આ લેખ ભારતીય જ્ઞાન પરંપરામાં સંશોધન (અનુસંધાન)ના ઊંડા અર્થને સમજાવે છે. લેખક જણાવે છે કે સંશોધન માત્ર પ્રયોગશાળાઓ કે પુસ્તકો પૂરતું સીમિત નથી, પરંતુ તે સત્યની શોધ, જ્ઞાનનું મનન, આચરણ અને સમાજ કલ્યાણની એક સાધના છે. ભારતીય વિચારધારામાં 'ઋષિચર્યા' શબ્દ દ્વારા જ્ઞાનની શોધને જીવનનું અનુશાસન બનાવવાની વાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. આધુનિક સંશોધનમાં બાહ્ય લાભોને બદલે જ્ઞાનસર્જન અને માનવકલ્યાણને પ્રાધાન્ય આપવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકાયો છે. ગુરુ-શિષ્ય પરંપરા અને પ્રમાણશાસ્ત્ર્ર જેવી પદ્ધતિઓ જ્ઞાનની સત્યતા અને વિશ્વસનીયતા સુનિશ્ચિત કરે છે.

રિઝર્વ બેન્ક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI)ના તાજેતરના અરબન કન્ઝયૂમર કોન્ફિડેન્સ સર્વે મુજબ, છેલ્લા એક વર્ષમાં 54.50% શહેરી પરિવારોની આર્થિક સ્થિતિ કથળી છે. રોજગારની સ્થિતિ પણ કથળી હોવાનું 50% લોકોએ જણાવ્યું, જ્યારે 35.50% આગામી વર્ષમાં વધુ ખરાબ થવાની ધારણાં રાખે છે. 95% લોકોએ ભાવ વધારાની ફરિયાદ કરી અને 84.30% વધુ વધારાની અપેક્ષા રાખે છે. આ ચિંતાઓ છતાં, આવક અને ખર્ચ અંગે પરિવારોનું સેન્ટિમેન્ટ પોઝિટિવ રહ્યું છે. સર્વેમાં કન્ઝયૂમર કોન્ફિડેન્સ નબળો પડ્યો હોવાનું પણ જણાવાયું છે.

ધર્મરત્નપ્રકરણ ગ્રન્થકાર મહર્ષિએ ધર્મપ્રાપ્તિ માટે જરૂરી એકવીશ ગુણોમાં પંદરમા ગુણ તરીકે દીર્ઘદર્શિતાનું મહત્વ સમજાવ્યું છે. તેમણે વિચારવાની બે પદ્ધતિઓ વર્ણવી છે: ટૂંકી દૃષ્ટિ, જે ફક્ત તાત્કાલિક લાભ પર ધ્યાન આપે છે, અને દીર્ઘ દ્રષ્ટિ, જે અંતિમ પરિણામ અને અંજામનો વિચાર કરે છે. આસપાસની પશુ-પંખીની સૃષ્ટિમાં તાત્કાલિક લાભ મેળવવાની ટૂંકી દૃષ્ટિ જોવા મળે છે, જ્યારે મનુષ્યએ પરિણામલક્ષી દીર્ઘ દ્રષ્ટિ કેળવવી જોઈએ.

હિન્દુ ધર્મમાં મૃત્યુ બાદ શરીરના ખુલ્લા અંગો, ખાસ કરીને નાક અને કાનમાં રૂ મૂકવાની પરંપરા છે. ગરુડ પુરાણ અનુસાર, મૃત્યુ સમયે અને ત્યારબાદ શરીરની ઊર્જા અને સૂક્ષ્મ પ્રાણ-વાયુ ખુલ્લા છિદ્રો દ્વારા બહાર નીકળી શકે છે, જેને રોકવા રૂ વપરાય છે. આ ઉપરાંત, મૃતદેહનું વિઘટન શરૂ થતાં બનતા ગેસ અને પ્રવાહીને બહાર આવતા અટકાવવા, તેમજ સ્વચ્છતા અને સંક્રમણ ફેલાતું રોકવા માટે આ વ્યવહારિક કારણ પણ છે. નકારાત્મક શક્તિઓથી રક્ષણ માટે પણ આ પ્રથા અનુસરવામાં આવે છે.

તહેવારોની સિઝન પહેલાં રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) એ રેપો રેટમાં 0.25% નો વધારો કર્યો છે, જે 4 વર્ષ બાદ પ્રથમ વખત છે. આ વૃદ્ધિ બાદ રેપો રેટ 5.25% થી વધીને 5.50% થયો છે. આ નિર્ણયને કારણે હોમ લોન, કાર લોન અને પર્સનલ લોન સહિત તમામ પ્રકારના ધિરાણ મોંઘા થશે, જેના પરિણામે લોનધારકોની માસિક EMIમાં વધારો થશે. ₹20 લાખની લોન પર EMI ₹307, ₹30 લાખ પર ₹460, અને ₹50 લાખની લોન પર ₹767 નો માસિક વધારો થશે.

ગુજરાતના સ્મિત મચ્છર, તુકારામ ઓમ્બલે અને નીરજા ભનોટની વીરતા અને બલિદાનને યાદ કરવામાં આવે છે. સ્મિત મચ્છરે પોતાના જીવના જોખમે ૧૭૪ મુસાફરોને બચાવ્યા, તો તુકારામ ઓમ્બલેએ ૨૬/૧૧ના મુંબઈ હુમલા દરમિયાન અજમલ કસાબને જીવતો પકડાવવામાં મદદ કરી. ૨૨ વર્ષીય નીરજા ભનોટે ફ્લાઇટ ૭૩ના અપહરણ દરમિયાન મુસાફરોને બચાવવા પોતાનો જીવ આપ્યો. આ ત્રણેય વીર વ્યક્તિઓએ પોતાના સ્વાર્થનો ત્યાગ કરીને અનેક જીંદગીઓ બચાવી, જે યુવાનો માટે પ્રેરણારૂપ છે.

વૃદ્ધાવસ્થા માત્ર ઉંમરનો આંકડો નથી, પણ અનુભવ અને ડહાપણ લાવે છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં, વૃદ્ધો અને તેમના સંતાનો વચ્ચેના સંબંધોમાં સમસ્યાઓ જોવા મળે છે, જેમાં બંને પક્ષોની ભૂમિકા હોઈ શકે છે. આ સ્થિતિને સુધારવા માટે, વૃદ્ધોએ આર્થિક, માનસિક અને ભાવનાત્મક રીતે સ્વાવલંબી બનવું જોઈએ. પોતાના કામ જાતે કરવા, અન્યને બિનજરૂરી રીતે હેરાન ન કરવા અને પોતાના સંતાનો પાસેથી અપેક્ષાઓ ઘટાડવી મહત્વપૂર્ણ છે. શાંતિ અને ખુશી માટે, સંયમ, સ્વીકૃતિ અને નિઃસ્પૃહી ભાવ કેળવવો જરૂરી છે.

તુર્કીના ઇસ્તંબુલમાં આવેલો ટોપકાપી પેલેસ માત્ર એક મહેલ નથી, પરંતુ ઓટ્ટોમન સામ્રાજ્યનો જીવંત ઇતિહાસ છે. 15મીથી 19મી સદી સુધી, આ ભવ્ય મહેલમાંથી એશિયા, યુરોપ અને આફ્રિકા પર ફેલાયેલા વિશાળ સામ્રાજ્યનું શાસન ચાલતું હતું. તેની અદભૂત સ્થાપત્યકળા, રાજકીય ષડ્યંત્રો, વૈભવી જીવનશૈલી અને અમૂલ્ય ઐતિહાસિક ખજાના માટે તે વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે. આ મહેલ ઓટ્ટોમન સામ્રાજ્યની ભવ્યતા અને વૈભવનો સાક્ષી છે.

સુપર માર્કેટ હોય કે સિનેમા હોલ, આપણી આસપાસ વહેતું બેકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિક આપણા વિચારો, નિર્ણયો અને લાગણીઓને અચેતનપણે દિશા આપે છે. આપણે સભાનપણે નિર્ણયો લઈએ છીએ એવું લાગે, પરંતુ આપણું સબકોન્શિયસ માઇન્ડ સંગીત દ્વારા નિયંત્રિત થઈ શકે છે. મોલમાં ધીમું સંગીત વધુ ખરીદી પ્રેરે છે, જ્યારે ફાસ્ટ-ફૂડ રેસ્ટોરન્ટમાં ઝડપી સંગીત ઝડપી જમવા પ્રોત્સાહન આપે છે. માર્કેટિંગ નિષ્ણાતો પણ વાઇન સ્ટોરમાં સંગીતના પ્રકાર દ્વારા ગ્રાહકોની પસંદગી બદલી શકે છે. ફિલ્મોમાં, સંગીત દૃશ્યોના ભાવને અસરકારક રીતે વ્યક્ત કરે છે, લાગણીઓને ઊંડાણપૂર્વક સ્પર્શે છે.

ઓસ્ટ્રેલિયા નજીક કિંગ આઇલેન્ડ પર આવેલી 'ડોલ્ફિન માઇન' વિશે એક અનોખી માન્યતા છે કે તે યુદ્ધોની આગાહી કરે છે. આ માન્યતા ટંગસ્ટન (Tungsten) ધાતુ સાથે જોડાયેલી છે, જેનો ઊંચો ગલનબિંદુ (Melting Point) અને કઠણતા તેને યુદ્ધના સાધનો માટે અત્યંત ઉપયોગી બનાવે છે. ઇતિહાસમાં, જ્યારે પણ આ ખાણ કાર્યરત થઈ, ત્યારે યુદ્ધો શરૂ થયા. આ ખરેખર તો યુદ્ધ સમયે ટંગસ્ટનની વધેલી માંગને કારણે ખાણને ફરી ખોલવામાં આવતી હોવાથી બનતી ઘટના છે, કોઈ આગાહી નહીં.

2026 નો ફિઝિક્સનો નોબેલ પુરસ્કાર પ્રોફેસર ફ્રાન્સિસ હાલ્ઝનને મળ્યો છે. તેમણે ઉચ્ચ-ઊર્જાવાળા 'ન્યુટ્રિનો' કણો શોધવા અને 'આઇસક્યુબ ન્યુટ્રિનો ઓબ્ઝર્વેટરી' પ્રોજેક્ટમાં નેતૃત્વ કર્યું. આ રહસ્યમય કણો, જેને 'ભૂતિયા સંદેશવાહકો' કહેવાય છે, તેઓ કોઈપણ પદાર્થમાંથી પસાર થઈ જાય છે. આ શોધે 'ન્યુટ્રિનો ખગોળશાસ્ત્ર' નામની નવી વૈજ્ઞાનિક શાખાનો પાયો નાખ્યો છે, જેનાથી બ્રહ્માંડના ઊંડા રહસ્યોને સમજવાની નવી દિશા મળી છે.

આજકાલ Gen Z પેઢીમાં 'Subscription Detox' નામનો નવો ટ્રેન્ડ ખૂબ જ લોકપ્રિય થઈ રહ્યો છે. લોકો મનોરંજન, OTT, મ્યુઝિક અને અન્ય એપ્સ માટે લેવાતા બિનજરૂરી સબસ્ક્રિપ્શન બંધ કરી રહ્યા છે. આ પ્રકારે પોતાની મેમ્બરશિપની સમીક્ષા કરીને જેનો ઉપયોગ ન થતો હોય તેને બંધ કરવાથી માસિક બજેટ પરનો મોટો બોજ ઘટે છે. આ ટ્રેન્ડ માત્ર પૈસા જ નથી બચાવતો, પરંતુ ડિજિટલ ઓવરલોડથી પણ રાહત અપાવે છે, જેનાથી ડિજિટલ લાઇફ સરળ બને છે.

ARIES, નૈનિતાલના નેતૃત્વ હેઠળ 18 દેશોના 106 વૈજ્ઞાનિકોએ OJ 287 નામના અનોખા બ્લેઝારનો 10 વર્ષ (2015-2025) સુધી અભ્યાસ કરીને એક મહત્વપૂર્ણ ડેટાસેટ તૈયાર કર્યો છે. આ બ્લેઝાર પૃથ્વીથી 4 અબજ પ્રકાશવર્ષ દૂર છે અને તેમાં બે સુપરમેસિવ બ્લેક હોલ છે જે દર 12 વર્ષે પરિક્રમા પૂર્ણ કરે છે. આ ડેટાસેટ છેલ્લા 150 વર્ષમાં OJ 287 નો સૌથી મોટો ઓપ્ટિકલ ડેટાસેટ છે, જે કેન્દ્રીય બ્લેક હોલનું દ્રવ્યમાન અને મલ્ટિમેસેન્જર એસ્ટ્રોનોમીના અભ્યાસમાં મદદરૂપ થશે.

Chanakya Niti મુજબ, લગ્ન એ પ્રેમ, વિશ્વાસ અને સમજણનું બંધન છે. પતિ-પત્ની વચ્ચે પારદર્શિતા જરૂરી હોવા છતાં, કેટલીક વાતો ગુપ્ત રાખવાથી દાંપત્યજીવનમાં શાંતિ જળવાઈ રહે છે. આ વાતો છુપાવવાનો હેતુ દગો આપવાનો નથી, પરંતુ સંબંધની સુમેળ જાળવવાનો છે. ચાણક્ય નીતિ અનુસાર, દાન-પુણ્યનો દેખાડો ન કરવો, નિષ્ફળતા કે અપમાનનો બોજ તરત જ પાર્ટનર પર ન નાખવો, પોતાની સૌથી મોટી નબળાઈ ક્યારેય ન જણાવવી, અને પોતાની ગુપ્ત બચતની સંપૂર્ણ જાણકારી શેર ન કરવી, આ 4 વાતો સંબંધોમાં તિરાડ પડતી અટકાવે છે.

કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ માટે HRA (House Rent Allowance) મેળવવાના નિયમોમાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર થયા છે. હવે HRA ક્લેમ કરવા માટે Annexure-II પ્રમાણપત્ર ફરજિયાત છે, જે પ્રથમ વખત દાવો કરતી વખતે જમા કરાવવાનું રહેશે. જો કર્મચારી રહેઠાણની સ્થિતિમાં ફેરફાર થાય તો તેણે તરત જ ઓફિસને જાણ કરવી પડશે. નવા નિયમો મુજબ, કર્મચારીએ પોતાની અને પરિવારની રહેઠાણની સ્થિતિ, તેમજ અન્ય કોઈ સભ્ય HRA મેળવી રહ્યો છે કે નહીં, તેની 4 મુખ્ય બાબતોની ઘોષણા કરવાની રહેશે. આ નવા Annexure-II ફોર્મેટનો જ ઉપયોગ કરવાનો રહેશે, જે જૂના ફોર્મને બદલશે.

LIC Jeevan Lakshya યોજના, જે યુવાનો અને પરિવારો માટે એક ઉત્તમ બચત અને વીમાનો વિકલ્પ છે. આ પોલિસીમાં લાઈફ કવર સાથે ઉત્તમ બચતનો લાભ મળે છે. દર મહિને માત્ર ₹5,000ની આસપાસની બચત કરીને, 25 વર્ષની પોલિસી મુદત પછી ₹28.5 લાખથી વધુનું ફંડ મેળવી શકાય છે. 50 વર્ષ સુધીની મહત્તમ પ્રવેશ વય અને 65 વર્ષ સુધીની પાકતી ઉંમર સાથે, આ યોજના પરિવારની સુરક્ષા માટે પણ આદર્શ છે.

૨૧મી સદીમાં 'ડેટા' એક એવી વ્યૂહાત્મક સંપત્તિ તરીકે ઉભરી રહ્યો છે, જે ભૌતિક સ્વરૂપમાં નથી છતાં તેનું મૂલ્ય અખૂટ છે. માનવજાતના ઇતિહાસમાં સંપત્તિના માપદંડ બદલાતા રહ્યા છે, પણ આજનો ડિજિટલ યુગ 'ડેટા'ને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ ગયો છે. આપણે સતત ડેટાનું સર્જન કરીએ છીએ, જે આપણી ડિજિટલ દુનિયાનો અભિન્ન અંગ બની ગયું છે. કાચો ડેટા માહિતી બને છે, અને ઉપયોગી ડેટા નિર્ણય લેવાની શક્તિ પૂરી પાડે છે. AI, આરોગ્ય, વ્યવસાય અને સમાજમાં ડેટાનું મહત્વ વધી રહ્યું છે, પરંતુ તેની ગોપનીયતા અને જવાબદાર ઉપયોગ એક ગંભીર પ્રશ્ન છે.

દેશમાં મંદીનો કહેર વ્યાપી રહ્યો છે. દિવાળીના તહેવારો બાદ પણ લોકો જીવન જરૂરિયાતની વસ્તુઓ પર જ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે, શોખની ખરીદી પર લગામ કસી છે. આ પરિસ્થિતિ પારિવારિક અર્થતંત્રના અસમતોલપણા અને સરકારના છેલ્લા છ વર્ષના કેટલાક નિર્ણયોનું પરિણામ છે. નાણા મંત્રાલય દ્વારા લેવાયેલા પગલાં અને અગાઉની નીતિઓ પર પ્રશ્નાર્થ સર્જાયો છે. નાના ઉદ્યોગો અને રોજગારી સર્જન પર વધુ ધ્યાન આપવાની જરૂર છે, જેથી આર્થિક ગતિવિધિઓને પુનર્જીવિત કરી શકાય.

BAPS સ્વામિનારાયણ સંસ્થાના પાંચમા આધ્યાત્મિક ગુરુ બ્રહ્મસ્વરૂપ પ્રમુખસ્વામી મહારાજના જીવન પર આધારિત 13 ગ્રંથોના બૃહદ્ જીવનચરિત્રને ગિનીસ વર્લ્ડ રેકોર્ડ્સ દ્વારા ‘એક જ લેખક દ્વારા રચિત વિશ્વના સૌથી વિસ્તૃત જીવનચરિત્ર’ તરીકે માન્યતા મળી છે. આ ઐતિહાસિક સિદ્ધિનું પ્રમાણપત્ર વર્તમાન ગુરુહરિ મહંત સ્વામી મહારાજને તેમની 93મી જન્મજયંતી નિમિત્તે લંડનમાં અર્પણ કરાયું. 8,848 પાનાં અને 21.46 લાખથી વધુ શબ્દો ધરાવતા આ ગ્રંથમાં પ્રમુખસ્વામી મહારાજની 94 વર્ષની જીવનયાત્રાનું દસ્તાવેજીકરણ છે.

સરકાર સંચાલિત પોસ્ટ ઓફિસ બચત યોજનાઓ સારા વળતર અને સુરક્ષા માટે લોકપ્રિય છે. તેમાં રોકાણમાં કોઈ જોખમ નથી કારણ કે સરકાર તેની ખાતરી આપે છે. પોસ્ટ ઓફિસ તમામ વય જૂથો માટે યોગ્ય યોજનાઓ પ્રદાન કરે છે. નેશનલ સેવિંગ્સ સર્ટિફિકેટ (NSC) યોજના એક ફાયદાકારક વિકલ્પ છે, જેમાં 5 વર્ષના રોકાણ પર ₹10 લાખ પર ₹4,49,034 સુધીનું વ્યાજ મળી શકે છે. રોકાણ ₹1,000 થી શરૂ કરી શકાય છે અને 7.7% વ્યાજ દર મળે છે. આ યોજના આવકવેરા અધિનિયમની કલમ 80C હેઠળ ₹1.5 લાખ સુધીના કર લાભો પણ પ્રદાન કરે છે.

છેલ્લા કેટલાક સમયથી શેરબજારમાં જોવા મળેલ મંદીને કારણે લાર્જ-કેપ ફંડ્સના વળતર પર અસર થઈ છે. સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૪ પછી લાર્જ-કેપ શેરોમાં આવેલા ઘટાડાએ તેમના પાંચ વર્ષના પ્રદર્શનને અસર કરી છે. મોટાભાગના લાર્જ-કેપ ફંડ્સનું ૫ વર્ષનું વળતર હાલમાં ૭.૫% વાર્ષિક કરતાં ઓછું છે, જે બેંક ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટના દરની નજીક છે. તેનાથી વિપરીત, સ્મોલ-કેપ ફંડ્સનું ૫ વર્ષનું સરેરાશ વળતર ૧૪.૬% છે, જે લાર્જ-કેપ ફંડ્સ કરતાં બમણાથી વધુ છે.

હિન્દુ ધર્મમાં ભોજન ગ્રહણ કરતા પહેલા થાળીની ફરતે પાણી છાંટવાની પ્રથા છે, જેને 'આચમન' કહેવાય છે. આ માત્ર પરંપરા નથી, પરંતુ તેની પાછળ અનેક આધ્યાત્મિક અને વૈજ્ઞાનિક કારણો જોડાયેલા છે. આ પ્રથા અન્ન શુદ્ધિકરણ, જીવ-જંતુઓથી રક્ષણ અને ઊર્જા સંતુલન માટે કરવામાં આવે છે. પ્રાચીન સમયમાં કાચા ઘરોમાં જમીન પર બેસીને જમતી વખતે ધૂળ અને જીવાતોથી રક્ષણ મેળવવા માટે પાણીની રક્ષણાત્મક દીવાલ બનતી હતી. આચમનથી ભોજન પ્રસાદ સમાન બની શરીરને પોષણ આપે છે.

શેરબજારની અસ્થિરતા વચ્ચે, રોકાણકારો સુરક્ષિત અને વધુ વળતર આપતા વિકલ્પો શોધી રહ્યા છે, જેમાં ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) આકર્ષક બની રહી છે. ઘણી બેંકો FD પર વધુ વ્યાજ આપી રહી છે, જે રોકાણકારોની કમાણી વધારી શકે છે. સામાન્ય નાગરિકોને 7% થી વધુ, જ્યારે સિનિયર સિટીઝનને 8% કે તેથી વધુ વ્યાજ મળે છે. ₹1 લાખને 10 વર્ષ માટે FDમાં રોકાણ કરવાથી, ક્યુમુલેટિવ FD અને કમ્પાઉન્ડિંગના લાભ સાથે, જબરદસ્ત રિટર્ન મળી શકે છે.

પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PF) નાણાં જરૂરિયાતના સમયે ખૂબ ઉપયોગી થાય છે. PF ઉપાડવા માટે ઓનલાઇન અરજી કરતી વખતે નાની-નાની ભૂલોને કારણે ક્લેમ રિજેક્ટ થઈ શકે છે. UAN અને આધારની વિગતોમાં તફાવત, ખોટી બેંક વિગતો, અધૂરું KYC, દસ્તાવેજોમાં નામ-જન્મતારીખનો મેળ ન હોવો, કંપનીના રેકોર્ડમાં ભૂલ, એક્ઝિટ ડેટ અપડેટ ન હોવી, ખોટો ફોર્મ પસંદ કરવો, જૂનો ક્લેમ પેન્ડિંગ હોવો, અથવા ઉપાડની શરતો પૂરી ન થવી જેવા કારણોસર PF ક્લેમ અસ્વીકાર થઈ શકે છે.

ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ની નાણાકીય નીતિ સમિતિ ૫ થી ૭ ઓક્ટોબર દરમિયાન યોજાનારી બેઠકમાં પોલિસી રેપો રેટમાં ૨૫ બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરી શકે છે. આ નિર્ણય ૭ ઓક્ટોબરે જાહેર કરાશે. ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૩ બાદ આ પહેલો વધારો હોઈ શકે છે, જ્યારે રેપો રેટ ૬.૫% કરાયો હતો. વૈશ્વિક તેલના ભાવમાં વધારો અને મજબૂત આર્થિક વૃદ્ધિને કારણે આ પગલું લેવાઈ શકે છે. ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંક આધારિત ફુગાવો RBI ના અંદાજ કરતાં થોડો વધુ રહેવાની ધારણા છે.

પૃથ્વી પર જીવનના અસ્તિત્વનો મુખ્ય આધાર ઓક્સિજન છે. ધાતુઓનું કાટ લાગવું, દહન પ્રક્રિયા અને ઊર્જા ઉત્પાદનમાં તેની ભૂમિકા સહિત અનેક અસરો ઓક્સિજન સાથે જોડાયેલી છે. આ તમામ મહત્વપૂર્ણ શોધો મહાન વૈજ્ઞાનિક Antoine Lavoisier દ્વારા કરવામાં આવી હતી. તેમણે રસાયણશાસ્ત્રના પાયામાં નોંધપાત્ર ફાળો આપ્યો. 26 ઓગસ્ટ, 1743 ના રોજ પેરિસમાં જન્મેલા Lavoisier, રસાયણશાસ્ત્ર, વનસ્પતિશાસ્ત્ર અને ગણિતના અભ્યાસુ હતા. ફ્રેન્ચ એકેડેમી ઓફ સાયન્સના સભ્ય તરીકે, તેમણે ઓક્સિજન પરના તેમના કાર્યોથી વિશ્વભરમાં ખ્યાતિ મેળવી. 1794 માં ફ્રેન્ચ ક્રાંતિ દરમિયાન, તેમને દેશદ્રોહી જાહેર કરી ફાંસી આપવામાં આવી.

આ સૃષ્ટિમાં જેટલા મનુષ્ય એટલા વિચાર, તેથી વૈચારિક મતભેદ સ્વાભાવિક છે. અસહમતિ એટલે માત્ર જુદા વિચારો, જ્યારે વિરોધ તેનો દુશ્મનાવટ સુધી લઈ જાય છે. ઓસ્કાર વાઈલ્ડ અનુસાર, મતભેદ એ બે અલગ મગજ સક્રિય હોવાનો પુરાવો છે, દુશ્મનીનો નહીં. આપણા સંબંધોમાં અહમને સ્થાન આપ્યા વિના, સામેના વ્યક્તિના વિચારોનો આદર કરવો જોઈએ. મુદ્દા કરતાં વ્યક્તિને મહત્વ આપતાં, મતભેદ છતાં સંબંધો ટકાવી રાખવા એ જ સાચી પરિપક્વતા છે.

ઓરિસ્સાના ભુવનેશ્વર નજીક આવેલું નંદનકાનન નેશનલ પાર્ક, તેના વિશિષ્ટ વાતાવરણ અને દુર્લભ પ્રાણીઓના સંરક્ષણ માટે જાણીતું છે. 1960ના દાયકામાં સ્થપાયેલ આ ઉદ્યાન, 1979માં નેશનલ પાર્ક બન્યું. નંદનકાનન તેના સફેદ વાઘના સફળ પ્રજનન અને સંવર્ધન માટે વિશ્વમાં મોખરે છે. અહીં 157 થી વધુ પ્રજાતિઓના 1500 થી વધુ પ્રાણીઓ, પક્ષીઓ, બોટનિકલ ગાર્ડન અને કાંજિયા તળાવ આવેલા છે. આ પાર્ક પર્યાવરણ જાગૃતિ અને લુપ્ત થતી પ્રજાતિઓના સંરક્ષણનું મહત્વપૂર્ણ આંતરરાષ્ટ્રીય કેન્દ્ર છે.

સ્વિમિંગ માત્ર એક રમત નથી, પણ જીવનરક્ષક કૌશલ્ય પણ છે. પ્રાચીન ઇજિપ્ત અને ભારતમાં તેના પુરાવા મળે છે. 19મી સદીમાં ગ્રેટ બ્રિટનમાં સંસ્થાકીય રમત બની. 1896ની એથેન્સ ઓલિમ્પિક્સમાં પુરુષો માટે અને 1912ની સ્ટોકહોમ ઓલિમ્પિક્સમાં મહિલાઓ માટે તેનો સમાવેશ થયો. 1908માં FINA (હાલ વર્લ્ડ એક્વાટિક્સ) ની સ્થાપના થઈ. 50 મીટર પુલમાં સ્પર્ધાઓ ચાર શૈલીઓમાં યોજાય છે, જેમાં નિયમોનું ચુસ્તપણે પાલન જરૂરી છે.

ન્યૂઝીલેન્ડમાં જોવા મળતો `કાકાપો' પોપટની પ્રજાતિનો હોવા છતાં, તેનું શરીર ભારે હોવાથી તે ઉડી શકતો નથી. તે જમીન પર ચાલે છે અથવા ઝાડ પર ચડે છે. તેની ખાસિયત એ છે કે તેના શરીરમાંથી મધ જેવી સુગંધ આવે છે, જે તેને અન્ય પક્ષીઓથી અલગ પાડે છે. આ શાકાહારી પક્ષી 60 થી 90 વર્ષ સુધી જીવી શકે છે. `કાકાપો રિકવરી પ્રોગ્રામ' દ્વારા તેને શિકારી પ્રાણીઓથી બચાવવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે.