ઇજિપ્તના ગ્રેટ સ્ફિન્ક્સના નિર્માણમાં વપરાયેલા 4.5 કરોડ વર્ષ જૂના ખડકોમાંથી લુપ્ત થયેલા મગરની નવી પ્રજાતિ Herugavialis cairensisના અવશેષો મળ્યા છે. લગભગ એક સદી પહેલાં મળેલા આ અવશેષોનો આધુનિક CT સ્કેન ટેકનિકથી અભ્યાસ કરતાં તે અગાઉ માનવામાં આવતી પ્રજાતિ કરતાં અલગ હોવાનું જણાયું. આ શોધ પ્રાચીન ઇજિપ્તના પર્યાવરણ, ઘરિયાલ જૂથની ઉત્ક્રાંતિ અને ભૂમધ્યસાગરીય વિસ્તારમાં મગરોની વિવિધતા વિશે નવી સમજ આપે છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે મગરની ખોપરીમાં પણ ગ્રેટ સ્ફિન્ક્સની જેમ નાકનો ભાગ ગાયબ છે.

વર્ષ 2026નો ફિઝિયોલોજી અથવા મેડિસિનનો નોબેલ પુરસ્કાર જીતનાર સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટીના વૈજ્ઞાનિક ડૉ. કાર્લ ડેઇસેરોથે, પુરસ્કારની જાહેરાત બાદ ઉજવણી અને પત્રકારો સાથેની વાતચીત વચ્ચે પણ પોતાના બાળકો માટે લંચ બનાવવાની જવાબદારી નિભાવી. મગજના કોષોને પ્રકાશથી નિયંત્રિત કરવાની પદ્ધતિ વિકસાવવા બદલ તેમને આ પુરસ્કાર મળ્યો છે. આ ઘટનાએ તેમની વૈશ્વિક વૈજ્ઞાનિક સિદ્ધિની સાથે પિતા તરીકેની રોજિંદી જવાબદારીઓને પણ ઉજાગર કરી. તેમની પત્ની, જેઓ પોતે પણ વૈજ્ઞાનિક છે, તેમણે પણ આ અસામાન્ય સવારમાં ઘરની પ્રવૃત્તિઓમાં સહયોગ આપ્યો.

ઓક્ટોપસ, એક અત્યંત બુદ્ધિશાળી અને રહસ્યમય દરિયાઈ જીવ છે, જેની દુનિયાભરમાં 300 થી વધુ પ્રજાતિઓ જોવા મળે છે. તેને ત્રણ હૃદય હોય છે અને તેનું લોહી વાદળી રંગનું હોય છે. તેના આઠ હાથ (જેને છ હાથ અને બે પગ પણ ગણવામાં આવે છે) માં સેંકડો સક્શન કપ્સ હોય છે. ઓક્ટોપસ આસપાસના વાતાવરણ પ્રમાણે રંગ અને ચામડીની રચના બદલી શકે છે, જેથી તે શિકારીઓથી બચી શકે અથવા શિકાર કરી શકે. જોખમ અનુભવાય ત્યારે તે શાહી જેવો કાળો પ્રવાહ છોડે છે. 2006 થી વિશ્વભરમાં ઓક્ટોપસ દિવસ ઉજવાય છે.

ક્યારેક કોઈ સ્પષ્ટ કારણ વગર જ મનમાં અગાઉથી કંઈક થવાનો અહેસાસ થાય છે. આ આંતરિક સમજ (ઇન્ટ્યુશન) છે, જે શાંત મન અને અવલોકનથી વધુ સ્પષ્ટ થાય છે. જો તમને કંઈક ‘બરાબર નથી’ તેવો અહેસાસ થાય, સામેની વ્યક્તિની લાગણી કહ્યા વગર સમજાઈ જાય, શાંતિમાં જવાબો મળે, મહત્વની ક્ષણ પહેલાં અંદરથી મજબૂત સંકેત મળે, અથવા લોકો અને જગ્યાઓની ‘ઊર્જા’થી તમે પ્રભાવિત થાઓ, તો આ તમારી આંતરિક ઇન્ટ્યુશન સાથે જોડાયેલા સંકેતો હોઈ શકે છે.

ભારતમાં Appleએ Jack Dorsey-backed ડીસેન્ટ્રલાઇઝ્ડ મેસેજિંગ એપ Bitchatને પોતાના India App Storeમાંથી હટાવી દીધી છે. આ કાર્યવાહી સરકારના નિર્દેશ બાદ કરવામાં આવી છે. ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી મંત્રાલય (MeitY)એ Section 69A હેઠળ એપને ભારતમાં ઉપલબ્ધ ન રાખવા કહ્યું હતું. Bitchat ઇન્ટરનેટ વગર Bluetooth-based mesh networking દ્વારા સંચાર કરે છે, જે તેની અલગ ટેક્નોલોજી છે. એપમાં ગેરકાયદેસર સામગ્રી હોવાના કારણે આ નિર્ણય લેવાયો છે.

વાયરસ અને બેક્ટેરિયા, શરીરના મિત્ર કે શત્રુ? વાયરસ કોષોમાં વધીને ફ્લૂ, કોવિડ-19 જેવી બીમારીઓ લાવે, પણ રસી અને સંશોધનમાં પણ ઉપયોગી. બેક્ટેરિયામાં કેટલાક પાચન અને વિટામિન નિર્માણમાં મદદરૂપ, જ્યારે હાનિકારક ટાઈફોઈડ, ન્યુમોનિયા પ્રેરે. રોગપ્રતિકારક તંત્ર તેમને ઓળખી પ્રતિક્રિયા આપે, સોજો, તાવ જેવા લક્ષણો દેખાય. સ્વસ્થ માઇક્રોબાયોમ રક્ષણ આપે. વાયરસ માનવ ઉત્ક્રાંતિમાં પણ ભાગ ભજવે છે.

આજની યુવાપેઢીની ભાષામાં અપશબ્દો અને 'રફ' અંદાજનું વધતું ચલણ માત્ર સ્ટાઇલ નથી, પણ પારિવારિક વાતાવરણ, મિત્રવર્તુળ, સોશિયલ મીડિયા, અને સતત તણાવ જેવા અનેક પરિબળોનું પ્રતિબિંબ છે. નિરાશા અને હતાશા વ્યક્ત કરવા માટે અપશબ્દો એક સહેલો માર્ગ બની ગયા છે. સંસ્કાર અને સંવેદનશીલતા જાળવી રાખવા માટે ઘરમાં સન્માનભરી ભાષા અને સંયમિત વર્તન જરૂરી છે. આ બદલાતી ભાષા શૈલી ચિંતાનો વિષય બની રહી છે.

હૃદય, શરીરનો અવિરત પંપ, મુઠ્ઠી જેવડું હોવા છતાં જીવનનું અમૂલ્ય અંગ છે. તે દરરોજ લગભગ એક લાખ વખત ધબકી, 7570 લિટર લોહી પંપ કરે છે. આ સ્નાયુમય અંગ 2.5 અબજથી વધુ વખત ધબકી 20 કરોડ લિટરથી વધુ લોહીનું પરિભ્રમણ કરે છે. હૃદય શરીરના દરેક અંગ સુધી ઓક્સિજન અને પોષક તત્વો પહોંચાડે છે. નિયમિત કસરત, સંતુલિત આહાર અને ધૂમ્રપાનથી દૂર રહેવું તેના સ્વાસ્થ્ય માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.

ચીનની 6 વર્ષની બાળકી લિયાન યુન્ઝીએ સ્પીડક્યુબિંગમાં નવો ઇતિહાસ રચ્યો છે. લિયાને માત્ર 3 દિવસના અંતરમાં મહિલાઓના 3×3 Rubik’s Cube એવરેજ વર્લ્ડ રેકોર્ડ બે વખત તોડ્યો. પહેલા તેણે 4.52 સેકન્ડનો રેકોર્ડ બનાવ્યો અને પછી પોતાનો જ રેકોર્ડ સુધારીને 4.27 સેકન્ડ કર્યો. લિયાન 4.5 સેકન્ડથી ઓછો એવરેજ સમય નોંધાવનારી પ્રથમ મહિલા સ્પીડક્યુબર બની છે. તેની આ સિદ્ધિ 1,300 થી વધુ Rubik’s Cube-solving algorithms માં નિપુણતા અને દરરોજ 2-3 કલાકની ટ્રેનિંગનું પરિણામ છે.

દાળ-ચોખા ભારતીય ભોજનનો મુખ્ય આધાર છે, જે સરળતા અને સ્વાદ માટે જાણીતું છે. પ્લાન્ટ-બેઝ્ડ પ્રોટીનનો સારો સ્ત્રોત હોવા છતાં, તેની પોષણક્ષમતા વધારવા માટે કેટલીક સરળ પદ્ધતિઓ છે. બે કે તેથી વધુ પ્રકારની દાળ મિક્સ કરવી, સોયા ચંક્સ, પનીર, શેકેલા ચણા, દહીં, બાફેલા ચણા કે રાજમા ઉમેરવા, ચોખામાં લીલા વટાણા ઉમેરવા, અથવા પ્લેટમાં બાફેલું ઈંડું રાખવાથી પ્રોટીનનું પ્રમાણ વધારી શકાય છે. વૈકલ્પિક રીતે, પ્રોટીનયુક્ત સાઇડ ડિશ, જેમ કે ચણાનું સલાડ, સ્પ્રાઉટ્સ, સોયાબીન, પનીર ભુર્જી અથવા ઈંડાની વાનગી સાથે દાળ-ચોખા પીરસવાથી સમગ્ર ભોજન વધુ સંતુલિત બને છે.

કિશોરાવસ્થામાં બાળકોનું વાતચીતમાં ઓછું થવું એ માતા-પિતાથી દૂર થવાને બદલે તેમની વધતી સ્વતંત્રતાનું પ્રતીક છે. ટીનેજર્સ પોતાના જીવનના કેટલાક ભાગોને અંગત રાખવા માંગે છે, જે પ્રાઈવસી છે, સિક્રેટિવનેસ નથી. આ બદલાવ એ દર્શાવે છે કે તેઓ પોતાના નિર્ણયો લેવા અને પોતાના સમયનું સંચાલન કરવા સક્ષમ બની રહ્યા છે. માતા-પિતાની યોગ્ય પ્રતિક્રિયા, સ્વીકૃતિ અને સતત જોડાણ બાળકને સલામત અનુભવ કરાવે છે. જોકે, વાતચીતમાં ઘટાડા સાથે અન્ય ગંભીર ફેરફારો જોવા મળે તો તેના પર ધ્યાન આપવું જરૂરી છે.

બ્રેડ ખરીદ્યા પછી તે સૂકી કે કઠણ થઈ જાય તો નિરાશા થાય છે. એલ્યુમિનિયમ ફોઇલ બ્રેડને બહારની હવા અને ભેજના બદલાવથી બચાવીને લાંબા સમય સુધી નરમ રાખવામાં મદદ કરી શકે છે. તાજી બ્રેડને સંપૂર્ણપણે ઠંડી થયા પછી ફોઇલમાં લપેટવી જોઈએ. આ હવાના સંપર્ક અને ભેજના બદલાવને ઘટાડવામાં મદદ કરે છે. જોકે, આ કોઈ જાદુઈ ઉપાય નથી અને બ્રેડનો પ્રકાર તથા સ્ટોરેજ પર તેની અસર નિર્ભર કરે છે. ફૂગ લાગેલી બ્રેડ હંમેશા ફેંકી દેવી જોઈએ.

તાજેતરના વૈશ્વિક શૈક્ષણિક કસોટીના પરિણામો ચિંતાજનક છે, જેમાં 91 દેશોના 7,60,000 થી વધુ વિદ્યાર્થીઓએ ભાગ લીધો હતો. રિપોર્ટ દર્શાવે છે કે બાળકોમાં વાંચન અને ગણિત જેવી મૂળભૂત ક્ષમતાઓ અભૂતપૂર્વ દરે ઘટી રહી છે. વિદ્યાર્થીઓમાં ભણવા પ્રત્યેનું પ્રોત્સાહન ઓછું થયું છે, શૈક્ષણિક અસમાનતા વધી છે અને AI નો બેફામ ઉપયોગ શિક્ષણ માટે નવો ખતરો બન્યો છે. આ પરિસ્થિતિ માનવ સભ્યતાની વિચારવાની ક્ષમતા સામે મોટો પ્રશ્નાર્થ સર્જે છે.

વડાપ્રધાન મોદીએ 2843 કિમી લાંબા ડેડિકેટેડ ફ્રેટ કોરિડોર (DFC) નેટવર્કને સંપૂર્ણ રીતે કાર્યરત જાહેર કર્યું છે. પશ્ચિમ DFC ના અંતિમ 326 કિમી સેક્શનના ઉદ્ઘાટન સાથે, માલગાડીઓની ઝડપ બમણી થશે. આ પ્રોજેક્ટ, જેમાં વેસ્ટર્ન અને ઈસ્ટર્ન DFC નો સમાવેશ થાય છે, તે ભારતીય રેલવેના ઇતિહાસમાં એક સીમાચિહ્નરૂપ છે. આનાથી લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ ઘટશે, ઉત્પાદન ક્ષમતા વધશે અને દેશના અર્થતંત્રને વેગ મળશે. સામાન્ય રેલવે પર પેસેન્જર ટ્રેનો માટે વધુ જગ્યા ઉપલબ્ધ થશે.

'પેસિફિક રિંગ ઓફ ફાયર' પર સ્થિત ઇન્ડોનેશિયામાં 127 થી વધુ સક્રિય જ્વાળામુખી છે. તાજેતરમાં અનાક ક્રાકાતાઉ જ્વાળામુખીના વિસ્ફોટને કારણે 8 એરપોર્ટ બંધ થયા અને 3.4 લાખથી વધુ મુસાફરોને અસર થઈ. ફળદ્રુપ જમીન અને ઐતિહાસિક વસવાટોને કારણે લોકોને જ્વાળામુખી વિસ્તારોમાંથી ખસેડવા મુશ્કેલ છે. આ ભૌગોલિક કટોકટીનો સામનો કરવા માટે સાયન્ટિફિક મોનિટરિંગ અને સ્થાનિક સમુદાયોની આફત વ્યવસ્થાપન સજ્જતા આવશ્યક છે. લાખો લોકો ઉચ્ચ જોખમ ધરાવતા વિસ્તારોમાં રહે છે, જે સતત ભયમાં જીવે છે.

ઓસ્ટ્રેલિયામાં, ખાણકામ પછીના વેસ્ટ-રોક ઢગલામાં ફેંકી દેવાયેલી HDPE પ્લાસ્ટિક પાઇપનો ઉપયોગ નોર્ધર્ન ક્વોલ જેવા જોખમમાં મુકાયેલા પ્રાણીઓ માટે કૃત્રિમ ડેન (બખોલ) બનાવવા માટે થઈ રહ્યો છે. સંશોધકોએ આ પાઇપને જમીનમાં દાટી દીધી, જે આ પ્રાણીઓ માટે સુરક્ષિત અને સ્થિર આશ્રયસ્થાન પૂરો પાડે છે. રિમોટ કેમેરામાં ક્વોલ આ પાઇપનો ઉપયોગ કરતા જોવા મળ્યા છે. આ પ્રયોગનો હેતુ ખાણકામથી પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં વન્યજીવો માટે ઓછા ખર્ચે વ્યવહારુ આશ્રય ઊભો કરવાનો છે.

Apple હવે ફોલ્ડેબલ સ્માર્ટફોન બજારમાં iPhone Duo સાથે પ્રવેશ કરી રહ્યું છે, જ્યારે Samsung Galaxy Z Fold8 સાથે આ ક્ષેત્રમાં અનુભવી છે. બંને ફોનમાં OLED ડિસ્પ્લે છે, પરંતુ Apple nano-texture finish, custom polymer અને viscoelastic adhesives પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, જે ગ્લેર અને ક્રીઝ ઘટાડવામાં મદદ કરે છે. Samsung anti-reflective coating, titanium layer અને shock-absorbing layer જેવી technologies વડે ડિસ્પ્લેને વધુ મજબૂત બનાવે છે. આમ, બંને કંપનીઓ ફોલ્ડેબલ સ્ક્રીનની સમસ્યાઓ, જેમ કે ક્રીઝ અને નાજુકપણું, ઘટાડવા માટે અલગ એન્જિનિયરિંગ અભિગમ અપનાવી રહી છે.

એક સિનિયર સિટિઝન મહિલાએ ITR ફાઇલ ન કરવા અને આવકવેરા નોટિસનો જવાબ ન આપવાના કારણે રૂ. 5.15 લાખની ટેક્સ માગનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. આવકવેરા અધિકારીએ તેની FD, રોકડ જમા અને નિયમિત આવકને અસ્પષ્ટ ગણાવી હતી. પ્રથમ અપીલમાં રાહત ન મળ્યા બાદ, લગભગ 9 વર્ષ બાદ ITAT જયપુર સમક્ષ પહોંચેલા મામલામાં મહિલાએ બેંક પાસબુક અને FDની રસીદો રજૂ કરી. આ દસ્તાવેજોના આધારે, ITAT જયપુરે રૂ. 5.15 લાખના ઉમેરાઓને દૂર કરીને મહિલાને મોટી રાહત આપી, કારણ કે રકમોના સ્ત્રોત સ્પષ્ટ હતા અને પુરાવા વિનાના અનુમાનને સ્વીકારાયો નહીં.

AI હવે માત્ર ટેકનોલોજી પૂરતું સીમિત નથી, પરંતુ રોજિંદા કાર્યોમાં પણ તેનો ઉપયોગ વધી રહ્યો છે. 2026માં AI વડે કમાણી કરવા માટે નવી મોટી કંપની શરૂ કરવાની જરૂર નથી. લોકો જે કામ માટે પૈસા ચૂકવે છે, તે AIની મદદથી વધુ ઝડપથી, સારી રીતે અને અસરકારક રીતે કરવું એ મુખ્ય વ્યૂહરચના છે. ફ્રીલાન્સિંગ, નાના બિઝનેસને AI અપનાવવામાં મદદ કરવી, ડિજિટલ પ્રોડક્ટ્સ બનાવવી, AI-આધારિત કન્ટેન્ટ બિઝનેસ અને AI-જનરેટેડ કાર્યને સુધારવું એ શરૂઆત કરનારાઓ માટે શ્રેષ્ઠ માર્ગો છે. AIને ટૂલ તરીકે ઉપયોગ કરીને પરિણામ વેચવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરો.