પાકિસ્તાનના સેના પ્રમુખ ફિલ્ડ માર્શલ અસીમ મુનીરે દેશના 4 મોટા પ્રાંતોને નાના હિસ્સાઓમાં વહેંચીને 12 થી 15 નવા પ્રાંત બનાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આ પ્રસ્તાવનો ઉદ્દેશ્ય વસ્તી અને ભૌગોલિક અસંતુલનને દૂર કરવાનો અને વહીવટી કાર્યક્ષમતા વધારવાનો છે. હાલમાં, પંજાબ, સિંધ, ખૈબર પખ્તુનખ્વા અને બલુચિસ્તાન એમ 4 પ્રાંતો છે, જેમાં પંજાબની વસ્તી સૌથી વધુ છે. આ વિભાજનથી રાજકીય સત્તાનું સંતુલન બદલાઈ શકે છે અને કેન્દ્ર સરકારનો પ્રભાવ વધી શકે છે. જોકે, ખૈબર પખ્તુનખ્વા અને બલુચિસ્તાનમાં ચાલી રહેલી અશાંતિ વચ્ચે આ પ્રસ્તાવ પાકિસ્તાન માટે જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.

ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષમાં યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ (US) ને મોટો ફટકો પડ્યો છે. કોંગ્રેસનલ રિસર્ચ સર્વિસ (CRS) ના રિપોર્ટ મુજબ, ઓછામાં ઓછા 81 અમેરિકન સૈન્ય વિમાનો અને ડ્રોન નષ્ટ અથવા ક્ષતિગ્રસ્ત થયા છે. આ નુકસાનમાં 45 MQ-9 રીપર ડ્રોન, 12 F-15E સ્ટ્રાઈક ઈગલ જેટ, 7 KC-135 સ્ટ્રેટોટેંકર અને 1 F-35A સ્ટીલ્થ ફાઈટર જેટનો સમાવેશ થાય છે. આ સૈન્ય નુકસાન અને રાજકીય દબાણને કારણે, અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આગામી 3 નવેમ્બરની મિડ-ટર્મ ચૂંટણીઓ પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી ઈરાન પર નવા સૈન્ય હુમલા સ્થગિત કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.

યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં લગભગ 90 વર્ષ બાદ જાહેર મૃત્યુદંડની સજાનું પુનરાગમન થઈ રહ્યું છે. 2009માં ફોર્ટ હૂડ લશ્કરી બેઝ પર 13 લોકોની હત્યા કરનાર પૂર્વ આર્મી ઓફિસર મેજર નિદાલ મલિક હસનને 3 ડિસેમ્બરે ફાયરિંગ સ્ક્વોડ દ્વારા મૃત્યુદંડ આપવામાં આવશે. આ સમગ્ર પ્રક્રિયાનું ટેલિવિઝન પર લાઈવ સ્ટ્રીમિંગ કરવામાં આવશે, જે અમેરિકામાં લગભગ એક સદી પહેલાં બંધ કરાયેલી પ્રથા છે. આ પ્રકારની જાહેર ફાંસી હાલમાં માત્ર ઈરાન, ઉત્તર કોરિયા જેવા દેશોમાં જોવા મળે છે. આ ઘટના યુએસ મિલિટરી બેઝ પર થયેલા સૌથી ઘાતક હુમલાઓ પૈકી એક હતી.

છેલ્લા કેટલાક સમયથી ઘરેલુ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવમાં સતત વધારો અને તેની અછતને કારણે લાકડાની માંગમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. આ કારણે, જે લાકડાનો ઉપયોગ અગાઉ માત્ર ગામડાઓમાં થતો હતો, તે હવે શહેરી વિસ્તારોમાં પણ વૈકલ્પિક ઇંધણ તરીકે વપરાઈ રહ્યા છે. અગાઉ 20 કિલો લાકડાનો ભાવ આશરે રૂ. 100 હતો, જે હવે વધીને રૂ. 140-150 સુધી પહોંચી ગયો છે. આ ભાવવધારાને કારણે સામાન્ય પરિવારોનું બજેટ ખોરવાયું છે અને આગામી દિવસોમાં ભાવ હજુ વધવાની શક્યતા છે.

ઈઝરાયલના રાષ્ટ્રપતિ ઈસાક હર્ઝોગે ભારતીય પાયલટ કેપ્ટન સ્મિત મચ્છરને દેશના સર્વોચ્ચ નાગરિક વીરતા પુરસ્કાર 'પ્રેસિડેન્શિયલ એવોર્ડ ફોર સિવિલ હિરોઈઝમ' થી સન્માનિત કરવાની જાહેરાત કરી છે. ગયા સપ્તાહે ફ્લાયદુબઈની ફ્લાઈટ FZ1073 માં, કો-પાયલટ દ્વારા થયેલા પ્રાણઘાતક હુમલા છતાં, ગંભીર રીતે ઘવાયેલા કેપ્ટન મચ્છરે 174 મુસાફરોના જીવ બચાવી સાઉદી અરેબિયામાં વિમાનનું સુરક્ષિત ઈમરજન્સી લેન્ડિંગ કરાવ્યું હતું. રાષ્ટ્રપતિ હર્ઝોગે તેમની અસાધારણ બહાદુરી અને સૂઝબૂઝની પ્રશંસા કરી હતી. આ એવોર્ડ 7 ઓક્ટોબરના હુમલા બાદ શરૂ કરાયો છે. વડાપ્રધાન નેતન્યાહૂએ પણ કેપ્ટન મચ્છરને 'હીરો' ગણાવી સ્વતંત્રતા દિન સમારોહનું નિમંત્રણ આપ્યું.

મહારાષ્ટ્ર, ગુજરાત સહિત દેશના અનેક ભાગોમાં દુષ્કાળ જેવી સ્થિતિને કારણે લીંબુના ઉત્પાદન પર માઠી અસર પડી છે. મુંબઈની APMC માર્કેટમાં લીંબુનો હોલસેલ ભાવ ૭૦ થી ૧૫૦ રૂપિયા પ્રતિ કિલો છે, જ્યારે છૂટક બજારમાં એક લીંબુ ૧૦ થી ૧૫ રૂપિયામાં વેચાઈ રહ્યું છે. આ ભાવ વધારાને કારણે લીંબુ કરતાં મોસંબી સસ્તી થઈ ગઈ છે. વેપારીઓના મતે, આવતા ચોમાસા સુધી ભાવ ઘટવાની શક્યતા નથી. આંધ્ર પ્રદેશમાંથી હાલ લીંબુની આવક થઈ રહી છે, જ્યારે અહિલ્યાનગર બાજુથી નવેમ્બરમાં આવક શરૂ થવાની શક્યતા છે.

UPI વ્યવહારો માટે નવા મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) માળખાના અમલીકરણની તારીખ ૧૫ ઓક્ટોબરથી લંબાવીને ૧ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૭ સુધી મોકૂફ રાખવામાં આવે તેવી શક્યતા છે. આ નિર્ણય વેપારીઓને તૈયારી માટે વધુ સમય આપવાના હેતુથી લેવાઈ શકે છે. નવા માળખા હેઠળ, રૂ. ૨,૦૦૦ થી વધુના વ્યક્તિ-થી-વેપારી (P2M) UPI વ્યવહારો પર ૦.૪% MDR વસૂલવાનો પ્રસ્તાવ છે. જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટે આ માળખા પર સ્ટે આપવાનો ઇનકાર કર્યો છે અને કેન્દ્ર સરકાર, RBI તથા NPCI ને નોટિસ પાઠવી છે. પેમેન્ટ એગ્રીગેટર્સ પણ આ MDR માંથી પોતાના હિસ્સા માટે બેંકો સાથે વાટાઘાટો કરી રહ્યા છે.

મુંબઈમાં ડુંગળીના ભાવમાં અચાનક વધારો થતાં સામાન્ય જનતાના કિચન બજેટ પર અસર પડી છે. રિટેલમાં ડુંગળી ૭૦ થી ૮૦ રૃપિયે કિલોના ભાવે વેંચાઈ રહી છે. મહારાષ્ટ્રમાં ઓછો વરસાદ, ઉત્પાદનમાં ઘટાડો અને માથાડીઓ દ્વારા ૫૦ કિલોથી વધુ વજનની ગુણી ન ઉતારવાના નિર્ણયને કારણે ભાવ વધ્યા છે. આ નિર્ણયને લીધે બહારગામથી આવતી ડુંગળી ભરેલી ટ્રકો નવી મુંબઈ APMC માર્કેટને બદલે મુંબઈ અને થાણેની બજારો તરફ વાળવામાં આવી રહી છે, જેના કારણે APMC માર્કેટમાં આવક ઘટી છે અને પુરવઠો ઘટ્યો છે.

GST પરિષદની ૫૭મી બેઠકમાં વેપારીઓ માટે અનેક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો લેવાયા છે. અધિકારીઓ પાસેથી વેપારીઓની ધરપકડ કરવાની સત્તા સંપૂર્ણપણે પાછી ખેંચી લેવામાં આવી છે. ફોજદારી કાર્યવાહી માટેની બાકી વેરાની મર્યાદા રૂ. ૧ કરોડથી વધારીને રૂ. ૫ કરોડ કરવામાં આવી છે. મોટાભાગના રીફંડની પ્રક્રિયા ઝડપી બનાવી માત્ર ત્રણ દિવસમાં પૂર્ણ કરવાનો નિર્ણય લેવાયો છે. આ નિર્ણયો પહેલી એપ્રિલ ૨૦૨૭થી લાગુ થશે. આ ઉપરાંત, કર્મચારીઓ માટે લીધેલા હેલ્થ અને લાઈફ ઈન્સ્યોરન્સ પર ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ (ITC) મળશે, અને ફ્રી સેમ્પલ તથા એક્સપાયરી સ્ટોક પર પણ ITC મળશે. આ પગલાંથી વેપારીઓને મોટી રાહત મળશે.

કેન્દ્ર સરકારે તમામ નોન-શિડ્યુલ્ડ કેન્સર વિરોધી દવાઓ માટે ટ્રેડ માર્જિનને એમઆરપીના 30% સુધી મર્યાદિત કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ નિર્ણયનો મુખ્ય ઉદ્દેશ દવાઓ પર લેવાતા અતિશય નફાને નિયંત્રિત કરવાનો અને જીવનરક્ષક દવાઓને વધુ પરવડે તેવી બનાવવાનો છે. આ પગલાંથી 110 કેન્સર વિરોધી દવાઓના ભાવ ઘટશે, જેનાથી દર્દીઓને વાર્ષિક લગભગ ₹2500 કરોડની બચત થવાની ધારણા છે. સુપ્રીમ કોર્ટે પણ કેન્સરની દવાઓની ઊંચી કિંમતો અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી, જ્યાં એક દવાની MRP ₹2700 હતી પરંતુ રિટેલ વિક્રેતાને ₹27000માં વેચાઈ રહી હતી.

યમનના હુથી બળવાખોરોએ સાઉદી અરેબિયાના આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ પર બેલિસ્ટિક મિસાઇલો અને ડ્રોનથી હુમલા કર્યા છે. આ હુમલાઓમાં અનેક નાગરિકોના મોત થયા છે અને ૨૮ લોકો ઘાયલ થયા છે. હુમલાના કારણે એરપોર્ટ બંધ કરવાની ફરજ પડી હતી અને આંતરરાષ્ટ્રીય વિમાન વ્યવહારને પણ મોટો ફટકો પડ્યો છે. સાઉદી વિશ્વનું સૌથી મોટું ઓઇલ એક્સ્પોર્ટર હોવાથી તેના પરના હુમલાના લીધે ક્રૂડ ઓઇલમાં પણ ઉછાળો નોંધાયો છે. ભારત સરકારે સાઉદીમાં રહેતા ભારતીયોને સાવચેતી રાખવાની ચેતવણી જારી કરી છે.

મુંબઈ ઝવેરી બજારમાં સોના-ચાંદીના ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, જ્યારે પ્લેટીનમના ભાવમાં ફરી વધારો થયો છે. વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ૫% નો ઉછાળો આવતાં તે ૧૦૫ ડોલર પ્રતિ બેરલને પાર કરી ગયું છે. અમેરિકામાં ક્રૂડનો સ્ટોક ઘટવા અને વાવાઝોડાના કારણે ઉત્પાદન ઘટવાના અહેવાલો છે. ચીન દ્વારા સપ્ટેમ્બરમાં ૨૩ ટન સોનાની ખરીદી કરવામાં આવી છે, જે છેલ્લા ૩ વર્ષનો રેકોર્ડ છે. રશિયાનું તેલ મોંઘુ થતાં ભારતીય ઈમ્પોર્ટરો મધ્ય-પૂર્વ તરફ વળી રહ્યા છે.

અમેરિકાએ ભારતીય IT કંપનીઓ TCS, ઇન્ફોસિસ, વિપ્રો, HCL, કોગ્નિઝન્ટ તેમજ માઇક્રોસોફ્ટ, એડોબ અને કેપજેમિની જેવી કંપનીઓ માટે ગ્રીન કાર્ડ સ્પોન્સરશિપ પર તાત્કાલિક અસરથી પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. અમેરિકન નાગરિકોને નોકરીઓમાં પ્રાથમિકતા આપવાના હેતુથી આ કડક પગલું લેવાયું છે. 'પરમેનન્ટ લેબર સર્ટિફિકેશન પ્રોગ્રામ' (PERM) હેઠળ નવી કે પેન્ડિંગ અરજીઓ પર રોક લગાવાઈ છે. આ નિર્ણયથી ભારતીય IT પ્રોફેશનલ્સ અને કંપનીઓ પર ગંભીર અસર પડશે, કારણ કે કામચલાઉ વિઝા પરથી કાયમી રહેઠાણ મેળવવાનો માર્ગ બંધ થયો છે. આ અહેવાલો બાદ ભારતીય IT શેરોમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો.

એર ઈન્ડિયા, એર ઈન્ડિયા એક્સપ્રેસ અને અકાસા એરલાઈન્સે ફ્યુઅલ સરચાર્જમાં વધારો કર્યો છે, જેના કારણે 9 ઓક્ટોબરથી ડોમેસ્ટિક ફ્લાઈટ ટિકિટો મોંઘી થશે. અંતર પ્રમાણે મુસાફરોએ હવે 400 થી 1200 રૂપિયા સુધીનો વધારાનો ચાર્જ ચૂકવવો પડશે. વૈશ્વિક સ્તરે વધતા તણાવને કારણે એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) ના ભાવમાં થયેલા વધારાને પગલે એરલાઈન્સ કંપનીઓએ આ નિર્ણય લીધો છે. અગાઉથી ટિકિટ બુક કરાવનારા મુસાફરો પર આ ફેરફારની કોઈ અસર થશે નહીં.

અમેરિકાના મિનેસોટા રાજ્યના ફેરફીલ્ડ શહેરમાં ISISના આતંકવાદી શેખદમ અબ્દુલ્લાહી મેહમ્મદ દ્વારા એક મોલમાં એકે-૪૭ વડે ઓછામાં ઓછા ૬૦ લોકોને મારી નાખવાની યોજના ઘડવામાં આવી હતી. ફેડરલ બ્યુરો ઓફ ઇન્વેસ્ટીગેશન (FBI)ના ચીફ કાશ પટેલે જણાવ્યું કે, FBIના સ્ટિંગ ઓપરેશન અને એજન્ટ્સની સતર્કતાને કારણે આ હુમલો નિષ્ફળ બનાવાયો. મોહમ્મદે FBIના અન્ડરકવર એજન્ટ પાસેથી હથિયાર ખરીદ્યા હતા અને નિર્દોષ લોકોની હત્યા કરવાની યોજના કબૂલી હતી. તેને તેના નિવાસસ્થાનેથી પકડી લેવાયો છે અને ફેડરલ કોર્ટમાં રજૂ કરાયો છે.

અમેરિકી પ્રમુખ ડૉનાલ્ડ ટ્રમ્પના પ્રયાસો છતાં રશિયા-યુક્રેન વચ્ચે શાંતિ સ્થાપિત થઈ શકી નથી. હવે ભારતે આ દિશામાં પહેલ કરી છે અને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ યુદ્ધ બંધ કરાવવા માટે પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે. રશિયા અને યુક્રેન બંનેએ ભારતના પ્રસ્તાવ પર સકારાત્મક પ્રતિક્રિયા આપી છે. રશિયાના પ્રવક્તા દિમિત્રી પેસ્કોવે ભારતના યોગદાનનું સ્વાગત કર્યું છે, જ્યારે યુક્રેનના વિદેશમંત્રી એન્ડ્રી સીબીહાએ ભારતના યુદ્ધ વિરામ પ્રસ્તાવને સૌથી વ્યાપક ગણાવ્યો છે. આ પ્રસ્તાવમાં ઊર્જા અને માળખાકીય સુવિધાઓ પર હુમલા બંધ કરવા, બ્લેક-સીમાંથી વેપાર ચાલુ રાખવા અને કોમર્શિયલ શિપિંગને સુરક્ષિત કરવાનો સમાવેશ થાય છે.

અમેરિકાના પૂર્વ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફરી એકવાર નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર માટે દાવો કર્યો છે. તેમણે જણાવ્યું કે તેમણે આઠ યુદ્ધો અટકાવ્યા છે, તેથી આ પુરસ્કાર તેમને મળવો જોઈએ. ટ્રમ્પે કહ્યું કે ૨૦૨૬નો નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર વેનેઝૂએલાના વિપક્ષી નેતા મારિયા કોરિના મચાડોને મળ્યો હતો, જે તેમણે ટ્રમ્પને અર્પણ કર્યો હતો. ટ્રમ્પે ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ શમાવવાનો પણ દાવો કર્યો હતો, જોકે ભારતે આ વાતનો ઇનકાર કર્યો છે. ટ્રમ્પે ઇરાન સાથે છેડેલા યુદ્ધને યોગ્ય ગણાવ્યું.

પાકિસ્તાન સરકારે તેની આર્થિક સ્થિતિ સુધારવાના પ્રયાસોના ભાગરૂપે BS-20 ગ્રેડના સિનિયર અધિકારી મરિયમ કિયાનીને આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય ભંડોળ (IMF) માં સિનિયર એડવાઈઝર તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે. આ નિમણૂક 3 વર્ષના સમયગાળા માટે ડેપ્યૂટેશન ધોરણે વોશિંગ્ટન ડીસી સ્થિત IMFના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટરના પદ માટે કરવામાં આવી છે. વડાપ્રધાન કાર્યાલયની સમિતિએ ત્રણ નામો શોર્ટલિસ્ટ કર્યા હતા, જેમાંથી મરિયમ કિયાનીની પસંદગી તેમના 18 વર્ષના વહીવટી અનુભવને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવી છે. આ નિમણૂક IMFની મંજૂરી બાદ અમલી બનશે.

સાઉદી અરેબિયાની રાજધાની રિયાધમાં કિંગ ખાલિદ ઈન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પર હૂતી લડાકુઓ દ્વારા બે બેલેસ્ટિક મિસાઈલોથી ભીષણ હુમલો કરવામાં આવ્યો છે. આ હુમલા બાદ એરપોર્ટને તાત્કાલિક અસરથી બંધ કરી દેવાયું છે અને તમામ ફ્લાઈટ્સ રદ કરાઈ છે. મુસાફરોને પોતાનો સામાન છોડીને સ્થળ છોડવાનો આદેશ અપાયો હતો. હૂતી પ્રવક્તા યાહ્યા સારીએ હુમલાની જવાબદારી સ્વીકારી અને મક્કા-મદીના સિવાયના સાઉદી એરસ્પેસમાં ફ્લાઈટ્સ ન ઉડાડવાની ચેતવણી આપી છે. અગાઉના હુમલાઓમાં પણ વિદેશી નાગરિકોના મોત થયા હતા.

કેનેડિયન કવિયત્રી અને લેખિકા એન કાર્સનને સાહિત્યના પ્રતિષ્ઠિત 2026 નોબેલ પુરસ્કારથી નવાજવામાં આવ્યા છે. સ્વીડિશ એકેડેમીએ તેમના સાહસિક અને સંશોધનાત્મક કાર્ય માટે આ સન્માન જાહેર કર્યું છે, જે શાસ્ત્રીય પરંપરાઓ સાથે રમતિયાળ સંવાદ સાધીને સમકાલીન સાહિત્ય માટે નવું પરિમાણ ઊભું કરે છે. કાર્સન, જેમનો જન્મ 1950માં ટોરોન્ટોમાં થયો હતો, તેઓ કવિતા, ગદ્ય અને ઇતિહાસની સીમાઓ ભૂંસીને નવી સાહિત્યિક પરંપરાઓ સર્જે છે. તેમનું કાર્ય ભાષાશાસ્ત્રીય જુસ્સો અને કવિના નવા અર્થો શોધવાના પ્રયાસનું સંયોજન છે, જેણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મહત્ત્વ મેળવ્યું છે.

કેન્દ્ર સરકારે કેન્સરના દર્દીઓને મોટી રાહત આપતા તમામ બિન-સૂચિબદ્ધ એન્ટી-કેન્સર દવાઓ પર ટ્રેડ માર્જિન વધુમાં વધુ 30% સુધી મર્યાદિત કરવાનો આદેશ કર્યો છે. આ નિર્ણય બ્રાન્ડેડ, જેનેરિક, દેશી અને આયાતી દવાઓ સહિત તમામ પર લાગુ પડશે. આ પગલાથી કેન્સરની કેટલીક દવાઓના MRPમાં 70% સુધીનો ઘટાડો શક્ય બનશે, જેનાથી દર્દીઓને વાર્ષિક આશરે ₹2,500 કરોડની બચત થશે. આ નિર્ણયનો મુખ્ય હેતુ દવાઓના ભાવમાં રહેલા અતિશય નફાને કાબૂમાં લઈને સારવારનો ખર્ચ ઘટાડવાનો છે, જેથી સામાન્ય માણસને સસ્તી આરોગ્ય સેવાઓ મળી રહે.

સાઉદી અરેબિયાના બે ઍરપૉર્ટ, આભા ઇન્ટરનેશનલ ઍરપૉર્ટ અને રિયાધના કિંગ ખાલિદ ઇન્ટરનેશનલ ઍરપૉર્ટ પર હુથી વિદ્રોહીઓએ ડ્રોન અને મિસાઇલથી હુમલો કર્યો, જેમાં 3 લોકોના મોત અને 36 ઘાયલ થયા. મૃતકોમાં મોરોક્કો અને અલ્જીરિયાની મહિલાઓ તેમજ સુદાનનો નાગરિક સામેલ છે. હુથીઓએ વિશ્વની સૌથી મોટી તેલ રિફાઇનરી અરામકો પર પણ હુમલાનો દાવો કર્યો. જવાબમાં, સાઉદીના નેતૃત્વ હેઠળના ગઠબંધને યમનમાં હુથીઓના 80થી વધુ સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર એરસ્ટ્રાઇક કરી અને મિસાઇલ લોન્ચ સાઇટ નષ્ટ કરી.

નવી દિલ્હીના ભારત મંડપમ ખાતે કેન્દ્રીય નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારામનના અધ્યક્ષપદે 57મી GST કાઉન્સિલની બેઠક યોજાઈ. આ બેઠકમાં GST વ્યવસ્થાને વધુ સરળ અને વ્યવસાય-અનુકૂળ બનાવવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો. GST વિવાદોના ઉકેલ, ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ (ITC) ના સરળ પ્રવાહ, અને કર પાલનનો સમય તથા ખર્ચ ઘટાડવા માટે 5-મુદ્દાનો સુધારા પ્લાન રજૂ કરાયો. GSTના મુખ્ય ઉદ્દેશ્યોમાં એક રાષ્ટ્ર-એક કર-એક બજાર, કેસ્કેડિંગ અસર દૂર કરવી, અને કર માળખું સરળ બનાવવાનો સમાવેશ થાય છે.

UPI પેમેન્ટ પર મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) લાગુ થવાની તારીખ નજીક આવતા, NPCI 15 ઓક્ટોબર પહેલાં અંતિમ નિર્ણય લેશે. રૂ. 2000થી વધુના કેટલાક UPI લેણ-દેણ પર 0.4% MDR લાગુ થવાની હતી, પરંતુ ઉદ્યોગ જગતે જાન્યુઆરી 2027 સુધી મુદત લંબાવવાની માંગ કરી છે. તૈયારીઓનો અભાવ, સ્પષ્ટ નીતિઓનો અભાવ અને તહેવારોની સિઝનમાં વેપારીઓ પર વધારાના બોજની ચિંતાને કારણે આ માંગ કરવામાં આવી છે. NPCIના નિર્ણય પર સૌની નજર રહેશે.

અબજોપતિ ઈલોન મસ્કે ભારતમાં સ્ટારલિંક સેવાને 'અમુક ઉદ્યોગપતિઓ' દ્વારા બ્લોક કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. આ દાવાને કેન્દ્ર સરકારે સખત શબ્દોમાં નકારી કાઢ્યો છે અને તેને પાયાવિહોણો ગણાવ્યો છે. કેન્દ્રીય સંચાર મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારતમાં તમામ ટેલિકોમ સેવાઓ માટે સમાન અને બિન-પક્ષપાતી અધિકૃતતા માળખું છે. અત્યાર સુધીમાં ત્રણ GMPCS કંપનીઓને ટેલિકોમ લાઇસન્સ અપાયા છે અને સુરક્ષા મૂલ્યાંકનની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે. સ્પેક્ટ્રમ ફાળવણી માટે આ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થવી જરૂરી છે, અને તમામ કંપનીઓ નિયમનકારી સ્તરે સમાન તબક્કે છે.

આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના આગમનથી ડિજિટલ પ્રોપર્ટીના વેપારમાં ભારે ઘટાડો થયો છે, જેના પરિણામે અમદાવાદમાં 30% થી વધુ IT પ્રોફેશનલ્સની નોકરીઓ જોખમમાં મુકાઈ છે. AI ઓટોમેશનને કારણે વેબસાઇટ અને એપ્લિકેશન નિર્માણ જેવી પ્રક્રિયાઓ હવે ગણતરીની મિનિટોમાં અને ઓછા ખર્ચે શક્ય બની છે. આના કારણે ઓરેકલ, એમેઝોન, માઈક્રોસોફ્ટ જેવી વૈશ્વિક અને વિપ્રો, ટીસીએસ જેવી ભારતીય કંપનીઓમાં હજારો કર્મચારીઓની છટણી થઈ છે. અમદાવાદમાં અંદાજે 45,000 IT પ્રોફેશનલ્સને નોકરી ગુમાવવાનો ભય છે, અને જુનિયર લેવલ પર ભરતીઓ લગભગ બંધ થઈ ગઈ છે.

અમેરિકાના પૂર્વ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફરી એકવાર નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર માટે દાવો કર્યો છે. વ્હાઇટ હાઉસ ખાતે તેમણે જણાવ્યું કે, તેમણે 8 જેટલા યુદ્ધો અને સંઘર્ષોનો ઉકેલ લાવ્યો છે, જે અન્ય કોઈ પ્રમુખ કરી શક્યા નથી. આ કોઈ બડાઈ નથી, પરંતુ વાસ્તવિક હકીકત છે. જોકે, ફેક્ટ-ચેકર્સ તેમના આ દાવાઓને વારંવાર પડકારે છે અને જણાવે છે કે ટ્રમ્પ જે સંઘર્ષોનો ઉકેલ લાવ્યા હોવાનો દાવો કરે છે તે ઔપચારિક યુદ્ધો નહોતા. આ ઉપરાંત, ટ્રમ્પે રશિયામાં પ્લેગની ઘટના પર પણ નિવેદન આપ્યું હતું.

રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાના આંકડા મુજબ, ઓગસ્ટમાં NBFCએ વાર્ષિક ધોરણે ૧૫.૮% ધિરાણ વૃદ્ધિ નોંધાવી, જે બેંકોની ૧૮.૮% વૃદ્ધિ કરતાં ઓછી છે. NBFCના રિટેલ ધિરાણમાં ૨૨%નો વધારો થયો, જેમાં ગોલ્ડ લોનમાં ૬૯.૧%નો જંગી ઉછાળો જોવા મળ્યો. હાઉસિંગ લોનમાં ૧૨.૧% અને કન્ઝ્યુમર ડ્યુરેબલ્સ લોનમાં ૫૬.૪% વૃદ્ધિ થઈ. કૃષિ ધિરાણમાં ૧૭.૪% અને ઉદ્યોગ ક્ષેત્રમાં ૮.૪% વૃદ્ધિ નોંધાઈ.

નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ના બીજા ત્રિમાસિક ગાળામાં મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સની એસેટ્સ અંડર મેનેજમેન્ટ (AUM)માં લગભગ ૫ ટકાનો વધારો થયો છે, જે રૂ. ૮૭.૨ લાખ કરોડ સુધી પહોંચી છે. આ વૃદ્ધિ છેલ્લા ત્રણ ત્રિમાસિક ગાળામાં સૌથી વધુ છે. ઇક્વિટી માર્કેટમાં અસ્થિરતા અને લાર્જકેપ સેગમેન્ટમાં નુકસાન છતાં, વિવિધ કેટેગરીઓમાં મજબૂત ઇનફ્લો, ખાસ કરીને ડેટ ફંડ્સ અને સિસ્ટમેટિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાન (SIP) દ્વારા થયેલા રોકાણને કારણે આ વૃદ્ધિ શક્ય બની છે. જુલાઈ-ઓગસ્ટ દરમિયાન એક્ટિવ ઇક્વિટી સ્કીમ્સમાં રૂ. ૫૪,૦૦૦ કરોડ અને કુલ રૂ. ૨.૮ લાખ કરોડનો નેટ ઇનફ્લો નોંધાયો હતો.

મુંબઈ અને અમદાવાદ ઝવેરી બજારમાં સોના, ચાંદી અને પ્લેટીનમના ભાવમાં ઘટાડો નોંધાયો છે. વૈશ્વિક બજારમાં ડોલર ઈન્ડેક્સ ઉંચકાતાં ફંડો દ્વારા સોનાનું વેચાણ વધ્યું છે, જેના કારણે ભાવ ઘટ્યા છે. જોકે, ચીન દ્વારા સોનાની ખરીદી વધારવામાં આવી રહી છે. બીજી તરફ, હોર્મુઝ રુટ પર ઈરાનના હુમલા વધતાં અને અમેરિકામાં ક્રૂડનો સ્ટોક ઘટતાં બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ ૧૦૦ ડોલર પાર પહોંચ્યા છે. લંડન બુલિયન માર્કેટ એસોસિએશન દ્વારા આગામી બાર મહિનામાં સોનાના ભાવ ૫૦૦૦ ડોલર પ્રતિ ઔંસ સુધી પહોંચવાની આગાહી કરવામાં આવી છે.