગોમાં રહેલા સિંહ, પર્વત, પુસ્તક અને સંસ્કૃત મુદ્રાલેખને AI દ્વારા બદલવામાં આવ્યા હતા, જેના કારણે યુનિવર્સિટીની મૂળ ઓળખને નુકસાન થયું છે. આ બેદરકારી અંગે શૈક્ષણિક જગતમાં રોષ જોવા મળી રહ્યો છે અને પ્રોફેસરોને AI ટૂલના યોગ્ય ઉપયોગ અંગે માર્ગદર્શનની જરૂરિયાત વ્યક્ત થઈ રહી છે.

પોરબંદર જિલ્લામાં પ્રાથમિક શાળાઓમાં શિક્ષકોની અછત યથાવત રહી છે. ધોરણ 1 થી 5માં કુલ 239 શિક્ષકોની જગ્યાઓ ખાલી હોવા છતાં માત્ર 133 વિદ્યાસહાયક ફાળવવામાં આવ્યા છે, જેના કારણે 106 જગ્યાઓ ખાલી રહેશે. ધોરણ 1 થી 8માં કુલ 1,684 મહેકમ સામે 1,431 શિક્ષકો ઉપલબ્ધ છે, એટલે કે 253 જગ્યાઓ ખાલી છે. આગામી સમયમાં વિદ્યાસહાયક ભરતીની જાહેરાત થવાની છે, પરંતુ હાલના 110 જ્ઞાન સહાયકો વેકેશનમાં છૂટા થઈ જશે. આ સ્થિતિમાં સરકાર દિવાળી પહેલાં ફરી કરાર આધારિત જ્ઞાન સહાયકોની ભરતી કરવાની યોજના ધરાવે છે, જ્યારે કાયમી ભરતી પ્રક્રિયા ધીમી ગતિએ ચાલી રહી છે.

સુરેન્દ્રનગરમાં 33 દિવસથી વધુ સમયથી વરસાદ ન થતાં ખેડૂતોની ચિંતા વધી છે. અત્યાર સુધી 97.81% વરસાદ નોંધાયો છે, જે ગત વર્ષ કરતાં ઓછો છે. કપાસ સહિતના પાકોમાં સુકારો આવવાની ભીતિ છે. ખેડૂતોએ 5,56,449 હેક્ટર જમીનમાં વિવિધ પાકોનું વાવેતર કર્યું છે. અલ નીનોની અસર ડિસેમ્બર સુધી રહેવાની આગાહી વચ્ચે ચોમાસુ પાક સુકાવાનો અને શિયાળુ પાક પર પણ અસર થવાનો ભય છે. નિવૃત્ત ખેતીવાડી અધિકારી જનકભાઇ કલોત્રાએ ઓછા પાણીવાળા પાક પસંદ કરવા અને મલ્ચિંગ દ્વારા ભેજ જાળવવાની સલાહ આપી છે.

હેમચંદ્રાચાર્ય ઉત્તર ગુજરાત યુનિવર્સિટી, પાટણ ખાતે આયોજિત 37મા 'કલ્પવૃક્ષ' યુવા મહોત્સવનું સફળતાપૂર્વક સમાપન થયું. આ બે દિવસીય કાર્યક્રમમાં ઉત્તર ગુજરાતની 104 કોલેજોના 1636થી વધુ વિદ્યાર્થીઓએ 23 વિવિધ સાંસ્કૃતિક અને કલા સ્પર્ધાઓમાં ભાગ લીધો. પાટણની શ્રીમતી પી. કે. કોટાવાલા આર્ટસ કોલેજે સંગીતના ક્ષેત્રમાં 5 પ્રથમ સ્થાન મેળવી શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કર્યું. ડાન્સ અને સાહિત્ય વિભાગમાં વિસનગરની એમ એન કોલેજે લોકનૃત્ય, શાસ્ત્રીય નૃત્ય અને વાદ-વિવાદ સ્પર્ધામાં પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું. ફાઇન આર્ટ્સ, ફોટોગ્રાફી, રંગોળી, કોલાજ અને નાટ્ય સ્પર્ધાઓમાં પણ વિવિધ કોલેજોએ વિજય મેળવ્યો.

મધ્યપ્રદેશમાંથી સરદાર સરોવરમાં પાણીનો આવરો ઓછો થતાં નર્મદા ડેમની સપાટી ઘટી રહી છે. ડેમની વર્તમાન જળસપાટી 138.54 મીટર નોંધાઈ છે, જે તેની પૂર્ણ સપાટી 138.68 મીટર કરતાં માત્ર 14 સેન્ટિમીટર ઓછી છે. ડેમમાં પાણીનો કુલ જીવંત સંગ્રહ 99.52 ટકા સુધી પહોંચી ગયો છે, તેથી આ વર્ષે પાણીની અછત નહીં રહે. ડેમમાં 9414.91 ગ્રોસ સ્ટોરેજ પાણી ઉપલબ્ધ છે. રૂલ લેવલ જાળવવા અને વીજળી ઉત્પાદન માટે સીએચપીએચ અને કેનાલ હેડ પાવર હાઉસના ટર્બાઇન ચલાવાઈ રહ્યા છે.

જૂનાગઢમાં ઝાંઝરડા ટીપી સ્કીમ નં. 7 સામે ૪૦૦ થી વધુ ખેડૂતોનો ઉગ્ર વિરોધ છે. નગર નિયોજક કચેરી દ્વારા ખેડૂતોને કપાસ જમીનનું વળતર અને રોડ, સ્ટ્રીટ લાઇટ જેવી સુવિધાઓ માટે 35 લાખથી અઢી કરોડ સુધીનો બેટલમેન્ટ ચાર્જ ભરવાની નોટિસ મળતા રોષ ફેલાયો છે. આ નોટિસ સામે વિરોધ રજૂ કરવા માટે 8 ઓક્ટોબરે વિશાળ રેલી યોજાશે. ખેડૂતોની મુખ્ય માંગ છે કે આ ટીપી સ્કીમ તાત્કાલિક રદ કરવામાં આવે, કારણ કે 750 વિઘા જમીન પર અસર થશે અને કુલ 600 કરોડનો ચાર્જ ભરવો પડશે.

વ્યારા સુગર ફેક્ટરીમાં શેરડી પકવતા ખેડૂતોના બાકી નાણાંની ચૂકવણી ન થતાં શરૂ થયેલો સત્યાગ્રહ ચોથા દિવસે વધુ તેજ બન્યો છે. ધવલભાઈ ચૌધરીના નેતૃત્વમાં ચાલી રહેલા ધરણાં સ્થળે સાંસદ પ્રભુભાઈ વસાવાએ મુલાકાત લીધી હતી. ખેડૂતોએ સરકારી રિવાઇવલ પેકેજ છતાં આર્થિક કટોકટી અંગે પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો છે. તેઓ મજૂરી, ખાંડ, સ્ક્રેપ વેચાણ અને મોલાસીસની આવક અંગે સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટિગેશન ટીમ કે સીબીઆઈ દ્વારા તપાસની માંગ કરી રહ્યા છે. બોગસ લેબર બિલિંગ અને સ્ટોકના ઓછા ભાવે વેચાણથી લિક્વિડિટી ક્રન્ચ સર્જાયો હોવાનું મનાય છે.

રાજકોટની આર.બી. સ્કૂલે વિદ્યાર્થીઓમાં વાંચનની ટેવ કેળવવા માટે સિંગાપોર સરકારના રીડિંગ મોડલથી પ્રેરિત અનોખો પ્રયોગ શરૂ કર્યો છે. ધો. 3 થી 10ના 150 વિદ્યાર્થીઓ માટે, દર કલાકના વાંચન દીઠ રૂ. 5 પુરસ્કાર આપવામાં આવશે. આ યોજના હેઠળ, જો વિદ્યાર્થીઓ દરરોજ 2 કલાક વાંચે તો મહિને રૂ. 45 હજાર સુધી અને 3 કલાક વાંચે તો રૂ. 67 હજાર સુધી ચૂકવી શકાય છે. વાલીઓ આ વાંચનનું નિરીક્ષણ કરશે અને તેમની સહી બાદ શાળામાં ચકાસણી થશે. આ પ્રોજેક્ટ ડિજિટલ યુગમાં બાળકોને પુસ્તકો તરફ ફરીથી આકર્ષવા માટે છે.

ભાવનગરમાં ફૂટપાથ પર રહેતા અત્યંત વંચિત બાળકોને શિક્ષણ અને સંસ્કાર આપી સમાજની મુખ્ય ધારામાં લાવવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે ‘ભાઈબંધ ની નિશાળ’ કાર્યરત છે. ડો. ઓમ ત્રિવેદી દ્વારા 7 વિદ્યાર્થીઓથી શરૂ થયેલી આ શાળામાં હવે 32 વિદ્યાર્થીઓ વિનામૂલ્યે શિક્ષણ મેળવી રહ્યા છે. ભાવનગરના સરદારબાગ (પિલગાર્ડન) ખાતે ચાલતી આ નિશાળમાં કક્કો-બારાખડી સાથે અંગ્રેજી મૂળાક્ષરો, યોગ, રમતગમત જેવી પ્રવૃત્તિઓ દ્વારા બાળકોનો સર્વાંગી વિકાસ થાય છે. 7 વિદ્યાર્થીઓએ મજૂરીકામ છોડી નાના વ્યવસાય શરૂ કરીને આત્મનિર્ભર બન્યા છે.

આધુનિક યુગમાં વાંચનમાં ઘટતી રૂચિ છતાં, પોરબંદરમાં 27 વર્ષ જૂની સરકારી લાઇબ્રેરી 1400 સભ્યો સાથે કાર્યરત છે. M.G. Road પર આવેલી આ લાઇબ્રેરીમાં કુલ 23,000 પુસ્તકો, 24 મેગેઝીન અને 13 અખબારો છે. UPSC, GPSC જેવી સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની તૈયારી માટે 1500 પુસ્તકો ઉપલબ્ધ છે, સાથે બાળ, મહિલા, સંદર્ભ અને સિનિયર સિટીઝન વિભાગ માટે પણ પુસ્તકો છે. માત્ર 10 રૂપિયા વાર્ષિક ફીમાં પુસ્તકો ઘરે લઈ જવાની સુવિધા પણ છે.

શ્રી ઉમિયા માતાજી સંસ્થાન, ઊંઝાના નવા પ્રમુખ તરીકે પૂર્વ IAS અધિકારી મહેન્દ્રભાઈ એસ. પટેલની નિમણૂક થઈ છે. વહીવટી અનુભવ ધરાવતા પટેલ હવે સંસ્થાનને માત્ર ધાર્મિક પ્રવૃત્તિઓ સુધી સીમિત નહીં રાખતા, નવી પેઢીને શિક્ષણ, કારકિર્દી અને વૈશ્વિક સ્પર્ધા માટે તૈયાર કરવાનું વિઝન ધરાવે છે. તેઓ ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ, ક્ષમતા વિકાસ અને યોગ્ય માર્ગદર્શન દ્વારા યુવાનોને સફળ બનાવવા પર ભાર મૂકશે. આ ઉપરાંત, એજ્યુકેશનલ અને બિઝનેસ સેમિનાર, ઔદ્યોગિક પ્રદર્શન જેવા કાર્યક્રમો યોજીને સંસ્થાનની પ્રવૃત્તિઓનો વિસ્તાર કરવાનો તેમનો પ્રયાસ રહેશે.

પાટણ જિલ્લાના સરસ્વતી, પાટણ, હારિજ અને ચાણસ્મા જેવા વિસ્તારોમાં પાછોતરા વરસાદ બાદ બીટી કપાસના ઊભા છોડ સુકાવા લાગ્યા છે. ફૂલ અને ઝીંડવા બગડવા, તેમજ મોંઘી દવા છતાં રોગ નિયંત્રણમાં ન આવતા ખેડૂતોની ચિંતા વધી છે. અંદાજે 20 હજાર હેક્ટરમાં થયેલા વાવેતરમાં ઉત્પાદન 50 ટકા સુધી ઘટવાની ભીતિ છે. ઘણા ગામોમાં છોડ સુકાઈ રહ્યા છે અને રૂની ગુણવત્તા પણ ઘટી રહી છે, જેના કારણે ખેડૂતોને ઉત્પાદન અને બજારભાવ બંનેની ચિંતા સતાવી રહી છે.

અમદાવાદ સ્થિત કન્સ્ટ્રક્શન વ્યવસાયી જતીનભાઈ ગજેરા, જેઓ શેડુભાર ગામના મૂળ વતની છે, તેઓ પોતાના વતન માટે શિક્ષણ, આરોગ્ય અને સામાજિક સેવા ક્ષેત્રે સતત યોગદાન આપી રહ્યા છે. ગામ પ્રત્યેની જવાબદારીની ભાવના સાથે, તેઓ ધાર્મિક સ્થળો અને વિકાસ કાર્યોમાં પણ વ્યક્તિગત રીતે લાખો રૂપિયાનું અનુદાન આપી રહ્યા છે. તેમના પ્રયાસોથી અનેક લોકોને લાભ મળ્યો છે. દાદાની પ્રેરણાથી, તેઓ ગામનું ઋણ ચૂકવી રહ્યા છે, જેમાં શાળાના વિકાસ, મહિલાઓ માટે યાત્રાઓ અને સગર્ભા મહિલાઓને મેડિકલ સહાયનો સમાવેશ થાય છે.

મુંબઈમાં સૌપ્રથમવાર ક.જે.સોમૈયા કલા અને વાણિજ્ય મહાવિદ્યાલયમાં ગુજરાતની વિસરાતી જતી લોકનાટ્ય કળા ભવાઈ પર બે દિવસીય કાર્યશાળા યોજાઈ. મહારાષ્ટ્ર રાજ્ય ગુજરાતી સાહિત્ય અકાદમી, મહાવિદ્યાલયના ગુજરાતી વિભાગ અને લોકાયન સંસ્થાના સંયુક્ત ઉપક્રમે આયોજિત આ કાર્યશાળામાં અનેક દિગ્ગજ કલાકારો, વિદ્વાનો અને વિદ્યાર્થીઓએ ભાગ લીધો. કાર્યશાળામાં ભવાઈના ઇતિહાસ, પ્રસ્તુતિ, ગાયન, વાદન, હાસ્ય અને વ્યંગ જેવા પાસાઓ પર વિસ્તૃત ચર્ચા થઈ. આ પ્રયાસ ભવાઈ કળાને પુનર્જીવિત કરવામાં મહત્વનો ફાળો આપશે.

પંચમહાલ જિલ્લામાં 2024-25 દરમિયાન 90% સામાન્ય વરસાદ નોંધાયો છે, જે પાક માટે અનુકૂળ છે. જોકે, સવારે ઠંડી અને બપોરે તાપના 'ડબલ ઋતુ'ના માહોલે ખેડૂતોની ચિંતા વધારી છે. ડેમોમાં 50% થી 98% પાણીનો જથ્થો હોવાથી રવિ સીઝન અને પીવાના પાણીની તંગી સર્જાશે નહીં તેવું હાલ લાગી રહ્યું છે. પાછલા પાંચ વર્ષમાં 2024 અને 2025 માં 130% થી વધુ વરસાદ નોંધાયો હતો, જેની સરખામણીમાં આ વર્ષે ઘટાડો છે. પરંતુ આ સ્થિતિ પાક માટે સારી માનવામાં આવે છે.

સાબરકાંઠામાં કરાર આધારિત બટાકા પકવતા ખેડૂતોની કંપનીઓ સામે લડતને મજબૂત બનાવવા ગઢોડામાં થયેલ બેઠકમાં તમામ ખેડૂતોએ એકસૂરે દરેક ઝોનમાં ટીમો બનાવવાનો નિર્ણય કર્યો. જો કંપનીઓ 300 કે તેથી વધુ ભાવ ન આપે તો વૈકલ્પિક રવિપાકની તૈયારી રાખવા હાકલ કરાઈ. શુક્રવારે વિજાપુરના પીરોજપુરમાં આજુબાજુના 8 ગામના ખેડૂતો સાથે વધુ એક બેઠક યોજાશે. ખેડૂતોએ એકજૂટ થઈ માગણીઓ નહીં સંતોષાય ત્યાં સુધી બટાકાનું વાવેતર નહીં કરવાનો નિર્ણય કર્યો. કંપનીઓ દ્વારા ખેડૂતોને ઘેર બિયારણ પહોંચાડી ફૂટ પડાવવાના પ્રયાસ સામે ખેડૂત પ્રતિનિધિઓએ રણનીતિ ઘડી.

પાલનપુરના મોરિયા ખાતે બનાસ મેડિકલ કોલેજમાં રાષ્ટ્રીય બાળ વિજ્ઞાન પરિષદ અને જિલ્લા મેગા વિજ્ઞાન મહોત્સવ યોજાયો. બનાસકાંઠા અને વાવ-થરાદના બાળ વૈજ્ઞાનિકોએ 'સાયન્સ ઈનોવેશન ફોર સસ્ટેનેબિલિટી' થીમ હેઠળ ૧૨૩ સંશોધનાત્મક પ્રોજેક્ટ રજૂ કર્યા. નિષ્ણાતો દ્વારા મૂલ્યાંકન બાદ શ્રેષ્ઠ ૧૦ પ્રોજેક્ટ રાજ્યકક્ષાએ જિલ્લાનું પ્રતિનિધિત્વ કરશે. આ કાર્યક્રમમાં જિલ્લા લોક વિજ્ઞાન કેન્દ્રની ૨૦ વર્ષની વિજ્ઞાનયાત્રાની ઉજવણી પણ કરાઈ.

ઉત્તર ગુજરાતમાં બટાકાના ખેડૂતો અને કોન્ટ્રાક્ટ ફાર્મિંગ કરતી કંપનીઓ વચ્ચે ભાવ મુદ્દે ગંભીર વિવાદ ચાલી રહ્યો છે. ઈડરના પૃથ્વીપુરા ગામમાં બાલાજી ઇસ્કોન કંપનીના વેન્ડરને ત્યાં બિયારણ ભરેલી ટ્રક આવતા ખેડૂતોએ રોષે ભરાઈને બિયારણ પાછું ટ્રકમાં ભરાવી દીધું. ખેડૂતો ₹300 કે તેથી વધુ ભાવની માંગ કરી રહ્યા છે, જ્યારે કંપનીઓ ₹245-260 આપી રહી છે. આ વિવાદને કારણે આગામી સિઝનનું કોન્ટ્રાક્ટ ફાર્મિંગ જોખમમાં મુકાયું છે અને વાવણીની તૈયારીઓ અટકી ગઈ છે. રાજ્ય સરકારે દરમિયાનગીરી કરી ઉકેલ લાવવાની અપેક્ષા છે.

ગુજરાતમાં વરસાદના અભાવે સર્જાયેલી ગંભીર પરિસ્થિતિને કારણે રાજકોટના સદ્ભાવના બળદ આશ્રમમાં છેલ્લા 20 દિવસમાં 2000 જેટલા બળદો આવી પહોંચ્યા છે. લીલા ઘાસચારાના ભાવમાં થયેલા ભારે વધારાને કારણે ખેડૂતો પોતાના અબોલ જીવોનું પાલન કરવા અસમર્થ બન્યા છે. અનેક ખેડૂતો પોતાના વ્હાલા બળદોને રડતા-રડતાં આશ્રમમાં મૂકવા મજબૂર બન્યા છે. આશ્રમની જગ્યા પણ ટૂંકી પડતાં નવા બળદોનો સ્વીકાર હાલ પૂરતો બંધ કરવો પડ્યો છે, જે ચિંતાજનક સ્થિતિ દર્શાવે છે.

ગુજરાત યુનિવર્સિટીના તત્કાલીન કુલપતિ ડૉ. નીરજા ગુપ્તાએ સરકારી મંજૂરીનો અભાવ હોવા છતાં, પોતાના અમેરિકા પ્રવાસ માટે 5.88 લાખ રૂપિયાનો ખર્ચ એડવાન્સમાં ટ્રાવેલ કંપનીને ચૂકવ્યો. શિક્ષણ વિભાગ દ્વારા સ્પષ્ટ સૂચના હોવા છતાં કે પ્રવાસનો ખર્ચ રાજ્ય સરકાર કે યુનિવર્સિટી નહીં ભોગવે, ગુપ્તા અને ઇન્ચાર્જ રજિસ્ટ્રાર પિયુષ પટેલે મળીને યુનિવર્સિટીની સેક્શન 8 હેઠળની સંસ્થા 'GUPIER' માંથી નાણાંની ચૂકવણીનું સેટિંગ કર્યું. આ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં અન્ય અધિકારીઓની પણ સંડોવણી હોવાનું જણાય છે, જે ભ્રષ્ટાચારના ગંભીર આરોપો તરફ નિર્દેશ કરે છે.

રૂ.2,000 કરોડના ભરૂડી-હિરાસર સિક્સલેન હાઈવે પ્રોજેક્ટમાં 17 ગામોની ફળદ્રુપ જમીન સંપાદન મુદ્દે ખેડૂતોમાં ભારે રોષ છે. રાજકોટ કલેક્ટર કચેરી ખાતે 400થી વધુ ખેડૂતોએ DPR છુપાવવા, જમીન સંપાદનમાં છેતરપિંડી અને મનમાનીના આક્ષેપો સાથે ઉગ્ર વિરોધ નોંધાવ્યો. ખેડૂતોએ NHAIના "Access Controlled" બાયપાસ પ્લાનમાં સ્થાનિકો માટે રોડ ખુલ્લો રાખવાની મૌખિક ખાતરી છુપાવવાનો આરોપ મૂક્યો. જમીન સંપાદન અધિકારી પ્રીતિબેન મોઢવાડિયા સમક્ષ રજૂઆત કરી, કલેક્ટર ડૉ.ઓમ પ્રકાશને આવેદનપત્ર પાઠવી પ્રોજેક્ટ એલાઈનમેન્ટ બદલવા કે જૂના રસ્તા પહોળા કરવાની તેમજ બજારકિંમતના 4 ગણા વળતરની માંગ કરી.

વડોદરા રોટરી ક્લબ ઓફ જવાહરનગર દ્વારા ક્વાંટમાં સ્કિલ ડેવલપમેન્ટ સેન્ટર શરૂ કરાયું છે. અત્યાર સુધી 466 યુવક-યુવતીઓને સોફ્ટ સ્કીલ અને 3 ભાષાઓ (ગુજરાતી, હિન્દી, અંગ્રેજી) તેમજ કમ્પ્યૂટરની તાલીમ અપાઈ છે. આ તાલીમ બાદ 265 લોકોને વડોદરા અને વાઘોડિયા જીઆઈડીસી સ્થિત કંપનીઓમાં નોકરી મળી છે. 2 મહિનાની તાલીમ બાદ, 30 યુવક-યુવતીઓની બેચને મૂનિ સેવાશ્રમમાં 4 મહિના માટે ડ્રોન, ઈવી વાહનો, CNC મશીન, વાયરમેન અને બ્યુટિશિયનની ટેકનિકલ તાલીમ અપાય છે. હાલમાં 70% યુવતીઓ વેલ્ડીંગ અને રેફ્રિજરેટર વાયરિંગ જેવી ટેકનિકલ સ્કીલ શીખી રહી છે.