ચાણક્ય નીતિ: વિદ્યા, સન્માન, કમાણી અને સંબંધો વિનાની જગ્યાએ ઘર ન બનાવવાની સલાહ
આચાર્ય ચાણક્યની ચાણક્ય નીતિ અનુસાર, વ્યક્તિએ ઘર બનાવવા માટે એવી જગ્યા પસંદ કરવી જોઈએ જ્યાં સન્માન મળે, આવકનું સાધન હોય, વિશ્વાસુ ભાઈ-બંધુ કે સંબંધીઓ હોય અને શીખવાની તથા વિકાસની તકો ઉપલબ્ધ હોય. જ્યાં અપમાન, આર્થિક મુશ્કેલીઓ, સામાજિક એકલતા અને જ્ઞાનનો અભાવ હોય, તેવી જગ્યાએ રહેવાથી આત્મવિશ્વાસ ઘટે છે અને જીવનમાં મુશ્કેલીઓ આવે છે. ચાણક્ય નીતિ માત્ર રહેઠાણની પસંદગી જ નહીં, પરંતુ સુખી અને સફળ જીવન માટે યોગ્ય વાતાવરણના મહત્વ પર ભાર મૂકે છે.
ચાણક્ય નીતિ: વિદ્યા, સન્માન, કમાણી અને સંબંધો વિનાની જગ્યાએ ઘર ન બનાવવાની સલાહ
આઠ ભુજાઓ, ત્રણ હૃદય અને અદભૂત બુદ્ધિ: રહસ્યમય દરિયાઈ જીવ “ઓક્ટોપસ”
ઓક્ટોપસ, એક અત્યંત બુદ્ધિશાળી અને રહસ્યમય દરિયાઈ જીવ છે, જેની દુનિયાભરમાં 300 થી વધુ પ્રજાતિઓ જોવા મળે છે. તેને ત્રણ હૃદય હોય છે અને તેનું લોહી વાદળી રંગનું હોય છે. તેના આઠ હાથ (જેને છ હાથ અને બે પગ પણ ગણવામાં આવે છે) માં સેંકડો સક્શન કપ્સ હોય છે. ઓક્ટોપસ આસપાસના વાતાવરણ પ્રમાણે રંગ અને ચામડીની રચના બદલી શકે છે, જેથી તે શિકારીઓથી બચી શકે અથવા શિકાર કરી શકે. જોખમ અનુભવાય ત્યારે તે શાહી જેવો કાળો પ્રવાહ છોડે છે. 2006 થી વિશ્વભરમાં ઓક્ટોપસ દિવસ ઉજવાય છે.
આઠ ભુજાઓ, ત્રણ હૃદય અને અદભૂત બુદ્ધિ: રહસ્યમય દરિયાઈ જીવ “ઓક્ટોપસ”
RBI દ્વારા રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો
રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ 7 ઓક્ટોબરે રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરીને તેને 5.25% થી 5.50% કર્યો છે. ફેબ્રુઆરી 2023 પછી આ પહેલો વધારો છે. આ વૃદ્ધિથી બેંકોની ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) પર વ્યાજ દરમાં વધારો થવાની અપેક્ષા છે, જે રોકાણકારો માટે ફાયદાકારક છે. જોકે, બેંકો FD દરો વધારતા પહેલાં તેમની જરૂરિયાત અને લોનની માંગનું મૂલ્યાંકન કરશે, તેથી આ અસર દેખાવામાં થોડો સમય લાગી શકે છે. હાલમાં, સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકો સૌથી વધુ વ્યાજ દર ઓફર કરી રહી છે, જેમાં સિનિયર સિટિઝન્સને 8.50% સુધીનું વળતર મળી રહ્યું છે.
RBI દ્વારા રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો
આંતરિક સંકેતો: શું તમને પણ પહેલેથી કંઈક અહેસાસ થઈ જાય છે?
ક્યારેક કોઈ સ્પષ્ટ કારણ વગર જ મનમાં અગાઉથી કંઈક થવાનો અહેસાસ થાય છે. આ આંતરિક સમજ (ઇન્ટ્યુશન) છે, જે શાંત મન અને અવલોકનથી વધુ સ્પષ્ટ થાય છે. જો તમને કંઈક ‘બરાબર નથી’ તેવો અહેસાસ થાય, સામેની વ્યક્તિની લાગણી કહ્યા વગર સમજાઈ જાય, શાંતિમાં જવાબો મળે, મહત્વની ક્ષણ પહેલાં અંદરથી મજબૂત સંકેત મળે, અથવા લોકો અને જગ્યાઓની ‘ઊર્જા’થી તમે પ્રભાવિત થાઓ, તો આ તમારી આંતરિક ઇન્ટ્યુશન સાથે જોડાયેલા સંકેતો હોઈ શકે છે.
આંતરિક સંકેતો: શું તમને પણ પહેલેથી કંઈક અહેસાસ થઈ જાય છે?
પંડિત શ્યામજી કૃષ્ણ વર્મા: આંતરરાષ્ટ્રીય પત્રકારત્વના પ્રેરણાદાયી પ્રણેતા
ગુજરાતી વિદ્વાન પંડિત શ્યામજી કૃષ્ણ વર્માએ આંતરરાષ્ટ્રીય પત્રકારત્વ ક્ષેત્રે ક્રાંતિકારી યોગદાન આપ્યું. ‘ધ ઇન્ડિયન સોશ્યોલોજિસ્ટ’ જેવા પ્રકાશન દ્વારા તેમણે સ્વાધીનતા અને સમાજવિદ્યાના સિદ્ધાંતોનો પ્રચાર કર્યો. લંડનમાં ‘ઇન્ડિયા હાઉસ’ની સ્થાપના કરીને તેમણે ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને પ્રોત્સાહન આપ્યું. તેમના લખાણોમાં બ્રિટિશ દમનખોરીની ટીકા અને ભારતમાં સ્વતંત્રતા ચળવળને વેગ આપવા પર ભાર મુકવામાં આવ્યો. આ પત્રકારત્વ ફ્રાંસ, જાપાન, અમેરિકા જેવા દેશોમાં પણ પ્રભાવિત રહ્યું, જે ખરા અર્થમાં એક ગુજરાતી પંડિતની આંતરરાષ્ટ્રીય ઓળખ બની.
પંડિત શ્યામજી કૃષ્ણ વર્મા: આંતરરાષ્ટ્રીય પત્રકારત્વના પ્રેરણાદાયી પ્રણેતા
નીલ્સ બૉહર: વિજ્ઞાન, રમૂજ અને શાંતિ માટે નોબેલ પુરસ્કાર વિજેતા
મહાન ભૌતિકશાસ્ત્રી નીલ્સ બૉહર તેમના અસાધારણ મગજ, સાલસતા અને રમૂજી આદતો માટે જાણીતા હતા. ફિલ્મોમાં ભૌતિકશાસ્ત્રના નિયમોનું અપમાન થતાં તેઓ ગુસ્સે થતા, તો આઈન્સ્ટાઈન સાથે ક્વોન્ટમ ફિઝિક્સની ચર્ચામાં રસ્તો ભૂલી જતા. તેમને 1922માં પરમાણુ બંધારણ અને વિકિરણ પરના કાર્ય બદલ ભૌતિકશાસ્ત્રનું નોબેલ પારિતોષિક મળ્યું. તેની ભેટમાં તેમને કાર્લ્સબર્ગ કંપની તરફથી ઘર સુધી બિયરની પાઇપલાઇન મળી હતી. યુદ્ધ પછી તેમણે પરમાણુ ઊર્જાના શાંતિપૂર્ણ ઉપયોગની હિમાયત કરી, જેના માટે તેમને 'એટમ્સ ફોર પીસ એવોર્ડ' મળ્યો.
નીલ્સ બૉહર: વિજ્ઞાન, રમૂજ અને શાંતિ માટે નોબેલ પુરસ્કાર વિજેતા
માત્ર 200 રૂપિયા રોજેરોજ બચાવીને, 5 વર્ષમાં 10 લાખનું ફંડ અને 3 લાખથી વધુ કમાણી.
પોસ્ટ ઓફિસની રિકરિંગ ડિપોઝિટ (RD) સ્કીમ સુરક્ષિત રોકાણ અને સારા વળતર માટે ઉત્તમ વિકલ્પ છે. દરરોજ માત્ર 200 રૂપિયા બચાવીને, 5 વર્ષમાં 3,60,000 રૂપિયાનું રોકાણ કરીને, 6.7% વ્યાજ દરે 4,28,197 રૂપિયાનું ફંડ મેળવી શકાય છે. આ રકમને વધુ 5 વર્ષ માટે આગળ વધારતા, કુલ ફંડ 10 લાખથી વધુ થાય છે, જેમાં વ્યાજની કમાણી 3 લાખ રૂપિયાથી વધુ થાય છે. આ સ્કીમ સંપૂર્ણપણે જોખમમુક્ત છે અને બેંક FD કરતાં વધુ વ્યાજ આપે છે.
માત્ર 200 રૂપિયા રોજેરોજ બચાવીને, 5 વર્ષમાં 10 લાખનું ફંડ અને 3 લાખથી વધુ કમાણી.
જવાહર દ્વીપ બન્યું ભારતનું પ્રથમ પ્લાસ્ટિક-મુક્ત તેલ ટર્મિનલ
મુંબઈ પોર્ટ ઓથોરિટીએ તેના જવાહર દ્વીપ મરીન ઓઈલ ટર્મિનલને ભારતના પ્રથમ પ્લાસ્ટિક-મુક્ત તેલ ટર્મિનલ તરીકે જાહેર કર્યું છે. આ સિદ્ધિ સ્વચ્છતા અભિયાન 2026 દરમિયાન, મહાત્મા ગાંધીની જન્મજયંતિ નિમિત્તે, કેન્દ્રીય મંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલની ઉપસ્થિતિમાં પ્રાપ્ત થઈ. આ પહેલ સિંગલ-યુઝ પ્લાસ્ટિક ઘટાડવાના વ્યાપક પ્રયાસનો ભાગ છે, જે બંદરના ટકાઉ અને જવાબદાર સંચાલન પર ભાર મૂકે છે. મુંબઈ બંદર તેના તમામ ડોક, રહેણાંક વિસ્તારો અને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં પ્લાસ્ટિક ઘટાડવાનું ચાલુ રાખશે.
જવાહર દ્વીપ બન્યું ભારતનું પ્રથમ પ્લાસ્ટિક-મુક્ત તેલ ટર્મિનલ
હાથી: વનસ્પતિ ઔષધિકેન્દ્રમાં જાતે જ સારવાર કરતા આફ્રિકાના ‘સુશ્રુત-ચરક’
આફ્રિકાના હાથીઓ પોતાની સારવાર માટે જંગલમાં ઊગતા 35 જાતના છોડ-વેલા અને ચાર પ્રકારની માટી ઓળખી જાણે છે. બે હજાર વર્ષ પહેલાં રોમન પ્રકૃતિવિદ્ ક્લાઉડિયસ એલિનીયસે પણ પ્રાણી-પક્ષીઓ તબીબ વિના પોતાની જાતે સારવાર કરી શકે છે તેવું નોંધ્યું હતું. હાલમાં ‘નેચર’ જર્નલમાં પ્રકાશિત થયેલા સંશોધન મુજબ, કેન્યા-યુગાન્ડાની સરહદે આવેલા માઉન્ટ એલ્ગોન પ્રદેશના હાથીઓ બીમાર પડે ત્યારે ખાસ વનસ્પતિઓ અને માટીનો ઉપયોગ કરે છે. આ જ્ઞાન તેઓ વડીલો પાસેથી શીખે છે, જે માનવજાત માટે પણ પ્રેરણારૂપ છે.
હાથી: વનસ્પતિ ઔષધિકેન્દ્રમાં જાતે જ સારવાર કરતા આફ્રિકાના ‘સુશ્રુત-ચરક’
નવરાત્રિ પહેલાં હોમ લોન-કાર લોનના હપ્તા વધશે?
ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI)ની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC)ની ઓક્ટોબર બેઠક પહેલાં વ્યાજદરને લઈને બજારમાં હલચલ વધી ગઈ છે. મોટાભાગના અર્થશાસ્ત્રીઓ રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટના વધારાનું અનુમાન વ્યક્ત કરી રહ્યા છે, જેનાથી તે 5.25% થી વધીને 5.50% થઈ શકે છે. સતત વધી રહેલી મોંઘવારી આ નિર્ણય પાછળનું મુખ્ય કારણ છે. જો રેપો રેટ વધે છે, તો હોમ લોન, કાર લોન સહિત અન્ય લોનના EMI પર અસર થઈ શકે છે.
નવરાત્રિ પહેલાં હોમ લોન-કાર લોનના હપ્તા વધશે?
આપણા શરીરની અંદરનો અદૃશ્ય જંગ
વાયરસ અને બેક્ટેરિયા, શરીરના મિત્ર કે શત્રુ? વાયરસ કોષોમાં વધીને ફ્લૂ, કોવિડ-19 જેવી બીમારીઓ લાવે, પણ રસી અને સંશોધનમાં પણ ઉપયોગી. બેક્ટેરિયામાં કેટલાક પાચન અને વિટામિન નિર્માણમાં મદદરૂપ, જ્યારે હાનિકારક ટાઈફોઈડ, ન્યુમોનિયા પ્રેરે. રોગપ્રતિકારક તંત્ર તેમને ઓળખી પ્રતિક્રિયા આપે, સોજો, તાવ જેવા લક્ષણો દેખાય. સ્વસ્થ માઇક્રોબાયોમ રક્ષણ આપે. વાયરસ માનવ ઉત્ક્રાંતિમાં પણ ભાગ ભજવે છે.
આપણા શરીરની અંદરનો અદૃશ્ય જંગ
યુવાપેઢીની ભાષામાં ઘૂસતો ‘રફ’ અંદાજ અને અપશબ્દોનું વધતું ચલણ
આજની યુવાપેઢીની ભાષામાં અપશબ્દો અને 'રફ' અંદાજનું વધતું ચલણ માત્ર સ્ટાઇલ નથી, પણ પારિવારિક વાતાવરણ, મિત્રવર્તુળ, સોશિયલ મીડિયા, અને સતત તણાવ જેવા અનેક પરિબળોનું પ્રતિબિંબ છે. નિરાશા અને હતાશા વ્યક્ત કરવા માટે અપશબ્દો એક સહેલો માર્ગ બની ગયા છે. સંસ્કાર અને સંવેદનશીલતા જાળવી રાખવા માટે ઘરમાં સન્માનભરી ભાષા અને સંયમિત વર્તન જરૂરી છે. આ બદલાતી ભાષા શૈલી ચિંતાનો વિષય બની રહી છે.
યુવાપેઢીની ભાષામાં ઘૂસતો ‘રફ’ અંદાજ અને અપશબ્દોનું વધતું ચલણ
8મા પગાર પંચ પહેલાં સરકારી કર્મચારીઓને દિવાળી ગિફ્ટ
જુલાઈ 2026 માટે કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનર્સ માટે મોંઘવારી ભથ્થા (DA) અને મોંઘવારી રાહત (DR)માં 3% નો વધારો થઈ શકે છે. ઔદ્યોગિક શ્રમિકો માટેના અખિલ ભારતીય ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંક (AICPI-IW) ના આંકડા સૂચવે છે કે DA વર્તમાન 60% થી વધીને 63% થઈ જશે. આ વધારો 1 જુલાઈ 2026 થી લાગુ થઈ શકે છે. 18,000 રૂપિયાના મૂળ પગાર પર માસિક 540 રૂપિયાનો વધારો થશે.
8મા પગાર પંચ પહેલાં સરકારી કર્મચારીઓને દિવાળી ગિફ્ટ
ન્યૂઝીલેન્ડમાં ‘બર્ડ ઓફ ધ યર’
ન્યૂઝીલેન્ડની ‘બર્ડ ઓફ ધ યર’ ચૂંટણીમાં બ્લેક રોબિન, સ્થાનિક ભાષામાં ‘કાકારુઇયા’, વિજેતા બન્યું છે. આ સ્પર્ધા માત્ર પક્ષીઓની સુંદરતા માટે નથી, પરંતુ લુપ્ત થતી પ્રજાતિઓના સંરક્ષણ અંગે જાગૃતિ ફેલાવવા માટે છે. 1.05 લાખથી વધુ મત પડ્યા, જેમાં બ્લેક રોબિને કાકાપો અને કારેઆરેઆ જેવા પક્ષીઓને હરાવ્યા. 1980માં માત્ર 5 બ્લેક રોબિન બચ્યા હતા, જે હવે 350 સુધી પહોંચ્યા છે. આ જીત વન્યજીવ સંરક્ષણમાં એક ચમત્કારિક વાપસી દર્શાવે છે.
ન્યૂઝીલેન્ડમાં ‘બર્ડ ઓફ ધ યર’
બેંકોમાં FD પર 8.50% સુધીનું વ્યાજ
નિવૃત્તિ બાદ સુરક્ષિત રોકાણ માટે બેંક ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) એક લોકપ્રિય વિકલ્પ છે, જેમાં સિનિયર સિટિઝન્સને વધારાનું વ્યાજ પણ મળે છે. સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકો, જેવી કે Equitas, ESAF, અને Suryoday, 8.50% સુધીનું વ્યાજ આપી રહી છે. પ્રાઈવેટ બેંકોમાં DCB બેંક 8%, બંધન બેંક 7.95%, અને IndusInd Bank, Yes Bank 7.75% સુધીનું વ્યાજ આપે છે. સરકારી બેંકોમાં Bank of India 7.45% અને Bank of Baroda 7.25% સુધીનું વ્યાજ આપી રહી છે. FD કરતી વખતે માત્ર વ્યાજદર જ નહીં, પણ તેની અવધિ પણ ધ્યાનમાં લેવી જરૂરી છે.
બેંકોમાં FD પર 8.50% સુધીનું વ્યાજ
UNESCO ની ટેન્ટેટિવ લિસ્ટમાં ભારતની 5 નવી સાઇટ્સ
ભારતની UNESCO વર્લ્ડ હેરિટેજ ટેન્ટેટિવ લિસ્ટમાં પાંચ નવી સાઇટ્સનો ઉમેરો થયો છે. આમાં મધ્ય પ્રદેશની ઉદયગિરિ ગુફાઓ, બાઘ ગુફા ચિત્રકળા, ગિન્નૌરગઢ કિલ્લો, અને ચંબલ ખીણના બટેશ્વર મંદિરોનો સમાવેશ છે. પાંચમી એન્ટ્રી મહાત્મા ગાંધીના સત્યાગ્રહના વિકાસને દર્શાવતી ભારત અને દક્ષિણ આફ્રિકાની સંયુક્ત ‘Sites of Satyagraha’ છે. આ ઉમેરા સાથે, ભારતના કુલ 78 સ્થળો હવે UNESCOની ટેન્ટેટિવ યાદીમાં છે. આ યાદી ભવિષ્યમાં વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટનો દરજ્જો મેળવવા માટેનો પ્રથમ પડાવ છે.
UNESCO ની ટેન્ટેટિવ લિસ્ટમાં ભારતની 5 નવી સાઇટ્સ
હૃદયની રચના, કાર્ય અને રોચક તથ્યોની અજાણી અને અદભૂત દુનિયા
હૃદય, શરીરનો અવિરત પંપ, મુઠ્ઠી જેવડું હોવા છતાં જીવનનું અમૂલ્ય અંગ છે. તે દરરોજ લગભગ એક લાખ વખત ધબકી, 7570 લિટર લોહી પંપ કરે છે. આ સ્નાયુમય અંગ 2.5 અબજથી વધુ વખત ધબકી 20 કરોડ લિટરથી વધુ લોહીનું પરિભ્રમણ કરે છે. હૃદય શરીરના દરેક અંગ સુધી ઓક્સિજન અને પોષક તત્વો પહોંચાડે છે. નિયમિત કસરત, સંતુલિત આહાર અને ધૂમ્રપાનથી દૂર રહેવું તેના સ્વાસ્થ્ય માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.
હૃદયની રચના, કાર્ય અને રોચક તથ્યોની અજાણી અને અદભૂત દુનિયા
બાળક જિદ કરે ત્યારે વૈજ્ઞાનિક કારણો અને માતા-પિતા માટે માર્ગદર્શન
જ્યારે બાળકો અચાનક ભાવનાત્મક રીતે અસ્થિર થઈ જાય છે, ત્યારે મોટાભાગના વાલીઓ ગુસ્સે થઈ જાય છે. જોકે, વિજ્ઞાન દર્શાવે છે કે આ બાળકના મગજમાં થતી પ્રક્રિયા છે. બાળકના મગજનો એમિગ્ડાલા (amygdala) ભાગ ભય અને ક્રોધ જેવી લાગણીઓનું નિયંત્રણ કરે છે, જ્યારે પ્રીફ્રન્ટલ કોર્ટેક્સ (prefrontal cortex) તર્કનું નિયમન કરે છે. નાના બાળકોમાં પ્રીફ્રન્ટલ કોર્ટેક્સ અપરિપક્વ હોવાથી, તેઓ લાગણીઓના ભારે દબાણ હેઠળ આવી જાય છે. આવા સમયે, શાંત હાજરી અને કો-રેગ્યુલેશન (co-regulation) દ્વારા બાળકને શાંત પાડવું મહત્વપૂર્ણ છે. બાળકની અસહાયતાને સમજીને, લાગણીઓને દબાવવાને બદલે તેને સમજવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ.
બાળક જિદ કરે ત્યારે વૈજ્ઞાનિક કારણો અને માતા-પિતા માટે માર્ગદર્શન
કાનની કેળવણી વગરની કેળવણી અધૂરી
કાન એ માત્ર અવાજ ગ્રહણ કરવાનું અંગ નથી, પરંતુ તે સ્ત્રી-અવયવ છે અને સંગીતની ઉપાસનામાં તેનો મહત્ત્વનો ભાગ છે. આંખ પુરુષ-અવયવ છે, જેની જોવાની ક્ષમતા આરપાર હોય છે, જ્યારે કાન અનાક્રમક હોય છે. ઘોંઘાટને 'શ્રવણસૃષ્ટિમાં થતો બળાત્કાર' ગણાવ્યો છે, જ્યારે પ્રકૃતિના મધુર અવાજો, જેમ કે પંખીઓનો કલરવ, ઝરણાનો ગાન, અને વાંસળીનો સૂર, આત્માને શાંતિ આપે છે. કાનની સાચી કેળવણી વગરની કેળવણી અધૂરી છે, કારણ કે તે સમગ્ર ચેતનાને સંગીત સાથે જોડે છે.
કાનની કેળવણી વગરની કેળવણી અધૂરી
AI માનવજાત માટે ખતરો?
AI ટેકનોલોજી માનવજાત માટે ઘાતક બની શકે છે તેવા ઓપનAI ના સેમ ઓલ્ટમેન, એન્થ્રોપિકના ડારિયો એમોડેઈ અને એક્સ-AI ના ઇલોન મસ્ક જેવા દિગ્ગજોના દાવા ચિંતાનો વિષય બન્યા છે. AI મોડલ્સ ભવિષ્યમાં માનવ નિયંત્રણ ગુમાવી શકે છે અથવા જૈવિક હથિયારો બનાવી શકે છે. આ ગંભીર સમસ્યાઓના નિવારણ માટે, ગ્રીન ડેટા સેન્ટર નીતિ, ડિજિટલ વોટરમાર્કિંગ અને શિક્ષણમાં ક્રિટિકલ થિંકિંગને પ્રોત્સાહન જેવા નીતિગત પગલાં તાત્કાલિક લાગુ કરવા અનિવાર્ય છે.
AI માનવજાત માટે ખતરો?
ચંદ્રકાન્ત શેઠ: એક અનોખા કવિ અને લેખકનું ગુજરાતી સાહિત્યમાં યોગદાન
હરદ્વાર ગોસ્વામી ગુજરાતી સાહિત્યમાં ચંદ્રકાન્ત બક્ષી અને ચંદ્રકાન્ત શેઠ બે ઉત્તમ સર્જક છે. બંનેનો મિજાજ જુદો રહ્યો છે. બંનેની દોસ્તીની વ્યાખ્યામાં પુસ્તકોનું મહત્વ કોમન આવે છે. ચંદ્રકાન્ત શેઠ વિશે મીડિયાને ઓછી જાણકારી છે, છતાં તેમણે અઢળક સર્જન, સંપાદન અને સંશોધન કર્યું. બાળપણથી જ પુસ્તકોના શોખીન એવા ચંદ્રકાન્ત શેઠે વૈજ્ઞાનિક, ગૃહત્યાગી અને વાચનવીર બનવાની પ્રેરણા પુસ્તકોમાંથી મેળવી. કાલિદાસના 'મેઘદૂત'થી પ્રભાવિત થઈ તેમણે મહાકાવ્ય લખ્યું અને નાની ઉંમરેથી જ કવિતા અને લેખન ક્ષેત્રે સક્રિય બન્યા.
ચંદ્રકાન્ત શેઠ: એક અનોખા કવિ અને લેખકનું ગુજરાતી સાહિત્યમાં યોગદાન
રોહિંગ્યા અલગતાવાદ: એક મોટી ભૂલ જેણે તેમને વતનથી દૂર કર્યા
રોહિંગ્યા અલગતાવાદ એક મોટી ભૂલ હતી, જેના કારણે તેમને તેમના વતન મ્યાનમારથી ઉખેડી નાખવામાં આવ્યા. આધુનિક સમયમાં, બ્રિટિશરોએ રોહિંગ્યાઓને "રોહિંગ્યા" નામ હેઠળ એકત્રિત કર્યા, જેણે તેમને બૌદ્ધ બહુમતીથી અલગ કર્યા. પ્રથમ વિશ્વ યુદ્ધ અને બીજા વિશ્વ યુદ્ધ દરમિયાન, રોહિંગ્યાઓએ બ્રિટિશરોને વફાદાર રહીને બૌદ્ધો સાથે દુશ્મનાવટ વધારી. બીજા વિશ્વ યુદ્ધ પછી, બર્મા સ્વતંત્ર થયું, અને રોહિંગ્યાઓએ પાકિસ્તાન સાથે જોડાવાનો પ્રયાસ કર્યો, જેના કારણે બૌદ્ધો તેમના પ્રત્યે શંકાશીલ બન્યા. 1982ના નાગરિકતા કાયદાએ તેમને અધિકારોથી વંચિત રાખ્યા, અને સમય જતાં, તેઓ તેમના વતનમાંથી વિસ્થાપિત થવા મજબૂર બન્યા.
રોહિંગ્યા અલગતાવાદ: એક મોટી ભૂલ જેણે તેમને વતનથી દૂર કર્યા
પ્રણવ ગુપ્તાની સાઇકલ પર 6,000 કિલોમીટરની અમેરિકન સાહસયાત્રા: ‘ઑપરેશન પીટર’
ગુજરાતી પ્રણવ ગુપ્તાએ અમેરિકામાં 6,000 કિલોમીટરની સાઇકલ યાત્રા કરી, જેનું વર્ણન ‘ઑપરેશન પીટર’ પુસ્તકમાં છે. ઇથાકાથી સિએટલ સુધીના આ પ્રવાસ દરમિયાન તેમણે અમેરિકાના 16 રાજ્યોની મુલાકાત લીધી. આ યાત્રાનો ઉદ્દેશ્ય અમેરિકાની સફળતાના કારણો અને નાગરિકોને મળતી તકોને સમજવાનો હતો. પુસ્તકમાં અમેરિકાના ઇતિહાસ, સંસ્કૃતિ અને વિવિધ રાજ્યોની લાક્ષણિકતાઓનું રસપ્રદ વર્ણન છે. પ્રણવની ભાષાશૈલી અને સ્થળ-વ્યક્તિનામોને આપેલા ગુજરાતી રંગને કારણે પુસ્તક પ્રેરણાદાયી બન્યું છે.
પ્રણવ ગુપ્તાની સાઇકલ પર 6,000 કિલોમીટરની અમેરિકન સાહસયાત્રા: ‘ઑપરેશન પીટર’
માનસ દર્શન: પાંચ દોષો અને તેના નિવારણના ઉપાય
આપણા ઉપનિષદના ઋષિ કહે છે કે મન અને વાણી એકબીજામાં સમર્પિત હોવા જોઈએ. દેહના પાંચ મુખ્ય દોષો છે: કામ, ક્રોધ, નિઃશ્વાસ (નિરાશા), ભય અને નિદ્રા. આ દોષોના નિવારણ માટે સંકલ્પપૂર્વકની ક્ષમા એ સૌથી મોટો ઉપાય છે. ભગવદ્દગીતા અને અન્ય ગ્રંથોમાં પણ આ દોષોના સ્વરૂપ અને નિયંત્રણ વિશે વિસ્તૃત ચર્ચા કરવામાં આવી છે. કામ પ્રકૃતિ છે, પણ તેનો અતિરેક દોષ બને છે. ક્રોધ, ભય અને અતિશય નિદ્રા પણ દોષારૂપ છે. નિરાશા ન લાવવી અને સંકલ્પબળથી આગળ વધવું જરૂરી છે.
માનસ દર્શન: પાંચ દોષો અને તેના નિવારણના ઉપાય
LICની સ્માર્ટ પેન્શન યોજના: એકવાર રોકાણ, જીવનભર ₹25,000 માસિક પેન્શન
LICની સ્માર્ટ પેન્શન પ્લાન (Smart Pension Plan) એક ઉત્તમ યોજના છે, જેમાં માત્ર એક જ વાર રોકાણ કરીને જીવનભર નિયમિત આવક મેળવી શકાય છે. આ યોજનામાં 18 વર્ષથી 100 વર્ષ સુધીના લોકો રોકાણ કરી શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે, 32 લાખ રૂપિયાનું રોકાણ કરવા પર દર મહિને ₹25,000 થી વધુનું પેન્શન મળે છે. આ યોજના શેરબજાર સાથે જોડાયેલી નથી, તેથી બજારના ઉતાર-ચઢાવની અસર થતી નથી. સાથે જ, પોલિસીધારકને લોનની સુવિધા પણ મળે છે.
LICની સ્માર્ટ પેન્શન યોજના: એકવાર રોકાણ, જીવનભર ₹25,000 માસિક પેન્શન
આજે ગણેશ વિસર્જન: ઘરે માટીની મૂર્તિનું વિસર્જન, પૂજા-વિધિ અને નિયમો
આજે, 25 સપ્ટેમ્બરે અનંત ચતુર્દશીના દિવસે ગણપતિની મૂર્તિઓનું વિસર્જન થશે. શાસ્ત્રો અનુસાર સૂર્યાસ્ત પહેલાં મૂર્તિનું વિસર્જન કરવું જોઈએ. માટીની નાની મૂર્તિનું વિસર્જન ઘરમાં જ સ્વચ્છ પાણી ભરેલા વાસણમાં કરી શકાય છે. પૂજા બાદ મૂર્તિને પાણીમાં મૂકી માટી ઓગાળી દો, જે બાગકામમાં ઉપયોગી થશે. ગણેશ પુરાણ મુજબ, માટીની પ્રતિમા પૂજીને જળમાં વિસર્જિત કરવામાં આવે છે. જો મૂર્તિમાં POP કે કેમિકલ રંગો ન હોય, તો માટી અને પાણીનો ફરી ઉપયોગ કરી શકાય છે.
આજે ગણેશ વિસર્જન: ઘરે માટીની મૂર્તિનું વિસર્જન, પૂજા-વિધિ અને નિયમો
6 વર્ષની લિયાને 3 દિવસમાં બે વખત Rubik’s Cube વર્લ્ડ રેકોર્ડ તોડ્યો
ચીનની 6 વર્ષની બાળકી લિયાન યુન્ઝીએ સ્પીડક્યુબિંગમાં નવો ઇતિહાસ રચ્યો છે. લિયાને માત્ર 3 દિવસના અંતરમાં મહિલાઓના 3×3 Rubik’s Cube એવરેજ વર્લ્ડ રેકોર્ડ બે વખત તોડ્યો. પહેલા તેણે 4.52 સેકન્ડનો રેકોર્ડ બનાવ્યો અને પછી પોતાનો જ રેકોર્ડ સુધારીને 4.27 સેકન્ડ કર્યો. લિયાન 4.5 સેકન્ડથી ઓછો એવરેજ સમય નોંધાવનારી પ્રથમ મહિલા સ્પીડક્યુબર બની છે. તેની આ સિદ્ધિ 1,300 થી વધુ Rubik’s Cube-solving algorithms માં નિપુણતા અને દરરોજ 2-3 કલાકની ટ્રેનિંગનું પરિણામ છે.
6 વર્ષની લિયાને 3 દિવસમાં બે વખત Rubik’s Cube વર્લ્ડ રેકોર્ડ તોડ્યો
Gen-Z ની નવી ભાષા: સાઇન લેંગ્વેજ, આઠમી અજાયબી બની રહી છે
Gen-Z માં સાઇન લેંગ્વેજ શીખવાનો ટ્રેન્ડ નવી પેઢીને 'ત્રીજી ભાષા' તરીકે આકર્ષી રહ્યો છે. CODA (Children of Deaf Adults) બાળકો પોતાના બધિર માતા-પિતાના અવાજ બની રહ્યા છે. Gen-Z ભાષાને માત્ર કારકિર્દીનું સાધન નથી, પરંતુ સમાજમાં સમાન તક અને સહાનુભૂતિ વ્યક્ત કરવાનો માર્ગ માને છે. આ યુવાનો સાઇન લેંગ્વેજમાં રીલ્સ બનાવીને 'સાયલન્ટ ઇન્ફ્લુએન્સર્સ' બની રહ્યા છે, જે બધિર સમુદાયને નવી ઓળખ આપી રહ્યું છે અને સમાજમાં હકારાત્મક પરિવર્તન લાવી રહ્યું છે.
Gen-Z ની નવી ભાષા: સાઇન લેંગ્વેજ, આઠમી અજાયબી બની રહી છે
ડૉ. અસીમા ચેટર્જી: ભારતીય મહિલા વૈજ્ઞાનિક અને અખંડ કર્મયોગી
નોબેલ વિજેતા મેરી ક્યુરીની જેમ, ડૉ. અસીમા ચેટર્જી પણ રસાયણશાસ્ત્ર પ્રત્યે અદમ્ય લગાવ ધરાવતા હતા. ભારતમાં મહિલા વૈજ્ઞાનિકો માટે રોલ મોડેલ બનેલાં, તેમણે ઔષધીય છોડમાં કુદરતી સંયોજનોના રસાયણશાસ્ત્રનો અભ્યાસ કર્યો. તેમની સફળતા સખત મહેનત, જ્ઞાનની તરસ અને શીખવાની ઇચ્છા પર આધારિત હતી. અસીમાજીએ એન્ટી-મિર્જિલેટ અને એન્ટી-મેલેરીયન દવાઓ વિકસાવી. તેમણે કલકત્તા યુનિવર્સિટીમાંથી D.Sc. મેળવનારા પ્રથમ ભારતીય મહિલા બની, અને વિવિધ પ્રતિષ્ઠિત પુરસ્કારો પ્રાપ્ત કર્યા.
ડૉ. અસીમા ચેટર્જી: ભારતીય મહિલા વૈજ્ઞાનિક અને અખંડ કર્મયોગી
Dictionary.com માં નવા 5,900 શબ્દોનો ઉમેરો
Dictionary.com દ્વારા અંગ્રેજી ભાષામાં 5,900 નવા શબ્દો ઉમેરવામાં આવ્યા છે અને 1,200 થી વધુ શબ્દોના અર્થમાં સુધારા કરાયા છે. આ ફેરફારો વૈજ્ઞાનિક શોધો, ટેકનોલોજીકલ પ્રગતિ, અન્ય ભાષાઓના પ્રભાવ અને વપરાશકર્તાઓની જરૂરિયાતને કારણે થયા છે. નવા ઉમેરાયેલા શબ્દોમાં AI, આરોગ્ય, મનોવિજ્ઞાન, અને ઓનલાઈન વપરાતા શબ્દસમૂહો (જેમ કે ELI5, IYKYK) નો સમાવેશ થાય છે. ‘લવ બોમ્બ’ (love bomb) જેવા શબ્દો, જે ચાલાકીભર્યા સ્નેહના પ્રદર્શનને દર્શાવે છે, તે પણ હવે શબ્દકોશમાં સ્થાન પામ્યા છે.