આ લેખ ભારતીય જ્ઞાન પરંપરામાં સંશોધન (અનુસંધાન)ના ઊંડા અર્થને સમજાવે છે. લેખક જણાવે છે કે સંશોધન માત્ર પ્રયોગશાળાઓ કે પુસ્તકો પૂરતું સીમિત નથી, પરંતુ તે સત્યની શોધ, જ્ઞાનનું મનન, આચરણ અને સમાજ કલ્યાણની એક સાધના છે. ભારતીય વિચારધારામાં 'ઋષિચર્યા' શબ્દ દ્વારા જ્ઞાનની શોધને જીવનનું અનુશાસન બનાવવાની વાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. આધુનિક સંશોધનમાં બાહ્ય લાભોને બદલે જ્ઞાનસર્જન અને માનવકલ્યાણને પ્રાધાન્ય આપવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકાયો છે. ગુરુ-શિષ્ય પરંપરા અને પ્રમાણશાસ્ત્ર્ર જેવી પદ્ધતિઓ જ્ઞાનની સત્યતા અને વિશ્વસનીયતા સુનિશ્ચિત કરે છે.

ભારતીય શેરબજાર સપ્તાહના અંતિમ દિવસે તેજી સાથે બંધ થયું. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પ્રશાસનના IT કંપનીઓ TCS, Infosys, Wipro અને HCLTech ને ગ્રીન કાર્ડ સંબંધિત PERM પ્રોગ્રામમાંથી સસ્પેન્ડ કર્યા બાદ પણ, શુક્રવારે ભારતીય શેરબજારમાં IT શેરોમાં વધારો જોવા મળ્યો. બપોરે 3.30 કલાકે સેન્સેક્સ 879.09 પોઇન્ટના વધારા સાથે 72,472.33 પર અને નિફ્ટી 288.65 પોઇન્ટના વધારા સાથે 22,520.45 પર બંધ થયા. વ્યાપક ખરીદી વચ્ચે IT ક્ષેત્ર ચમક્યું, નિફ્ટી IT ઇન્ડેક્સ 3.2% વધ્યો.

ગુરુવારે, 99.9 ટકા શુદ્ધ સોનાનો ભાવ ₹3,600 વધીને ₹1.52 લાખ પ્રતિ 10 ગ્રામ થયો, જે બે સત્રોના ઘટાડા બાદ એક નવો વળાંક દર્શાવે છે. શુક્રવારે, સોનાના ભાવમાં ₹1,140નો વધારો જોવા મળ્યો, જેમાં 22 કેરેટ સોનાનો ભાવ ₹1,38,150 અને 18 કેરેટ સોનાનો ભાવ ₹1,13,030 થયો. તહેવારોની મોસમ પહેલા દાગીનાની માંગ વધવાની અપેક્ષાએ ઝવેરીઓ ખરીદી વધારી રહ્યા છે. વૈશ્વિક બજારમાં સોનાનો ભાવ $4,111.94 પ્રતિ ઔંસ રહ્યો, જ્યારે ચાંદીમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો.

8 ઓક્ટોબરે સોના-ચાંદીના ભાવમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો. ઈન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશન (IBJA)ના જણાવ્યા અનુસાર, 10 ગ્રામ 24 કેરેટ સોનું ₹304 ઘટીને ₹1,47,463 થયું, જ્યારે એક કિલો ચાંદી ₹2,821 ઘટીને ₹2,18,045 પર આવી ગઈ. આ વર્ષે સોના-ચાંદીના ભાવમાં સતત ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળી રહ્યો છે, જેમાં સોનું તેના સર્વોચ્ચ સ્તરથી ₹28,658 અને ચાંદી ₹1.68 લાખ સસ્તી થઈ છે.

આચાર્ય ચાણક્યની ચાણક્ય નીતિ અનુસાર, વ્યક્તિએ ઘર બનાવવા માટે એવી જગ્યા પસંદ કરવી જોઈએ જ્યાં સન્માન મળે, આવકનું સાધન હોય, વિશ્વાસુ ભાઈ-બંધુ કે સંબંધીઓ હોય અને શીખવાની તથા વિકાસની તકો ઉપલબ્ધ હોય. જ્યાં અપમાન, આર્થિક મુશ્કેલીઓ, સામાજિક એકલતા અને જ્ઞાનનો અભાવ હોય, તેવી જગ્યાએ રહેવાથી આત્મવિશ્વાસ ઘટે છે અને જીવનમાં મુશ્કેલીઓ આવે છે. ચાણક્ય નીતિ માત્ર રહેઠાણની પસંદગી જ નહીં, પરંતુ સુખી અને સફળ જીવન માટે યોગ્ય વાતાવરણના મહત્વ પર ભાર મૂકે છે.

ભારતીય શેરબજારમાં સતત બે દિવસની વેચવાલી બાદ આજે તેજી જોવા મળી રહી છે. સવારે 9:30 વાગ્યે, સેન્સેક્સ 424.35 પોઈન્ટ વધીને 72,017.59 પર ખુલ્યો, જ્યારે નિફ્ટી 138.15 પોઈન્ટ ઘટીને 22,369.95 પર ખુલ્યો. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઘટાડો અને યુએસ બોન્ડ યીલ્ડમાં નરમાઈથી બજારને રાહત મળી છે. જોકે, એશિયન બજારોમાં નબળાઈ જોવા મળી રહી છે. TCS અને Infosys જેવા IT શેરો પર ધ્યાન રહેશે કારણ કે યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ લેબરે PERM પ્રોગ્રામ હેઠળ કેટલીક IT કંપનીઓને સસ્પેન્ડ કરી છે.

ભારતીય શેરબજારમાં RBIની નાણાકીય નીતિ જાહેર થયા બાદ સાવચેતીનું વલણ જોવા મળ્યું, જેમાં રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરીને 5.50% કરાયો છે અને નીતિ વલણને "કેલિબ્રેટેડ ટાઇટનિંગ" તરફ વાળવામાં આવ્યું છે. આ નિર્ણયને પગલે વ્યાજદર આધારિત ક્ષેત્રો જેવા કે બેન્કિંગ, એનબીએફસી, રિયલ્ટી અને ઓટોમાં વેચવાલીનું દબાણ વધ્યું હતું. અગાઉના સત્રોમાં થયેલી તેજી બાદ રોકાણકારોએ નફાવસૂલી કરતાં સેન્સેક્સ અને નિફ્ટીમાં ઘટાડો નોંધાયો હતો. જોકે, બેન્કિંગ શેરોમાં નીચલા સ્તરે ખરીદી આવતા બજારનો ઘટાડો મર્યાદિત રહ્યો હતો. FIIs ની સતત વેચવાલી અને ક્રૂડ ઓઈલના ઊંચા ભાવ બજાર માટે ચિંતાનો વિષય બન્યા છે.

ગુરુવારે ભારતીય શેરબજારમાં ભારે ઘટાડો જોવા મળ્યો, જેમાં સેન્સેક્સ 1200 પોઈન્ટથી વધુ ઘટીને 71,400 ની નીચે બંધ થયો અને નિફ્ટી 50 22,179 ના નવા 52-અઠવાડિયાના નીચલા સ્તરે પહોંચ્યો. આ ઘટાડાને કારણે BSE પર સૂચિબદ્ધ કંપનીઓના બજાર મૂડીમાં આશરે ₹11 લાખ કરોડનો ઘટાડો થયો. આ ઘટાડાના મુખ્ય કારણોમાં આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો, FII દ્વારા આક્રમક વેચવાલી, RBI દ્વારા રેપો રેટમાં વધારો અને કડક વલણ, નબળા વૈશ્વિક સંકેતો અને અદાણી ગ્રુપના શેરોમાં ભારે ઘટાડો સામેલ છે.

આજે શરૂઆતના કારોબારમાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં તેજી જોવા મળી. ડોલરના ભાવમાં ઘટાડો અને અમેરિકાની સેન્ટ્રલ બેંકની પોલિસી મીટિંગની વિગતો જાહેર થતાં બંને ધાતુઓની ચમક વધી છે. MCX પર ડિસેમ્બર એક્સપાયરીવાળો ગોલ્ડ ફ્યુચર્સ 557 રૂપિયા વધીને 1,49,660 રૂપિયા પ્રતિ 10 ગ્રામ અને ફેબ્રુઆરી 2027 એક્સપાયરીવાળો ગોલ્ડ ફ્યુચર્સ 705 રૂપિયા વધીને 1,51,880 રૂપિયા પ્રતિ 10 ગ્રામ થયો. ડિસેમ્બર એક્સપાયરીવાળો સિલ્વર ફ્યુચર્સ 327 રૂપિયા વધીને 2,23,888 રૂપિયા પ્રતિ કિલોગ્રામ થયો. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં પણ સોનાના ભાવ વધ્યા છે, જે 2 મહિનાના નીચલા સ્તરેથી બહાર આવવામાં મદદરૂપ થયું.

ભારતીય શેરબજારમાં સતત આઠ સપ્તાહના ઘટાડા બાદ મંગળવારના સત્રમાં તેજી જોવા મળી રહી છે. બેન્કિંગ અને નાણાકીય શેરોમાં મજબૂત ખરીદી, તેમજ મધ્યમ અને નાના કદના શેરોમાં પણ ખરીદીથી બજારમાં સુધારો જોવા મળ્યો છે. આ તેજીને હાલ રાહતરૂપ સુધારા તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. વૈશ્વિક સ્તરે અમેરિકાના નબળા રોજગાર આંકડાઓએ વ્યાજદરમાં વૃદ્ધિની ચિંતા ઘટાડી છે. જોકે, વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારોની વેચવાલી અને ક્રૂડ ઓઈલના ઊંચા ભાવ બજાર માટે પડકારરૂપ બની શકે છે. આગામી સત્રોમાં સ્થાનિક ખરીદી અને વિદેશી વેચવાલીની ગતિ બજારની દિશા નક્કી કરશે.

ગુજરાતી વિદ્વાન પંડિત શ્યામજી કૃષ્ણ વર્માએ આંતરરાષ્ટ્રીય પત્રકારત્વ ક્ષેત્રે ક્રાંતિકારી યોગદાન આપ્યું. ‘ધ ઇન્ડિયન સોશ્યોલોજિસ્ટ’ જેવા પ્રકાશન દ્વારા તેમણે સ્વાધીનતા અને સમાજવિદ્યાના સિદ્ધાંતોનો પ્રચાર કર્યો. લંડનમાં ‘ઇન્ડિયા હાઉસ’ની સ્થાપના કરીને તેમણે ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને પ્રોત્સાહન આપ્યું. તેમના લખાણોમાં બ્રિટિશ દમનખોરીની ટીકા અને ભારતમાં સ્વતંત્રતા ચળવળને વેગ આપવા પર ભાર મુકવામાં આવ્યો. આ પત્રકારત્વ ફ્રાંસ, જાપાન, અમેરિકા જેવા દેશોમાં પણ પ્રભાવિત રહ્યું, જે ખરા અર્થમાં એક ગુજરાતી પંડિતની આંતરરાષ્ટ્રીય ઓળખ બની.

મહાન ભૌતિકશાસ્ત્રી નીલ્સ બૉહર તેમના અસાધારણ મગજ, સાલસતા અને રમૂજી આદતો માટે જાણીતા હતા. ફિલ્મોમાં ભૌતિકશાસ્ત્રના નિયમોનું અપમાન થતાં તેઓ ગુસ્સે થતા, તો આઈન્સ્ટાઈન સાથે ક્વોન્ટમ ફિઝિક્સની ચર્ચામાં રસ્તો ભૂલી જતા. તેમને 1922માં પરમાણુ બંધારણ અને વિકિરણ પરના કાર્ય બદલ ભૌતિકશાસ્ત્રનું નોબેલ પારિતોષિક મળ્યું. તેની ભેટમાં તેમને કાર્લ્સબર્ગ કંપની તરફથી ઘર સુધી બિયરની પાઇપલાઇન મળી હતી. યુદ્ધ પછી તેમણે પરમાણુ ઊર્જાના શાંતિપૂર્ણ ઉપયોગની હિમાયત કરી, જેના માટે તેમને 'એટમ્સ ફોર પીસ એવોર્ડ' મળ્યો.

વૃદ્ધાવસ્થા માત્ર ઉંમરનો આંકડો નથી, પણ અનુભવ અને ડહાપણ લાવે છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં, વૃદ્ધો અને તેમના સંતાનો વચ્ચેના સંબંધોમાં સમસ્યાઓ જોવા મળે છે, જેમાં બંને પક્ષોની ભૂમિકા હોઈ શકે છે. આ સ્થિતિને સુધારવા માટે, વૃદ્ધોએ આર્થિક, માનસિક અને ભાવનાત્મક રીતે સ્વાવલંબી બનવું જોઈએ. પોતાના કામ જાતે કરવા, અન્યને બિનજરૂરી રીતે હેરાન ન કરવા અને પોતાના સંતાનો પાસેથી અપેક્ષાઓ ઘટાડવી મહત્વપૂર્ણ છે. શાંતિ અને ખુશી માટે, સંયમ, સ્વીકૃતિ અને નિઃસ્પૃહી ભાવ કેળવવો જરૂરી છે.

તુર્કીના ઇસ્તંબુલમાં આવેલો ટોપકાપી પેલેસ માત્ર એક મહેલ નથી, પરંતુ ઓટ્ટોમન સામ્રાજ્યનો જીવંત ઇતિહાસ છે. 15મીથી 19મી સદી સુધી, આ ભવ્ય મહેલમાંથી એશિયા, યુરોપ અને આફ્રિકા પર ફેલાયેલા વિશાળ સામ્રાજ્યનું શાસન ચાલતું હતું. તેની અદભૂત સ્થાપત્યકળા, રાજકીય ષડ્યંત્રો, વૈભવી જીવનશૈલી અને અમૂલ્ય ઐતિહાસિક ખજાના માટે તે વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે. આ મહેલ ઓટ્ટોમન સામ્રાજ્યની ભવ્યતા અને વૈભવનો સાક્ષી છે.

સુપર માર્કેટ હોય કે સિનેમા હોલ, આપણી આસપાસ વહેતું બેકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિક આપણા વિચારો, નિર્ણયો અને લાગણીઓને અચેતનપણે દિશા આપે છે. આપણે સભાનપણે નિર્ણયો લઈએ છીએ એવું લાગે, પરંતુ આપણું સબકોન્શિયસ માઇન્ડ સંગીત દ્વારા નિયંત્રિત થઈ શકે છે. મોલમાં ધીમું સંગીત વધુ ખરીદી પ્રેરે છે, જ્યારે ફાસ્ટ-ફૂડ રેસ્ટોરન્ટમાં ઝડપી સંગીત ઝડપી જમવા પ્રોત્સાહન આપે છે. માર્કેટિંગ નિષ્ણાતો પણ વાઇન સ્ટોરમાં સંગીતના પ્રકાર દ્વારા ગ્રાહકોની પસંદગી બદલી શકે છે. ફિલ્મોમાં, સંગીત દૃશ્યોના ભાવને અસરકારક રીતે વ્યક્ત કરે છે, લાગણીઓને ઊંડાણપૂર્વક સ્પર્શે છે.

ઓસ્ટ્રેલિયા નજીક કિંગ આઇલેન્ડ પર આવેલી 'ડોલ્ફિન માઇન' વિશે એક અનોખી માન્યતા છે કે તે યુદ્ધોની આગાહી કરે છે. આ માન્યતા ટંગસ્ટન (Tungsten) ધાતુ સાથે જોડાયેલી છે, જેનો ઊંચો ગલનબિંદુ (Melting Point) અને કઠણતા તેને યુદ્ધના સાધનો માટે અત્યંત ઉપયોગી બનાવે છે. ઇતિહાસમાં, જ્યારે પણ આ ખાણ કાર્યરત થઈ, ત્યારે યુદ્ધો શરૂ થયા. આ ખરેખર તો યુદ્ધ સમયે ટંગસ્ટનની વધેલી માંગને કારણે ખાણને ફરી ખોલવામાં આવતી હોવાથી બનતી ઘટના છે, કોઈ આગાહી નહીં.

જિયોના IPOની રાહ જોઈ રહેલા રોકાણકારો માટે ખુશીના સમાચાર છે. રોયટર્સના અહેવાલ મુજબ, આ IPO 21 ઓક્ટોબરે ખુલવાની શક્યતા છે, અને ગ્રે માર્કેટ (GMP)માં તેની સ્થિતિ ઘણી મજબૂત છે, જે ₹151ના સ્તરે પહોંચી ગયું છે. રોડ શો સફળ રહ્યા બાદ, 37,000 કરોડ રૂપિયા સુધીના આ IPOનું કદ ₹27,500 કરોડના દેવું ચૂકવવા અને બાકીની રકમ કોર્પોરેટ કામગીરી માટે ઉપયોગમાં લેવાશે. પ્રાઇસ બેન્ડ ₹1,350-₹1,450 રહેવાની ધારણા છે, જે 12.40-13.40 લાખ કરોડ રૂપિયાના મૂલ્યાંકન તરફ દોરી શકે છે.

૨૧મી સદીમાં 'ડેટા' એક એવી વ્યૂહાત્મક સંપત્તિ તરીકે ઉભરી રહ્યો છે, જે ભૌતિક સ્વરૂપમાં નથી છતાં તેનું મૂલ્ય અખૂટ છે. માનવજાતના ઇતિહાસમાં સંપત્તિના માપદંડ બદલાતા રહ્યા છે, પણ આજનો ડિજિટલ યુગ 'ડેટા'ને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ ગયો છે. આપણે સતત ડેટાનું સર્જન કરીએ છીએ, જે આપણી ડિજિટલ દુનિયાનો અભિન્ન અંગ બની ગયું છે. કાચો ડેટા માહિતી બને છે, અને ઉપયોગી ડેટા નિર્ણય લેવાની શક્તિ પૂરી પાડે છે. AI, આરોગ્ય, વ્યવસાય અને સમાજમાં ડેટાનું મહત્વ વધી રહ્યું છે, પરંતુ તેની ગોપનીયતા અને જવાબદાર ઉપયોગ એક ગંભીર પ્રશ્ન છે.

ભારતીય શેરબજારમાં અગાઉના ઘટાડા બાદ સકારાત્મક શરૂઆતના સંકેતો જોવા મળ્યા છે. વૈશ્વિક બજારોમાંથી મળેલા સુધારાના સંકેતો અને ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં નરમાઈને કારણે રોકાણકારોના સેન્ટિમેન્ટમાં સુધારો થયો છે. અમેરિકામાં વ્યાજદરમાં તાત્કાલિક વધારો થવાની શક્યતામાં ઘટાડો, સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારોની ખરીદી અને જાપાન તથા અમેરિકાના બજારોની તેજી ભારતીય બજાર માટે સકારાત્મક પરિબળો છે. જોકે, વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારોની વેચવાલી અને ભારતીય રૂપિયાનું નબળાઈ પડકારો યથાવત છે. બેન્કિંગ, માહિતી અને પ્રૌદ્યોગિકી જેવા ક્ષેત્રોમાં સુધારાની શક્યતા છે.

સોમવાર, 5 ઓક્ટોબરના રોજ GIFT Nifty ના સકારાત્મક સંકેતો બાદ ભારતીય શેરબજારો તેજી સાથે ખુલ્યા. US સ્ટોક ફ્યુચર્સ અને એશિયન બજારોમાં પણ તેજી જોવા મળી. સેન્સેક્સ 597.09 પોઇન્ટ વધીને 72,506.80 અને નિફ્ટી 164.90 પોઇન્ટ વધીને 22,586.85 પર ખુલ્યો. HDFC બેંક, બજાજ ફાઇનાન્સ, SBI, એક્સિસ બેંક અને RIL જેવા લાર્જ-કેપ શેરોમાં ખરીદી જોવા મળી. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ઊંચા છે, જ્યારે નિક્કી (Nikkei) માં 2.5% નો ઉછાળો આવ્યો. RBI ની MPC બેઠક શરૂ થઈ છે.

મુંબઈ પોર્ટ ઓથોરિટીએ તેના જવાહર દ્વીપ મરીન ઓઈલ ટર્મિનલને ભારતના પ્રથમ પ્લાસ્ટિક-મુક્ત તેલ ટર્મિનલ તરીકે જાહેર કર્યું છે. આ સિદ્ધિ સ્વચ્છતા અભિયાન 2026 દરમિયાન, મહાત્મા ગાંધીની જન્મજયંતિ નિમિત્તે, કેન્દ્રીય મંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલની ઉપસ્થિતિમાં પ્રાપ્ત થઈ. આ પહેલ સિંગલ-યુઝ પ્લાસ્ટિક ઘટાડવાના વ્યાપક પ્રયાસનો ભાગ છે, જે બંદરના ટકાઉ અને જવાબદાર સંચાલન પર ભાર મૂકે છે. મુંબઈ બંદર તેના તમામ ડોક, રહેણાંક વિસ્તારો અને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં પ્લાસ્ટિક ઘટાડવાનું ચાલુ રાખશે.

આફ્રિકાના હાથીઓ પોતાની સારવાર માટે જંગલમાં ઊગતા 35 જાતના છોડ-વેલા અને ચાર પ્રકારની માટી ઓળખી જાણે છે. બે હજાર વર્ષ પહેલાં રોમન પ્રકૃતિવિદ્ ક્લાઉડિયસ એલિનીયસે પણ પ્રાણી-પક્ષીઓ તબીબ વિના પોતાની જાતે સારવાર કરી શકે છે તેવું નોંધ્યું હતું. હાલમાં ‘નેચર’ જર્નલમાં પ્રકાશિત થયેલા સંશોધન મુજબ, કેન્યા-યુગાન્ડાની સરહદે આવેલા માઉન્ટ એલ્ગોન પ્રદેશના હાથીઓ બીમાર પડે ત્યારે ખાસ વનસ્પતિઓ અને માટીનો ઉપયોગ કરે છે. આ જ્ઞાન તેઓ વડીલો પાસેથી શીખે છે, જે માનવજાત માટે પણ પ્રેરણારૂપ છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાના ભાવમાં 3.4% નો ઘટાડો નોંધાયો હોવા છતાં, 3 ઓક્ટોબરે ભારતના મુખ્ય શહેરોમાં સોના-ચાંદીના ભાવ ઊંચા રહ્યા. નિષ્ણાતોના મતે, વ્યાજદરમાં વધારો, મજબૂત યુએસ ડોલર અને બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો નજીકના ભવિષ્યમાં સોનાના ભાવ પર દબાણ લાવી શકે છે. આજે શનિવાર હોવાથી MCX પર ટ્રેડિંગ નહીં થાય, તેથી છેલ્લા ટ્રેડિંગ દિવસના ભાવ જ લાગુ રહેશે. ચાલો, દેશના મોટા શહેરોમાં સોના-ચાંદીના વર્તમાન ભાવ પર એક નજર કરીએ.

આ સૃષ્ટિમાં જેટલા મનુષ્ય એટલા વિચાર, તેથી વૈચારિક મતભેદ સ્વાભાવિક છે. અસહમતિ એટલે માત્ર જુદા વિચારો, જ્યારે વિરોધ તેનો દુશ્મનાવટ સુધી લઈ જાય છે. ઓસ્કાર વાઈલ્ડ અનુસાર, મતભેદ એ બે અલગ મગજ સક્રિય હોવાનો પુરાવો છે, દુશ્મનીનો નહીં. આપણા સંબંધોમાં અહમને સ્થાન આપ્યા વિના, સામેના વ્યક્તિના વિચારોનો આદર કરવો જોઈએ. મુદ્દા કરતાં વ્યક્તિને મહત્વ આપતાં, મતભેદ છતાં સંબંધો ટકાવી રાખવા એ જ સાચી પરિપક્વતા છે.

ઓક્ટોબર મહિનામાં ભારતીય શેરબજારમાં ઊંચી અસ્થિરતા જોવા મળી રહી છે. શરૂઆતમાં દબાણ હોવા છતાં, નીચલા સ્તરે પસંદગીયુક્ત ખરીદીના કારણે બજારમાં સંપૂર્ણ નકારાત્મકતા નથી. સેન્સેક્સ 72,000ની આસપાસ અને નિફ્ટી 22,600ની આસપાસ ટેકાના સ્તર તરીકે મહત્વપૂર્ણ છે. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં નરમાઈ અને સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારોની ખરીદી રાહત આપી રહી છે. વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારોની સતત વેચવાલી મુખ્ય ચિંતા છે. બેન્કિંગ, IT અને કન્ઝ્યુમર ડ્યુરેબલ્સ જેવા ક્ષેત્રોમાં ખરીદી જોવા મળી રહી છે.

ઓરિસ્સાના ભુવનેશ્વર નજીક આવેલું નંદનકાનન નેશનલ પાર્ક, તેના વિશિષ્ટ વાતાવરણ અને દુર્લભ પ્રાણીઓના સંરક્ષણ માટે જાણીતું છે. 1960ના દાયકામાં સ્થપાયેલ આ ઉદ્યાન, 1979માં નેશનલ પાર્ક બન્યું. નંદનકાનન તેના સફેદ વાઘના સફળ પ્રજનન અને સંવર્ધન માટે વિશ્વમાં મોખરે છે. અહીં 157 થી વધુ પ્રજાતિઓના 1500 થી વધુ પ્રાણીઓ, પક્ષીઓ, બોટનિકલ ગાર્ડન અને કાંજિયા તળાવ આવેલા છે. આ પાર્ક પર્યાવરણ જાગૃતિ અને લુપ્ત થતી પ્રજાતિઓના સંરક્ષણનું મહત્વપૂર્ણ આંતરરાષ્ટ્રીય કેન્દ્ર છે.

સ્વિમિંગ માત્ર એક રમત નથી, પણ જીવનરક્ષક કૌશલ્ય પણ છે. પ્રાચીન ઇજિપ્ત અને ભારતમાં તેના પુરાવા મળે છે. 19મી સદીમાં ગ્રેટ બ્રિટનમાં સંસ્થાકીય રમત બની. 1896ની એથેન્સ ઓલિમ્પિક્સમાં પુરુષો માટે અને 1912ની સ્ટોકહોમ ઓલિમ્પિક્સમાં મહિલાઓ માટે તેનો સમાવેશ થયો. 1908માં FINA (હાલ વર્લ્ડ એક્વાટિક્સ) ની સ્થાપના થઈ. 50 મીટર પુલમાં સ્પર્ધાઓ ચાર શૈલીઓમાં યોજાય છે, જેમાં નિયમોનું ચુસ્તપણે પાલન જરૂરી છે.

ન્યૂઝીલેન્ડમાં જોવા મળતો `કાકાપો' પોપટની પ્રજાતિનો હોવા છતાં, તેનું શરીર ભારે હોવાથી તે ઉડી શકતો નથી. તે જમીન પર ચાલે છે અથવા ઝાડ પર ચડે છે. તેની ખાસિયત એ છે કે તેના શરીરમાંથી મધ જેવી સુગંધ આવે છે, જે તેને અન્ય પક્ષીઓથી અલગ પાડે છે. આ શાકાહારી પક્ષી 60 થી 90 વર્ષ સુધી જીવી શકે છે. `કાકાપો રિકવરી પ્રોગ્રામ' દ્વારા તેને શિકારી પ્રાણીઓથી બચાવવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે.

ઘોડા માનવ ઇતિહાસના વફાદાર સાથી રહ્યા છે, અને તેમના વિશે અનેક વૈજ્ઞાનિક તથ્યો છુપાયેલા છે. તેઓ ઊભા-ઊભા પણ ખાસ `સ્ટે એપરેટ્સ' મિકેનિઝમ દ્વારા ગાઢ ઊંઘ લઈ શકે છે. તેમની આંખો ચહેરાની બાજુઓમાં હોવાથી તેઓ લગભગ 360 ડિગ્રી જોઈ શકે છે, ફક્ત સામે અને પાછળ નાના `બ્લાઈન્ડ સ્પોટ' હોય છે. ઘોડા માત્ર નસકોરાંથી શ્વાસ લે છે, ક્યારેય ઊલટી કરી શકતા નથી, અને તેમના દાંત જોઈને ઉંમર જાણી શકાય છે.

ગુજરાતી અને સંસ્કૃત વ્યાકરણમાં 'પ્રાચીન' શબ્દ અત્યંત સમૃદ્ધ અર્થ ધરાવે છે, જે માત્ર સમયની લંબાઇ નહીં, પરંતુ મૂલ્ય, અનુભવ અને પવિત્રતાનો ભાવ પણ સૂચવે છે. સામાન્ય રીતે 'અર્વાચીન' કે 'આધુનિક'ના વિરોધી તરીકે વપરાતો આ શબ્દ, પરંપરા અને સ્થાપત્યમાં ઊંડો અર્થ ધરાવે છે. પ્રાચીન મંદિરો, શિલ્પો અને કિલ્લાઓ આપણી સમૃદ્ધ વિરાસતના પ્રતીક છે. પુરાતત્ત્વશાસ્ત્ર, અભિલેખશાસ્ત્ર, સિક્કાશાસ્ત્ર જેવા વિષયો પ્રાચીન વસ્તુઓનું સંશોધન અને વિશ્લેષણ કરીને આપણને આપણા મૂળ સાથે જોડે છે.