આજે ભાદરવા સુદ અમાસ પર 81 વર્ષમાં 13મી વખત શનિશ્ચરી અમાસ, સર્વપિતૃ અમાસ અને ગજછાયા યોગનો અનોખો સંયોગ રચાઈ રહ્યો છે. આ દિવસે પિતૃઓ માટે શ્રાદ્ધ કર્મ કરવાનું વિશેષ મહત્વ છે. જ્યોતિષ અનુસાર, શનિ અને ગુરુના શુભ યોગમાં કરવામાં આવેલું કર્મ પિતૃઓને તૃપ્તિ આપે છે. શનિ દોષ અને પિતૃદોષની મુક્તિ માટે શનિદેવની પૂજા અને દાન-ધર્મ જેવા શુભ કાર્યો કરવાથી લાભ થાય છે. આ સાથે જ પિતૃ પક્ષ પૂર્ણ થઈ આવતીકાલથી શારદીય નવરાત્રિનો પ્રારંભ થશે.

11 ઓક્ટોબર 2026, રવિવારથી શારદીય નવરાત્રિનો પ્રારંભ થઈ રહ્યો છે, જે આસો સુદ એકમથી શરૂ થશે. આ વર્ષે માતાજીનું આગમન 'હાથી' પર સવાર થઈને થશે, જે સારા વરસાદ અને સમૃદ્ધિનો સંકેત માનવામાં આવે છે. નવરાત્રિ દરમિયાન ઘટસ્થાપના, ઉપવાસ, મંત્ર જાપ, ચંડીપાઠ અને દેવીની આરાધના કરવામાં આવશે. જ્યોતિષાચાર્યોના મતે, ઘટસ્થાપન માટેના મુહૂર્ત અંગે વિવિધ ગ્રંથોમાં અલગ-અલગ મત પ્રવર્તે છે, પરંતુ પ્રથમ પ્રહર બાદ સ્થાપન કરવું શ્રેષ્ઠ ગણાય છે. આ પવિત્ર પર્વ દરમિયાન ભક્તો ધાર્મિક વિધિઓ સાથે દેવી દુર્ગાની ભક્તિ કરશે.

રાજકોટ ખાતે સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટીના 54મા ત્રિ-દિવસીય યુવક મહોત્સવ ‘હીરક સ્પંદન’નું સાંસદ પરષોતમભાઈ રૂપાલાના હસ્તે ઉદ્ઘાટન થયું. કુલપતિ પ્રો. ઉત્પલ જોશીએ પ્રથમ ત્રણ નંબરે આવનાર વિદ્યાર્થીઓને પરીક્ષા ફીમાંથી મુક્તિ આપવાની જાહેરાત કરી. આ મહોત્સવમાં 33 સ્પર્ધાઓમાં 2300થી વધુ વિદ્યાર્થીઓ ભાગ લઈ રહ્યા છે. પ્રથમ દિવસે પ્રાચીન રાસ, વકતૃત્વ, ક્વિઝ અને વેસ્ટર્ન ગ્રુપ સોંગ જેવી 15 સ્પર્ધાઓ યોજાઈ હતી. બીજા દિવસે ડિબેટ, મૂક અભિનય, ચિત્રકળા અને શાસ્ત્રીય નૃત્ય સહિતની સ્પર્ધાઓ યોજાશે. સાંસદ રૂપાલાએ હાલરડાં દ્વારા સંસ્કાર આપવા પર ભાર મૂક્યો.

સાલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેડિકલ સાયન્સના મેડિકલ વિદ્યાર્થીઓએ ‘મેડપલ્સ’ નામનું ડિજિટલ વેબ પ્લેટફોર્મ વિકસાવ્યું છે. આ પ્લેટફોર્મ દ્વારા, MBBSના વિદ્યાર્થીઓએ ફેમિલી એડોપ્શન પ્રોગ્રામ (FAP)ને ડિજિટલ સ્વરૂપ આપ્યું છે. આ પહેલ હેઠળ, 3,000 થી વધુ ગ્રામ્ય પરિવારોના આશરે 10,000 નાગરિકોની આરોગ્ય માહિતીનું સંચાલન, દર્દીઓનું ફોલોઅપ અને જરૂરિયાત મુજબ હોસ્પિટલમાં રેફરલની પ્રક્રિયાને સુવ્યવસ્થિત કરવામાં આવી રહી છે. આ પ્રોજેક્ટમાં 600 વિદ્યાર્થીઓ અને 100 ફેકલ્ટી સભ્યો જોડાયેલા છે, જે ટેક્નોલોજી દ્વારા મેડિકલ શિક્ષણ અને ગ્રામ્ય આરોગ્ય સેવા વચ્ચેનું જોડાણ મજબૂત કરવાનો પ્રયાસ છે.

ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD)ના 1951-2025ના અભ્યાસ મુજબ, ગુજરાતમાં દર 10 વર્ષે 35°Cથી વધુ તાપમાનવાળા દિવસોમાં 2.3 દિવસ અને 20°Cથી વધુ તાપમાનવાળી રાતોમાં 1.5 રાતનો વધારો નોંધાયો છે. આ સંશોધન 'ઇન્ટરનેશનલ જર્નલ ઓફ ક્લાઇમેટોલોજી'માં પ્રકાશિત થયું છે. તાપમાનમાં આ ફેરફારો ખેતી, ખાસ કરીને કપાસની સિઝનમાં 'હીટ યુનિટ્સ' પર દબાણ ઊભું કરી રહ્યા છે, જે કૃષિ ક્ષેત્ર માટે ચેતવણીરૂપ છે. ઊંચું રાત્રિ તાપમાન પશુઓની પ્રજનન ક્ષમતા પર પણ નકારાત્મક અસર કરી રહ્યું છે.

પશ્ચિમ રેલવેના રાજકોટ ડિવિઝને સુરેન્દ્રનગર રેલવે સ્ટેશન પર અમૃત ભારત સ્ટેશન યોજના હેઠળ 12 મીટર પહોળા ફૂટ ઓવર બ્રિજના ગર્ડર લોન્ચિંગનું કાર્ય નિર્ધારિત સમય કરતાં વહેલું પૂર્ણ કર્યું છે. 2 થી 8 ઓક્ટોબર દરમિયાન થયેલી આ કામગીરીમાં મુસાફરોની સલામતી અને ટ્રેન સંચાલનમાં ન્યૂનતમ વિક્ષેપ જાળવવામાં આવ્યો હતો. આ નવો બ્રિજ તહેવારો અને ભીડના સમયે મુસાફરોની અવરજવરને સરળ બનાવશે. ડિવિઝનલ રેલવે મેનેજર ગિરિરાજ કુમાર મીનાએ રેલવે ટીમની કાર્યક્ષમતા અને સંકલનની પ્રશંસા કરી. આ કાર્ય માટે 350 ટનની ક્રેન, 60 મજૂરો અને અન્ય સાધનોનો ઉપયોગ કરાયો હતો.

રાજકોટ શહેરમાં નવરાત્રી દરમિયાન યોજાનારા કોમર્શિયલ ગરબા મહોત્સવોમાં ખેલૈયાઓની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા ફાયર વિભાગે કડક પગલાં લીધા છે. કુલ 48 અરજીઓમાંથી 41 આયોજકોને ફાયર NOC આપવામાં આવી છે. ચીફ ફાયર ઓફિસર અમિત દવેએ જણાવ્યું કે, ગરબા ગ્રાઉન્ડ પર પાણીના બેરલ, ફાયર એક્સટિંગ્યુશર જેવા સુરક્ષા સાધનો ફરજિયાત છે. કોઈપણ કટોકટીને પહોંચી વળવા ફાયર સ્ટેશનો પર 24 કલાક સ્ટાફ તૈનાત રહેશે. નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનાર આયોજકો સામે કાયદેસર કાર્યવાહી કરાશે.

જૂનાગઢ સ્થિત ભક્તકવિ નરસિંહ મહેતા યુનિવર્સિટી દ્વારા આયોજિત 8મા યુવક મહોત્સવ 'કલા ઉત્સવ 2026'નો શુભારંભ થયો. આ મહોત્સવમાં દેવભૂમિ દ્વારકા, ગીર સોમનાથ, પોરબંદર અને જૂનાગઢ જિલ્લાની 49 કોલેજોના 1010 વિદ્યાર્થીઓએ સંગીત, નાટક, લલિતકલા, નૃત્ય અને સાહિત્ય વિભાગની 31 સ્પર્ધાઓમાં ભાગ લીધો. કાર્યક્રમ દરમિયાન, યુનિવર્સિટી કેમ્પસમાં રેકોર્ડિંગ સ્ટુડિયો, ગેસ્ટ હાઉસ, કોમ્પ્યુટર સેન્ટર, વાઈલ્ડલાઈફ સ્ટડીઝ, આર્કિયોલોજી બિલ્ડિંગ અને વાઈસ ચાન્સેલર બંગ્લો સહિત ₹7600 લાખના માળખાકીય વિકાસ કાર્યોનું ભૂમિપૂજન કરાયું. સાંસદ રાજેશ ચુડાસમા અને ધારાસભ્ય સંજય કોરડીયાએ યુવાનોને પ્રોત્સાહન આપ્યું.

રાજકોટમાં સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટીના 54મા ત્રિદિવસીય યુવક મહોત્સવ "હીરક સ્પંદન"નું લોકસભા સાંસદ પરષોતમભાઈ રૂપાલાના હસ્તે ઉદ્ઘાટન થયું. આ પ્રસંગે મેયર ડો. નેહલભાઈ શુકલ અને પદ્મશ્રી શાહબુદ્દીનભાઈ રાઠોડ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. સાંસદ રૂપાલાએ જણાવ્યું કે યુવક મહોત્સવ યુવાનોની કલાને પ્રોત્સાહન આપવાનો ઉત્તમ માધ્યમ છે. કુલપતિ પ્રો. ઉત્પલ જોશીએ જણાવ્યું કે યુનિવર્સિટી શિક્ષણ, કલા અને રમતગમતમાં વિદ્યાર્થીઓને પ્રોત્સાહિત કરે છે. કુલપતિશ્રીએ સ્પર્ધકોને પરીક્ષા ફીમાં મુક્તિની જાહેરાત કરી. આ મહોત્સવમાં 2300થી વધુ વિદ્યાર્થીઓ 33 સ્પર્ધાઓમાં ભાગ લેશે.

વર્ષ 2026નો ફિઝિયોલોજી અથવા મેડિસિનનો નોબેલ પુરસ્કાર જીતનાર સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટીના વૈજ્ઞાનિક ડૉ. કાર્લ ડેઇસેરોથે, પુરસ્કારની જાહેરાત બાદ ઉજવણી અને પત્રકારો સાથેની વાતચીત વચ્ચે પણ પોતાના બાળકો માટે લંચ બનાવવાની જવાબદારી નિભાવી. મગજના કોષોને પ્રકાશથી નિયંત્રિત કરવાની પદ્ધતિ વિકસાવવા બદલ તેમને આ પુરસ્કાર મળ્યો છે. આ ઘટનાએ તેમની વૈશ્વિક વૈજ્ઞાનિક સિદ્ધિની સાથે પિતા તરીકેની રોજિંદી જવાબદારીઓને પણ ઉજાગર કરી. તેમની પત્ની, જેઓ પોતે પણ વૈજ્ઞાનિક છે, તેમણે પણ આ અસામાન્ય સવારમાં ઘરની પ્રવૃત્તિઓમાં સહયોગ આપ્યો.

અમદાવાદ ટ્રાફિક પોલીસ દ્વારા નવરાત્રિ દરમિયાન નાગરિકોને ટ્રાફિકની સમસ્યા ન થાય તે માટે વિશેષ આયોજન કરાયું છે. સરખેજ-ગાંધીનગર (SG) હાઇવે અને સરદાર પટેલ (SP) રિંગ રોડ પરના જંકશન પર રાત્રે 3 વાગ્યા સુધી પોલીસ બંદોબસ્ત રહેશે. ટ્રાફિક પોલીસ કર્મચારીઓની શિફ્ટમાં પણ વધારો કરાયો છે. શહેરમાં રાત્રે 10 વાગ્યાને બદલે 2 વાગ્યા સુધી ભારે વાહનો (ડમ્પર, ટ્રક, બસ) પર પ્રતિબંધ રહેશે. SG હાઇવે પર YMC થી કર્ણાવતી ક્લબ તરફનો રોડ પ્રથમ નવરાત્રિએ વાહનવ્યવહાર માટે ખુલ્લો મુકાશે. મોટા ગરબા સ્થળોએ પણ ટ્રાફિક જામ ન થાય તે માટે પોલીસ તૈનાત રહેશે.

સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટી ખાતે 54મા 'હીરક સ્પંદન' યુવક મહોત્સવનો પ્રારંભ કેન્દ્રીય મંત્રી પરસોતમ રૂપાલાના હસ્તે થયો. આ મહોત્સવ 9 થી 11 ઓક્ટોબર દરમિયાન યુનિવર્સિટી કેમ્પસમાં યોજાશે, જેમાં 92 કોલેજોના 2370થી વધુ વિદ્યાર્થીઓ 33 વિવિધ સ્પર્ધાઓમાં પોતાની કલાત્મક પ્રતિભા પ્રદર્શિત કરશે. યુનિવર્સિટીના કુલપતિએ જાહેરાત કરી કે સ્પર્ધાઓમાં પ્રથમ, દ્વિતીય અને તૃતીય સ્થાન મેળવનાર વિજેતા વિદ્યાર્થીઓની ચાલુ સેમેસ્ટરની પરીક્ષા ફી માફ કરવામાં આવશે. આ મહોત્સવનો ઉદ્દેશ્ય યુવા શક્તિ અને સાંસ્કૃતિક વારસાને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.

સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટીના બોર્ડ ઓફ મેનેજમેન્ટ (BOM)ના સભ્ય અને પ્રોફેસર એમ. એન. જીવાણી પર AI ટૂલનો ઉપયોગ કરીને યુનિવર્સિટીના સત્તાવાર લોગો સાથે છેડછાડ કરવાનો આરોપ છે. 'વિજ્ઞાન જ્યોતિ' કાર્યક્રમના ડિજિટલ પોસ્ટરમાં આ વિકૃત લોગોનો ઉપયોગ કરાયો હતો. ઓરિજિનલ લોગોમાં રહેલા સિંહ, પર્વત, પુસ્તક અને સંસ્કૃત મુદ્રાલેખને AI દ્વારા બદલવામાં આવ્યા હતા, જેના કારણે યુનિવર્સિટીની મૂળ ઓળખને નુકસાન થયું છે. આ બેદરકારી અંગે શૈક્ષણિક જગતમાં રોષ જોવા મળી રહ્યો છે અને પ્રોફેસરોને AI ટૂલના યોગ્ય ઉપયોગ અંગે માર્ગદર્શનની જરૂરિયાત વ્યક્ત થઈ રહી છે.

પોરબંદર જિલ્લામાં પ્રાથમિક શાળાઓમાં શિક્ષકોની અછત યથાવત રહી છે. ધોરણ 1 થી 5માં કુલ 239 શિક્ષકોની જગ્યાઓ ખાલી હોવા છતાં માત્ર 133 વિદ્યાસહાયક ફાળવવામાં આવ્યા છે, જેના કારણે 106 જગ્યાઓ ખાલી રહેશે. ધોરણ 1 થી 8માં કુલ 1,684 મહેકમ સામે 1,431 શિક્ષકો ઉપલબ્ધ છે, એટલે કે 253 જગ્યાઓ ખાલી છે. આગામી સમયમાં વિદ્યાસહાયક ભરતીની જાહેરાત થવાની છે, પરંતુ હાલના 110 જ્ઞાન સહાયકો વેકેશનમાં છૂટા થઈ જશે. આ સ્થિતિમાં સરકાર દિવાળી પહેલાં ફરી કરાર આધારિત જ્ઞાન સહાયકોની ભરતી કરવાની યોજના ધરાવે છે, જ્યારે કાયમી ભરતી પ્રક્રિયા ધીમી ગતિએ ચાલી રહી છે.

સુરેન્દ્રનગરમાં 33 દિવસથી વધુ સમયથી વરસાદ ન થતાં ખેડૂતોની ચિંતા વધી છે. અત્યાર સુધી 97.81% વરસાદ નોંધાયો છે, જે ગત વર્ષ કરતાં ઓછો છે. કપાસ સહિતના પાકોમાં સુકારો આવવાની ભીતિ છે. ખેડૂતોએ 5,56,449 હેક્ટર જમીનમાં વિવિધ પાકોનું વાવેતર કર્યું છે. અલ નીનોની અસર ડિસેમ્બર સુધી રહેવાની આગાહી વચ્ચે ચોમાસુ પાક સુકાવાનો અને શિયાળુ પાક પર પણ અસર થવાનો ભય છે. નિવૃત્ત ખેતીવાડી અધિકારી જનકભાઇ કલોત્રાએ ઓછા પાણીવાળા પાક પસંદ કરવા અને મલ્ચિંગ દ્વારા ભેજ જાળવવાની સલાહ આપી છે.

મહેસાણા શહેરમાં મોઢેરા રોડ પર ચાલી રહેલા વરસાદી લાઇન અને ગટરના કામોને કારણે ખોદકામ બાદ માટીના ઢગલા રસ્તાની બાજુમાં દિવસો સુધી પડ્યા રહે છે. વાહનોની અવરજવરથી આ માટીના રજકણો હવામાં ભળી રહ્યા છે, જેના કારણે PM-10નું પ્રમાણ 100ની મર્યાદા વટાવી 113થી વધુ પહોંચી ગયું છે. આ પ્રદૂષણ શ્વાસની તકલીફ, ઉધરસ અને અસ્થમા જેવી સમસ્યાઓ વધારી શકે છે. રાધનપુર રોડ અને સર્વિસ રોડ પર પણ આવી જ સ્થિતિ જોવા મળી રહી છે.

હેમચંદ્રાચાર્ય ઉત્તર ગુજરાત યુનિવર્સિટી, પાટણ ખાતે આયોજિત 37મા 'કલ્પવૃક્ષ' યુવા મહોત્સવનું સફળતાપૂર્વક સમાપન થયું. આ બે દિવસીય કાર્યક્રમમાં ઉત્તર ગુજરાતની 104 કોલેજોના 1636થી વધુ વિદ્યાર્થીઓએ 23 વિવિધ સાંસ્કૃતિક અને કલા સ્પર્ધાઓમાં ભાગ લીધો. પાટણની શ્રીમતી પી. કે. કોટાવાલા આર્ટસ કોલેજે સંગીતના ક્ષેત્રમાં 5 પ્રથમ સ્થાન મેળવી શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કર્યું. ડાન્સ અને સાહિત્ય વિભાગમાં વિસનગરની એમ એન કોલેજે લોકનૃત્ય, શાસ્ત્રીય નૃત્ય અને વાદ-વિવાદ સ્પર્ધામાં પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું. ફાઇન આર્ટ્સ, ફોટોગ્રાફી, રંગોળી, કોલાજ અને નાટ્ય સ્પર્ધાઓમાં પણ વિવિધ કોલેજોએ વિજય મેળવ્યો.

પોરબંદર જિલ્લામાં ચાલુ વર્ષે ચોમાસામાં વરસાદની ભારે ઘટ જોવા મળી રહી છે. પોરબંદર તાલુકામાં ગત વર્ષની સરખામણીએ 83% થી વધુ ઘટાડો નોંધાયો છે, જ્યાં માત્ર 154 મી.મી. વરસાદ થયો છે, જ્યારે ગત વર્ષે 931 મી.મી. વરસાદ હતો. રાણાવાવમાં 76% ઘટાડો થયો છે, માત્ર 242 મી.મી. વરસાદ નોંધાયો છે. કુતિયાણામાં 50% ઘટાડો સાથે 389 મી.મી. વરસાદ પડ્યો છે. આ પરિસ્થિતિ ચિંતાજનક છે, જેના કારણે જળસંગ્રહ, ખેતી અને ભૂગર્ભ જળસ્તર પર તેની ગંભીર અસર પડી શકે છે.

છોટાઉદેપુરની જીવાદોરી સમાન ઓરસંગ નદીમાં ઓક્ટોબર મહિનાથી જ પાણીના સ્તરમાં ઘટાડો થયો છે. ઉપરવાસ મધ્યપ્રદેશમાં અપૂરતા વરસાદને કારણે નદીમાં પાણીની આવક ઓછી રહી છે. આ પરિસ્થિતિને કારણે છોટાઉદેપુર નગરની આશરે 35 હજારની વસ્તી માટે પાણીની સમસ્યા સર્જાવાની ભીતિ છે. હાલ નદીમાં પાણીનો પ્રવાહ ખૂબ ઓછો થઈ ગયો છે, અને જો વરસાદ નહીં પડે તો માર્ચ મહિનાને બદલે ડિસેમ્બરથી જ હાફેશ્વર યોજના હેઠળ નર્મદાનું વેચાતું પાણી મંગાવવું પડશે.

JEE એડવાન્સ્ડના ટોપર્સ હંમેશા IIT Bombayને પોતાની પહેલી પસંદગી માને છે, જ્યારે IIT Gandhinagar જેવી નવી IITs પ્રત્યે વિદ્યાર્થીઓમાં ઓછો રસ જોવા મળે છે. વર્ષ 2026ના અહેવાલ મુજબ, ટોપ 1000 રેન્કર્સમાંથી એક પણ વિદ્યાર્થીએ IIT Gandhinagarમાં પ્રવેશ લીધો નથી. જૂની IITsની પ્રતિષ્ઠા, મજબૂત પ્લેસમેન્ટ, વૈશ્વિક એલ્યુમની નેટવર્ક, અને મુંબઈ જેવા મેટ્રો સિટીનો લાભ IIT Bombayને વધુ આકર્ષક બનાવે છે. CSE બ્રાન્ચનો ક્રેઝ પણ આ પસંદગીમાં મહત્વનો ભાગ ભજવે છે.

મુંબઈમાં ચોમાસાની વિદાય બાદ વાયુ પ્રદૂષણમાં વધારો જોવા મળી રહ્યો છે, જેમાં એર ક્વોલિટી ઈન્ડેક્સ (AQI) 100ને પાર કરી ગયો છે. કેન્દ્રીય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ (CPCB) ના ડેટા મુજબ, તાજેતરમાં AQI 127 ની આસપાસ રહ્યો હતો. આ સ્થિતિમાં ઓક્ટોબર હીટના કારણે મહત્તમ તાપમાન 33-36 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચ્યું છે, જેનાથી નાગરિકો ઉકળાટ અનુભવી રહ્યા છે. નિષ્ણાતો અનુસાર, પવનની દિશામાં ફેરફાર અને સૂકી પરિસ્થિતિઓ પણ પ્રદૂષણ વધારવામાં યોગદાન આપી રહી છે. મુંબઈ મહાપાલિકાએ પ્રદૂષણ નિયંત્રણ માટે નવી સ્ટાન્ડર્ડ ઓપરેટિંગ પ્રક્રિયાઓ (SOPs) જારી કરી છે.

રાજકોટની આર.બી. સ્કૂલે વિદ્યાર્થીઓમાં વાંચનની ટેવ કેળવવા માટે સિંગાપોર સરકારના રીડિંગ મોડલથી પ્રેરિત અનોખો પ્રયોગ શરૂ કર્યો છે. ધો. 3 થી 10ના 150 વિદ્યાર્થીઓ માટે, દર કલાકના વાંચન દીઠ રૂ. 5 પુરસ્કાર આપવામાં આવશે. આ યોજના હેઠળ, જો વિદ્યાર્થીઓ દરરોજ 2 કલાક વાંચે તો મહિને રૂ. 45 હજાર સુધી અને 3 કલાક વાંચે તો રૂ. 67 હજાર સુધી ચૂકવી શકાય છે. વાલીઓ આ વાંચનનું નિરીક્ષણ કરશે અને તેમની સહી બાદ શાળામાં ચકાસણી થશે. આ પ્રોજેક્ટ ડિજિટલ યુગમાં બાળકોને પુસ્તકો તરફ ફરીથી આકર્ષવા માટે છે.

ભાવનગરમાં ફૂટપાથ પર રહેતા અત્યંત વંચિત બાળકોને શિક્ષણ અને સંસ્કાર આપી સમાજની મુખ્ય ધારામાં લાવવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે ‘ભાઈબંધ ની નિશાળ’ કાર્યરત છે. ડો. ઓમ ત્રિવેદી દ્વારા 7 વિદ્યાર્થીઓથી શરૂ થયેલી આ શાળામાં હવે 32 વિદ્યાર્થીઓ વિનામૂલ્યે શિક્ષણ મેળવી રહ્યા છે. ભાવનગરના સરદારબાગ (પિલગાર્ડન) ખાતે ચાલતી આ નિશાળમાં કક્કો-બારાખડી સાથે અંગ્રેજી મૂળાક્ષરો, યોગ, રમતગમત જેવી પ્રવૃત્તિઓ દ્વારા બાળકોનો સર્વાંગી વિકાસ થાય છે. 7 વિદ્યાર્થીઓએ મજૂરીકામ છોડી નાના વ્યવસાય શરૂ કરીને આત્મનિર્ભર બન્યા છે.

આધુનિક યુગમાં વાંચનમાં ઘટતી રૂચિ છતાં, પોરબંદરમાં 27 વર્ષ જૂની સરકારી લાઇબ્રેરી 1400 સભ્યો સાથે કાર્યરત છે. M.G. Road પર આવેલી આ લાઇબ્રેરીમાં કુલ 23,000 પુસ્તકો, 24 મેગેઝીન અને 13 અખબારો છે. UPSC, GPSC જેવી સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની તૈયારી માટે 1500 પુસ્તકો ઉપલબ્ધ છે, સાથે બાળ, મહિલા, સંદર્ભ અને સિનિયર સિટીઝન વિભાગ માટે પણ પુસ્તકો છે. માત્ર 10 રૂપિયા વાર્ષિક ફીમાં પુસ્તકો ઘરે લઈ જવાની સુવિધા પણ છે.

શ્રી ઉમિયા માતાજી સંસ્થાન, ઊંઝાના નવા પ્રમુખ તરીકે પૂર્વ IAS અધિકારી મહેન્દ્રભાઈ એસ. પટેલની નિમણૂક થઈ છે. વહીવટી અનુભવ ધરાવતા પટેલ હવે સંસ્થાનને માત્ર ધાર્મિક પ્રવૃત્તિઓ સુધી સીમિત નહીં રાખતા, નવી પેઢીને શિક્ષણ, કારકિર્દી અને વૈશ્વિક સ્પર્ધા માટે તૈયાર કરવાનું વિઝન ધરાવે છે. તેઓ ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ, ક્ષમતા વિકાસ અને યોગ્ય માર્ગદર્શન દ્વારા યુવાનોને સફળ બનાવવા પર ભાર મૂકશે. આ ઉપરાંત, એજ્યુકેશનલ અને બિઝનેસ સેમિનાર, ઔદ્યોગિક પ્રદર્શન જેવા કાર્યક્રમો યોજીને સંસ્થાનની પ્રવૃત્તિઓનો વિસ્તાર કરવાનો તેમનો પ્રયાસ રહેશે.

અમદાવાદ સ્થિત કન્સ્ટ્રક્શન વ્યવસાયી જતીનભાઈ ગજેરા, જેઓ શેડુભાર ગામના મૂળ વતની છે, તેઓ પોતાના વતન માટે શિક્ષણ, આરોગ્ય અને સામાજિક સેવા ક્ષેત્રે સતત યોગદાન આપી રહ્યા છે. ગામ પ્રત્યેની જવાબદારીની ભાવના સાથે, તેઓ ધાર્મિક સ્થળો અને વિકાસ કાર્યોમાં પણ વ્યક્તિગત રીતે લાખો રૂપિયાનું અનુદાન આપી રહ્યા છે. તેમના પ્રયાસોથી અનેક લોકોને લાભ મળ્યો છે. દાદાની પ્રેરણાથી, તેઓ ગામનું ઋણ ચૂકવી રહ્યા છે, જેમાં શાળાના વિકાસ, મહિલાઓ માટે યાત્રાઓ અને સગર્ભા મહિલાઓને મેડિકલ સહાયનો સમાવેશ થાય છે.

મુંબઈમાં સૌપ્રથમવાર ક.જે.સોમૈયા કલા અને વાણિજ્ય મહાવિદ્યાલયમાં ગુજરાતની વિસરાતી જતી લોકનાટ્ય કળા ભવાઈ પર બે દિવસીય કાર્યશાળા યોજાઈ. મહારાષ્ટ્ર રાજ્ય ગુજરાતી સાહિત્ય અકાદમી, મહાવિદ્યાલયના ગુજરાતી વિભાગ અને લોકાયન સંસ્થાના સંયુક્ત ઉપક્રમે આયોજિત આ કાર્યશાળામાં અનેક દિગ્ગજ કલાકારો, વિદ્વાનો અને વિદ્યાર્થીઓએ ભાગ લીધો. કાર્યશાળામાં ભવાઈના ઇતિહાસ, પ્રસ્તુતિ, ગાયન, વાદન, હાસ્ય અને વ્યંગ જેવા પાસાઓ પર વિસ્તૃત ચર્ચા થઈ. આ પ્રયાસ ભવાઈ કળાને પુનર્જીવિત કરવામાં મહત્વનો ફાળો આપશે.

પંચમહાલ જિલ્લામાં 2024-25 દરમિયાન 90% સામાન્ય વરસાદ નોંધાયો છે, જે પાક માટે અનુકૂળ છે. જોકે, સવારે ઠંડી અને બપોરે તાપના 'ડબલ ઋતુ'ના માહોલે ખેડૂતોની ચિંતા વધારી છે. ડેમોમાં 50% થી 98% પાણીનો જથ્થો હોવાથી રવિ સીઝન અને પીવાના પાણીની તંગી સર્જાશે નહીં તેવું હાલ લાગી રહ્યું છે. પાછલા પાંચ વર્ષમાં 2024 અને 2025 માં 130% થી વધુ વરસાદ નોંધાયો હતો, જેની સરખામણીમાં આ વર્ષે ઘટાડો છે. પરંતુ આ સ્થિતિ પાક માટે સારી માનવામાં આવે છે.

ચોમાસાની વિદાય ટાંકણે દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં 83.55% અને જામનગર જિલ્લામાં 56.74% વરસાદની ઘટ નોંધાઈ છે. ચાલુ વર્ષે હાલારના 26 ડેમોમાં નહીવત જળ છે, જેમાં આઠ જળાશયો સુકા મેદાન બન્યા છે. દેવભૂમિના કલ્યાણપુર પંથકની જીવાદોરી સમાન સાની ડેમ પણ ખાલીખમ છે. જામનગર જિલ્લાના 3.44 લાખ હેકટર અને દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાના 2.14 લાખ હેકટરમાં મગફળી સહિતના પાકોનું વાવેતર થયું છે, પરંતુ વરસાદના અભાવે પાકનું ચિત્ર ચિંતાજનક બન્યું છે.

ગુજરાતમાં ચોમાસાની વિદાયની સાથે વરસાદની ઘટ ચિંતાજનક બની રહી છે. હાથિયો નક્ષત્રમાં પણ વરસાદ ન થતાં ખેડૂતોની આશા મુરઝાઈ ગઈ છે. રાજ્યના 206 ડેમમાંથી માત્ર 33 ડેમ ભરાયા છે, જે પીવાના અને સિંચાઈના પાણીની ગંભીર અછત તરફ ઈશારો કરે છે. IMD મુજબ, 14 જિલ્લાઓમાં વરસાદની 20% થી 59% સુધીની ઘટ જોવા મળી છે, જેમાં સૌરાષ્ટ્રના દ્વારકા અને પોરબંદર સૌથી પ્રભાવિત છે. આ સ્થિતિ આવનારા ઉનાળામાં પાણીની તંગીને વધુ ઘેરી બનાવશે.