આજે ભાદરવા સુદ અમાસ પર 81 વર્ષમાં 13મી વખત શનિશ્ચરી અમાસ, સર્વપિતૃ અમાસ અને ગજછાયા યોગનો અનોખો સંયોગ રચાઈ રહ્યો છે. આ દિવસે પિતૃઓ માટે શ્રાદ્ધ કર્મ કરવાનું વિશેષ મહત્વ છે. જ્યોતિષ અનુસાર, શનિ અને ગુરુના શુભ યોગમાં કરવામાં આવેલું કર્મ પિતૃઓને તૃપ્તિ આપે છે. શનિ દોષ અને પિતૃદોષની મુક્તિ માટે શનિદેવની પૂજા અને દાન-ધર્મ જેવા શુભ કાર્યો કરવાથી લાભ થાય છે. આ સાથે જ પિતૃ પક્ષ પૂર્ણ થઈ આવતીકાલથી શારદીય નવરાત્રિનો પ્રારંભ થશે.

11 ઓક્ટોબર 2026, રવિવારથી શારદીય નવરાત્રિનો પ્રારંભ થઈ રહ્યો છે, જે આસો સુદ એકમથી શરૂ થશે. આ વર્ષે માતાજીનું આગમન 'હાથી' પર સવાર થઈને થશે, જે સારા વરસાદ અને સમૃદ્ધિનો સંકેત માનવામાં આવે છે. નવરાત્રિ દરમિયાન ઘટસ્થાપના, ઉપવાસ, મંત્ર જાપ, ચંડીપાઠ અને દેવીની આરાધના કરવામાં આવશે. જ્યોતિષાચાર્યોના મતે, ઘટસ્થાપન માટેના મુહૂર્ત અંગે વિવિધ ગ્રંથોમાં અલગ-અલગ મત પ્રવર્તે છે, પરંતુ પ્રથમ પ્રહર બાદ સ્થાપન કરવું શ્રેષ્ઠ ગણાય છે. આ પવિત્ર પર્વ દરમિયાન ભક્તો ધાર્મિક વિધિઓ સાથે દેવી દુર્ગાની ભક્તિ કરશે.

આસો નવરાત્રિના પ્રારંભ સાથે, જાણીતા કન્ટેન્ટ ક્રિએટર માહી અને દર્શન પટેલે અમદાવાદના શિવાનંદ આશ્રમ સ્થિત અષ્ટલક્ષ્મી મંદિરમાં શાસ્ત્રોક્ત વિધિથી ઘટસ્થાપન કર્યું. વૈદિક મંત્રોચ્ચાર સાથે થયેલી આ પૂજાવિધિ આચાર્ય શાસ્ત્રી શૈલેષભાઈ વ્યાસ દ્વારા કરાવવામાં આવી હતી. આ વિધિનો ઉદ્દેશ્ય ઘરમાં સુખ-સમૃદ્ધિ, શાંતિ લાવવાનો અને નકારાત્મક ઊર્જા દૂર કરવાનો છે. દિવ્ય ભાસ્કરે વાચકો માટે ઘટસ્થાપનની સંપૂર્ણ વિધિનો ખાસ વીડિયો તૈયાર કર્યો છે, જેમાં પૂજાવિધિની સામગ્રી અને મંત્રોચ્ચારની માહિતી આપવામાં આવી છે.

માતાનામઢમાં નવરાત્રિ દરમિયાન ભાવિકોની સુવિધા માટે શરૂ કરાયેલા સેવા કેમ્પોની લખપત તાલુકા મામલતદાર નવીનચંદ્ર મારુ અને તેમની ટીમે મુલાકાત લીધી. ટીમે સ્વચ્છતા, ટ્રાફિક વ્યવસ્થા, ફર્સ્ટ એઇડ કીટ, અલગ ટોયલેટ, સીસીટીવી, સ્વાસ્થ્યપ્રદ ભોજન અને પાર્કિંગ જેવી સુવિધાઓની તપાસ કરી જરૂરી સૂચનો આપ્યા. જિલ્લા કલેક્ટરના માર્ગદર્શન હેઠળ આયોજિત આ વ્યવસ્થામાં, મહેસુલી કર્મચારીઓની હડતાળ હોવા છતાં લખપત મામલતદાર કચેરીના કર્મચારીઓ પદયાત્રીઓની સુવિધા માટે કાર્યરત રહ્યા.

કચ્છના માતાના મઢ ખાતે અશ્વિન નવરાત્રિ પર્વની શરૂઆત પહેલા શ્રાદ્ધ પક્ષ દરમિયાન ભક્તોનો ભારે ધસારો જોવા મળ્યો. છેલ્લા ચાર-પાંચ દિવસમાં 1.50 લાખથી વધુ માઇ ભક્તોએ આશાપુરા માતાજીના દર્શન કર્યા. શનિવારે રાત્રે 9:30 કલાકે ઘટસ્થાપનની વિધિ સંપન્ન થઈ, જેની સાથે રવિવારથી નવરાત્રિનો પ્રારંભ થયો. આ દરમિયાન, મંદિર પરિસરમાંથી એક બાઇકની ચોરી થઈ હતી, જે સીસીટીવી કેમેરામાં કેદ થઈ હતી. ભક્તોની સુવિધા માટે જાગીર ટ્રસ્ટ, પૂજારીઓ, સ્વયંસેવકો અને પોલીસ દ્વારા વ્યવસ્થા ગોઠવવામાં આવી હતી.

અમદાવાદમાં નવરાત્રિનો ઉત્સાહ ચરમસીમા પર છે, જેમાં સ્થાનિક સેલિબ્રિટીઝ અને ઇન્ફ્લુએન્સર્સ પણ ખાસ તૈયારીઓ કરી રહ્યા છે. એક્ટર-મોડલ સિમરન મિક્સ-એન્ડ-મેચ આઉટફિટ્સ અને મિનિમલ મેકઅપ સાથે ગરબા રમશે, અને ગરબા બાદ માણેકચોકની પાવભાજી માણશે. બીજી તરફ, ઇન્ફ્લુએન્સર દર્શિતા કસ્ટમાઇઝ્ડ રેડ ચણિયાચોળી અને સ્ટેટમેન્ટ જ્વેલરી સાથે અલગ લુક અપનાવશે. બંને સેલિબ્રિટીઝ ગરબા સ્થળો સુધી પહોંચવા માટે કેબનો ઉપયોગ કરવાનું પસંદ કરે છે જેથી તેમનો મેકઅપ અને હેરસ્ટાઇલ જળવાઈ રહે. દર્શિતા ભીડ ટાળવા માટે ગરબા બાદ નજીકના વિસ્તારોમાં શાંતિથી ભોજન કરવાનું પસંદ કરશે.

ગીર સોમનાથ જિલ્લા ભાજપ દ્વારા ‘વેલકમ નવરાત્રી-2026’ અંતર્ગત ‘નમો રાસોત્સવ’નું આયોજન વેરાવળના કે.સી.સી. ગ્રાઉન્ડ ખાતે 10 ઓક્ટોબરે રાત્રે 9 વાગ્યે કરવામાં આવશે. આ કાર્યક્રમનો મુખ્ય હેતુ ભારતીય સંસ્કૃતિ અને પરંપરાનું જતન કરવાનો તથા નવી પેઢીને માતા દુર્ગાની ઉપાસના અને ગરબા-રાસ દ્વારા આપણી પરંપરા સાથે જોડવાનો છે. છેલ્લા પાંચ વર્ષથી ભાજપ દ્વારા આ આયોજન કરવામાં આવે છે. આયોજકોએ જિલ્લાના નાગરિકોને મોટી સંખ્યામાં ઉપસ્થિત રહી આ સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમમાં સહભાગી થવા આમંત્રણ પાઠવ્યું છે.

જૂનાગઢ સ્થિત ભક્તકવિ નરસિંહ મહેતા યુનિવર્સિટી દ્વારા આયોજિત 8મા યુવક મહોત્સવ 'કલા ઉત્સવ 2026'નો શુભારંભ થયો. આ મહોત્સવમાં દેવભૂમિ દ્વારકા, ગીર સોમનાથ, પોરબંદર અને જૂનાગઢ જિલ્લાની 49 કોલેજોના 1010 વિદ્યાર્થીઓએ સંગીત, નાટક, લલિતકલા, નૃત્ય અને સાહિત્ય વિભાગની 31 સ્પર્ધાઓમાં ભાગ લીધો. કાર્યક્રમ દરમિયાન, યુનિવર્સિટી કેમ્પસમાં રેકોર્ડિંગ સ્ટુડિયો, ગેસ્ટ હાઉસ, કોમ્પ્યુટર સેન્ટર, વાઈલ્ડલાઈફ સ્ટડીઝ, આર્કિયોલોજી બિલ્ડિંગ અને વાઈસ ચાન્સેલર બંગ્લો સહિત ₹7600 લાખના માળખાકીય વિકાસ કાર્યોનું ભૂમિપૂજન કરાયું. સાંસદ રાજેશ ચુડાસમા અને ધારાસભ્ય સંજય કોરડીયાએ યુવાનોને પ્રોત્સાહન આપ્યું.

નવરાત્રીના પર્વને આડે ગણતરીના દિવસો બાકી હોવાથી રાજકોટના બજારોમાં ચણિયા-ચોળી અને પરંપરાગત પહેરવેશની ખરીદીનો માહોલ જામ્યો છે. યુવતીઓ અને મહિલાઓમાં સોશિયલ મીડિયા રીલ્સમાં જોવા મળતી યુનિક અને ટ્રેન્ડિંગ ડિઝાઇનની માંગ વધી રહી છે. આ વર્ષે ચણિયાચોળીમાં નવા રંગો, કાપડ અને વર્કવાળા કલેક્શનની સાથે જર્મન સિલ્વર, અફઘાન જ્વેલરી અને ડ્યુઅલ ટોન ફ્યુઝન કલેક્શન જેવી જ્વેલરી પણ આકર્ષણનું કેન્દ્ર બની છે. વેપારીઓએ નવરાત્રી માટે નવા કલેક્શનનો જથ્થો તૈયાર કર્યો છે, જોકે કાપડ અને અન્ય ખર્ચમાં વધારાની અસર ભાવ પર જોવા મળી રહી છે.

મોરબીના યુવાનો છેલ્લા ૧૮ વર્ષથી કચ્છના માતાના મઢ ખાતે માં આશાપુરાના દર્શનાર્થે જતા પદયાત્રીઓ માટે 'હરતો ફરતો સેવા કેમ્પ' ચલાવી રહ્યા છે. આ સેવા કેમ્પ દ્વારા પદયાત્રીઓને લાંબી મુસાફરીના થાક અને ગરમીથી રાહત આપવા માટે ઠંડાં પીણાં, ફરસાણ, નમકીન, લીંબુ શરબત અને મેડિકલ સુવિધા પૂરી પાડવામાં આવે છે. મનીષભાઈ દેવમુરારી, રમેશભાઈ રૈયાણી, મહંત ભરતદાસબાપુ કુબાવત સહિત અનેક યુવાનો આ સેવાકાર્યમાં યોગદાન આપી રહ્યા છે.

જામનગરમાં સ્વર્ગસ્થ જ્યોત્સ્નાબેન ભુપતભાઈ વ્યાસની ચોથી પુણ્યતિથિ નિમિત્તે હરિત વ્યાસ પરિવારે દયાશંકર બ્રહ્મપુરીની વાડી ખાતે ધાર્મિક કાર્યક્રમ યોજ્યો હતો. આ કાર્યક્રમમાં સિતારામ ધૂન મંડળ દ્વારા સંગીતમય હનુમાન ચાલીસા પાઠ અને રામધૂન રજૂ કરાયા હતા, જેનાથી વાતાવરણ ભક્તિમય બન્યું હતું. આયોજનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ દિવંગત આત્માની શાંતિ માટે પ્રાર્થના કરવાનો હતો. કાર્યક્રમમાં વ્યાસ પરિવારના સભ્યો, સગાં-સ્નેહીઓ અને સામાજિક અગ્રણીઓ સહિત મોટી સંખ્યામાં લોકો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા અને જ્યોત્સ્નાબેનને શ્રદ્ધાંજલિ આપી હતી.

વલસાડના પારનેરા ડુંગર પર આસો નવરાત્રિ પર્વની તૈયારીઓ પૂરજોશમાં ચાલી રહી છે. દેશ-વિદેશથી મોટી સંખ્યામાં ભક્તો માતાજીના દર્શન કરવા આવે છે, ખાસ કરીને સાતમ અને આઠમના દિવસે મેળો ભરાય છે. ભક્તોની સુવિધા માટે મંદિર ટ્રસ્ટ અને સ્થાનિક ગ્રામ પંચાયત દ્વારા શેડ, નવા પગથિયાં, પાણીની વ્યવસ્થા અને બેસવા માટે બાંકડા જેવી સુવિધાઓ ઊભી કરાઈ છે. આઠમના દિવસે મેળો યોજાતો હોવાથી મંદિર આખી રાત દર્શન માટે ખુલ્લું રહેશે.

અમદાવાદના જાસપુર વિસ્તારના શિલ્પગ્રામ-1 થી 8 ઓક્ટોબર, 2026, ગુરુવારે સાંજે મા મેલડી માતાજીની પદયાત્રાનો પ્રારંભ થયો. આ યાત્રા અમદાવાદથી અબાસણા ગામ સ્થિત શ્રી મેલડી માતાજીના મંદિર સુધી જશે. કડવા પાટીદાર સમાજના કીરીટભાઈ પટેલ અને પંકજભાઈ પટેલ દ્વારા આયોજિત આ યાત્રામાં મોટી સંખ્યામાં ભક્તો જોડાયા. પ્રારંભે ધજા પૂજન અને ડ્રોન દ્વારા પુષ્પવર્ષા કરાઈ. ભક્તો ડીજેના તાલે ભક્તિગીતો સાથે 'જય માતાજી'ના નાદ સાથે આગળ વધશે. આસો સુદ એકમના દિવસે બપોરે 12:39 કલાકે વિજય મુહૂર્તમાં અબાસણા મંદિરના શિખર પર ધજા ચઢાવવામાં આવશે.

આચાર્ય ચાણક્યની ચાણક્ય નીતિ અનુસાર, વ્યક્તિએ ઘર બનાવવા માટે એવી જગ્યા પસંદ કરવી જોઈએ જ્યાં સન્માન મળે, આવકનું સાધન હોય, વિશ્વાસુ ભાઈ-બંધુ કે સંબંધીઓ હોય અને શીખવાની તથા વિકાસની તકો ઉપલબ્ધ હોય. જ્યાં અપમાન, આર્થિક મુશ્કેલીઓ, સામાજિક એકલતા અને જ્ઞાનનો અભાવ હોય, તેવી જગ્યાએ રહેવાથી આત્મવિશ્વાસ ઘટે છે અને જીવનમાં મુશ્કેલીઓ આવે છે. ચાણક્ય નીતિ માત્ર રહેઠાણની પસંદગી જ નહીં, પરંતુ સુખી અને સફળ જીવન માટે યોગ્ય વાતાવરણના મહત્વ પર ભાર મૂકે છે.

ભુજ ખાતે માતાનામઢ જતા પદયાત્રીઓની સુવિધા માટે નમો સેવા કેમ્પનો પ્રારંભ કરાયો છે. ભાવેશ લક્કી સેવા સ્મૃતિ ટ્રસ્ટ, આશાપુરા ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટ, કરણી સેના, નરેન્દ્રસિંહ જાડેજા ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટ, અખિલ કચ્છ રઘુવંશી સોશ્યલ ગ્રુપ અને લક્કી ગ્રુપ ભુજ દ્વારા સંયુક્ત રીતે આ આધુનિક સુવિધાઓ ધરાવતો કેમ્પ આરટીઓ રિલોકેશન સાઇટ પર શરૂ કરાયો છે. કચ્છ ભાજપ પ્રમુખ દેવજીભાઈ વરચંદના હસ્તે દીપ પ્રાગટ્ય કરી કેમ્પ ખુલ્લો મુકવામાં આવ્યો હતો, જેમાં સાંજે મહાઆરતી અને લોકગાયકો દ્વારા રાસ-ગરબા યોજાયા હતા. આ પ્રસંગે અનેક અગ્રણીઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

નવરાત્રી દરમિયાન માતાના મઢ ખાતે કુળદેવી મા આશાપુરાના દર્શનાર્થે જતા પદયાત્રીઓની સુગમ યાત્રા માટે કચ્છ પશ્ચિમ વન વિભાગ વિશેષ સેવાઓ આપી રહ્યું છે. ડૉ. ધીરજ મિત્તલની પ્રેરણા અને હર્ષ ઠક્કરના માર્ગદર્શન હેઠળ, દયાપર ઉત્તર અને દક્ષિણ રેન્જ દ્વારા પદયાત્રીઓ માટે ઇલેક્ટ્રિક મસાજર, ગરમ પાણીની થેલીઓ, પ્રાથમિક સારવાર, શુદ્ધ પીવાનું પાણી, ચા-નાસ્તો, મોબાઈલ ચાર્જિંગ અને આરામ કરવાની વ્યવસ્થા ગોઠવાઈ છે. આ સેવાઓને પદયાત્રીઓ અને સ્થાનિકો દ્વારા વખાણવામાં આવી રહી છે.

સુરતના સિટીલાઇટ વિસ્તારમાં નૂપુર હોસ્પિટલ દ્વારા સગર્ભા મહિલાઓ અને નાના બાળકોની માતાઓ માટે ખાસ પ્રી-નવરાત્રી ગરબાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું. આ કાર્યક્રમમાં, માતાઓએ પોતાના બાળકોને બેબી કેરિયરમાં બાંધીને પરંપરાગત પોશાકમાં ઉત્સાહભેર ગરબે ઘૂમી. ડૉ. ખુશાલીએ જણાવ્યું કે, છેલ્લા 5-7 વર્ષથી આયોજિત આ કાર્યક્રમમાં સુરક્ષિત અને લયબદ્ધ સ્ટેપ્સ શીખવવામાં આવે છે, જે માતા અને બાળક બંનેના સ્વાસ્થ્ય માટે ફાયદાકારક છે. આ વર્ષે લગભગ 15-20 સગર્ભા મહિલાઓ અને 15-25 માતાઓ બાળકો સાથે સહભાગી બની હતી, જેઓ ગરબાના શોખને પ્રેગ્નન્સી દરમિયાન પણ જાળવી શક્યા.

ઓક્ટોપસ, એક અત્યંત બુદ્ધિશાળી અને રહસ્યમય દરિયાઈ જીવ છે, જેની દુનિયાભરમાં 300 થી વધુ પ્રજાતિઓ જોવા મળે છે. તેને ત્રણ હૃદય હોય છે અને તેનું લોહી વાદળી રંગનું હોય છે. તેના આઠ હાથ (જેને છ હાથ અને બે પગ પણ ગણવામાં આવે છે) માં સેંકડો સક્શન કપ્સ હોય છે. ઓક્ટોપસ આસપાસના વાતાવરણ પ્રમાણે રંગ અને ચામડીની રચના બદલી શકે છે, જેથી તે શિકારીઓથી બચી શકે અથવા શિકાર કરી શકે. જોખમ અનુભવાય ત્યારે તે શાહી જેવો કાળો પ્રવાહ છોડે છે. 2006 થી વિશ્વભરમાં ઓક્ટોપસ દિવસ ઉજવાય છે.

દેવભૂમિ દ્વારકામાં ભગવાન દ્વારકાધીશના દર્શનાર્થે આવતા દેશ-વિદેશના યાત્રિકો માટે રિલાયન્સ ફાઉન્ડેશનની પ્રેરણાથી વિનામૂલ્યે ભોજન પ્રસાદનો પ્રારંભ કરાયો છે. દ્વારકા ગૂગળી બ્રાહ્મણ જ્ઞાતિ 505 સમસ્ત, પૂજારી પરિવાર અને પંડા સમાજ દ્વારા સંચાલિત આ પ્રસાદાલયમાં દરરોજ અંદાજે 4,000 યાત્રિકો શુદ્ધ અને સાત્વિક ભોજન ગ્રહણ કરી શકશે. આ સેવા કાર્યનો મુખ્ય હેતુ શ્રદ્ધાળુઓને પવિત્રતા સાથે ઉત્તમ ભોજન પૂરો પાડવાનો છે.

ક્યારેક કોઈ સ્પષ્ટ કારણ વગર જ મનમાં અગાઉથી કંઈક થવાનો અહેસાસ થાય છે. આ આંતરિક સમજ (ઇન્ટ્યુશન) છે, જે શાંત મન અને અવલોકનથી વધુ સ્પષ્ટ થાય છે. જો તમને કંઈક ‘બરાબર નથી’ તેવો અહેસાસ થાય, સામેની વ્યક્તિની લાગણી કહ્યા વગર સમજાઈ જાય, શાંતિમાં જવાબો મળે, મહત્વની ક્ષણ પહેલાં અંદરથી મજબૂત સંકેત મળે, અથવા લોકો અને જગ્યાઓની ‘ઊર્જા’થી તમે પ્રભાવિત થાઓ, તો આ તમારી આંતરિક ઇન્ટ્યુશન સાથે જોડાયેલા સંકેતો હોઈ શકે છે.

ગુજરાતી વિદ્વાન પંડિત શ્યામજી કૃષ્ણ વર્માએ આંતરરાષ્ટ્રીય પત્રકારત્વ ક્ષેત્રે ક્રાંતિકારી યોગદાન આપ્યું. ‘ધ ઇન્ડિયન સોશ્યોલોજિસ્ટ’ જેવા પ્રકાશન દ્વારા તેમણે સ્વાધીનતા અને સમાજવિદ્યાના સિદ્ધાંતોનો પ્રચાર કર્યો. લંડનમાં ‘ઇન્ડિયા હાઉસ’ની સ્થાપના કરીને તેમણે ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને પ્રોત્સાહન આપ્યું. તેમના લખાણોમાં બ્રિટિશ દમનખોરીની ટીકા અને ભારતમાં સ્વતંત્રતા ચળવળને વેગ આપવા પર ભાર મુકવામાં આવ્યો. આ પત્રકારત્વ ફ્રાંસ, જાપાન, અમેરિકા જેવા દેશોમાં પણ પ્રભાવિત રહ્યું, જે ખરા અર્થમાં એક ગુજરાતી પંડિતની આંતરરાષ્ટ્રીય ઓળખ બની.

મહાન ભૌતિકશાસ્ત્રી નીલ્સ બૉહર તેમના અસાધારણ મગજ, સાલસતા અને રમૂજી આદતો માટે જાણીતા હતા. ફિલ્મોમાં ભૌતિકશાસ્ત્રના નિયમોનું અપમાન થતાં તેઓ ગુસ્સે થતા, તો આઈન્સ્ટાઈન સાથે ક્વોન્ટમ ફિઝિક્સની ચર્ચામાં રસ્તો ભૂલી જતા. તેમને 1922માં પરમાણુ બંધારણ અને વિકિરણ પરના કાર્ય બદલ ભૌતિકશાસ્ત્રનું નોબેલ પારિતોષિક મળ્યું. તેની ભેટમાં તેમને કાર્લ્સબર્ગ કંપની તરફથી ઘર સુધી બિયરની પાઇપલાઇન મળી હતી. યુદ્ધ પછી તેમણે પરમાણુ ઊર્જાના શાંતિપૂર્ણ ઉપયોગની હિમાયત કરી, જેના માટે તેમને 'એટમ્સ ફોર પીસ એવોર્ડ' મળ્યો.

ડાંગના શબરીધામ ખાતે અંદાજે ૧૦ કરોડના ખર્ચે વિવિધ સુવિધાઓ વિકસાવવામાં આવી છે, જેથી યાત્રાળુઓની સંખ્યામાં વધારો થયો છે. ગુજરાત યાત્રાધામ બોર્ડ દ્વારા આ સ્થળે યાત્રાળુઓ માટે પ્રાથમિક સુવિધાઓ ઊભી કરવાનો નિર્ણય લેવાયો હતો. પ્રથમ તબક્કા બાદ બીજા તબક્કાનું કામ પણ પૂર્ણ થયું છે. આ વિકાસકાર્યમાં યાત્રીનિવાસ, પાર્કિંગ, શૌચાલય, પાણીની સુવિધા, સીડીઓનું નવીનીકરણ, રંગરોગાન, ગાર્ડનિંગ અને પેવર બ્લોકનું કામ સમાવિષ્ટ છે. હવે શબરીધામ ડાંગ અને દક્ષિણ ગુજરાતનું એક મહત્વનું યાત્રાધામ બન્યું છે.

મુંબઈ પોર્ટ ઓથોરિટીએ તેના જવાહર દ્વીપ મરીન ઓઈલ ટર્મિનલને ભારતના પ્રથમ પ્લાસ્ટિક-મુક્ત તેલ ટર્મિનલ તરીકે જાહેર કર્યું છે. આ સિદ્ધિ સ્વચ્છતા અભિયાન 2026 દરમિયાન, મહાત્મા ગાંધીની જન્મજયંતિ નિમિત્તે, કેન્દ્રીય મંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલની ઉપસ્થિતિમાં પ્રાપ્ત થઈ. આ પહેલ સિંગલ-યુઝ પ્લાસ્ટિક ઘટાડવાના વ્યાપક પ્રયાસનો ભાગ છે, જે બંદરના ટકાઉ અને જવાબદાર સંચાલન પર ભાર મૂકે છે. મુંબઈ બંદર તેના તમામ ડોક, રહેણાંક વિસ્તારો અને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં પ્લાસ્ટિક ઘટાડવાનું ચાલુ રાખશે.

ગણપતિની વિદાય અને શ્રાદ્ધનો આરંભ માતા-પિતાના મૂલ્ય અને સંસ્કારનું મહત્વ દર્શાવે છે. આપણી પરંપરા અનુસાર, મૃત્યુ બાદ પણ પિતૃઓના સન્માન અને સ્મરણ માટે શ્રાદ્ધનું આયોજન થાય છે. શ્રદ્ધાથી કરાયેલું કોઈપણ કાર્ય પિતૃઓને તૃપ્ત કરે છે. આ દિવસોમાં અબોલ પશુઓની સેવા અને દાન-પુણ્યનું વિશેષ મહાત્મ્ય છે. શ્રાદ્ધ એ માતા-પિતાના બલિદાન અને આપણા આયુષ્ય માટે તેમનું ઋણ સ્વીકારવાનો એક ઉત્સવ છે. પૂર્વજોના કાર્યોનું સ્મરણ અને તેમનું અધૂરું કાર્ય આગળ ધપાવવું એ પણ શ્રાદ્ધનું જ એક સ્વરૂપ છે.

આફ્રિકાના હાથીઓ પોતાની સારવાર માટે જંગલમાં ઊગતા 35 જાતના છોડ-વેલા અને ચાર પ્રકારની માટી ઓળખી જાણે છે. બે હજાર વર્ષ પહેલાં રોમન પ્રકૃતિવિદ્ ક્લાઉડિયસ એલિનીયસે પણ પ્રાણી-પક્ષીઓ તબીબ વિના પોતાની જાતે સારવાર કરી શકે છે તેવું નોંધ્યું હતું. હાલમાં ‘નેચર’ જર્નલમાં પ્રકાશિત થયેલા સંશોધન મુજબ, કેન્યા-યુગાન્ડાની સરહદે આવેલા માઉન્ટ એલ્ગોન પ્રદેશના હાથીઓ બીમાર પડે ત્યારે ખાસ વનસ્પતિઓ અને માટીનો ઉપયોગ કરે છે. આ જ્ઞાન તેઓ વડીલો પાસેથી શીખે છે, જે માનવજાત માટે પણ પ્રેરણારૂપ છે.

ભારતીય દર્શનશાસ્ત્રમાં '16'નો આંકડો અત્યંત મહત્વનો છે, જે જીવનની સંપૂર્ણતા દર્શાવે છે. શરીરના 9 દ્વાર અને આંતરિક 7 ચક્રોનો સમન્વય 16 બનાવે છે, જે 'ષોડશ-પૂર્ણતા' તરફ દોરી જાય છે. આ 16 કળાઓ, 16 સ્વરો, અને દેવી લલિતા ત્રિપુરસુંદરીનું 'ષોડશી' સ્વરૂપ પણ આ પૂર્ણતાને ઉજાગર કરે છે. શ્રીયંત્રમાં 16 પાંખડીઓ માનવીય અનુભવની સંપૂર્ણતા દર્શાવે છે. 16 સંસ્કાર, જેમ કે ગર્ભાધાનથી અંત્યેષ્ટિ સુધી, જીવનના દરેક તબક્કાને પૂર્ણતા આપે છે.

ભાદરવા મહિનાની ગરમીમાં પણ કચ્છ સ્થિત આશાપુરા માતાના મઢ તરફ માઈભક્તોની પદયાત્રાનો અવિરત પ્રવાહ જોવા મળી રહ્યો છે. વાંકાનેરથી મોરબી થઈ નેશનલ હાઈવે પર શ્રદ્ધાળુઓ જયઘોષ સાથે પગપાળા તેમજ સાઇકલ પર યાત્રા કરી રહ્યા છે. સૌરાષ્ટ્ર, મુંબઈ સહિત અનેક વિસ્તારોમાંથી ભક્તો માતાના મઢે શીશ ઝુકાવવા નીકળ્યા છે. 350-400 કિલોમીટરનું અંતર કાપતા શ્રદ્ધાળુઓ માટે દર બે કિલોમીટરે ભોજન, આરામ, સ્નાન અને મેડિકલ સુવિધાઓ સાથે સેવા કેમ્પ ઊભા કરાયા છે. આ યાત્રા માત્ર ધાર્મિક નથી, પરંતુ શ્રદ્ધા, સંકલ્પ અને સેવાભાવનો અનોખો ઉત્સવ બની છે.

વાયરસ અને બેક્ટેરિયા, શરીરના મિત્ર કે શત્રુ? વાયરસ કોષોમાં વધીને ફ્લૂ, કોવિડ-19 જેવી બીમારીઓ લાવે, પણ રસી અને સંશોધનમાં પણ ઉપયોગી. બેક્ટેરિયામાં કેટલાક પાચન અને વિટામિન નિર્માણમાં મદદરૂપ, જ્યારે હાનિકારક ટાઈફોઈડ, ન્યુમોનિયા પ્રેરે. રોગપ્રતિકારક તંત્ર તેમને ઓળખી પ્રતિક્રિયા આપે, સોજો, તાવ જેવા લક્ષણો દેખાય. સ્વસ્થ માઇક્રોબાયોમ રક્ષણ આપે. વાયરસ માનવ ઉત્ક્રાંતિમાં પણ ભાગ ભજવે છે.

બનાસકાંઠાના થરા જૈન ઉપાશ્રય ખાતે પરદુઃખ ભંજન સાધ્વીવર્યા શ્રી વીરકલાશ્રીજી મ.સા.નો જન્મોત્સવ અનેક ગુરુભક્તોની ઉપસ્થિતિમાં હર્ષોલ્લાસ સાથે ઉજવાયો. આ પ્રસંગે સાધ્વી રત્નયશાશ્રીજી મ.સા. અને સાધ્વીશ્રી દિવ્યરત્નાશ્રીજી મ.સા.ની પવિત્ર નિશ્રા રહી હતી. ઉત્સવ દરમિયાન ઉત્કૃષ્ટ સેવાઓ આપનાર કર્મચારીઓનું સોના-ચાંદીના દાગીનાથી બહુમાન કરાયું, ઓસાડ અને ગોળની પ્રભાવના કરાઈ, અને શંખેશ્વરમાં અબોલ જીવોને ઘાસચારાનું નિરણ અર્પણ કરાયું. પૂ. સાધ્વીશ્રી રત્નપ્રભાશ્રીજી મ.સા.ની પુણ્યતિથિ નિમિત્તે ગુણાનુંવાદ સભા પણ યોજાઈ.