ભારતીય અનુસંધાન: રિસર્ચ નહીં, ઋષિચર્યા - જ્ઞાનની સાધના અને સમાજ કલ્યાણ
આ લેખ ભારતીય જ્ઞાન પરંપરામાં સંશોધન (અનુસંધાન)ના ઊંડા અર્થને સમજાવે છે. લેખક જણાવે છે કે સંશોધન માત્ર પ્રયોગશાળાઓ કે પુસ્તકો પૂરતું સીમિત નથી, પરંતુ તે સત્યની શોધ, જ્ઞાનનું મનન, આચરણ અને સમાજ કલ્યાણની એક સાધના છે. ભારતીય વિચારધારામાં 'ઋષિચર્યા' શબ્દ દ્વારા જ્ઞાનની શોધને જીવનનું અનુશાસન બનાવવાની વાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. આધુનિક સંશોધનમાં બાહ્ય લાભોને બદલે જ્ઞાનસર્જન અને માનવકલ્યાણને પ્રાધાન્ય આપવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકાયો છે. ગુરુ-શિષ્ય પરંપરા અને પ્રમાણશાસ્ત્ર્ર જેવી પદ્ધતિઓ જ્ઞાનની સત્યતા અને વિશ્વસનીયતા સુનિશ્ચિત કરે છે.
ભારતીય અનુસંધાન: રિસર્ચ નહીં, ઋષિચર્યા - જ્ઞાનની સાધના અને સમાજ કલ્યાણ
જેવર ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ PM મોદીના નામે, નાવી પિલ્લઇને શાંતિ નોબેલ, સોના-ચાંદીના ભાવમાં ઉછાળો
આજના મુખ્ય સમાચારોમાં, જેવર ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટનું નામ હવે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના નામ પરથી ઓળખાશે, જે અંગે CM યોગી કેબિનેટે નિર્ણય લીધો છે. હવામાન વિભાગે નવરાત્રિ દરમિયાન વરસાદ નહીં પડે તેવી આગાહી કરી છે, જે ખેલૈયાઓ માટે સારા સમાચાર છે. ભારતીય મૂળના નાવી પિલ્લઇને શાંતિ નોબેલ પુરસ્કાર મળ્યો છે. સોના-ચાંદીના ભાવમાં નવો વળાંક જોવા મળ્યો છે. ASEAN ચેમ્પિયનશિપમાં ફિક્સિંગને કારણે ફૂટબોલ જગતમાં હડકંપ મચ્યો છે. સાઉદી એરપોર્ટ પર મિસાઇલ હુમલા બાદ તણાવ વધ્યો છે, જ્યારે પ્રથમ નવરાત્રિએ અંબાજીના મોહનથાળને GI ટેગ મળશે.
જેવર ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ PM મોદીના નામે, નાવી પિલ્લઇને શાંતિ નોબેલ, સોના-ચાંદીના ભાવમાં ઉછાળો
ચાણક્ય નીતિ: વિદ્યા, સન્માન, કમાણી અને સંબંધો વિનાની જગ્યાએ ઘર ન બનાવવાની સલાહ
આચાર્ય ચાણક્યની ચાણક્ય નીતિ અનુસાર, વ્યક્તિએ ઘર બનાવવા માટે એવી જગ્યા પસંદ કરવી જોઈએ જ્યાં સન્માન મળે, આવકનું સાધન હોય, વિશ્વાસુ ભાઈ-બંધુ કે સંબંધીઓ હોય અને શીખવાની તથા વિકાસની તકો ઉપલબ્ધ હોય. જ્યાં અપમાન, આર્થિક મુશ્કેલીઓ, સામાજિક એકલતા અને જ્ઞાનનો અભાવ હોય, તેવી જગ્યાએ રહેવાથી આત્મવિશ્વાસ ઘટે છે અને જીવનમાં મુશ્કેલીઓ આવે છે. ચાણક્ય નીતિ માત્ર રહેઠાણની પસંદગી જ નહીં, પરંતુ સુખી અને સફળ જીવન માટે યોગ્ય વાતાવરણના મહત્વ પર ભાર મૂકે છે.
ચાણક્ય નીતિ: વિદ્યા, સન્માન, કમાણી અને સંબંધો વિનાની જગ્યાએ ઘર ન બનાવવાની સલાહ
નાના પાટેકરનો વડોદરા સાથે 47 વર્ષનો ગાઢ સંબંધ
બોલિવૂડ અભિનેતા નાના પાટેકરનો વડોદરા શહેર સાથે 47 વર્ષ જૂનો સંબંધ રહ્યો છે. વર્ષ 1977માં, 49 વર્ષ પહેલાં, તેઓ મરાઠી નાટક 'પાહિજે જાતિજે'માં યુવા કોલેજિયનની ભૂમિકા ભજવવા વડોદરા આવ્યા હતા. બે વર્ષ પૂર્વે, તેમના ખાસ મિત્ર અંશુમન ગાયકવાડના નિધન પ્રસંગે પણ તેઓ વડોદરામાં હાજર રહ્યા હતા. નાના પાટેકર બોલિવૂડમાં આવ્યા તે પહેલાં પણ વડોદરાની મુલાકાત લેતા હતા. તેમણે વર્ષ 2000માં 'પુરુષ' નાટક માટે પણ વડોદરામાં શો કર્યા હતા.
નાના પાટેકરનો વડોદરા સાથે 47 વર્ષનો ગાઢ સંબંધ
પરિણીતી ચોપરાની નવી ફિલ્મ માઇનિંગ માફિયાના ભયાનક વિશ્વનો પર્દાફાશ કરશે
પરિણીતી ચોપરા અભિનીત આગામી તપાસ-આધારિત થ્રિલર ફિલ્મ, જે ગેરકાયદેસર રેતી ખનનના જોખમી વિશ્વમાં એક મહત્ત્વપૂર્ણ લીડનો પીછો કરતી એક યુવાન પત્રકારની વાર્તા કહે છે. આ ફિલ્મ આજે, 9 ઓક્ટોબરે Netflix પર પ્રીમિયર થશે. પરિણીતી ચોપરા મહત્ત્વાકાંક્ષી રિપોર્ટરની ભૂમિકા ભજવે છે, જ્યારે દેવેન ભોજાણી કેમેરામેનની ભૂમિકામાં છે. ફિલ્મ પત્રકારો દ્વારા સામનો કરવામાં આવતા ગંભીર જોખમો અને વાસ્તવિક ભયને ઉજાગર કરે છે, જ્યારે તેઓ શક્તિશાળી લોકો દ્વારા દબાવવામાં આવતા મુદ્દાઓની નજીક પહોંચે છે. આ ફિલ્મમાં અમોલ પાલેકર અને શેખર સુમન પણ મહત્વની ભૂમિકામાં છે.
પરિણીતી ચોપરાની નવી ફિલ્મ માઇનિંગ માફિયાના ભયાનક વિશ્વનો પર્દાફાશ કરશે
અજય દેવગનની 'દૃશ્યમ 3' રિમેક ફિલ્મ કારકિર્દીની સૌથી મોટી ઓપનિંગ બની
અજય દેવગનની તાજેતરમાં રિલીઝ થયેલી ફિલ્મ 'દૃશ્યમ 3' તેના કરિયરની સૌથી મોટી ઓપનિંગ ફિલ્મ બની છે. મલયાલમ ફિલ્મ 'દૃશ્યમ'ની હિન્દી રિમેક, જે 2015માં શરૂ થઈ હતી, તેણે રિલીઝના પ્રથમ દિવસે જ 65 કરોડ રૂપિયાની કમાણી કરી છે, જે તેની ઘણી ફિલ્મોના કુલ કલેક્શન કરતાં વધુ છે. આ ફિલ્મ, જે મૂળ મલયાલમ ફિલ્મ 'દૃશ્યમ' પર આધારિત છે અને દિગ્દર્શક જીતુ જોસેફ દ્વારા બનાવવામાં આવી હતી, તેણે બોક્સ ઓફિસ પર જબરદસ્ત સફળતા મેળવી છે. 'દૃશ્યમ' ફ્રેન્ચાઈઝી, રોહિત શેટ્ટી સાથેની 'ગોલમાલ' અને 'સિંઘમ' ફ્રેન્ચાઈઝીની જેમ, અજય દેવગન માટે સફળતાનો પર્યાય બની ગઈ છે.
અજય દેવગનની 'દૃશ્યમ 3' રિમેક ફિલ્મ કારકિર્દીની સૌથી મોટી ઓપનિંગ બની
તમિલ ફિલ્મ નિર્માતા સંકાગીરી રાજકુમારે 'વન મેન' ફિલ્મમાં 500થી વધુ પાત્રો એકલા ભજવી સર્જ્યો ઇતિહાસ
તમિલ ફિલ્મ નિર્માતા સંકાગીરી રાજકુમારે 'વન મેન' નામની એક ફીચર ફિલ્મ બનાવી છે, જેમાં તેમણે 15 વર્ષની મહેનત બાદ 500થી વધુ પાત્રો એકલા હાથે ભજવ્યા છે. દશરથ માંઝીની જેમ, જેમણે પહાડ કોતરીને રસ્તો બનાવ્યો હતો, તેમ રાજકુમારે ફિલ્મ નિર્માણના 70થી વધુ વિભાગો જાતે સંભાળ્યા. તેમણે વાર્તા લખવાથી લઈને દિગ્દર્શન, કેમેરા, એડિટિંગ, સંગીત અને સાઉન્ડ ડબિંગ સુધીનું કામ કર્યું. પ્રેક્ષકોથી ભરેલા દ્રશ્યો માટે, તેમણે દરેક સીટ પર વારાફરતી બેસીને શૂટિંગ કર્યું અને કપડાં તથા બેસવાની સ્થિતિ બદલીને અલગ-અલગ પ્રેક્ષકોનો ભાસ ઊભો કર્યો. આ ફિલ્મ VFXની મદદથી એકલા હાથે બનાવવામાં આવી છે.
તમિલ ફિલ્મ નિર્માતા સંકાગીરી રાજકુમારે 'વન મેન' ફિલ્મમાં 500થી વધુ પાત્રો એકલા ભજવી સર્જ્યો ઇતિહાસ
પ્રિયંકા ચહર ચૌધરી અને અંકિત ગુપ્તાના સંબંધો પર ફરી ચર્ચા
ટીવી જગતની લોકપ્રિય જોડી પ્રિયંકા ચહર ચૌધરી અને અંકિત ગુપ્તાના બ્રેકઅપ બાદ ચાહકો નિરાશ થયા હતા. તાજેતરમાં, પ્રિયંકાએ એક પોડકાસ્ટમાં અંકિતને 'પરફેક્ટ મેરેજ મટીરિયલ' ગણાવીને લગ્નની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી હતી. જોકે, તેણે ભૂતકાળના નિર્ણયો પર પસ્તાવો ન હોવાનું પણ જણાવ્યું. આ નિવેદનોએ બંને વચ્ચે પેચઅપની આશા જગાવી છે. આ ઉપરાંત, લેખમાં તાન્યા મિશ્રા, બિગ બોસમાંથી બહાર થયેલી ઈશા રિક્ખી, 'અનુપમા'ની રૂપાલી ગાંગુલી, 'સા રે ગા મા પા'માં શંકર મહાદેવનની વાપસી અને પ્રત્યુષા બેનર્જી કેસમાં રાહુલરાજ સિંહને નિર્દોષ જાહેર કરવા જેવા સમાચારોનો પણ ઉલ્લેખ છે.
પ્રિયંકા ચહર ચૌધરી અને અંકિત ગુપ્તાના સંબંધો પર ફરી ચર્ચા
યામી ગૌતમ અને આદિત્ય ધર મુંબઈ છોડી હિમાચલના 100 વર્ષ જૂના વારસાગત ઘરમાં સ્થાયી થશે
બોલિવૂડ અભિનેત્રી યામી ગૌતમ અને તેના પતિ, ડાયરેક્ટર-પ્રોડ્યુસર આદિત્ય ધર, મુંબઈની ભાગદોડભરી જિંદગી છોડીને હિમાચલ પ્રદેશમાં કાયમી વસવાટ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. તેઓ મંડી જિલ્લાના ગોહરમાં આવેલા 25 એકરમાં ફેલાયેલા 100 વર્ષ જૂના પોતાના હેરિટેજ ઘરમાં શિફ્ટ થશે. આ નિર્ણય પાછળ મુખ્ય કારણ શાંતિ, પ્રાઈવસી અને પોતાના પુત્ર 'વેદાવિદ'ને કુદરતી વાતાવરણમાં ઉછેરવાની ઈચ્છા છે. જોકે તેઓ ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રી છોડી રહ્યા નથી અને જરૂર પડ્યે મુંબઈની મુલાકાત લેશે, પરંતુ તેમનું મુખ્ય ઘર હવે હિમાચલ બનશે.
યામી ગૌતમ અને આદિત્ય ધર મુંબઈ છોડી હિમાચલના 100 વર્ષ જૂના વારસાગત ઘરમાં સ્થાયી થશે
પંડિત શ્યામજી કૃષ્ણ વર્મા: આંતરરાષ્ટ્રીય પત્રકારત્વના પ્રેરણાદાયી પ્રણેતા
ગુજરાતી વિદ્વાન પંડિત શ્યામજી કૃષ્ણ વર્માએ આંતરરાષ્ટ્રીય પત્રકારત્વ ક્ષેત્રે ક્રાંતિકારી યોગદાન આપ્યું. ‘ધ ઇન્ડિયન સોશ્યોલોજિસ્ટ’ જેવા પ્રકાશન દ્વારા તેમણે સ્વાધીનતા અને સમાજવિદ્યાના સિદ્ધાંતોનો પ્રચાર કર્યો. લંડનમાં ‘ઇન્ડિયા હાઉસ’ની સ્થાપના કરીને તેમણે ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને પ્રોત્સાહન આપ્યું. તેમના લખાણોમાં બ્રિટિશ દમનખોરીની ટીકા અને ભારતમાં સ્વતંત્રતા ચળવળને વેગ આપવા પર ભાર મુકવામાં આવ્યો. આ પત્રકારત્વ ફ્રાંસ, જાપાન, અમેરિકા જેવા દેશોમાં પણ પ્રભાવિત રહ્યું, જે ખરા અર્થમાં એક ગુજરાતી પંડિતની આંતરરાષ્ટ્રીય ઓળખ બની.
પંડિત શ્યામજી કૃષ્ણ વર્મા: આંતરરાષ્ટ્રીય પત્રકારત્વના પ્રેરણાદાયી પ્રણેતા
નીલ્સ બૉહર: વિજ્ઞાન, રમૂજ અને શાંતિ માટે નોબેલ પુરસ્કાર વિજેતા
મહાન ભૌતિકશાસ્ત્રી નીલ્સ બૉહર તેમના અસાધારણ મગજ, સાલસતા અને રમૂજી આદતો માટે જાણીતા હતા. ફિલ્મોમાં ભૌતિકશાસ્ત્રના નિયમોનું અપમાન થતાં તેઓ ગુસ્સે થતા, તો આઈન્સ્ટાઈન સાથે ક્વોન્ટમ ફિઝિક્સની ચર્ચામાં રસ્તો ભૂલી જતા. તેમને 1922માં પરમાણુ બંધારણ અને વિકિરણ પરના કાર્ય બદલ ભૌતિકશાસ્ત્રનું નોબેલ પારિતોષિક મળ્યું. તેની ભેટમાં તેમને કાર્લ્સબર્ગ કંપની તરફથી ઘર સુધી બિયરની પાઇપલાઇન મળી હતી. યુદ્ધ પછી તેમણે પરમાણુ ઊર્જાના શાંતિપૂર્ણ ઉપયોગની હિમાયત કરી, જેના માટે તેમને 'એટમ્સ ફોર પીસ એવોર્ડ' મળ્યો.
નીલ્સ બૉહર: વિજ્ઞાન, રમૂજ અને શાંતિ માટે નોબેલ પુરસ્કાર વિજેતા
અપના દેશ: રાજેશ ખન્નાની ફિલ્મ સમાજ, સત્તા અને સંગીત પર એક અનન્ય વાર.
૧૯૭૨ની ફિલ્મ `અપના દેશ` બોક્સ ઓફિસ પર ખૂબ સફળ રહી, જેનું મુખ્ય કારણ રાજેશ ખન્ના, મુમતાઝ અને સચિનદેવ બર્મનનું સંગીત હતું. તેલુગુ ફિલ્મ `કથાનાયકુડુ`ની રિમેક, આ ફિલ્મે ભ્રષ્ટાચાર પર મહત્વપૂર્ણ ટિપ્પણી કરી. રાજેશ ખન્નાએ તેના મજેદાર અને ભાવુક અભિનયથી દર્શકોને મંત્રમુગ્ધ કર્યા. આર.ડી. બર્મનનું સંગીત, ખાસ કરીને `દુનિયા મેં લોગોં કો`, જાઝ-ફ્યુઝન અને વિશ્વ સંગીતના તત્વો સાથે, ફિલ્મનો જીવંત ભાગ બન્યું.
અપના દેશ: રાજેશ ખન્નાની ફિલ્મ સમાજ, સત્તા અને સંગીત પર એક અનન્ય વાર.
વૃદ્ધત્વને સુંદર બનાવવા: સ્વાવલંબી, સક્રિય અને શાંતિપૂર્ણ જીવન જીવો
વૃદ્ધાવસ્થા માત્ર ઉંમરનો આંકડો નથી, પણ અનુભવ અને ડહાપણ લાવે છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં, વૃદ્ધો અને તેમના સંતાનો વચ્ચેના સંબંધોમાં સમસ્યાઓ જોવા મળે છે, જેમાં બંને પક્ષોની ભૂમિકા હોઈ શકે છે. આ સ્થિતિને સુધારવા માટે, વૃદ્ધોએ આર્થિક, માનસિક અને ભાવનાત્મક રીતે સ્વાવલંબી બનવું જોઈએ. પોતાના કામ જાતે કરવા, અન્યને બિનજરૂરી રીતે હેરાન ન કરવા અને પોતાના સંતાનો પાસેથી અપેક્ષાઓ ઘટાડવી મહત્વપૂર્ણ છે. શાંતિ અને ખુશી માટે, સંયમ, સ્વીકૃતિ અને નિઃસ્પૃહી ભાવ કેળવવો જરૂરી છે.
વૃદ્ધત્વને સુંદર બનાવવા: સ્વાવલંબી, સક્રિય અને શાંતિપૂર્ણ જીવન જીવો
ટોપકાપી પેલેસ: ત્રણ ખંડો પર શાસન કરતો અદભૂત ઐતિહાસિક મહેલ
તુર્કીના ઇસ્તંબુલમાં આવેલો ટોપકાપી પેલેસ માત્ર એક મહેલ નથી, પરંતુ ઓટ્ટોમન સામ્રાજ્યનો જીવંત ઇતિહાસ છે. 15મીથી 19મી સદી સુધી, આ ભવ્ય મહેલમાંથી એશિયા, યુરોપ અને આફ્રિકા પર ફેલાયેલા વિશાળ સામ્રાજ્યનું શાસન ચાલતું હતું. તેની અદભૂત સ્થાપત્યકળા, રાજકીય ષડ્યંત્રો, વૈભવી જીવનશૈલી અને અમૂલ્ય ઐતિહાસિક ખજાના માટે તે વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે. આ મહેલ ઓટ્ટોમન સામ્રાજ્યની ભવ્યતા અને વૈભવનો સાક્ષી છે.
ટોપકાપી પેલેસ: ત્રણ ખંડો પર શાસન કરતો અદભૂત ઐતિહાસિક મહેલ
બેકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિક: આપણા મન અને નિર્ણયો પર શક્તિશાળી પ્રભાવ
સુપર માર્કેટ હોય કે સિનેમા હોલ, આપણી આસપાસ વહેતું બેકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિક આપણા વિચારો, નિર્ણયો અને લાગણીઓને અચેતનપણે દિશા આપે છે. આપણે સભાનપણે નિર્ણયો લઈએ છીએ એવું લાગે, પરંતુ આપણું સબકોન્શિયસ માઇન્ડ સંગીત દ્વારા નિયંત્રિત થઈ શકે છે. મોલમાં ધીમું સંગીત વધુ ખરીદી પ્રેરે છે, જ્યારે ફાસ્ટ-ફૂડ રેસ્ટોરન્ટમાં ઝડપી સંગીત ઝડપી જમવા પ્રોત્સાહન આપે છે. માર્કેટિંગ નિષ્ણાતો પણ વાઇન સ્ટોરમાં સંગીતના પ્રકાર દ્વારા ગ્રાહકોની પસંદગી બદલી શકે છે. ફિલ્મોમાં, સંગીત દૃશ્યોના ભાવને અસરકારક રીતે વ્યક્ત કરે છે, લાગણીઓને ઊંડાણપૂર્વક સ્પર્શે છે.
બેકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિક: આપણા મન અને નિર્ણયો પર શક્તિશાળી પ્રભાવ
શું ધાતુની ખાણ વિશ્વયુદ્ધની આગાહી કરી શકે?
ઓસ્ટ્રેલિયા નજીક કિંગ આઇલેન્ડ પર આવેલી 'ડોલ્ફિન માઇન' વિશે એક અનોખી માન્યતા છે કે તે યુદ્ધોની આગાહી કરે છે. આ માન્યતા ટંગસ્ટન (Tungsten) ધાતુ સાથે જોડાયેલી છે, જેનો ઊંચો ગલનબિંદુ (Melting Point) અને કઠણતા તેને યુદ્ધના સાધનો માટે અત્યંત ઉપયોગી બનાવે છે. ઇતિહાસમાં, જ્યારે પણ આ ખાણ કાર્યરત થઈ, ત્યારે યુદ્ધો શરૂ થયા. આ ખરેખર તો યુદ્ધ સમયે ટંગસ્ટનની વધેલી માંગને કારણે ખાણને ફરી ખોલવામાં આવતી હોવાથી બનતી ઘટના છે, કોઈ આગાહી નહીં.
શું ધાતુની ખાણ વિશ્વયુદ્ધની આગાહી કરી શકે?
ડેટા: ૨૧મી સદીની અદ્રશ્ય, વ્યૂહાત્મક અને મૂલ્યવાન સંપત્તિ
૨૧મી સદીમાં 'ડેટા' એક એવી વ્યૂહાત્મક સંપત્તિ તરીકે ઉભરી રહ્યો છે, જે ભૌતિક સ્વરૂપમાં નથી છતાં તેનું મૂલ્ય અખૂટ છે. માનવજાતના ઇતિહાસમાં સંપત્તિના માપદંડ બદલાતા રહ્યા છે, પણ આજનો ડિજિટલ યુગ 'ડેટા'ને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ ગયો છે. આપણે સતત ડેટાનું સર્જન કરીએ છીએ, જે આપણી ડિજિટલ દુનિયાનો અભિન્ન અંગ બની ગયું છે. કાચો ડેટા માહિતી બને છે, અને ઉપયોગી ડેટા નિર્ણય લેવાની શક્તિ પૂરી પાડે છે. AI, આરોગ્ય, વ્યવસાય અને સમાજમાં ડેટાનું મહત્વ વધી રહ્યું છે, પરંતુ તેની ગોપનીયતા અને જવાબદાર ઉપયોગ એક ગંભીર પ્રશ્ન છે.
ડેટા: ૨૧મી સદીની અદ્રશ્ય, વ્યૂહાત્મક અને મૂલ્યવાન સંપત્તિ
જવાહર દ્વીપ બન્યું ભારતનું પ્રથમ પ્લાસ્ટિક-મુક્ત તેલ ટર્મિનલ
મુંબઈ પોર્ટ ઓથોરિટીએ તેના જવાહર દ્વીપ મરીન ઓઈલ ટર્મિનલને ભારતના પ્રથમ પ્લાસ્ટિક-મુક્ત તેલ ટર્મિનલ તરીકે જાહેર કર્યું છે. આ સિદ્ધિ સ્વચ્છતા અભિયાન 2026 દરમિયાન, મહાત્મા ગાંધીની જન્મજયંતિ નિમિત્તે, કેન્દ્રીય મંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલની ઉપસ્થિતિમાં પ્રાપ્ત થઈ. આ પહેલ સિંગલ-યુઝ પ્લાસ્ટિક ઘટાડવાના વ્યાપક પ્રયાસનો ભાગ છે, જે બંદરના ટકાઉ અને જવાબદાર સંચાલન પર ભાર મૂકે છે. મુંબઈ બંદર તેના તમામ ડોક, રહેણાંક વિસ્તારો અને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં પ્લાસ્ટિક ઘટાડવાનું ચાલુ રાખશે.
જવાહર દ્વીપ બન્યું ભારતનું પ્રથમ પ્લાસ્ટિક-મુક્ત તેલ ટર્મિનલ
હાથી: વનસ્પતિ ઔષધિકેન્દ્રમાં જાતે જ સારવાર કરતા આફ્રિકાના ‘સુશ્રુત-ચરક’
આફ્રિકાના હાથીઓ પોતાની સારવાર માટે જંગલમાં ઊગતા 35 જાતના છોડ-વેલા અને ચાર પ્રકારની માટી ઓળખી જાણે છે. બે હજાર વર્ષ પહેલાં રોમન પ્રકૃતિવિદ્ ક્લાઉડિયસ એલિનીયસે પણ પ્રાણી-પક્ષીઓ તબીબ વિના પોતાની જાતે સારવાર કરી શકે છે તેવું નોંધ્યું હતું. હાલમાં ‘નેચર’ જર્નલમાં પ્રકાશિત થયેલા સંશોધન મુજબ, કેન્યા-યુગાન્ડાની સરહદે આવેલા માઉન્ટ એલ્ગોન પ્રદેશના હાથીઓ બીમાર પડે ત્યારે ખાસ વનસ્પતિઓ અને માટીનો ઉપયોગ કરે છે. આ જ્ઞાન તેઓ વડીલો પાસેથી શીખે છે, જે માનવજાત માટે પણ પ્રેરણારૂપ છે.
હાથી: વનસ્પતિ ઔષધિકેન્દ્રમાં જાતે જ સારવાર કરતા આફ્રિકાના ‘સુશ્રુત-ચરક’
અસહમતિ અને વિરોધ વચ્ચેનો ભેદ
આ સૃષ્ટિમાં જેટલા મનુષ્ય એટલા વિચાર, તેથી વૈચારિક મતભેદ સ્વાભાવિક છે. અસહમતિ એટલે માત્ર જુદા વિચારો, જ્યારે વિરોધ તેનો દુશ્મનાવટ સુધી લઈ જાય છે. ઓસ્કાર વાઈલ્ડ અનુસાર, મતભેદ એ બે અલગ મગજ સક્રિય હોવાનો પુરાવો છે, દુશ્મનીનો નહીં. આપણા સંબંધોમાં અહમને સ્થાન આપ્યા વિના, સામેના વ્યક્તિના વિચારોનો આદર કરવો જોઈએ. મુદ્દા કરતાં વ્યક્તિને મહત્વ આપતાં, મતભેદ છતાં સંબંધો ટકાવી રાખવા એ જ સાચી પરિપક્વતા છે.
અસહમતિ અને વિરોધ વચ્ચેનો ભેદ
ઓરિસ્સાનું નંદનકાનન નેશનલ પાર્ક
ઓરિસ્સાના ભુવનેશ્વર નજીક આવેલું નંદનકાનન નેશનલ પાર્ક, તેના વિશિષ્ટ વાતાવરણ અને દુર્લભ પ્રાણીઓના સંરક્ષણ માટે જાણીતું છે. 1960ના દાયકામાં સ્થપાયેલ આ ઉદ્યાન, 1979માં નેશનલ પાર્ક બન્યું. નંદનકાનન તેના સફેદ વાઘના સફળ પ્રજનન અને સંવર્ધન માટે વિશ્વમાં મોખરે છે. અહીં 157 થી વધુ પ્રજાતિઓના 1500 થી વધુ પ્રાણીઓ, પક્ષીઓ, બોટનિકલ ગાર્ડન અને કાંજિયા તળાવ આવેલા છે. આ પાર્ક પર્યાવરણ જાગૃતિ અને લુપ્ત થતી પ્રજાતિઓના સંરક્ષણનું મહત્વપૂર્ણ આંતરરાષ્ટ્રીય કેન્દ્ર છે.
ઓરિસ્સાનું નંદનકાનન નેશનલ પાર્ક
સ્વિમિંગ સ્પર્ધાનો રોમાંચક ઇતિહાસ
સ્વિમિંગ માત્ર એક રમત નથી, પણ જીવનરક્ષક કૌશલ્ય પણ છે. પ્રાચીન ઇજિપ્ત અને ભારતમાં તેના પુરાવા મળે છે. 19મી સદીમાં ગ્રેટ બ્રિટનમાં સંસ્થાકીય રમત બની. 1896ની એથેન્સ ઓલિમ્પિક્સમાં પુરુષો માટે અને 1912ની સ્ટોકહોમ ઓલિમ્પિક્સમાં મહિલાઓ માટે તેનો સમાવેશ થયો. 1908માં FINA (હાલ વર્લ્ડ એક્વાટિક્સ) ની સ્થાપના થઈ. 50 મીટર પુલમાં સ્પર્ધાઓ ચાર શૈલીઓમાં યોજાય છે, જેમાં નિયમોનું ચુસ્તપણે પાલન જરૂરી છે.
સ્વિમિંગ સ્પર્ધાનો રોમાંચક ઇતિહાસ
ન્યૂઝીલેન્ડનો અનોખો, ન ઊડી શકતો પોપટ 'કાકાપો'
ન્યૂઝીલેન્ડમાં જોવા મળતો `કાકાપો' પોપટની પ્રજાતિનો હોવા છતાં, તેનું શરીર ભારે હોવાથી તે ઉડી શકતો નથી. તે જમીન પર ચાલે છે અથવા ઝાડ પર ચડે છે. તેની ખાસિયત એ છે કે તેના શરીરમાંથી મધ જેવી સુગંધ આવે છે, જે તેને અન્ય પક્ષીઓથી અલગ પાડે છે. આ શાકાહારી પક્ષી 60 થી 90 વર્ષ સુધી જીવી શકે છે. `કાકાપો રિકવરી પ્રોગ્રામ' દ્વારા તેને શિકારી પ્રાણીઓથી બચાવવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે.
ન્યૂઝીલેન્ડનો અનોખો, ન ઊડી શકતો પોપટ 'કાકાપો'
ઘોડાની અદ્ભુત આંખો: 360 ડિગ્રી દ્રષ્ટિ અને અન્ય અનોખા તથ્યો
ઘોડા માનવ ઇતિહાસના વફાદાર સાથી રહ્યા છે, અને તેમના વિશે અનેક વૈજ્ઞાનિક તથ્યો છુપાયેલા છે. તેઓ ઊભા-ઊભા પણ ખાસ `સ્ટે એપરેટ્સ' મિકેનિઝમ દ્વારા ગાઢ ઊંઘ લઈ શકે છે. તેમની આંખો ચહેરાની બાજુઓમાં હોવાથી તેઓ લગભગ 360 ડિગ્રી જોઈ શકે છે, ફક્ત સામે અને પાછળ નાના `બ્લાઈન્ડ સ્પોટ' હોય છે. ઘોડા માત્ર નસકોરાંથી શ્વાસ લે છે, ક્યારેય ઊલટી કરી શકતા નથી, અને તેમના દાંત જોઈને ઉંમર જાણી શકાય છે.
ઘોડાની અદ્ભુત આંખો: 360 ડિગ્રી દ્રષ્ટિ અને અન્ય અનોખા તથ્યો
પ્રાચીન શબ્દનો અર્થ: સમય, મૂલ્ય અને વારસાનો સંગમ
ગુજરાતી અને સંસ્કૃત વ્યાકરણમાં 'પ્રાચીન' શબ્દ અત્યંત સમૃદ્ધ અર્થ ધરાવે છે, જે માત્ર સમયની લંબાઇ નહીં, પરંતુ મૂલ્ય, અનુભવ અને પવિત્રતાનો ભાવ પણ સૂચવે છે. સામાન્ય રીતે 'અર્વાચીન' કે 'આધુનિક'ના વિરોધી તરીકે વપરાતો આ શબ્દ, પરંપરા અને સ્થાપત્યમાં ઊંડો અર્થ ધરાવે છે. પ્રાચીન મંદિરો, શિલ્પો અને કિલ્લાઓ આપણી સમૃદ્ધ વિરાસતના પ્રતીક છે. પુરાતત્ત્વશાસ્ત્ર, અભિલેખશાસ્ત્ર, સિક્કાશાસ્ત્ર જેવા વિષયો પ્રાચીન વસ્તુઓનું સંશોધન અને વિશ્લેષણ કરીને આપણને આપણા મૂળ સાથે જોડે છે.
પ્રાચીન શબ્દનો અર્થ: સમય, મૂલ્ય અને વારસાનો સંગમ
રાત્રે ઊંઘમાં સપનાં કેમ આવે છે?
રાત્રે સૂતી વખતે આપણું મગજ REM સ્લીપ દરમિયાન ખૂબ સક્રિય રહે છે, જ્યારે શરીર આરામ કરતું હોય છે. આ તબક્કામાં આંખો ઝડપથી ફરે છે અને મગજ જાગૃત અવસ્થા જેટલું કાર્ય કરે છે. આ દરમિયાન, મગજ દિવસ દરમિયાન થયેલી યાદો અને અનુભવોનું વર્ગીકરણ કરે છે, જેને મેમરી કન્સોલિડેશન કહેવાય છે. આ પ્રોસેસિંગ દરમિયાન જુદા જુદા વિચારો અને લાગણીઓ જોડાઈને સપનાં સ્વરૂપે દેખાય છે. ભાવનાત્મક સંતુલન જાળવવા અને સમસ્યાઓના ઉકેલ શોધવામાં પણ સપનાં મહત્વનો ભાગ ભજવે છે.
રાત્રે ઊંઘમાં સપનાં કેમ આવે છે?
CNG કે EV, કઈ કાર છે વધુ શ્રેષ્ઠ?
ભારતમાં EV અને CNG વાહનોની લોકપ્રિયતા વધી રહી છે. EV શૂન્ય ઉત્સર્જન કરે છે, પરંતુ તેને ચાર્જ કરવા માટે વપરાતી વીજળીના ઉત્પાદનનો પર્યાવરણીય પ્રભાવ TERIના 'Well-to-Wheel' અભ્યાસમાં તપાસવામાં આવ્યો છે. ભારતના વર્તમાન પાવર મિક્સને કારણે EVનું કુલ ઉત્સર્જન ધારણા કરતાં વધુ હોઈ શકે છે. જ્યારે, CNG વાહનો, તેમના ઉત્પાદનથી વપરાશ સુધી, હાલના તબક્કે EV કરતાં પર્યાવરણ પર ઓછો પ્રભાવ પાડે છે. EV બેટરી નિર્માણ અને નિકાલ પણ પર્યાવરણીય પડકારો ઊભા કરે છે.
CNG કે EV, કઈ કાર છે વધુ શ્રેષ્ઠ?
આજની શિક્ષણ પદ્ધતિ અને ગાંધીજીના 'નઈ તાલીમ'ના વિચારો
ગાંધીજીના 'નઈ તાલીમ' અથવા બુનિયાદી શિક્ષણના વિચારો આજના સમયમાં પણ પ્રસ્તુત છે. વર્તમાન શિક્ષણ પદ્ધતિમાં વધતી બેરોજગારી, માનસિક તણાવ અને નૈતિક મૂલ્યોના પતનને ધ્યાનમાં રાખીને, ગાંધીજીનો શારીરિક, માનસિક અને આત્મિક વિકાસ પર ભાર મૂકતો અભિગમ નવી રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP2020) માં પ્રતિબિંબિત થાય છે. આ નીતિ વ્યવસાયિક શિક્ષણ, માતૃભાષાના મહત્વ અને સર્વાંગી વિકાસ પર ભાર મૂકે છે, જે ગાંધીજીના સ્વપ્ન - 'નઈ તાલીમ' - ને સાકાર કરવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
આજની શિક્ષણ પદ્ધતિ અને ગાંધીજીના 'નઈ તાલીમ'ના વિચારો
તમન્ના ભાટિયાની 'ધ વન' થી બોલિવૂડમાં હિટ થવાની તમન્ના પૂરી
તમન્ના ભાટિયાની બોલિવૂડમાં હિટ ફિલ્મની લાંબા સમયથી ચાલતી તમન્ના આખરે 'ધ વન' ફિલ્મથી પૂર્ણ થઈ છે. દક્ષિણ ભારતીય સિનેમામાં અનેક હિટ ફિલ્મો આપ્યા બાદ, તમન્નાએ 'ધ વન' દ્વારા હિન્દી ફિલ્મોમાં પણ પોતાનું નામ સ્થાપિત કર્યું છે. આ ફિલ્મ બિહારની લોકકથાઓ અને પૌરાણિક માન્યતાઓ પર આધારિત છે, જેમાં તમન્નાએ એક યુવતીનું પાત્ર ભજવ્યું છે. સિદ્ધાર્થ મલ્હોત્રા સાથેની તેની જોડીને પણ દર્શકોનો પ્રેમ મળ્યો છે. 'ધ વન' એ તમન્નાની કારકિર્દીમાં એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ ગણી શકાય.
તમન્ના ભાટિયાની 'ધ વન' થી બોલિવૂડમાં હિટ થવાની તમન્ના પૂરી
આલિયા ભટ્ટ: વાર્તા મજબૂત હોય તો પાત્ર પુરુષ હોય કે સ્ત્રી, ફરક પડતો નથી.
આલિયા ભટ્ટ, ૧૯ વર્ષની ઉંમરે ડેબ્યૂ કરવાથી લઈને આજે પ્રભાવશાળી અભિનેત્રી, નિર્માતા અને માતા સુધીની સફર શાનદાર રહી છે. ભણસાલીની આગામી ફિલ્મ `લવ એન્ડ વોર'માં રણબીર કપૂર અને વિકી કૌશલ સાથે કામ કરવા માટે ઉત્સુક છે. લોકોના મતમાં મૂલ્ય શોધવાને બદલે, તે હવે પોતાની શરતો પર જીવે છે, જે આત્મખોજમાં ઊતરેલી પરિપક્વ સ્ત્રીની ગાથા છે. સાચું મૂલ્ય આંતરિક મંજૂરીમાં છે, બાહ્ય પ્રશંસામાં નહીં.