ભાગદોડભર્યા જીવન અને પોષણની ઉણપથી યાદશક્તિ નબળી પડે છે. મગજ શરીરનું નિયંત્રણ કેન્દ્ર છે, અને તેની કાર્યક્ષમતા જાળવવા આહાર જરૂરી છે. વિશ્વભરમાં 22 જુલાઈએ વર્લ્ડ બ્રેઈન ડે મગજની બીમારીઓ પ્રત્યે જાગૃતિ લાવવા ઉજવાય છે. 3 અબજથી વધુ લોકો ન્યુરોલોજિકલ સમસ્યાઓથી પીડાય છે. મગજ માટે ઓમેગા-3 ફેટી એસિડ, એન્ટીઓક્સિડન્ટ્સ અને વિટામિન્સ જરૂરી છે. મેમરી લોસથી બચવા આ 5 સુપરફૂડ્સ - અખરોટ, બેરીઝ, લીલા પાંદડાવાળા શાકભાજી, કોળાના બીજ, અને ડાર્ક ચોકલેટ - લાભદાયી છે.

ગુજરાત સરકાર રાજ્યમાં નશા મુક્તિની લડતને મજબૂત બનાવવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભરી રહી છે. રાજ્યની તમામ 34 જિલ્લા હોસ્પિટલોમાં 15 બેડની ક્ષમતા ધરાવતા De-addiction Centers શરૂ કરવામાં આવશે. આ માટે નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટે રૂ. 14.90 કરોડના ખર્ચને વહીવટી મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આ કેન્દ્રોમાં વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિઓ, ડિટોક્સ સારવાર, ડી-એડિક્શન થેરાપી, કાઉન્સેલિંગ, માનસિક આરોગ્ય સેવા, પરિવાર પરામર્શ અને પુનર્વસનની સુવિધાઓ IPD અને OPD ધોરણે ઉપલબ્ધ કરાશે. નિષ્ણાત સ્ટાફની ટીમ પણ તૈનાત રહેશે.

ભારતમાં ડેંગ્યૂના વધતા જતા કેસો અને મૃત્યુઆંકને ધ્યાનમાં રાખીને, જાપાની ક્યૂડેન્ગા વેક્સિનને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આ વેક્સિન વાયરસને મારવાને બદલે શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિને તાલીમ આપે છે, જેથી તે ભવિષ્યમાં ડેંગ્યૂ વાયરસ સામે અસરકારક રીતે લડી શકે. ક્લિનિકલ ટ્રાયલમાં આ વેક્સિન હોસ્પિટલમાં દાખલ થવાનું જોખમ ૮૪% સુધી ઘટાડી શકે છે. આ ટેટ્રાવેલેન્ટ વેક્સિન ચારેય ડેંગ્યૂ વાયરસ પ્રકારો સામે રક્ષણ આપશે.

પ્રોફેસર અર્નો રૂબિક દ્વારા 1974માં શોધાયેલ રૂબિક્સ ક્યૂબ, એક લોકપ્રિય પઝલ ગેમ છે. સામાન્ય 3x3 ક્યૂબ ઉપરાંત, વિવિધ કદ અને આકારની પઝલ પણ ઉપલબ્ધ છે. ગુજરાતના મનીષ રાઠોડ, જેમને આ પઝલમાં ઊંડો રસ છે, તેમણે 500થી વધુ ક્યૂબ્સનું અનોખું મ્યુઝિયમ બનાવ્યું છે. આ કદાચ ગુજરાત અને ભારતનું સૌથી મોટું રૂબિક્સ ક્યૂબ મ્યુઝિયમ હશે. રાઠોડે 150થી વધુ ક્યૂબ ડિઝાઇન પેટન્ટ કરી છે અને તેમની 'મેનક્યૂબ' વિશ્વભરમાં વેચાય છે. તેમણે આ ક્યૂબની દુનિયાને 'વન ટર્ન એટ અ ટાઇમ' નામના પુસ્તકમાં પણ વર્ણવી છે.

માનવ વિકાસની લાલસા અને ટેક્નોલોજીની ભૂખ અનેક જીવોના અસ્તિત્વ પર સંકટ લાવી રહી છે. IUCNના ‘રેડ-લિસ્ટ’ મુજબ, ડીપ-સી મૉલસ્ક અને રણના દેડકા જેવી અનેક અનન્ય પ્રજાતિઓ લુપ્ત થવાના આરે છે. ઇલેક્ટ્રિક વાહનો અને સ્માર્ટફોન માટે જરૂરી ખનીજોની માંગને કારણે દરિયાના તળિયે થતું ખાણકામ સમુદ્રી જીવસૃષ્ટિ માટે અત્યંત વિનાશક સાબિત થઈ રહ્યું છે. આ પ્રદૂષણ અને ધૂળના કારણે 62% મૉલસ્ક લુપ્ત થવાના આરે છે, જ્યારે હિંદ મહાસાગરમાં ‘લિરાપેક્સ ફેલિક્સ’ ગોકળગાય ‘ક્રિટિકલી એન્ડેન્જર્ડ’ જાહેર થઈ છે. આર્થિક વિકાસ માટે પ્રકૃતિનો ભોગ લેવાનું બંધ કરવું અને ટકાઉ વિકાસ અપનાવવો અનિવાર્ય છે.

યુવાને નેપોલિયન હિલને સફળતાનો પહેલો પાઠ પૂછ્યો ત્યારે તેમણે જણાવ્યું કે દરેક નિષ્ફળતા એક આશીર્વાદ છે જો તેમાંથી જીવનનો પાઠ શીખવા મળે. યશસ્વી કાર્યોમાં શ્રદ્ધા મનુષ્યને યશસ્વી બનાવે છે. સહકાર વિના જીવનની ગાડી ચાલી શકે નહીં. હિંમત આત્માને પરાજય અને ગુલામીથી બચાવે છે. ભૂલોને સુધારવા માટે સમય શ્રેષ્ઠ ઔષધ છે, અને પોતાની ભૂલોનું આત્મનિરીક્ષણ કરનારને જ સફળતા મળે છે. આપ્યા સિવાય કશું મેળવી શકાતું નથી, અને વ્યવહારુ જ્ઞાન જ સફળતા અપાવે છે.

1947માં આઝાદી પહેલાં રાષ્ટ્રધ્વજ અંગે બંધારણ સભામાં ચર્ચા થઈ. આઝાદ ભારતના રાષ્ટ્રધ્વજ કેવો હોય તે વિવાદ વચ્ચે, કાયદાકીય સલાહકાર બી.એન. રાવે બદરુદ્દીન તૈયબજી અને સુરૈયા તૈયબજીનો સંપર્ક કર્યો. સુરૈયાજીએ કાગળ પરના ચરખાને બદલે અશોક ચક્ર સાથેનો નવો ડિઝાઇન બનાવ્યો. આ ડિઝાઇન, જે સત્ય પર અસત્યની જીતનું પ્રતીક છે, તેને બંધારણ સભાએ સાર્વભૌમ રાષ્ટ્રધ્વજ તરીકે સ્વીકાર્યો. 20 જુલાઈના રોજ, ખાદીના કાપડ પર કેસરી, સફેદ અને લીલા પટ્ટા સાથે મધ્યમાં અશોક ચક્ર ધરાવતો પ્રથમ નમૂનો તૈયાર થયો, જે 21 જુલાઈના રોજ પંડિત જવાહરલાલ નેહરુ સહિતના નેતાઓ દ્વારા સ્વીકારવામાં આવ્યો.

આજે શરીરના વજન ઘટાડવા માટે અનેક ઉપાયો અપનાવાય છે, પરંતુ તેમાંના ઘણાં ભ્રામક હોય છે. સેલિબ્રિટીઓની ફિટનેસ જોઈને યુવતીઓ અને યુવાનો પણ જાતજાતના નુસખા અજમાવે છે. મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં, વજન વધવાનું મુખ્ય કારણ હોર્મોન્સ કે રોગો નહીં, પરંતુ બદલાયેલી આહાર પદ્ધતિ અને ભાવનાત્મક ખાવું છે. ઘણીવાર, લોકો તણાવ, દુઃખ કે ખુશીમાં વધુ ખાઈ લે છે. આ કારણે, વજન ઘટાડવાની દવાઓનો વેપાર ખૂબ વધી ગયો છે. આ દવાઓ ભૂખ ઓછી કરે છે, પરંતુ તે જીવનશૈલીનો વિકલ્પ નથી. તેની આડઅસરો પણ થઈ શકે છે. વજન ઘટાડવાનો સાચો રસ્તો સંતુલિત આહાર, કસરત અને તંદુરસ્ત જીવનશૈલી છે.

આઝાદીની ચળવળ સમયે, દેશભક્તોને એક કરવા માટે રાષ્ટ્રધ્વજની આવશ્યકતા અનુભવાઈ. પિંગલી વેંકૈયા, જેમણે 1916માં ‘A National Flag for India’ પુસ્તક પ્રકાશિત કર્યું, તેમણે 30 દેશોના ધ્વજનો અભ્યાસ કર્યો. બ્રિટિશ યુનિયન જેક જોઈને વ્યથિત થયેલા વેંકૈયાએ ભારત માટે પોતાના ધ્વજ બનાવવાનો મક્કમ નિર્ધાર કર્યો. 1921માં તેમણે મહાત્મા ગાંધીજીને 'સ્વરાજ ધ્વજ' અર્પણ કર્યો, જેમાં બાદમાં સફેદ પટ્ટી અને ચરખો ઉમેરાયા, જે ત્રિરંગાનો આધાર બન્યો. વેંકૈયા માત્ર ધ્વજ રચયિતા જ નહોતા, પરંતુ સ્વતંત્રતા સંગ્રામમાં પણ તેમનું યોગદાન અમૂલ્ય હતું.

જૂનાગઢ સિવિલ હોસ્પિટલમાં અધિક્ષક ડો. કૃતાર્થ બ્રહ્મભટ્ટે અચાનક નિરીક્ષણ કરતાં ફરજ પર ગેરહાજર ડો. હેમેન્દ્ર સોલંકી (ચામડીના રોગોના વિભાગ)ને તાત્કાલિક ફરજમુક્ત કરાયા. દર્દીઓની સુવિધા અને હોસ્પિટલની શિસ્ત જાળવવા આ નિર્ણય લેવાયો. આ ઉપરાંત, અન્ય 4 તબીબો પણ ફરજ પર ગેરશિસ્ત દાખવતા ઝડપાયા હતા, જેને કારણે તેમને કારણદર્શક નોટિસ પાઠવી ખુલાસો માંગવામાં આવ્યો છે. આ કાર્યવાહીથી હોસ્પિટલના સંચાલનમાં સુધારાની અપેક્ષા છે.

વલસાડ જિલ્લામાં રસ્તાઓના ખાડા ભરવા માટે હવે સ્ટીલ પ્લાન્ટમાંથી મળતા લોખંડના ભુક્કાનો ઉપયોગ કરીને ECOFIX ઇકોફિક્સ કોલ્ડમિક્સ ટેક્નોલોજી અપનાવાઈ છે. દિલ્હી સ્થિત ઈન્સ્ટીટ્યુટ દ્વારા વિકસાવેલી આ પદ્ધતિમાં, ખાસ તૈયાર કરેલા મટીરિયલને સીધું ખાડામાં નાખીને માત્ર ૨૦ મિનિટમાં રોડ વાહનવ્યવહાર માટે તૈયાર કરી દેવાય છે. આ ટેકનોલોજી પર્યાવરણને અનુકૂળ છે અને સ્ટીલ ઉદ્યોગની આડ પેદાશનો પુનઃઉપયોગ કરે છે. આ પ્રાયોગિક ધોરણે શરૂ કરાયેલો પ્રયોગ સફળ રહ્યા બાદ તેનો વ્યાપક ઉપયોગ કરવામાં આવશે.

પાલનપુરમાં માથુર વૈશ્ય (ગુપ્તા) સમાજ દ્વારા સમાજની વાડીમાં એક ભવ્ય રક્તદાન કેમ્પનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ કેમ્પમાં સમાજના પુરુષોની સાથે મહિલાઓએ પણ ઉત્સાહપૂર્વક ભાગ લઈ રક્તદાન કર્યું હતું. બનાસ બ્લડ બેંકના સહયોગથી કુલ 203 યુનિટ લોહી એકત્રિત કરવામાં આવ્યું, જે જરૂરિયાતમંદ દર્દીઓની સારવાર માટે ઉપયોગમાં લેવાશે. પ્રથમ 51 રક્તદાતાઓને વિશેષ સન્માનિત કરાયા અને દરેક રક્તદાતાને રૂ. 5 લાખનો આકસ્મિક વીમો પણ પૂરો પાડવામાં આવ્યો.

ભાવનાત્મક સુરક્ષા (Emotional Security) એ કોઈપણ મજબૂત સંબંધનો પાયો છે. જ્યારે પાર્ટનર્સ એકબીજા સમક્ષ પોતાની ખામીઓ અને ડર ખુલ્લા દિલથી વ્યક્ત કરી શકે છે, ત્યારે વિશ્વાસ અને નિકટતા વધે છે. સુરક્ષિત સંબંધોમાં અસહમતી હોવા છતાં સ્વીકૃતિ હોય છે અને ભૂલોને માનવસહજ ગણી માફ કરવામાં આવે છે. આ સંબંધોમાં અહમ્ અને અસ્વીકારનો ડર ઓછો હોય છે, જેનાથી ઓક્સિટોસિન (Oxytocin) જેવા બોન્ડિંગ હોર્મોન્સ વધે છે. ઝઘડા પછી પણ માફી માંગવાનો અને વાતચીત દ્વારા સમસ્યાઓ ઉકેલવાનો પ્રયાસ થાય છે.

ભારતના અદ્ભુત સ્થાપત્યોમાં રાજસ્થાનની ચાંદ વાવડી વાવ તેની ભવ્યતા, અકલ્પનીય રહસ્યો અને વિશાળતા માટે સમગ્ર વિશ્વમાં પ્રખ્યાત છે. રાજસ્થાનના દૌસા જિલ્લાના આભાનેરી ગામમાં આવેલી આ વાવ વિશ્વની સૌથી મોટી અને ઊંડી વાવ હોવાનું મનાય છે. 8મી-9મી સદીમાં મહારાજા ચાંદ દ્વારા નિર્મિત આ વાવ 35 મીટર પહોળી અને 19.5 મીટર ઊંડી છે, જેમાં 3500 સાંકડાં પગથિયાં છે. આ વાવ યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજમાં સ્થાન ધરાવે છે અને તેની જાળવણી ASI દ્વારા થાય છે.

દુનિયાનું સૌથી ઝેરી વૃક્ષ, મૈનશિનીલ, તેના ભયાનક ઝેર માટે જાણીતું છે. તેનું વૈજ્ઞાનિક નામ Hippomane mancinella છે અને તે ગિનીસ બુક ઓફ રેકોર્ડ્સમાં નોંધાયેલું છે. આ વૃક્ષ મુખ્યત્વે કેરેબિયન, ફ્લોરિડા, બહામાસ, મેક્સિકો અને મધ્ય/દક્ષિણ અમેરિકાના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં જોવા મળે છે. ચોમાસા દરમિયાન, તેના પાંદડાં પરથી પડતું પાણી પણ ઝેરી બની જાય છે, જે ચામડીને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. તેના ફળ, છાલ અને દૂધિયું રસ અત્યંત ઝેરી હોય છે.

આધુનિક જીવનશૈલી, અનિયમિત આહાર, સૌંદર્ય પ્રસાધનોનો વધુ પડતો ઉપયોગ, કેમિકલ, સિન્થેટિક વસ્ત્રો, ઔષધીઓની આડઅસર, અને માનસિક તણાવ જેવા અનેક કારણોસર ત્વચાના રોગોનું પ્રમાણ વધી રહ્યું છે. ત્વચાના રોગોમાં ખંજવાળ, બળતરા, પરુ, સોજો, તેમજ રંગમાં પરિવર્તન જોવા મળે છે. ખસ, ખરજવું, દાદર, ખીલ, સોરાયસીસ, કોઢ, કાળો કોઢ, તલ, મસા વગેરે સામાન્ય રોગો છે. નિદાન બાદ દોષ અને રોગની ગંભીરતા પ્રમાણે યોગ્ય ઉપચાર પદ્ધતિ, જેમ કે ગંધક રસાયન, આરોગ્યવર્ધિની, મહામંજીષ્ઠાદિ કવાથ, અને ખદિરારિષ્ટ જેવી આયુર્વેદિક દવાઓ, તેમજ કબજિયાત માટે હરડે, ત્રિફળા જેવી દવાઓ ઉપયોગી થઇ શકે છે.

આધુનિક હવાઈ યુદ્ધમાં, એર-ટુ-એર મિસાઈલ (AAM) નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવે છે. આ મિસાઈલો દુશ્મનના વિમાનો, હેલિકોપ્ટર અને ડ્રોનને હવામાં જ નષ્ટ કરવા માટે ડિઝાઇન કરાયેલ છે. તેમને અંતરના આધારે શોર્ટ-રેન્જ (SR-AAM) અને બિયોન્ડ વિઝ્યુઅલ રેન્જ (BVR-AAM) એમ બે મુખ્ય પ્રકારોમાં વિભાજિત કરાય છે. SR-AAM નજીકની લડાઈ માટે અત્યંત ચપળ હોય છે, જ્યારે BVR-AAM લાંબા અંતર સુધી પ્રહાર કરી શકે છે. આ મિસાઈલો ટાર્ગેટ લોકિંગ, ગાઈડન્સ અને વિનાશક બ્લાસ્ટિંગની કાર્યપદ્ધતિ ધરાવે છે, જે આકાશી ક્ષેત્રમાં પ્રભુત્વ જાળવી રાખવા માટે અનિવાર્ય છે.

આધુનિક ટેકનોલોજીના વિકાસ સાથે, લખવાનું અને ટાઇપ કરવાનું ભૂલી જવાનો ભય વધી રહ્યો છે. હવે મોટાભાગના કામ બોલીને જ થશે, જેમ કે વોઇસ મેસેજ દ્વારા. આનાથી ઝડપ વધશે અને શ્રમ ઘટશે, તેમજ કાર્પેલ ટનલ સિન્ડ્રોમ જેવી બીમારીઓથી બચી શકાશે. વોઇસ ટાઇપિંગ ક્રિએટિવિટીને પણ પ્રોત્સાહન આપે છે. જોકે, પ્રાઇવસી અને વોઇસ ક્લોનિંગ જેવા જોખમો પણ છે. ભવિષ્યમાં કી-બોર્ડ વગરના ગેજેટ્સ આવશે, અને બોલીને જ બધા કામ થશે.

અમદાવાદના દસ્ક્રોઈ તાલુકાના અસલાલી ગામની પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્ર (PHC)ને ધારાસભ્ય બાબુભાઈ જે. પટેલની ગ્રાન્ટમાંથી ECG મશીન, બે એનલાઈઝર, એક ડિજિટલ વેઇટ મશીન, એક એડલ્ટ અને એક પીડિયાટ્રિક લેરિંગોસ્કોપ જેવા જરૂરી મેડિકલ સાધનો પૂરા પાડવામાં આવ્યા છે. છેલ્લા દોઢ-બે વર્ષથી PHC દ્વારા આ સાધનોની માંગણી કરવામાં આવી રહી હતી. આ નવી સુવિધા મળતાં સ્થાનિક જરૂરિયાતમંદ દર્દીઓને ઝડપી અને ગુણવત્તાસભર આરોગ્ય સેવાઓ મળશે, ખાસ કરીને હૃદયરોગના દર્દીઓ અને ઇમરજન્સી સારવારમાં નોંધપાત્ર સુધારો થશે.

અમેરિકાના આયોવા રાજ્યમાં આવેલું લ'માર્સ શહેર ૧૯૯૪થી "આઈસ્ક્રીમ કેપિટલ ઓફ ધ વર્લ્ડ" તરીકે ઓળખાય છે. અહીંની વેલ્સ એન્ટરપ્રાઇઝ દર વર્ષે આશરે ૧૫ કરોડ ગેલન આઈસ્ક્રીમનું ઉત્પાદન કરે છે, જે એક વિશ્વ રેકોર્ડ છે. દર વર્ષે જૂનમાં યોજાતો ૪ દિવસીય "આઈસ્ક્રીમ ડેઝ" ફેસ્ટિવલ હજ્જારો લોકોને આકર્ષે છે, જેમાં શહેર આઈસ્ક્રીમ કોનથી બનેલી માનવ આકારની પ્રતિમાઓથી શણગારાય છે.

ચોમાસામાં લોખંડના તવા અને કડાઈ પર કાટ લાગવાની સમસ્યા સામાન્ય છે, જે વાસણનું આયુષ્ય ઘટાડે છે. આનું મુખ્ય કારણ હવામાં રહેલો ભેજ અને ઓક્સિજન છે. આ સમસ્યાને રોકવા માટે, વાસણ ધોયા બાદ તેને સૂકા કપડાથી લૂછીને ધીમા તાપે ગરમ કરો. ત્યારબાદ તેના પર રાઈનું તેલ અથવા અન્ય કોઈ કુકિંગ ઓઈલ લગાવો, જે સુરક્ષા કવચ તરીકે કામ કરશે. વાસણોને હંમેશા સૂકી જગ્યાએ સ્ટોર કરો અને નિયમિત સીઝનિંગ કરો.

દવાઓ ખરીદતી વખતે ગ્રાહકોને ઘણીવાર વધુ કિંમત ચૂકવવાની ફરિયાદો આવે છે. આ સમસ્યાના નિરાકરણ માટે નેશનલ ફાર્માસ્યુટિકલ પ્રાઇસિંગ ઓથોરિટી (NPPA) દ્વારા 'ફાર્મા સહી દામ' નામનું એક સરકારી ટૂલ શરૂ કરાયું છે. આ ટૂલ મોબાઇલ એપ અને વેબ-આધારિત સેવા બંને સ્વરૂપે ઉપલબ્ધ છે. તે શેડ્યૂલ અને નોન-શેડ્યૂલ દવાઓની સરકાર દ્વારા માન્ય સત્તાવાર કિંમતો દર્શાવે છે, જેથી ગ્રાહકો પાસેથી વધુ પૈસા વસૂલાતા અટકે. આ પ્લેટફોર્મ દવાઓના ભાવમાં પારદર્શિતા લાવે છે.

સ્માર્ટફોન આપણા જીવનનો અભિન્ન અંગ બની ગયો છે, પરંતુ તેનો વધુ પડતો અને ખોટો ઉપયોગ શરીર પર ગંભીર અસરો કરી શકે છે. નવી વૈજ્ઞાનિક માહિતી મુજબ, મોબાઇલની લતથી માત્ર આંખો જ નહીં, પણ ગરદન, કરોડરજ્જુ, ત્વચા, હાથની પકડ અને મોટર સ્કિલ્સ પર પણ અસર થાય છે. "ટેક નેક" જેવી સ્થિતિ ગરદન પર દબાણ લાવી શકે છે, જ્યારે સ્માર્ટવોચ ત્વચાની સમસ્યાઓ સર્જી શકે છે. માયોપિયામાં વધારો અને હાથની પકડની શક્તિમાં ઘટાડો પણ જોવા મળ્યો છે. આ શારીરિક ફેરફારો યાદશક્તિ અને વિચારશક્તિ પર પણ પરોક્ષ અસર કરી શકે છે.

લાઇવ શોપિંગ ઓનલાઈન ખરીદીનું ઝડપથી વિકસતું નવું માધ્યમ બની રહ્યું છે, જેમાં ગ્રાહકો વેચનાર સાથે સીધી વાતચીત કરીને તરત ખરીદી કરી શકે છે. TikTok Shop જેવા પ્લેટફોર્મે નાના વેપારીઓને કરોડો રૂપિયાનું વેચાણ અને ઝડપી વિકાસની તક આપી છે. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, આ મોડેલ ગ્રાહકોનો વિશ્વાસ અને એન્ગેજમેન્ટ વધારવામાં અસરકારક છે. જોકે, લાઇવ ઓફર્સ અને સમયના દબાણને કારણે ગ્રાહકોમાં જરૂર કરતાં વધુ ખર્ચ કરવાની શક્યતા પણ રહેતી હોવાથી સમજદારીપૂર્વક ખરીદી કરવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.

નોર્મલ ડિલિવરી શક્ય ન હોય અથવા માતા-બાળકના સ્વાસ્થ્ય માટે જોખમ જણાય ત્યારે જ સિઝેરિયન (ઓપરેશન દ્વારા પ્રસુતિ)ની સલાહ અપાય છે. બાળક ઊંધું (Breech) કે આડું (Transverse Lie) હોય, હૃદયના ધબકારા અનિયમિત થાય, વજન વધારે હોય, કે ગર્ભનાળ પહેલાં આવી જાય ત્યારે સિઝેરિયન જરૂરી બની શકે છે. માતાના સ્વાસ્થ્યમાં હાઈ બ્લડ પ્રેશર, ગર્ભાવસ્થા ડાયાબિટીસ, હૃદય રોગ, પ્લેસેન્ટા પ્રીવીઆ/એબ્રપ્શન, CPD, અગાઉ સિઝેરિયન, કે ચેપ જેવી સ્થિતિઓમાં પણ આ નિર્ણય લેવાય છે.

ચોમાસામાં અસ્થમાના દર્દીઓની તકલીફ વધવી સામાન્ય છે કારણ કે આ સમયે જઠરાગ્નિ મંદ પડે છે, કફ અને વાતનો પ્રકોપ વધે છે. ભેજવાળું વાતાવરણ શ્વાસનળીઓને વધુ સંવેદનશીલ બનાવે છે. આવા સમયે ઠંડા પીણાં, દહીં, આઈસ્ક્રીમ, તળેલી અને ભારે વસ્તુઓ ટાળવી જોઈએ. નવશેકું પાણી, હળદર, તુલસી, સૂંઠ અને અજમાનો ઉપયોગ ફાયદાકારક છે. ભેજવાળા વાતાવરણથી બચવું અને નિયમિત પ્રાણાયામ કરવાથી લાભ થાય છે. અસ્થમાના દર્દીઓ ચોમાસા પહેલાં આયુર્વેદિક સારવાર અને યોગ્ય દવાઓ શરૂ કરે તો વધુ સારો ફાયદો મળે છે.

દર મહિને આવતા અમુક દિવસોમાં સ્ત્રીઓના શારીરિક અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર અસર થાય છે. નીતાના પતિએ આ સમજ્યા પછી, પત્નીની નાની-નાની ભૂલો પર ટિપ્પણી કરવાને બદલે તેને પ્રેમથી સંભાળવાનો પ્રયત્ન કર્યો. આ સમય દરમિયાન હોર્મોનલ ફેરફારોને કારણે ચીડિયાપણું, સંવેદનશીલતા, થાક અને ભાવનાત્મક અસ્થિરતા જેવી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. પત્નીને પ્રેમ, સમજણ અને સહકાર આપીને સંબંધોને મજબૂત બનાવી શકાય છે.

અમદાવાદના એક જાણીતા ડૉક્ટરે 60 વર્ષની ઉંમરે ફરી લગ્ન કર્યા, જે તેમના સમજદારીપૂર્ણ સંબંધનું ઉદાહરણ છે. પહેલા લગ્નની કરુણાંતિકા બાદ સંતાનોને ઉછેર્યા અને હવે એકલતા અનુભવી રહ્યા છે. ઘણા લોકો આ ઉંમરે એકલતા દૂર કરવા નવા સંબંધો બાંધે છે, જે વિદેશોમાં સામાન્ય છે. ભારતમાં પણ હવે વૃદ્ધ માતા-પિતાની એકલતાને સમજવી અને સ્વીકારવી જરૂરી છે. 50 પછીના સંબંધોમાં લાગણીઓનું મહત્વ વધુ હોય છે. સંતાનોએ માતા-પિતાની આ જરૂરિયાતો સમજવી જોઈએ.

બાળકનાં જન્મ પછી, ઘણીવાર માતાઓ પ્રશ્ન કરે છે કે શા માટે પિતાઓએ ડાયપર બદલવા, રાત્રે જાગવું કે ઓફિસમાંથી રજા લેવી ન જોઈએ, જ્યારે માતાઓ આ બધું કરે છે. જોકે, આ વિચારસરણી સ્ત્રી સશક્તિકરણના ખોટા અર્થઘટન તરફ દોરી શકે છે. બાળઉછેર બંનેની સંયુક્ત જવાબદારી છે, પરંતુ દરેકની ભૂમિકા અને ક્ષમતાઓ અલગ હોઈ શકે છે. પિતાનું બાળક પ્રત્યેનું પ્રેમ ઓછો નથી ગણાતો જો તે ડાયપર ન બદલે. લગ્નજીવન એક ગાડાના બે પૈડાં સમાન છે, જ્યાં બંનેની અલગ અલગ જવાબદારીઓ હોવા છતાં, સહકાર અને સંતુલન જરૂરી છે.

સંતાન-ઉછેર એ શુદ્ધ આધ્યાત્મિક કળા છે, માત્ર જીવવિજ્ઞાનની ઘટના નથી. આજનો ભૌતિકવાદી યુગ માવતરોને વહાલ અને મોહ વચ્ચેનો ભેદ ભૂલાવે છે. આપણી અતિસુરક્ષા બાળકને નબળું બનાવે છે, જ્યારે ગેવર ટલી જેવા વિચારકો કુદરતી રીતે સક્ષમ બનાવવાની હિમાયત કરે છે. પડકારો બાળકના મગજ માટે પ્રયોગશાળા સમાન છે. ખુલ્લા મેદાનમાં રમવું, જાતે પ્રયાસ કરવાથી એકાગ્રતા, સંતુલન અને જવાબદારી જેવા ગુણો વિકસે છે. સિંહણ જેમ બચ્ચાને જંગલમાં મુક્ત છોડે છે, તેમ આપણે પણ સંતાનોને જીવનના સંઘર્ષોનો સામનો કરવા સક્ષમ બનાવવા જોઈએ.