ભારતીય અનુસંધાન: રિસર્ચ નહીં, ઋષિચર્યા - જ્ઞાનની સાધના અને સમાજ કલ્યાણ
આ લેખ ભારતીય જ્ઞાન પરંપરામાં સંશોધન (અનુસંધાન)ના ઊંડા અર્થને સમજાવે છે. લેખક જણાવે છે કે સંશોધન માત્ર પ્રયોગશાળાઓ કે પુસ્તકો પૂરતું સીમિત નથી, પરંતુ તે સત્યની શોધ, જ્ઞાનનું મનન, આચરણ અને સમાજ કલ્યાણની એક સાધના છે. ભારતીય વિચારધારામાં 'ઋષિચર્યા' શબ્દ દ્વારા જ્ઞાનની શોધને જીવનનું અનુશાસન બનાવવાની વાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. આધુનિક સંશોધનમાં બાહ્ય લાભોને બદલે જ્ઞાનસર્જન અને માનવકલ્યાણને પ્રાધાન્ય આપવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકાયો છે. ગુરુ-શિષ્ય પરંપરા અને પ્રમાણશાસ્ત્ર્ર જેવી પદ્ધતિઓ જ્ઞાનની સત્યતા અને વિશ્વસનીયતા સુનિશ્ચિત કરે છે.
ભારતીય અનુસંધાન: રિસર્ચ નહીં, ઋષિચર્યા - જ્ઞાનની સાધના અને સમાજ કલ્યાણ
ગુજરાત સરકાર વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલાં વિવિધ વિભાગોમાં બમ્પર ભરતી કરશે
ગુજરાત સરકાર આગામી વિધાનસભા ચૂંટણીઓને ધ્યાનમાં રાખીને વિવિધ સરકારી વિભાગોમાં ખાલી પડેલી જગ્યાઓ પર બમ્પર ભરતી કરવાની યોજના ધરાવે છે. સામાન્ય વહીવટ વિભાગ (GAD) દ્વારા આ અંગે સત્તાવાર કવાયત શરૂ કરવામાં આવી છે. તમામ સરકારી વિભાગો પાસેથી 30 નવેમ્બર સુધીમાં મંજૂર થયેલી અને ખાલી જગ્યાઓની ચોક્કસ માહિતી મંગાવવામાં આવી છે. આ માહિતી એકત્રિત થયા બાદ તબક્કાવાર ભરતીની જાહેરાતો પ્રસિદ્ધ કરાશે, જેનાથી સરકારી નોકરીની રાહ જોઈ રહેલા હજારો યુવાનોમાં ઉત્સાહનો માહોલ છે.
ગુજરાત સરકાર વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલાં વિવિધ વિભાગોમાં બમ્પર ભરતી કરશે
ચાણક્ય નીતિ: વિદ્યા, સન્માન, કમાણી અને સંબંધો વિનાની જગ્યાએ ઘર ન બનાવવાની સલાહ
આચાર્ય ચાણક્યની ચાણક્ય નીતિ અનુસાર, વ્યક્તિએ ઘર બનાવવા માટે એવી જગ્યા પસંદ કરવી જોઈએ જ્યાં સન્માન મળે, આવકનું સાધન હોય, વિશ્વાસુ ભાઈ-બંધુ કે સંબંધીઓ હોય અને શીખવાની તથા વિકાસની તકો ઉપલબ્ધ હોય. જ્યાં અપમાન, આર્થિક મુશ્કેલીઓ, સામાજિક એકલતા અને જ્ઞાનનો અભાવ હોય, તેવી જગ્યાએ રહેવાથી આત્મવિશ્વાસ ઘટે છે અને જીવનમાં મુશ્કેલીઓ આવે છે. ચાણક્ય નીતિ માત્ર રહેઠાણની પસંદગી જ નહીં, પરંતુ સુખી અને સફળ જીવન માટે યોગ્ય વાતાવરણના મહત્વ પર ભાર મૂકે છે.
ચાણક્ય નીતિ: વિદ્યા, સન્માન, કમાણી અને સંબંધો વિનાની જગ્યાએ ઘર ન બનાવવાની સલાહ
એમેઝોને ભારત સહિત 3 દેશોમાં ફરી ચલાવી છટણીની કાતર
ઈ-કોમર્સ જાયન્ટ એમેઝોને તેના રિટેલ બિઝનેસ વિભાગોમાં આશરે 1,000 વ્હાઇટ-કોલર કર્મચારીઓની છટણી કરી છે. આ નિર્ણયની અસર અમેરિકા, ભારત અને બ્રિટનમાં કામ કરતા કર્મચારીઓ પર પડી છે. કંપનીએ તેના રિટેલ બિઝનેસમાં ફેરફારો અને પુનર્ગઠનના ભાગરૂપે આ પગલું ભર્યું છે, જેનો હેતુ કાર્યક્ષમતા વધારવાનો છે. આ છટણી ગ્રાહક સેવા અને સેલિંગ પાર્ટનર સર્વિસિસ જેવા વિભાગોને અસર કરે છે. આ અગાઉ પણ એમેઝોને મોટા પાયે છટણી કરી ચૂકી છે, જેમાં ગયા વર્ષે લગભગ 30,000 નોકરીઓ ઘટાડવામાં આવી હતી.
એમેઝોને ભારત સહિત 3 દેશોમાં ફરી ચલાવી છટણીની કાતર
પંડિત શ્યામજી કૃષ્ણ વર્મા: આંતરરાષ્ટ્રીય પત્રકારત્વના પ્રેરણાદાયી પ્રણેતા
ગુજરાતી વિદ્વાન પંડિત શ્યામજી કૃષ્ણ વર્માએ આંતરરાષ્ટ્રીય પત્રકારત્વ ક્ષેત્રે ક્રાંતિકારી યોગદાન આપ્યું. ‘ધ ઇન્ડિયન સોશ્યોલોજિસ્ટ’ જેવા પ્રકાશન દ્વારા તેમણે સ્વાધીનતા અને સમાજવિદ્યાના સિદ્ધાંતોનો પ્રચાર કર્યો. લંડનમાં ‘ઇન્ડિયા હાઉસ’ની સ્થાપના કરીને તેમણે ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને પ્રોત્સાહન આપ્યું. તેમના લખાણોમાં બ્રિટિશ દમનખોરીની ટીકા અને ભારતમાં સ્વતંત્રતા ચળવળને વેગ આપવા પર ભાર મુકવામાં આવ્યો. આ પત્રકારત્વ ફ્રાંસ, જાપાન, અમેરિકા જેવા દેશોમાં પણ પ્રભાવિત રહ્યું, જે ખરા અર્થમાં એક ગુજરાતી પંડિતની આંતરરાષ્ટ્રીય ઓળખ બની.
પંડિત શ્યામજી કૃષ્ણ વર્મા: આંતરરાષ્ટ્રીય પત્રકારત્વના પ્રેરણાદાયી પ્રણેતા
નીલ્સ બૉહર: વિજ્ઞાન, રમૂજ અને શાંતિ માટે નોબેલ પુરસ્કાર વિજેતા
મહાન ભૌતિકશાસ્ત્રી નીલ્સ બૉહર તેમના અસાધારણ મગજ, સાલસતા અને રમૂજી આદતો માટે જાણીતા હતા. ફિલ્મોમાં ભૌતિકશાસ્ત્રના નિયમોનું અપમાન થતાં તેઓ ગુસ્સે થતા, તો આઈન્સ્ટાઈન સાથે ક્વોન્ટમ ફિઝિક્સની ચર્ચામાં રસ્તો ભૂલી જતા. તેમને 1922માં પરમાણુ બંધારણ અને વિકિરણ પરના કાર્ય બદલ ભૌતિકશાસ્ત્રનું નોબેલ પારિતોષિક મળ્યું. તેની ભેટમાં તેમને કાર્લ્સબર્ગ કંપની તરફથી ઘર સુધી બિયરની પાઇપલાઇન મળી હતી. યુદ્ધ પછી તેમણે પરમાણુ ઊર્જાના શાંતિપૂર્ણ ઉપયોગની હિમાયત કરી, જેના માટે તેમને 'એટમ્સ ફોર પીસ એવોર્ડ' મળ્યો.
નીલ્સ બૉહર: વિજ્ઞાન, રમૂજ અને શાંતિ માટે નોબેલ પુરસ્કાર વિજેતા
વૃદ્ધત્વને સુંદર બનાવવા: સ્વાવલંબી, સક્રિય અને શાંતિપૂર્ણ જીવન જીવો
વૃદ્ધાવસ્થા માત્ર ઉંમરનો આંકડો નથી, પણ અનુભવ અને ડહાપણ લાવે છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં, વૃદ્ધો અને તેમના સંતાનો વચ્ચેના સંબંધોમાં સમસ્યાઓ જોવા મળે છે, જેમાં બંને પક્ષોની ભૂમિકા હોઈ શકે છે. આ સ્થિતિને સુધારવા માટે, વૃદ્ધોએ આર્થિક, માનસિક અને ભાવનાત્મક રીતે સ્વાવલંબી બનવું જોઈએ. પોતાના કામ જાતે કરવા, અન્યને બિનજરૂરી રીતે હેરાન ન કરવા અને પોતાના સંતાનો પાસેથી અપેક્ષાઓ ઘટાડવી મહત્વપૂર્ણ છે. શાંતિ અને ખુશી માટે, સંયમ, સ્વીકૃતિ અને નિઃસ્પૃહી ભાવ કેળવવો જરૂરી છે.
વૃદ્ધત્વને સુંદર બનાવવા: સ્વાવલંબી, સક્રિય અને શાંતિપૂર્ણ જીવન જીવો
ટોપકાપી પેલેસ: ત્રણ ખંડો પર શાસન કરતો અદભૂત ઐતિહાસિક મહેલ
તુર્કીના ઇસ્તંબુલમાં આવેલો ટોપકાપી પેલેસ માત્ર એક મહેલ નથી, પરંતુ ઓટ્ટોમન સામ્રાજ્યનો જીવંત ઇતિહાસ છે. 15મીથી 19મી સદી સુધી, આ ભવ્ય મહેલમાંથી એશિયા, યુરોપ અને આફ્રિકા પર ફેલાયેલા વિશાળ સામ્રાજ્યનું શાસન ચાલતું હતું. તેની અદભૂત સ્થાપત્યકળા, રાજકીય ષડ્યંત્રો, વૈભવી જીવનશૈલી અને અમૂલ્ય ઐતિહાસિક ખજાના માટે તે વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે. આ મહેલ ઓટ્ટોમન સામ્રાજ્યની ભવ્યતા અને વૈભવનો સાક્ષી છે.
ટોપકાપી પેલેસ: ત્રણ ખંડો પર શાસન કરતો અદભૂત ઐતિહાસિક મહેલ
બેકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિક: આપણા મન અને નિર્ણયો પર શક્તિશાળી પ્રભાવ
સુપર માર્કેટ હોય કે સિનેમા હોલ, આપણી આસપાસ વહેતું બેકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિક આપણા વિચારો, નિર્ણયો અને લાગણીઓને અચેતનપણે દિશા આપે છે. આપણે સભાનપણે નિર્ણયો લઈએ છીએ એવું લાગે, પરંતુ આપણું સબકોન્શિયસ માઇન્ડ સંગીત દ્વારા નિયંત્રિત થઈ શકે છે. મોલમાં ધીમું સંગીત વધુ ખરીદી પ્રેરે છે, જ્યારે ફાસ્ટ-ફૂડ રેસ્ટોરન્ટમાં ઝડપી સંગીત ઝડપી જમવા પ્રોત્સાહન આપે છે. માર્કેટિંગ નિષ્ણાતો પણ વાઇન સ્ટોરમાં સંગીતના પ્રકાર દ્વારા ગ્રાહકોની પસંદગી બદલી શકે છે. ફિલ્મોમાં, સંગીત દૃશ્યોના ભાવને અસરકારક રીતે વ્યક્ત કરે છે, લાગણીઓને ઊંડાણપૂર્વક સ્પર્શે છે.
બેકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિક: આપણા મન અને નિર્ણયો પર શક્તિશાળી પ્રભાવ
શું ધાતુની ખાણ વિશ્વયુદ્ધની આગાહી કરી શકે?
ઓસ્ટ્રેલિયા નજીક કિંગ આઇલેન્ડ પર આવેલી 'ડોલ્ફિન માઇન' વિશે એક અનોખી માન્યતા છે કે તે યુદ્ધોની આગાહી કરે છે. આ માન્યતા ટંગસ્ટન (Tungsten) ધાતુ સાથે જોડાયેલી છે, જેનો ઊંચો ગલનબિંદુ (Melting Point) અને કઠણતા તેને યુદ્ધના સાધનો માટે અત્યંત ઉપયોગી બનાવે છે. ઇતિહાસમાં, જ્યારે પણ આ ખાણ કાર્યરત થઈ, ત્યારે યુદ્ધો શરૂ થયા. આ ખરેખર તો યુદ્ધ સમયે ટંગસ્ટનની વધેલી માંગને કારણે ખાણને ફરી ખોલવામાં આવતી હોવાથી બનતી ઘટના છે, કોઈ આગાહી નહીં.
શું ધાતુની ખાણ વિશ્વયુદ્ધની આગાહી કરી શકે?
ડેટા: ૨૧મી સદીની અદ્રશ્ય, વ્યૂહાત્મક અને મૂલ્યવાન સંપત્તિ
૨૧મી સદીમાં 'ડેટા' એક એવી વ્યૂહાત્મક સંપત્તિ તરીકે ઉભરી રહ્યો છે, જે ભૌતિક સ્વરૂપમાં નથી છતાં તેનું મૂલ્ય અખૂટ છે. માનવજાતના ઇતિહાસમાં સંપત્તિના માપદંડ બદલાતા રહ્યા છે, પણ આજનો ડિજિટલ યુગ 'ડેટા'ને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ ગયો છે. આપણે સતત ડેટાનું સર્જન કરીએ છીએ, જે આપણી ડિજિટલ દુનિયાનો અભિન્ન અંગ બની ગયું છે. કાચો ડેટા માહિતી બને છે, અને ઉપયોગી ડેટા નિર્ણય લેવાની શક્તિ પૂરી પાડે છે. AI, આરોગ્ય, વ્યવસાય અને સમાજમાં ડેટાનું મહત્વ વધી રહ્યું છે, પરંતુ તેની ગોપનીયતા અને જવાબદાર ઉપયોગ એક ગંભીર પ્રશ્ન છે.
ડેટા: ૨૧મી સદીની અદ્રશ્ય, વ્યૂહાત્મક અને મૂલ્યવાન સંપત્તિ
પૂર્વ IAS મહેન્દ્રભાઈ પટેલ: નવી પેઢીને શિક્ષણ-કારકિર્દી અને વૈશ્વિક હરીફાઈ માટે તૈયાર કરવાની પ્રતિબદ્ધતા
શ્રી ઉમિયા માતાજી સંસ્થાન, ઊંઝાના નવા પ્રમુખ તરીકે પૂર્વ IAS અધિકારી મહેન્દ્રભાઈ એસ. પટેલની નિમણૂક થઈ છે. વહીવટી અનુભવ ધરાવતા પટેલ હવે સંસ્થાનને માત્ર ધાર્મિક પ્રવૃત્તિઓ સુધી સીમિત નહીં રાખતા, નવી પેઢીને શિક્ષણ, કારકિર્દી અને વૈશ્વિક સ્પર્ધા માટે તૈયાર કરવાનું વિઝન ધરાવે છે. તેઓ ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ, ક્ષમતા વિકાસ અને યોગ્ય માર્ગદર્શન દ્વારા યુવાનોને સફળ બનાવવા પર ભાર મૂકશે. આ ઉપરાંત, એજ્યુકેશનલ અને બિઝનેસ સેમિનાર, ઔદ્યોગિક પ્રદર્શન જેવા કાર્યક્રમો યોજીને સંસ્થાનની પ્રવૃત્તિઓનો વિસ્તાર કરવાનો તેમનો પ્રયાસ રહેશે.
પૂર્વ IAS મહેન્દ્રભાઈ પટેલ: નવી પેઢીને શિક્ષણ-કારકિર્દી અને વૈશ્વિક હરીફાઈ માટે તૈયાર કરવાની પ્રતિબદ્ધતા
જવાહર દ્વીપ બન્યું ભારતનું પ્રથમ પ્લાસ્ટિક-મુક્ત તેલ ટર્મિનલ
મુંબઈ પોર્ટ ઓથોરિટીએ તેના જવાહર દ્વીપ મરીન ઓઈલ ટર્મિનલને ભારતના પ્રથમ પ્લાસ્ટિક-મુક્ત તેલ ટર્મિનલ તરીકે જાહેર કર્યું છે. આ સિદ્ધિ સ્વચ્છતા અભિયાન 2026 દરમિયાન, મહાત્મા ગાંધીની જન્મજયંતિ નિમિત્તે, કેન્દ્રીય મંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલની ઉપસ્થિતિમાં પ્રાપ્ત થઈ. આ પહેલ સિંગલ-યુઝ પ્લાસ્ટિક ઘટાડવાના વ્યાપક પ્રયાસનો ભાગ છે, જે બંદરના ટકાઉ અને જવાબદાર સંચાલન પર ભાર મૂકે છે. મુંબઈ બંદર તેના તમામ ડોક, રહેણાંક વિસ્તારો અને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં પ્લાસ્ટિક ઘટાડવાનું ચાલુ રાખશે.
જવાહર દ્વીપ બન્યું ભારતનું પ્રથમ પ્લાસ્ટિક-મુક્ત તેલ ટર્મિનલ
હાથી: વનસ્પતિ ઔષધિકેન્દ્રમાં જાતે જ સારવાર કરતા આફ્રિકાના ‘સુશ્રુત-ચરક’
આફ્રિકાના હાથીઓ પોતાની સારવાર માટે જંગલમાં ઊગતા 35 જાતના છોડ-વેલા અને ચાર પ્રકારની માટી ઓળખી જાણે છે. બે હજાર વર્ષ પહેલાં રોમન પ્રકૃતિવિદ્ ક્લાઉડિયસ એલિનીયસે પણ પ્રાણી-પક્ષીઓ તબીબ વિના પોતાની જાતે સારવાર કરી શકે છે તેવું નોંધ્યું હતું. હાલમાં ‘નેચર’ જર્નલમાં પ્રકાશિત થયેલા સંશોધન મુજબ, કેન્યા-યુગાન્ડાની સરહદે આવેલા માઉન્ટ એલ્ગોન પ્રદેશના હાથીઓ બીમાર પડે ત્યારે ખાસ વનસ્પતિઓ અને માટીનો ઉપયોગ કરે છે. આ જ્ઞાન તેઓ વડીલો પાસેથી શીખે છે, જે માનવજાત માટે પણ પ્રેરણારૂપ છે.
હાથી: વનસ્પતિ ઔષધિકેન્દ્રમાં જાતે જ સારવાર કરતા આફ્રિકાના ‘સુશ્રુત-ચરક’
વાપીમાં ITIનું આધુનિકીકરણ કરાશે
વલસાડ જિલ્લામાં 'પીએમ સેતુ' યોજના હેઠળ આગામી પાંચ વર્ષમાં ₹240 કરોડના રોકાણથી ઔદ્યોગિક તાલીમ સંસ્થાઓ (ITI)નું આધુનિકીકરણ કરાશે. નાણાંપ્રધાન કનુભાઈ દેસાઈએ જણાવ્યું કે આ રોકાણ ભારત સરકાર, ગુજરાત સરકાર અને ઉદ્યોગોના સહયોગથી થશે. યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ITIને ઉદ્યોગની જરૂરિયાતો સાથે જોડીને આધુનિક તાલીમ અને રોજગારલક્ષી કૌશલ્યો વિકસાવવાનો છે. પારડી ITIને 'હબ' અને અન્ય ITIને 'સ્પોક' તરીકે વિકસાવવામાં આવશે. મેરિલ લાઇફ્ સાયન્સ, શ્રીમદ્ રાજચંદ્ર એજ્યુકેશન ટ્રસ્ટ અને હુબર ગ્રુપ જેવી સંસ્થાઓ તેમાં ફાળો આપશે, જેથી સ્થાનિક યુવાનોને નજીકમાં જ રોજગારીની તકો મળી રહે.
વાપીમાં ITIનું આધુનિકીકરણ કરાશે
અસહમતિ અને વિરોધ વચ્ચેનો ભેદ
આ સૃષ્ટિમાં જેટલા મનુષ્ય એટલા વિચાર, તેથી વૈચારિક મતભેદ સ્વાભાવિક છે. અસહમતિ એટલે માત્ર જુદા વિચારો, જ્યારે વિરોધ તેનો દુશ્મનાવટ સુધી લઈ જાય છે. ઓસ્કાર વાઈલ્ડ અનુસાર, મતભેદ એ બે અલગ મગજ સક્રિય હોવાનો પુરાવો છે, દુશ્મનીનો નહીં. આપણા સંબંધોમાં અહમને સ્થાન આપ્યા વિના, સામેના વ્યક્તિના વિચારોનો આદર કરવો જોઈએ. મુદ્દા કરતાં વ્યક્તિને મહત્વ આપતાં, મતભેદ છતાં સંબંધો ટકાવી રાખવા એ જ સાચી પરિપક્વતા છે.
અસહમતિ અને વિરોધ વચ્ચેનો ભેદ
ઓરિસ્સાનું નંદનકાનન નેશનલ પાર્ક
ઓરિસ્સાના ભુવનેશ્વર નજીક આવેલું નંદનકાનન નેશનલ પાર્ક, તેના વિશિષ્ટ વાતાવરણ અને દુર્લભ પ્રાણીઓના સંરક્ષણ માટે જાણીતું છે. 1960ના દાયકામાં સ્થપાયેલ આ ઉદ્યાન, 1979માં નેશનલ પાર્ક બન્યું. નંદનકાનન તેના સફેદ વાઘના સફળ પ્રજનન અને સંવર્ધન માટે વિશ્વમાં મોખરે છે. અહીં 157 થી વધુ પ્રજાતિઓના 1500 થી વધુ પ્રાણીઓ, પક્ષીઓ, બોટનિકલ ગાર્ડન અને કાંજિયા તળાવ આવેલા છે. આ પાર્ક પર્યાવરણ જાગૃતિ અને લુપ્ત થતી પ્રજાતિઓના સંરક્ષણનું મહત્વપૂર્ણ આંતરરાષ્ટ્રીય કેન્દ્ર છે.
ઓરિસ્સાનું નંદનકાનન નેશનલ પાર્ક
સ્વિમિંગ સ્પર્ધાનો રોમાંચક ઇતિહાસ
સ્વિમિંગ માત્ર એક રમત નથી, પણ જીવનરક્ષક કૌશલ્ય પણ છે. પ્રાચીન ઇજિપ્ત અને ભારતમાં તેના પુરાવા મળે છે. 19મી સદીમાં ગ્રેટ બ્રિટનમાં સંસ્થાકીય રમત બની. 1896ની એથેન્સ ઓલિમ્પિક્સમાં પુરુષો માટે અને 1912ની સ્ટોકહોમ ઓલિમ્પિક્સમાં મહિલાઓ માટે તેનો સમાવેશ થયો. 1908માં FINA (હાલ વર્લ્ડ એક્વાટિક્સ) ની સ્થાપના થઈ. 50 મીટર પુલમાં સ્પર્ધાઓ ચાર શૈલીઓમાં યોજાય છે, જેમાં નિયમોનું ચુસ્તપણે પાલન જરૂરી છે.
સ્વિમિંગ સ્પર્ધાનો રોમાંચક ઇતિહાસ
ન્યૂઝીલેન્ડનો અનોખો, ન ઊડી શકતો પોપટ 'કાકાપો'
ન્યૂઝીલેન્ડમાં જોવા મળતો `કાકાપો' પોપટની પ્રજાતિનો હોવા છતાં, તેનું શરીર ભારે હોવાથી તે ઉડી શકતો નથી. તે જમીન પર ચાલે છે અથવા ઝાડ પર ચડે છે. તેની ખાસિયત એ છે કે તેના શરીરમાંથી મધ જેવી સુગંધ આવે છે, જે તેને અન્ય પક્ષીઓથી અલગ પાડે છે. આ શાકાહારી પક્ષી 60 થી 90 વર્ષ સુધી જીવી શકે છે. `કાકાપો રિકવરી પ્રોગ્રામ' દ્વારા તેને શિકારી પ્રાણીઓથી બચાવવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે.
ન્યૂઝીલેન્ડનો અનોખો, ન ઊડી શકતો પોપટ 'કાકાપો'
ઘોડાની અદ્ભુત આંખો: 360 ડિગ્રી દ્રષ્ટિ અને અન્ય અનોખા તથ્યો
ઘોડા માનવ ઇતિહાસના વફાદાર સાથી રહ્યા છે, અને તેમના વિશે અનેક વૈજ્ઞાનિક તથ્યો છુપાયેલા છે. તેઓ ઊભા-ઊભા પણ ખાસ `સ્ટે એપરેટ્સ' મિકેનિઝમ દ્વારા ગાઢ ઊંઘ લઈ શકે છે. તેમની આંખો ચહેરાની બાજુઓમાં હોવાથી તેઓ લગભગ 360 ડિગ્રી જોઈ શકે છે, ફક્ત સામે અને પાછળ નાના `બ્લાઈન્ડ સ્પોટ' હોય છે. ઘોડા માત્ર નસકોરાંથી શ્વાસ લે છે, ક્યારેય ઊલટી કરી શકતા નથી, અને તેમના દાંત જોઈને ઉંમર જાણી શકાય છે.
ઘોડાની અદ્ભુત આંખો: 360 ડિગ્રી દ્રષ્ટિ અને અન્ય અનોખા તથ્યો
પ્રાચીન શબ્દનો અર્થ: સમય, મૂલ્ય અને વારસાનો સંગમ
ગુજરાતી અને સંસ્કૃત વ્યાકરણમાં 'પ્રાચીન' શબ્દ અત્યંત સમૃદ્ધ અર્થ ધરાવે છે, જે માત્ર સમયની લંબાઇ નહીં, પરંતુ મૂલ્ય, અનુભવ અને પવિત્રતાનો ભાવ પણ સૂચવે છે. સામાન્ય રીતે 'અર્વાચીન' કે 'આધુનિક'ના વિરોધી તરીકે વપરાતો આ શબ્દ, પરંપરા અને સ્થાપત્યમાં ઊંડો અર્થ ધરાવે છે. પ્રાચીન મંદિરો, શિલ્પો અને કિલ્લાઓ આપણી સમૃદ્ધ વિરાસતના પ્રતીક છે. પુરાતત્ત્વશાસ્ત્ર, અભિલેખશાસ્ત્ર, સિક્કાશાસ્ત્ર જેવા વિષયો પ્રાચીન વસ્તુઓનું સંશોધન અને વિશ્લેષણ કરીને આપણને આપણા મૂળ સાથે જોડે છે.
પ્રાચીન શબ્દનો અર્થ: સમય, મૂલ્ય અને વારસાનો સંગમ
રાત્રે ઊંઘમાં સપનાં કેમ આવે છે?
રાત્રે સૂતી વખતે આપણું મગજ REM સ્લીપ દરમિયાન ખૂબ સક્રિય રહે છે, જ્યારે શરીર આરામ કરતું હોય છે. આ તબક્કામાં આંખો ઝડપથી ફરે છે અને મગજ જાગૃત અવસ્થા જેટલું કાર્ય કરે છે. આ દરમિયાન, મગજ દિવસ દરમિયાન થયેલી યાદો અને અનુભવોનું વર્ગીકરણ કરે છે, જેને મેમરી કન્સોલિડેશન કહેવાય છે. આ પ્રોસેસિંગ દરમિયાન જુદા જુદા વિચારો અને લાગણીઓ જોડાઈને સપનાં સ્વરૂપે દેખાય છે. ભાવનાત્મક સંતુલન જાળવવા અને સમસ્યાઓના ઉકેલ શોધવામાં પણ સપનાં મહત્વનો ભાગ ભજવે છે.
રાત્રે ઊંઘમાં સપનાં કેમ આવે છે?
CNG કે EV, કઈ કાર છે વધુ શ્રેષ્ઠ?
ભારતમાં EV અને CNG વાહનોની લોકપ્રિયતા વધી રહી છે. EV શૂન્ય ઉત્સર્જન કરે છે, પરંતુ તેને ચાર્જ કરવા માટે વપરાતી વીજળીના ઉત્પાદનનો પર્યાવરણીય પ્રભાવ TERIના 'Well-to-Wheel' અભ્યાસમાં તપાસવામાં આવ્યો છે. ભારતના વર્તમાન પાવર મિક્સને કારણે EVનું કુલ ઉત્સર્જન ધારણા કરતાં વધુ હોઈ શકે છે. જ્યારે, CNG વાહનો, તેમના ઉત્પાદનથી વપરાશ સુધી, હાલના તબક્કે EV કરતાં પર્યાવરણ પર ઓછો પ્રભાવ પાડે છે. EV બેટરી નિર્માણ અને નિકાલ પણ પર્યાવરણીય પડકારો ઊભા કરે છે.
CNG કે EV, કઈ કાર છે વધુ શ્રેષ્ઠ?
આજની શિક્ષણ પદ્ધતિ અને ગાંધીજીના 'નઈ તાલીમ'ના વિચારો
ગાંધીજીના 'નઈ તાલીમ' અથવા બુનિયાદી શિક્ષણના વિચારો આજના સમયમાં પણ પ્રસ્તુત છે. વર્તમાન શિક્ષણ પદ્ધતિમાં વધતી બેરોજગારી, માનસિક તણાવ અને નૈતિક મૂલ્યોના પતનને ધ્યાનમાં રાખીને, ગાંધીજીનો શારીરિક, માનસિક અને આત્મિક વિકાસ પર ભાર મૂકતો અભિગમ નવી રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP2020) માં પ્રતિબિંબિત થાય છે. આ નીતિ વ્યવસાયિક શિક્ષણ, માતૃભાષાના મહત્વ અને સર્વાંગી વિકાસ પર ભાર મૂકે છે, જે ગાંધીજીના સ્વપ્ન - 'નઈ તાલીમ' - ને સાકાર કરવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
આજની શિક્ષણ પદ્ધતિ અને ગાંધીજીના 'નઈ તાલીમ'ના વિચારો
નોકરી પર રાખ્યા પછી પણ અપેક્ષિત પ્રદર્શન ન મળવા પાછળના કારણો અને ઉપાયો
ઘણી વખત સંસ્થાઓમાં યોગ્ય ઉમેદવાર શોધવા માટે ઇન્ટરવ્યુના અનેક રાઉન્ડ અને વિસ્તૃત પ્રક્રિયાઓમાંથી પસાર થવા છતાં, નિમણૂક કરાયેલ કર્મચારી પાસેથી અપેક્ષિત પ્રદર્શન મળતું નથી. આ પરિસ્થિતિમાં, ભરતી પ્રક્રિયાની સમીક્ષા કરવી આવશ્યક છે. નોકરીની જરૂરિયાતો સ્પષ્ટ કરવી, ઉમેદવારના અનુભવને બદલે તેમની વાસ્તવિક ક્ષમતાઓનું મૂલ્યાંકન કરવું, અને પરંપરાગત ઇન્ટરવ્યુને બદલે પ્રેક્ટિકલ મૂલ્યાંકન પર ભાર મૂકવો જોઈએ. કર્મચારી જોડાયા પછી પણ સ્પષ્ટ અપેક્ષાઓ, તાલીમ અને નિયમિત સમીક્ષા મહત્વપૂર્ણ છે.
નોકરી પર રાખ્યા પછી પણ અપેક્ષિત પ્રદર્શન ન મળવા પાછળના કારણો અને ઉપાયો
ન્યૂઝીલેન્ડમાં ‘બર્ડ ઓફ ધ યર’
ન્યૂઝીલેન્ડની ‘બર્ડ ઓફ ધ યર’ ચૂંટણીમાં બ્લેક રોબિન, સ્થાનિક ભાષામાં ‘કાકારુઇયા’, વિજેતા બન્યું છે. આ સ્પર્ધા માત્ર પક્ષીઓની સુંદરતા માટે નથી, પરંતુ લુપ્ત થતી પ્રજાતિઓના સંરક્ષણ અંગે જાગૃતિ ફેલાવવા માટે છે. 1.05 લાખથી વધુ મત પડ્યા, જેમાં બ્લેક રોબિને કાકાપો અને કારેઆરેઆ જેવા પક્ષીઓને હરાવ્યા. 1980માં માત્ર 5 બ્લેક રોબિન બચ્યા હતા, જે હવે 350 સુધી પહોંચ્યા છે. આ જીત વન્યજીવ સંરક્ષણમાં એક ચમત્કારિક વાપસી દર્શાવે છે.
ન્યૂઝીલેન્ડમાં ‘બર્ડ ઓફ ધ યર’
કચ્છમાં યુવાનો માટે રોજગારી
કચ્છમાં પ્રવાસન ક્ષેત્રે રોજગારીની તકો વધારવા ગુજરાત પ્રવાસન નિગમ ધો.12 પાસ યુવાનો માટે 14 દિવસીય ફ્રેશર ટુરિસ્ટ ગાઈડ તાલીમનું આયોજન કરી રહ્યું છે. આ તાલીમ કચ્છ યુનિવર્સિટી ખાતે યોજાશે, જે બાદ 3 વર્ષ માટે માન્ય લાયસન્સ મળશે. એક તાલુકામાંથી 50થી વધુ રજીસ્ટ્રેશન થતાં ત્યાં પણ તાલીમની વ્યવસ્થા કરાશે. રસ ધરાવતા ઉમેદવારોએ gujarattourism.com પર 7 દિવસમાં ઓનલાઈન રજીસ્ટ્રેશન કરવું. તાલીમમાં AI, જિયોલોજિકલ ટુરિઝમ સહિતની વિસ્તૃત માહિતી અપાશે, જેથી યુવાનો રોજગારી મેળવી શકે.
કચ્છમાં યુવાનો માટે રોજગારી
466 યુવક-યુવતીઓને 3 ભાષા, કમ્પ્યૂટર, ડ્રોન, ઈવી વાહનો અને CNCની તાલીમ
વડોદરા રોટરી ક્લબ ઓફ જવાહરનગર દ્વારા ક્વાંટમાં સ્કિલ ડેવલપમેન્ટ સેન્ટર શરૂ કરાયું છે. અત્યાર સુધી 466 યુવક-યુવતીઓને સોફ્ટ સ્કીલ અને 3 ભાષાઓ (ગુજરાતી, હિન્દી, અંગ્રેજી) તેમજ કમ્પ્યૂટરની તાલીમ અપાઈ છે. આ તાલીમ બાદ 265 લોકોને વડોદરા અને વાઘોડિયા જીઆઈડીસી સ્થિત કંપનીઓમાં નોકરી મળી છે. 2 મહિનાની તાલીમ બાદ, 30 યુવક-યુવતીઓની બેચને મૂનિ સેવાશ્રમમાં 4 મહિના માટે ડ્રોન, ઈવી વાહનો, CNC મશીન, વાયરમેન અને બ્યુટિશિયનની ટેકનિકલ તાલીમ અપાય છે. હાલમાં 70% યુવતીઓ વેલ્ડીંગ અને રેફ્રિજરેટર વાયરિંગ જેવી ટેકનિકલ સ્કીલ શીખી રહી છે.
466 યુવક-યુવતીઓને 3 ભાષા, કમ્પ્યૂટર, ડ્રોન, ઈવી વાહનો અને CNCની તાલીમ
3500 વર્ષનો ધાર્મિક, ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક વારસો ધરાવતું સેન્ટ કેથરીનs
ઇજિપ્તના રણ અને પર્વતમાળાઓ વચ્ચે આવેલું સેન્ટ કેથરીન, ઇસ્લામ, ખ્રિસ્તી અને યહૂદી ધર્મોનું મિલનસ્થળ છે. 1577 મીટરની ઊંચાઇએ આવેલું આ સ્થળ 2002માં યુનેસ્કો દ્વારા વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ જાહેર થયું. સંત હેલેનાએ 337માં ચર્ચ અને આશ્રયસ્થાન બનાવ્યું, જ્યારે જસ્ટિનિયન પ્રથમે 527-565માં તેને કિલ્લા જેવા મઠમાં ફેરવ્યું. 9મી સદીમાં સેન્ટ કેથરીનના અવશેષો મળ્યા બાદ આ સ્થળ પ્રખ્યાત થયું. મઠની દીવાલો 15-25 મીટર ઊંચી અને 2-3 મીટર જાડી છે. 1400થી વધુ વર્ષોથી અહીં સંતો રહે છે અને બાયઝેન્ટાઇન પરંપરાઓ જાળવી રાખે છે. અહીં વિશ્વની સૌથી જૂની ખ્રિસ્તી હસ્તપ્રતો અને દુર્લભ પુસ્તકોનો સંગ્રહ છે.
3500 વર્ષનો ધાર્મિક, ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક વારસો ધરાવતું સેન્ટ કેથરીનs
વિરોધીઓ સામે સભ્યતા: નબળાઈ નહીં, શક્તિ અને પરિપક્વતાની નિશાની!
મહાભારતના `શાંતિપર્વ'માં પિતામહ ભીષ્મ યુધિષ્ઠિરને શીખવે છે કે વિરોધીઓ કે શત્રુઓ સામે ક્યારેય ક્રોધાવેશમાં આવી અસભ્ય વર્તન ન કરવું જોઈએ. આ માત્ર નબળાઈ અને અસુરક્ષા દર્શાવે છે. તેના બદલે, વ્યક્તિગત કે જાહેરમાં મુલાકાત વખતે ઋજુતા, નમ્રતા અને ગ્રેસ સાથે વ્યવહાર કરવો એ શક્તિ અને પરિપક્વતાની નિશાની છે. વૃક્ષની જેમ, જે કુહાડીને પણ છાંયો આપે છે, તેમ લીડરે પણ પોતાના પ્રતિસ્પર્ધી સામે સંયમ જાળવવો જોઈએ. આ આત્મવિશ્વાસ અને મેચ્યોરિટી દર્શાવે છે, જે આધુનિક કોર્પોરેટ અને રાજકીય જગતમાં પણ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.