ઓક્ટોપસ, એક અત્યંત બુદ્ધિશાળી અને રહસ્યમય દરિયાઈ જીવ છે, જેની દુનિયાભરમાં 300 થી વધુ પ્રજાતિઓ જોવા મળે છે. તેને ત્રણ હૃદય હોય છે અને તેનું લોહી વાદળી રંગનું હોય છે. તેના આઠ હાથ (જેને છ હાથ અને બે પગ પણ ગણવામાં આવે છે) માં સેંકડો સક્શન કપ્સ હોય છે. ઓક્ટોપસ આસપાસના વાતાવરણ પ્રમાણે રંગ અને ચામડીની રચના બદલી શકે છે, જેથી તે શિકારીઓથી બચી શકે અથવા શિકાર કરી શકે. જોખમ અનુભવાય ત્યારે તે શાહી જેવો કાળો પ્રવાહ છોડે છે. 2006 થી વિશ્વભરમાં ઓક્ટોપસ દિવસ ઉજવાય છે.

ક્યારેક કોઈ સ્પષ્ટ કારણ વગર જ મનમાં અગાઉથી કંઈક થવાનો અહેસાસ થાય છે. આ આંતરિક સમજ (ઇન્ટ્યુશન) છે, જે શાંત મન અને અવલોકનથી વધુ સ્પષ્ટ થાય છે. જો તમને કંઈક ‘બરાબર નથી’ તેવો અહેસાસ થાય, સામેની વ્યક્તિની લાગણી કહ્યા વગર સમજાઈ જાય, શાંતિમાં જવાબો મળે, મહત્વની ક્ષણ પહેલાં અંદરથી મજબૂત સંકેત મળે, અથવા લોકો અને જગ્યાઓની ‘ઊર્જા’થી તમે પ્રભાવિત થાઓ, તો આ તમારી આંતરિક ઇન્ટ્યુશન સાથે જોડાયેલા સંકેતો હોઈ શકે છે.

વાયરસ અને બેક્ટેરિયા, શરીરના મિત્ર કે શત્રુ? વાયરસ કોષોમાં વધીને ફ્લૂ, કોવિડ-19 જેવી બીમારીઓ લાવે, પણ રસી અને સંશોધનમાં પણ ઉપયોગી. બેક્ટેરિયામાં કેટલાક પાચન અને વિટામિન નિર્માણમાં મદદરૂપ, જ્યારે હાનિકારક ટાઈફોઈડ, ન્યુમોનિયા પ્રેરે. રોગપ્રતિકારક તંત્ર તેમને ઓળખી પ્રતિક્રિયા આપે, સોજો, તાવ જેવા લક્ષણો દેખાય. સ્વસ્થ માઇક્રોબાયોમ રક્ષણ આપે. વાયરસ માનવ ઉત્ક્રાંતિમાં પણ ભાગ ભજવે છે.

આજની યુવાપેઢીની ભાષામાં અપશબ્દો અને 'રફ' અંદાજનું વધતું ચલણ માત્ર સ્ટાઇલ નથી, પણ પારિવારિક વાતાવરણ, મિત્રવર્તુળ, સોશિયલ મીડિયા, અને સતત તણાવ જેવા અનેક પરિબળોનું પ્રતિબિંબ છે. નિરાશા અને હતાશા વ્યક્ત કરવા માટે અપશબ્દો એક સહેલો માર્ગ બની ગયા છે. સંસ્કાર અને સંવેદનશીલતા જાળવી રાખવા માટે ઘરમાં સન્માનભરી ભાષા અને સંયમિત વર્તન જરૂરી છે. આ બદલાતી ભાષા શૈલી ચિંતાનો વિષય બની રહી છે.

હૃદય, શરીરનો અવિરત પંપ, મુઠ્ઠી જેવડું હોવા છતાં જીવનનું અમૂલ્ય અંગ છે. તે દરરોજ લગભગ એક લાખ વખત ધબકી, 7570 લિટર લોહી પંપ કરે છે. આ સ્નાયુમય અંગ 2.5 અબજથી વધુ વખત ધબકી 20 કરોડ લિટરથી વધુ લોહીનું પરિભ્રમણ કરે છે. હૃદય શરીરના દરેક અંગ સુધી ઓક્સિજન અને પોષક તત્વો પહોંચાડે છે. નિયમિત કસરત, સંતુલિત આહાર અને ધૂમ્રપાનથી દૂર રહેવું તેના સ્વાસ્થ્ય માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.

ભાદરવા માસમાં ગરમીનો પ્રકોપ વધ્યો છે, જેમાં કચ્છના ભૂજમાં તાપમાન 39.5 ડિગ્રીએ પહોંચ્યું છે. રાજકોટ 37.5 ડિગ્રી સાથે સૌરાષ્ટ્રનું સૌથી ગરમ શહેર રહ્યું. સવારની ઠંડક અને બપોરના આકરા તડકા જેવી બેવડી સિઝન અનુભવાઈ રહી છે, જે રોગચાળાને વેગ આપી રહી છે. ચોમાસાની વિદાય અને શિયાળાના આગમનની શરૂઆત વચ્ચે, આ બેવડી સિઝન આગામી દોઢ મહિના સુધી ચાલુ રહેવાની શક્યતા છે, જેના કારણે લોકો બિમાર પડી રહ્યા છે.

ચીનની 6 વર્ષની બાળકી લિયાન યુન્ઝીએ સ્પીડક્યુબિંગમાં નવો ઇતિહાસ રચ્યો છે. લિયાને માત્ર 3 દિવસના અંતરમાં મહિલાઓના 3×3 Rubik’s Cube એવરેજ વર્લ્ડ રેકોર્ડ બે વખત તોડ્યો. પહેલા તેણે 4.52 સેકન્ડનો રેકોર્ડ બનાવ્યો અને પછી પોતાનો જ રેકોર્ડ સુધારીને 4.27 સેકન્ડ કર્યો. લિયાન 4.5 સેકન્ડથી ઓછો એવરેજ સમય નોંધાવનારી પ્રથમ મહિલા સ્પીડક્યુબર બની છે. તેની આ સિદ્ધિ 1,300 થી વધુ Rubik’s Cube-solving algorithms માં નિપુણતા અને દરરોજ 2-3 કલાકની ટ્રેનિંગનું પરિણામ છે.

દાળ-ચોખા ભારતીય ભોજનનો મુખ્ય આધાર છે, જે સરળતા અને સ્વાદ માટે જાણીતું છે. પ્લાન્ટ-બેઝ્ડ પ્રોટીનનો સારો સ્ત્રોત હોવા છતાં, તેની પોષણક્ષમતા વધારવા માટે કેટલીક સરળ પદ્ધતિઓ છે. બે કે તેથી વધુ પ્રકારની દાળ મિક્સ કરવી, સોયા ચંક્સ, પનીર, શેકેલા ચણા, દહીં, બાફેલા ચણા કે રાજમા ઉમેરવા, ચોખામાં લીલા વટાણા ઉમેરવા, અથવા પ્લેટમાં બાફેલું ઈંડું રાખવાથી પ્રોટીનનું પ્રમાણ વધારી શકાય છે. વૈકલ્પિક રીતે, પ્રોટીનયુક્ત સાઇડ ડિશ, જેમ કે ચણાનું સલાડ, સ્પ્રાઉટ્સ, સોયાબીન, પનીર ભુર્જી અથવા ઈંડાની વાનગી સાથે દાળ-ચોખા પીરસવાથી સમગ્ર ભોજન વધુ સંતુલિત બને છે.

કિશોરાવસ્થામાં બાળકોનું વાતચીતમાં ઓછું થવું એ માતા-પિતાથી દૂર થવાને બદલે તેમની વધતી સ્વતંત્રતાનું પ્રતીક છે. ટીનેજર્સ પોતાના જીવનના કેટલાક ભાગોને અંગત રાખવા માંગે છે, જે પ્રાઈવસી છે, સિક્રેટિવનેસ નથી. આ બદલાવ એ દર્શાવે છે કે તેઓ પોતાના નિર્ણયો લેવા અને પોતાના સમયનું સંચાલન કરવા સક્ષમ બની રહ્યા છે. માતા-પિતાની યોગ્ય પ્રતિક્રિયા, સ્વીકૃતિ અને સતત જોડાણ બાળકને સલામત અનુભવ કરાવે છે. જોકે, વાતચીતમાં ઘટાડા સાથે અન્ય ગંભીર ફેરફારો જોવા મળે તો તેના પર ધ્યાન આપવું જરૂરી છે.

બ્રેડ ખરીદ્યા પછી તે સૂકી કે કઠણ થઈ જાય તો નિરાશા થાય છે. એલ્યુમિનિયમ ફોઇલ બ્રેડને બહારની હવા અને ભેજના બદલાવથી બચાવીને લાંબા સમય સુધી નરમ રાખવામાં મદદ કરી શકે છે. તાજી બ્રેડને સંપૂર્ણપણે ઠંડી થયા પછી ફોઇલમાં લપેટવી જોઈએ. આ હવાના સંપર્ક અને ભેજના બદલાવને ઘટાડવામાં મદદ કરે છે. જોકે, આ કોઈ જાદુઈ ઉપાય નથી અને બ્રેડનો પ્રકાર તથા સ્ટોરેજ પર તેની અસર નિર્ભર કરે છે. ફૂગ લાગેલી બ્રેડ હંમેશા ફેંકી દેવી જોઈએ.

તાજેતરના વૈશ્વિક શૈક્ષણિક કસોટીના પરિણામો ચિંતાજનક છે, જેમાં 91 દેશોના 7,60,000 થી વધુ વિદ્યાર્થીઓએ ભાગ લીધો હતો. રિપોર્ટ દર્શાવે છે કે બાળકોમાં વાંચન અને ગણિત જેવી મૂળભૂત ક્ષમતાઓ અભૂતપૂર્વ દરે ઘટી રહી છે. વિદ્યાર્થીઓમાં ભણવા પ્રત્યેનું પ્રોત્સાહન ઓછું થયું છે, શૈક્ષણિક અસમાનતા વધી છે અને AI નો બેફામ ઉપયોગ શિક્ષણ માટે નવો ખતરો બન્યો છે. આ પરિસ્થિતિ માનવ સભ્યતાની વિચારવાની ક્ષમતા સામે મોટો પ્રશ્નાર્થ સર્જે છે.

ગુજરાતમાં ફરી મેઘાવી માહોલ જામેલો છે, જેમાં મોરબી જિલ્લાના માળિયા (મી)માં મધરાતે માત્ર 4 કલાકમાં 5 ઈંચ વરસાદ ખાબક્યો. છેલ્લા 24 કલાકમાં રાજ્યના 150 તાલુકાઓમાં મેઘકૃપા વરસી છે. અમદાવાદ શહેરમાં પણ ધોધમાર વરસાદને કારણે જળબંબાકાર જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે. હવામાન વિભાગે રાજ્યભરમાં હળવાથી મધ્યમ વરસાદની આગાહી કરી છે. રાજ્યમાં સિઝનનો 85.79% વરસાદ નોંધાઈ ચૂક્યો છે.

રાજકોટમાં ગઈકાલે અઢી ઇંચ વરસાદ ખાબકતાં સમગ્ર શહેરમાં પાણી ભરાયા હતા. કોર્પોરેશનની પ્રીમોન્સુન કામગીરીની પોલ ખુલ્લી પડી હતી, કારણ કે સામાન્ય વરસાદમાં પણ અનેક વિસ્તારો ગોઠણડુબ પાણીમાં ગરકાવ થયા હતા. લાંબા સમય બાદ મેઘરાજાની આગમનથી નાગરિકોમાં ખુશીની લહેર પ્રસરી હતી અને વાતાવરણમાં ઠંડકનો અનુભવ થયો હતો. જોકે, કોર્પોરેશન તંત્રની બેદરકારીને કારણે લોકોને ભારે હાલાકીનો સામનો કરવો પડ્યો. આજી અને ન્યારી ડેમમાં પાણીની અછતને પહોંચી વળવા નર્મદાનું પાણી ઠાલવવાનું શરૂ કરાયું છે.

બંગાળની ખાડીમાં સક્રિય ત્રણ સિસ્ટમોને કારણે ગુજરાતમાં સાર્વત્રિક વરસાદ વરસ્યો છે. છેલ્લા 24 કલાકમાં 259 તાલુકાઓમાં મેઘમલ્હાર જોવા મળ્યો, જેમાં કચ્છના અંજારમાં સૌથી વધુ 7.25 ઈંચ વરસાદ નોંધાયો. ભાવનગરના વલ્લભીપૂરમાં 6.10 ઈંચ, જામનગરમાં 5.59 ઈંચ, બોરસદમાં 5.51 ઈંચ, ઉનામાં 5.43 ઈંચ અને કોટડાસાંગાણીમાં 5.20 ઈંચ વરસાદ પડ્યો. આ ઉપરાંત, અનેક વિસ્તારોમાં 1 થી 4 ઈંચ સુધી વરસાદ વરસ્યો હતો. હવામાન વિભાગે આજે પણ મધ્યમથી ભારે વરસાદની આગાહી કરી છે.

છેલ્લા 48 કલાકથી જૂનાગઢ જિલ્લામાં વ્યાપક વરસાદના કારણે અનેક નદીઓમાં પૂર આવ્યા છે. માણાવદરમાં પોણો ઈંચ અને ભેસાણમાં પોણા બે ઈંચ વરસાદ નોંધાયો છે. લાંબા સમય બાદ થયેલી મેઘમહેરથી ખેડૂતોમાં ખુશીની લહેર છે. ગિરનાર અને દાતાર જંગલ વિસ્તારમાં વરસાદથી કાળવા નદીમાં ભારે પુર આવ્યું છે અને દામોદર કુંડ તથા નરસિંહ મહેતા તળાવમાં નવા નીર આવ્યા છે. આનંદપુર ડેમ ઓવરફ્લો થયો છે, અને વિલીંગ્ડન અને હસનાપુર ડેમમાં પણ પાણી વધ્યું છે.

સોરઠ પંથકમાં મેઘરાજાની પધરામણીથી ધરતીપુત્રોના ચહેરા પર ખુશીની લહેર દોડી છે. જૂનાગઢ અને ભેંસાણ સહિત અનેક વિસ્તારોમાં છેલ્લા 24 કલાકમાં 2 થી 4 ઇંચ સુધી વરસાદ નોંધાયો છે. આ વરસાદે સુકાતી ઉભી મોલાતને નવજીવન આપ્યું છે. દાતારના ડુંગર અને જંગલ વિસ્તારમાં સારા વરસાદને કારણે કાળવા નદીમાં પૂર આવ્યું છે અને દામોદર કુંડમાં નવા નીર આવ્યા છે. લાંબા વિરામ બાદ થયેલા આ વરસાદથી ખેડૂતોમાં નવી આશા જન્મી છે.

વડાપ્રધાન મોદીએ 2843 કિમી લાંબા ડેડિકેટેડ ફ્રેટ કોરિડોર (DFC) નેટવર્કને સંપૂર્ણ રીતે કાર્યરત જાહેર કર્યું છે. પશ્ચિમ DFC ના અંતિમ 326 કિમી સેક્શનના ઉદ્ઘાટન સાથે, માલગાડીઓની ઝડપ બમણી થશે. આ પ્રોજેક્ટ, જેમાં વેસ્ટર્ન અને ઈસ્ટર્ન DFC નો સમાવેશ થાય છે, તે ભારતીય રેલવેના ઇતિહાસમાં એક સીમાચિહ્નરૂપ છે. આનાથી લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ ઘટશે, ઉત્પાદન ક્ષમતા વધશે અને દેશના અર્થતંત્રને વેગ મળશે. સામાન્ય રેલવે પર પેસેન્જર ટ્રેનો માટે વધુ જગ્યા ઉપલબ્ધ થશે.

બંગાળની ખાડીમાં સર્જાયેલા લો-પ્રેશરને કારણે ગુજરાતમાં છેલ્લા ત્રણ દિવસથી મેઘાવી માહોલ છે. છેલ્લા 24 કલાકમાં રાજ્યના 240 તાલૂકાઓમાં વરસાદ નોંધાયો છે, જેમાં કપરાડામાં 4.45 ઇંચ, વલીયામાં 3.82 ઇંચ, નાનાપોંઢામાં 3.54 ઇંચ વરસાદ પડ્યો છે. રાજ્યમાં અનેક વિસ્તારોમાં દુષ્કાળની સ્થિતિ વચ્ચે આ વરસાદથી જીવસૃષ્ટિને રાહત મળી છે. આગામી શનિવાર સુધી મેઘાવી માહોલ યથાવત રહેશે. નર્મદા ડેમ તેની મહત્તમ જળ સપાટીથી માત્ર પોણા બે મીટર દૂર છે અને આગામી એક સપ્તાહમાં ભરાઈ શકે છે. રાજ્યના 207 જળાશયોમાં હાલ 76.02 % જળસંગ્રહ નોંધાયો છે.

'પેસિફિક રિંગ ઓફ ફાયર' પર સ્થિત ઇન્ડોનેશિયામાં 127 થી વધુ સક્રિય જ્વાળામુખી છે. તાજેતરમાં અનાક ક્રાકાતાઉ જ્વાળામુખીના વિસ્ફોટને કારણે 8 એરપોર્ટ બંધ થયા અને 3.4 લાખથી વધુ મુસાફરોને અસર થઈ. ફળદ્રુપ જમીન અને ઐતિહાસિક વસવાટોને કારણે લોકોને જ્વાળામુખી વિસ્તારોમાંથી ખસેડવા મુશ્કેલ છે. આ ભૌગોલિક કટોકટીનો સામનો કરવા માટે સાયન્ટિફિક મોનિટરિંગ અને સ્થાનિક સમુદાયોની આફત વ્યવસ્થાપન સજ્જતા આવશ્યક છે. લાખો લોકો ઉચ્ચ જોખમ ધરાવતા વિસ્તારોમાં રહે છે, જે સતત ભયમાં જીવે છે.

ઓસ્ટ્રેલિયામાં, ખાણકામ પછીના વેસ્ટ-રોક ઢગલામાં ફેંકી દેવાયેલી HDPE પ્લાસ્ટિક પાઇપનો ઉપયોગ નોર્ધર્ન ક્વોલ જેવા જોખમમાં મુકાયેલા પ્રાણીઓ માટે કૃત્રિમ ડેન (બખોલ) બનાવવા માટે થઈ રહ્યો છે. સંશોધકોએ આ પાઇપને જમીનમાં દાટી દીધી, જે આ પ્રાણીઓ માટે સુરક્ષિત અને સ્થિર આશ્રયસ્થાન પૂરો પાડે છે. રિમોટ કેમેરામાં ક્વોલ આ પાઇપનો ઉપયોગ કરતા જોવા મળ્યા છે. આ પ્રયોગનો હેતુ ખાણકામથી પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં વન્યજીવો માટે ઓછા ખર્ચે વ્યવહારુ આશ્રય ઊભો કરવાનો છે.

એક સિનિયર સિટિઝન મહિલાએ ITR ફાઇલ ન કરવા અને આવકવેરા નોટિસનો જવાબ ન આપવાના કારણે રૂ. 5.15 લાખની ટેક્સ માગનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. આવકવેરા અધિકારીએ તેની FD, રોકડ જમા અને નિયમિત આવકને અસ્પષ્ટ ગણાવી હતી. પ્રથમ અપીલમાં રાહત ન મળ્યા બાદ, લગભગ 9 વર્ષ બાદ ITAT જયપુર સમક્ષ પહોંચેલા મામલામાં મહિલાએ બેંક પાસબુક અને FDની રસીદો રજૂ કરી. આ દસ્તાવેજોના આધારે, ITAT જયપુરે રૂ. 5.15 લાખના ઉમેરાઓને દૂર કરીને મહિલાને મોટી રાહત આપી, કારણ કે રકમોના સ્ત્રોત સ્પષ્ટ હતા અને પુરાવા વિનાના અનુમાનને સ્વીકારાયો નહીં.

લાંબા અંતરાલ બાદ સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છમાં વરસાદ શરૂ થયો છે, જેમાં ધ્રોલ તાલુકામાં સૌથી વધુ સવા બે ઇંચ અને મહુવામાં એક ઇંચ વરસાદ નોંધાયો છે. છેલ્લા 24 કલાકમાં રાજ્યના 20 તાલુકાઓમાં વરસાદ થયો છે. બંગાળની ખાડીમાં લો-પ્રેશર સક્રિય થતા શનિવારથી ત્રણ દિવસ સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છ સહિત રાજ્યભરમાં સારા વરસાદની સંભાવના છે. ધ્રોલમાં વરસાદના કારણે ભૂચર મોરીના મેળાના રંગમાં ભંગ પડ્યો છે, પરંતુ ખેડૂતોને સુકાઈ રહેલા મોલ માટે નવું જીવનદાન મળ્યું છે.