તમારા ટીવી, AC કે સેટ-ટોપ બોક્સનું રિમોટ વારંવાર બગડી જાય છે? 90% લોકો બેટરી બદલતી વખતે કેટલીક સામાન્ય ભૂલો કરે છે, જે રિમોટને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. બેટરી લીકેજ થવાથી સર્કિટ બળી શકે છે. રિમોટને લાંબા સમય સુધી સુરક્ષિત રાખવા બેટરીની યોગ્ય કાળજી જરૂરી છે. રિમોટ સંપૂર્ણપણે બંધ થાય તેની રાહ જોવાને બદલે, બેટરી જૂની થાય ત્યારે બદલી નાખો. ઉપયોગ ન હોય ત્યારે બેટરી કાઢી લો, બંને બેટરી એકસાથે બદલો, અને હંમેશા સારી ગુણવત્તાવાળી બ્રાન્ડેડ બેટરીનો ઉપયોગ કરો. લીકેજ થયેલી બેટરી સાફ કરવા ગ્લોવ્ઝ પહેરીને આલ્કોહોલ કે વિનેગરનો ઉપયોગ કરો.

પ્રાચીન ગ્રીક ફિલસૂફ ઝેનો ઓફ સિટિયમ (Zeno of Citium) એ લગભગ 2,300 વર્ષ પહેલાં કહ્યું હતું કે "આપણી પાસે બે કાન અને એક મોં છે, તેથી આપણે જેટલું બોલીએ છીએ તેના કરતાં વધુ સાંભળવું જોઈએ." આ વિચાર માત્ર શરીરની રચના પર આધારિત નથી, પરંતુ અસરકારક સંવાદ અને જીવનશૈલીનો મુખ્ય સિદ્ધાંત છે. બોલવું સરળ છે, પરંતુ સાંભળવા માટે ધીરજ, સમજ અને ધ્યાન જરૂરી છે. આજે સોશિયલ મીડિયા અને ઝડપી સંચારના યુગમાં ઝેનોનો આ સંદેશ વધુ પ્રાસંગિક બન્યો છે.

મકાનમાલિકો માટે ખુશખબર! જો તમારા ભાડુઆત ભાડું ન ચૂકવે, તો તમને આવકવેરામાં રાહત મળી શકે છે. 'Unrealised Rent' તરીકે લાયકાત ધરાવતી ન મળેલ ભાડાની રકમને હાઉસ પ્રોપર્ટીમાંથી થતી કરપાત્ર આવકની ગણતરી વખતે બાદ કરી શકાય છે. આ લાભ મેળવવા માટે Bona Fide Tenancy, ભાડુઆતને ખાલી કરાવવાના પ્રયાસો અને બાકી ભાડું વસૂલવા માટે કાયદાકીય કાર્યવાહી જેવા Income Tax Rulesમાં નિર્ધારિત શરતો પૂરી કરવી આવશ્યક છે. ITR ભરતી વખતે યોગ્ય રીતે આવક અને Unrealised Rent દર્શાવવી તથા Lease Deed, Rent Records જેવા પુરાવા સાચવી રાખવા જરૂરી છે.

15 ઓગસ્ટ 1947 પછી ભારતે અનેક કાયદાકીય પરિવર્તનો જોયા છે. દેશના વિકાસ, સમાજ અને ટેકનોલોજીમાં આવેલા ફેરફારો સાથે, સંસદે અનેક ઐતિહાસિક સુધારા કર્યા છે. 42મા અને 44મા સુધારા દ્વારા બંધારણમાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફારો થયા, જ્યારે 73મા સુધારાએ પંચાયતી રાજને મજબૂત બનાવ્યું. RTI Act 2005 અને GST 2016 એ માહિતીની સુલભતા અને કર વ્યવસ્થામાં ક્રાંતિકારી બદલાવ લાવ્યા. CAA, Women's Reservation Bill, અને Digital Personal Data Protection Act 2023 જેવા કાયદાઓએ નાગરિક અધિકારો અને સામાજિક સમાનતાને પ્રોત્સાહન આપ્યું છે.

સ્વતંત્રતા દિવસ 2026 એ ભારતના ગૌરવ અને એકતાનું પ્રતિક છે, જે દર વર્ષે 15 ઓગસ્ટના રોજ ઉજવાય છે. આ દિવસ આપણા સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓના બલિદાનની યાદ અપાવે છે. અંગ્રેજો સામે પ્રથમ અને સૌથી મોટો વિરોધ 1857ની ક્રાંતિ હતી, જે 10 મે, 1857ના રોજ ઉત્તર પ્રદેશના મેરઠથી શરૂ થઈ હતી. 15 ઓગસ્ટ 1947ના રોજ પંડિત જવાહરલાલ નેહરુએ લાલ કિલ્લા પર પ્રથમ ધ્વજ ફરકાવ્યો હતો. ભારતીય રાષ્ટ્રધ્વજની ડિઝાઇન પિંગલી વેંકૈયાએ તૈયાર કરી હતી.

હાલમાં LPG સિલિન્ડરની અછતને કારણે લોકો જરૂર કરતાં વધુ સિલિન્ડર ઘરમાં રાખી રહ્યા છે. જોકે, 'Essential Commodities Act, 1955' મુજબ, સામાન્ય ઘરેલુ ગ્રાહકો એક સમયે મહત્તમ 14.2 કિલોગ્રામના માત્ર બે LPG સિલિન્ડર જ રાખી શકે છે. આ નિયમનું પાલન ન કરવું એ કાયદાકીય રીતે ગુનો છે અને તેને જમાખોરી ગણવામાં આવે છે. તાજેતરમાં ઓડિશામાં હજારો સિલિન્ડર જપ્ત કરાયા હતા. નિયમ કરતાં વધુ સિલિન્ડર રાખવાથી કાયદાકીય કાર્યવાહી થઈ શકે છે અને તે સુરક્ષાની દૃષ્ટિએ પણ જોખમી છે.

મોટાભાગના લોકો કપડા ધોવા માટે Washing Machine નો ઉપયોગ કરે છે, પરંતુ કયું ડિટર્જન્ટ વાપરવું તે અંગે મૂંઝવણમાં હોય છે. લિક્વિડ ડિટર્જન્ટ અને પાવડર ડિટર્જન્ટ બંને કપડાં સાફ કરવામાં અસરકારક છે. જોકે, લિક્વિડ ડિટર્જન્ટ મશીનમાં સરળતાથી ઓગળી જાય છે અને કપડાં પર સફેદ ડાઘ છોડતું નથી. પાવડર ડિટર્જન્ટ ના કણો ઓગળવામાં સમય લે છે અને કપડાં પર રહી શકે છે. લિક્વિડ ડિટર્જન્ટ મશીનની ડ્રેનેજ સિસ્ટમને પણ બ્લોક કરતું નથી, તેથી તે Washing Machine ના સ્વાસ્થ્ય અને આયુષ્ય માટે વધુ સારો વિકલ્પ છે.

અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, જો કોઈ સરકારી મહિલા કર્મચારીને 2 થી વધુ બાળકો હોય, તો તે મેટરનિટી લીવ માટે પાત્ર નથી. આ નિર્ણય શશી કુમારીની અરજી પર આપવામાં આવ્યો છે, જેમણે ચોથા બાળક માટે મેટરનિટી લીવની માંગ કરી હતી. કોર્ટે જણાવ્યું કે, પ્રસૂતિ રજા ડિલિવરીની તારીખથી 180 દિવસ માટે મંજૂર થાય છે, પરંતુ આ રજા બે થી વધુ બાળકો ધરાવતી મહિલા કર્મચારીઓને આપી શકાતી નથી. અરજદારના વકીલે દલીલ કરી હતી કે, પહેલા 3 સંતાનો પર રજા લીધી નથી, પરંતુ કોર્ટે કાયદાકીય જોગવાઈઓનો આધાર લીધો.

‘પવાર’ એક પ્રચલિત અટક છે, જે ખાસ કરીને મહારાષ્ટ્ર, મધ્યપ્રદેશ, ગુજરાત અને રાજસ્થાનમાં જોવા મળે છે. આ અટકનો સંબંધ માત્ર એક સમુદાય સાથે નહીં, પરંતુ લાંબા ઐતિહાસિક અને સામાજિક સંદર્ભ સાથે જોડાયેલો છે. ‘પવાર’ નામ ‘પરમાર’ અથવા ‘પનવાર’ સાથે પણ જોડાયેલું હોવાની માન્યતા છે, જે સમય અને ઉચ્ચારણના ફેરફારને કારણે પ્રચલિત થયું. મરાઠા સામ્રાજ્યમાં પવાર નામના સરદારો અને શાસક પરિવારોનો ઉલ્લેખ મળે છે. ધાર, દેવાસ જેવા વિસ્તારોમાં પવાર વંશના શાસનનો ઐતિહાસિક પુરાવો છે. ‘પવાર’ શબ્દનો ચોક્કસ એક જ અર્થ નથી, પરંતુ તે પરમાર વંશ સાથે પણ જોડવામાં આવે છે.

દૃષ્ટિહીન વ્યક્તિઓ માત્ર પ્રકાશ જ નહીં, પરંતુ શરીરની આંતરિક જૈવિક ઘડિયાળ, હોર્મોનલ સંકેતો, આસપાસના અવાજો અને આધુનિક ટોકિંગ ડિવાઈસેસ દ્વારા પણ દિવસ-રાતનો તફાવત સમજી શકે છે. ઘણા દૃષ્ટિહીન લોકોને પ્રકાશનો અહેસાસ થાય છે, જે સવાર અને રાત વચ્ચેનો ભેદ પારખવામાં મદદ કરે છે. સંપૂર્ણપણે અંધ વ્યક્તિઓના શરીરમાં સર્કેડિયન રિધમ કાર્યરત હોય છે, જેમાં ipRGCs (Intrinsically Photosensitive Retinal Ganglion Cells) મદદ કરે છે. આ ઉપરાંત, પક્ષીઓનો કલરવ, ટ્રાફિકનો અવાજ, હવામાનમાં ફેરફાર અને રોજિંદી દિનચર્યા પણ સમયનો સંકેત આપે છે. આધુનિક ટેકનોલોજી, જેમ કે ટોકિંગ વોચ અને સ્માર્ટ સ્પીકર્સ, માહિતીને વધુ સરળ બનાવે છે.

રાજા સગરના 60,000 પુત્રો યજ્ઞનો ઘોડો શોધતી વખતે મહર્ષિ કપિલના ક્રોધથી ભસ્મ થયા. તેમના ઉદ્ધાર માટે રાજા ભગીરથે કઠોર તપસ્યા કરી, જેનાથી ભગવાન શિવની મદદથી ગંગાજી પૃથ્વી પર અવતર્યા. ગંગાજળના સ્પર્શથી રાજા સગરના પુત્રોને મોક્ષ મળ્યો. આ ઘટના "ભગીરથ પ્રયાસ" તરીકે ઓળખાય છે, જે અશક્ય કાર્યોને પાર પાડવાની દ્રઢતા અને સંકલ્પનું પ્રતિક છે. આ કથા સંકલ્પ, ધીરજ, નમ્રતા અને લોકકલ્યાણના મહત્વ પર ભાર મૂકે છે.

શું મધ્ય-પૂર્વમાં યુદ્ધ જેવી સ્થિતિમાં ભારત પાસે માત્ર 9 દિવસ ચાલે તેટલું જ ઓઇલ છે? આ દાવા પાછળનું સત્ય સ્ટ્રેટેજિક પેટ્રોલિયમ રિઝર્વ (SPR) છે. ભારત સરકાર પાસે કટોકટી માટે 5.33 મિલિયન મેટ્રિક ટન (MMT) નો SPR છે, જે 9.5 દિવસ ચાલે તેટલો છે. પરંતુ, કોમર્શિયલ સ્ટોક મળીને કુલ 74 દિવસનો ભંડાર ઉપલબ્ધ છે. આ ભંડાર 2.5 મહિના સુધી પુરવઠાના વિક્ષેપને પહોંચી વળવામાં મદદ કરી શકે છે. IEAના 90 દિવસના ધોરણને પહોંચી વળવા અને ઊર્જા સુરક્ષા વધારવા માટે ભંડાર વધારવો જરૂરી છે.

એક દાયકા પહેલાં કેલિફોર્નિયાના સમુદ્રમાંથી 99% થી વધુ Pycnopodia helianthoides (સનફ્લાવર સી સ્ટાર) અચાનક ગાયબ થઈ ગયા હતા, જેના કારણે દરિયાઈ પર્યાવરણ અસંતુલિત બન્યું હતું. આ વિશાળ શિકારીની ગેરહાજરીમાં સમુદ્રી અર્ચિનની સંખ્યા વધી અને તેમણે કેલ્પ ફોરેસ્ટનો નાશ કર્યો. હવે, વૈજ્ઞાનિકોને કેલિફોર્નિયાના દરિયાકાંઠે આ લગભગ ખોવાઈ ગયેલા જીવની એક રહસ્યમય કોલોની મળી આવી છે. આ શોધે કેલ્પ ફોરેસ્ટને ફરી જીવંત કરવાની નવી આશા જગાવી છે.

અરબી સમુદ્ર કિનારે આવેલું પ્રથમ જ્યોતિર્લિંગ સોમનાથ, પ્રાચીન પ્રભાસ તીર્થમાં બિરાજમાન છે. માન્યતા મુજબ, ચંદ્રદેવે શાપમુક્તિ માટે સ્વયં શિવલિંગની સ્થાપના કરી હતી, જેથી તેઓ 'સોમનાથ મહાદેવ' તરીકે ઓળખાય છે. શ્રાવણ માસમાં લાખો ભક્તો અહીં દર્શન કરવા આવે છે. દંતકથા અનુસાર, ચંદ્રદેવને રોહિણી પ્રત્યેના વિશેષ પ્રેમ બદલ તેમના સસરા દક્ષે 'ક્ષીણ' થવાનો શાપ આપ્યો હતો. બ્રહ્માજીની સલાહથી ચંદ્રદેવે પ્રભાસ તીર્થ પર ભગવાન શિવની પૂજા કરી, જે પ્રસન્ન થઈને તેમને શાપમાંથી મુક્તિ અપાવી અને જ્યોતિર્લિંગ સ્વરૂપે બિરાજ્યા.

હિમાચલ પ્રદેશના 77 વર્ષીય ડૉ. રાજેન્દ્ર કંવરે પોતાની અને સ્વર્ગસ્થ પત્ની કૃષ્ણા કંવરની ₹100 કરોડની સંપત્તિ રાજ્ય સરકારને દાન કરી છે. તેમને કોઈ સંતાન નથી. આ સંપત્તિમાં બંગલો, જમીન, ઘરેણાં, કાર અને બેંક ડિપોઝિટનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે પોતાનો દેહ પણ મેડિકલ વિદ્યાર્થીઓના અભ્યાસ માટે દાન કરવાનો સંકલ્પ કર્યો છે. તેમની ઈચ્છા છે કે આ સંપત્તિનો ઉપયોગ વૃદ્ધાવસ્થા સંભાળ (Geriatric Care) કે ઓલ્ડ એજ હોમ માટે થાય અને સંસ્થાનું નામ 'કૃષ્ણા રાજેન્દ્ર' રાખવામાં આવે.

કેરળ સ્થિત Padmanabhaswamy Temple તેની અપાર સંપદા અને ભવ્ય વાસ્તુકલા માટે જાણીતું છે, પરંતુ તેનો સાતમો દરવાજો, 'Vault-B', રહસ્યમય ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ દરવાજો ખોલવાથી મહાપ્રલય આવી શકે છે, અથવા તેની પાછળ કોઈ ગુપ્ત સુરંગ અથવા દિવ્ય શક્તિઓ છુપાયેલી છે. જોકે, આ દાવાઓનો કોઈ વૈજ્ઞાનિક આધાર નથી. સદીઓથી પ્રચલિત આ માન્યતાઓ મંદિરની આસ્થા અને રહસ્યમયતામાં વધારો કરે છે, જે તેને ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક મહત્વનું સ્થળ બનાવે છે.

UIDAI દ્વારા mAadhaar એપમાં એક નવી સુવિધા શરૂ કરવામાં આવી છે. હવે યુઝર્સ એક જ મોબાઈલ ફોન પર મહત્તમ 5 આધાર પ્રોફાઇલ સરળતાથી ઉમેરી અને મેનેજ કરી શકશે. આનાથી પરિવારના સભ્યોના આધાર કાર્ડની માહિતી સંભાળવી ખૂબ જ સરળ બનશે અને ફિઝિકલ આધાર કાર્ડ સાથે રાખવાની જરૂર નહીં રહે. આ ફીચર ખાસ કરીને બાળકો, વડીલો કે અન્ય સભ્યોના આધાર સંબંધિત કામકાજ સંભાળનારાઓ માટે આશીર્વાદરૂપ છે. આ સુવિધાનો લાભ લેવા માટે, સત્તાવાર mAadhaar એપ ડાઉનલોડ કરો, સિક્યોરિટી પિન બનાવો અને "Add Profile" વિકલ્પ દ્વારા આધાર નંબર અથવા QR કોડ અને OTP/Face Authentication દ્વારા પ્રોફાઇલ ઉમેરો.

વરસાદી પાણી કારમાં ઘૂસી જવાથી ભારે નુકસાન થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં ગભરાયા વગર શાંત રહેવું જરૂરી છે. સૌ પ્રથમ, કાર સ્ટાર્ટ કરવાનો પ્રયાસ બિલકુલ ન કરવો, નહીં તો એન્જિન લોક થઈ શકે છે. કારના બોનેટ ખોલીને બેટરીના વાયર ડિસ્કનેક્ટ કરો અને કારને સુરક્ષિત જગ્યાએ લઈ જાઓ. ઈલેક્ટ્રોનિક કોમ્પોનન્ટ્સ, સેન્સર્સ, વાયરિંગ હાર્નેસ અને કંટ્રોલ યુનિટ જેવા પાર્ટ્સ સૌથી પહેલા ખરાબ થાય છે. પાણીથી ઇન્ટિરિયર, કાર્પેટ, સીટ ફોમ, બ્રેક પેડ્સ, રોટર અને સસ્પેન્શનને પણ નુકસાન થાય છે. ઓથોરાઈઝ્ડ સર્વિસ સેન્ટરમાં લઈ જઈને યોગ્ય સમારકામ કરાવવું જોઈએ.

નાસા (NASA) ના ક્યુરિઓસિટી રોવર (Curiosity Rover) દ્વારા મંગળના 'માઉન્ટ શાર્પ' (Mount Sharp) વિસ્તારમાંથી લેવાયેલી એક તસવીરમાં ખડકની વચ્ચે દરવાજા જેવી આકૃતિ જોવા મળી છે. આ અંગે યુએફઓ (UFO) અને એલિયન્સ સંશોધક સ્કોટ્સ સી. વારિંગે તેને ગુફા કે બંકરનો દરવાજો ગણાવ્યો છે. જોકે, નાસાના વૈજ્ઞાનિકોએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ કુદરતી રીતે ખડકોના તૂટવા, તિરાડો અને વાતાવરણના ઘસારા (કટાવ) ને કારણે બનેલી રચના છે. તેઓએ એલિયન સભ્યતાના દાવાઓને ફગાવી દીધા છે અને તેને 'પેરેડોલિયા' (Pareidolia) તરીકે ઓળખાવ્યું છે.

પ્રજ્ઞાનંદની અસાધારણ ચેસ સફરમાં તેની માતાનો અથાક પ્રયાસ અને પરિવારનો સહયોગ પ્રેરણારૂપ છે. નાનપણથી જ તેની માતા તેને વિવિધ ચેસ ટુર્નામેન્ટમાં લઈ જવા-લાવવા અને તેની દરેક જરૂરિયાતનું ધ્યાન રાખતી રહી છે. ૧૨ વર્ષની ઉંમરે ગ્રાન્ડમાસ્ટર બનેલા પ્રજ્ઞાનંદ, તેના પિતા રમેશ બાબુ અને ચેસ રમતી મોટી બહેન વૈશાલીના પ્રોત્સાહનથી આગળ વધ્યા છે. પ્રજ્ઞાનંદ 2023 ચેસ વર્લ્ડ કપમાં બીજા ક્રમે રહ્યા હતા અને 2025 FIDE સર્કિટ જીતી હતી.

બોમ્બે હાઈકોર્ટની નાગપુર બેન્ચે એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપ્યો છે કે પુખ્ત બાળકો માતાપિતાની મિલકત નથી. જો પુખ્ત પુત્રી પોતાની ઈચ્છાથી જીવનસાથી પસંદ કરે, તો તેનો કબજો મેળવવા હેબિઅસ કોર્પસ અરજી દાખલ કરી શકાય નહીં. ૧૭ વર્ષની કિશોરી યુવક સાથે નાસી ગયા બાદ ઘરે પાછા ફરવાનો ઈનકાર કરતાં, સુનાવણી વખતે પુખ્ત થઈ ગઈ હોવાથી માતાનો દાવો ફગાવી દેવાયો. કોર્ટે જણાવ્યું કે સંતાનોના કબજાના કેસમાં તેમનું હિત સૌથી વધુ જરૃરી છે.

ઇલોન મસ્કના AI યુગમાં ફિઝિક્સ અને ગણિત પર ભાર મુકવાના નિવેદનથી સ્વર્ગમાં રામાનુજન અને હાર્ડી સ્મિત વેરતા હશે. પૂર્વના સ્વ-શિક્ષિત ગણિતજ્ઞ શ્રીનિવાસ રામાનુજન અને પશ્ચિમના તર્કવાદી જી. એચ. હાર્ડીનું મિલન, ગણિતના ઇતિહાસમાં "રોમેન્ટિક ઇન્સિડન્ટ" ગણાય છે. મર્યાદિત સંસાધનો વચ્ચે પણ, તેમની ભાગીદારીએ વૈજ્ઞાનિક શોધોનો પાયો નાખ્યો. રામાનુજનની દૈવી પ્રેરણા અને હાર્ડીની તાર્કિક સાબિતીઓએ પાંચ મહત્વપૂર્ણ સંશોધન પત્રો આપ્યા, જેણે ગણિતની દુનિયા બદલી નાખી.

સંરક્ષણ મંત્રાલયે ભારતીય નૌકાદળના જહાજોને ૧૮,૦૦૦ કરોડના ખર્ચે લોઇટરિંગ મ્યુનિશન (કામીકાજ ડ્રોન) થી સજ્જ કરવાનો નિર્ણય કર્યો છે. આ ડ્રોન ૧,૦૦૦ કિ.મી.થી વધુ રેન્જ ધરાવે છે અને સમુદ્ર તથા જમીન પરના લક્ષ્યાંકો પર ચોકસાઈપૂર્વક હુમલો કરી શકે છે. ઈલેક્ટ્રો-ઓપ્ટિકલ અને ઈન્ફ્રારેડ સીકરથી સજ્જ આ ડ્રોન દિવસ-રાત નિરીક્ષણ કરી શકે છે. ઉપરાંત, ૨૦૩૦ સુધીમાં તમામ યુદ્ધજહાજોને બ્રહ્મોસ મિસાઈલથી સજ્જ કરવાનું લક્ષ્ય છે, જે નૌકાદળની યુદ્ધક્ષમતા અને લાંબા અંતરની હુમલાની ક્ષમતાને મજબૂત બનાવશે.

આજના ડિજિટલ યુગમાં અનેક ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ્સ માટે મજબૂત અને અલગ પાસવર્ડ યાદ રાખવા મુશ્કેલ બની શકે છે. ઘણા લોકો સુરક્ષાના અભાવે એક જ પાસવર્ડનો ઉપયોગ કરે છે. તમારી આ સમસ્યાનો ઉકેલ ગૂગલ પાસવર્ડ મેનેજર પ્રદાન કરે છે. આ Googleનું મફત ટૂલ Android, iOS અને Chrome બ્રાઉઝર પર ઉપલબ્ધ છે. તે તમારા તમામ પાસવર્ડ્સને સુરક્ષિત રીતે સાચવે છે અને જરૂર પડે ત્યારે ઓટોફિલ સુવિધા આપે છે. તમે passwords.google.com પરથી સેવ કરેલા પાસવર્ડ જોઈ, એડિટ કે ડિલીટ કરી શકો છો, જેનાથી તમારા ડિજિટલ એકાઉન્ટ્સ વધુ સુરક્ષિત બનશે.

રેલવે સ્ટેશનો પર ચા, પુસ્તકો, ખાદ્યપદાર્થો અને જનરલ સ્ટોર જેવા વ્યવસાયો સામાન્ય નાગરિકો દ્વારા રેલવેના લાયસન્સ હેઠળ ચલાવવામાં આવે છે. IRCTC અને ઝોનલ રેલવે દ્વારા નિયમિત અંતરે ટ્રેડિંગ સ્ટોલ્સ માટે ઈ-ઓક્શન અથવા ટેન્ડર બહાર પાડવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયામાં જગ્યા ફાળવણી, અરજી, જરૂરી દસ્તાવેજો અને ફીનો સમાવેશ થાય છે. સ્ટેશનની કેટેગરી અને મુસાફરોની સંખ્યાના આધારે ફી નક્કી થાય છે, જેમાં સિક્યોરિટી ડિપોઝિટ અને ફી પેટે અંદાજે રૂ. 40,000 થી રૂ. 3 લાખ સુધીનો ખર્ચ થઈ શકે છે.

"હાથીના ખાવાના દાંત અલગ અને દેખાડવાના દાંત અલગ" - આ પ્રચલિત કહેવત પાછળનું વૈજ્ઞાનિક સત્ય જાણવા જેવું છે. હાથી પાસે ખરેખર ખોરાક ચાવવા માટે મોંની અંદર ઊંડાણમાં દાઢ હોય છે, જેને 'મોલાર્સ' કહેવાય છે. જ્યારે મોંની બહાર દેખાતા લાંબા દાંતને 'ટસ્ક' કહે છે, જે ખોરાક માટે નથી. આ દાંત જીવનકાળ દરમિયાન 6 વખત બદલાય છે. એશિયન નર હાથીને મોટા ટસ્ક હોય છે, જ્યારે માદામાં તે ઓછા હોય છે. આફ્રિકન હાથીમાં નર-માદા બંનેને મોટા ટસ્ક હોય છે. તેથી, કહેવત વૈજ્ઞાનિક રીતે સાચી છે.

છેલ્લા અંકમાં જોયું કે બૌદ્ધ ધર્મ ચીનથી જાપાન સુધી પહોંચ્યો, સાથે ભારતીય દર્શન, લિપિ અને ધાર્મિક પ્રથાઓ પણ વિસ્તરી. ભારતીય સાધુ બોધિધર્મે ચીનમાં 'ઝેન' બૌદ્ધ ધર્મ લાવ્યા અને શારીરિક કસરતો શીખવી, જે 'શાઓલીન કુંગ ફૂ' તરીકે જાણીતી બની. મદુરાઈના બૌદ્ધ સાધુ બોધિસેને જાપાનને સંસ્કૃત અને ભારતીય બૌદ્ધ તત્વજ્ઞાન શીખવ્યું. જાપાનમાં સરસ્વતી (બેન્ઝાઈટેન), શિવ (દૈકોકુતેન) જેવા અનેક હિન્દુ દેવતાઓને સ્વીકારવામાં આવ્યા છે. સિંગાપોર નામ શ્રીવિજય સામ્રાજ્યના રાજકુમાર સાંગ નીલા ઉતામા દ્વારા સિંહ જોઈને 'સિંગાપુરા' (સિંહનું નગર) રાખવામાં આવ્યું હતું.

ભારતના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામનો એક અનોખો અધ્યાય જેલના અંધારા ઓરડાઓમાં લખાયો હતો. વિશ્વ સ્તરે નેલ્સન મંડેલા અને માર્ટિન લ્યુથર કિંગ જુનિયરની જેમ, ભારતમાં પણ જેલની કોટડીઓ મુક્ત વિચારોની સાધનાપીઠ બની હતી. આ દરમિયાન રચાયેલાં મહાન પુસ્તકો, જેમ કે 'ગીતા રહસ્ય' (લોકમાન્ય ટિળક), 'The Discovery of India' (પંડિત જવાહરલાલ નેહરુ), 'The Indian War of Independence 1857' (વીર વિનાયક દામોદર સાવરકર), ‘બંદી જીવન’ (સચિન્દ્રનાથ સાન્યાલ), ‘Why I am an Atheist’ (ભગતસિંહ), અને ‘સત્યના પ્રયોગો’ (મહાત્મા ગાંધી)એ કરોડો ભારતીયોના મનમાં આઝાદીનો જુવાળ પેદા કર્યો અને રાષ્ટ્રીય ચેતના પર ઊંડી અસર છોડી.

આજની દુનિયામાં ભીડ તો ઘણી છે, પણ મનને શાંતિ આપે એવા સાચા લોકો ઓછા મળે છે. પૈસો, સત્તા હોવા છતાં લોકો લાગણીઓની બાબતમાં કોરા લાગે છે. ટેક્નોલોજીએ દુનિયાને નજીક લાવી પણ હૃદય વચ્ચે અંતર વધાર્યું છે. ઓળખાણો વધી છે પણ આત્મીય સંબંધો ઘટ્યા છે. ખલીલ જીબ્રાનના શબ્દોમાં, દયા અને માયાળુપણું નબળાઈ નહીં, પણ આંતરિક શક્તિ છે. આજના સમયમાં નિઃસ્વાર્થ પ્રેમ કરનાર, બીજાનું દુઃખ સમજનાર વ્યક્તિઓ દુર્લભ છે. શિક્ષણ વધ્યું પણ ગણતરીબાજ સમજણ પણ વધી.

ડૉ. વિક્રમ સારાભાઈ, જેમને ભારતીય અવકાશ સંશોધનના પિતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તેમનો જન્મ અમદાવાદમાં થયો હતો. વૈજ્ઞાનિક બનવાના તેમના શોખ અને અવકાશ સંશોધન પ્રત્યેના જુસ્સાને કારણે તેમણે દેશમાં અનેક સંસ્થાઓની સ્થાપના કરી. PRL (Physical Research Laboratory) જેવી સંસ્થાઓએ ભારતના અવકાશ વિજ્ઞાનના વિકાસમાં પાયાનો ભાગ ભજવ્યો છે. 'આર્યભટ્ટ' જેવા ઉપગ્રહો અને સેટેલાઇટ ઇન્સ્ટ્રક્શનલ ટેલિવિઝન પ્રયોગ (SITE) પાછળ પણ તેમનું યોગદાન અમૂલ્ય છે. તેમણે શિક્ષણ, ઉદ્યોગ અને કલા ક્ષેત્રે પણ નોંધપાત્ર યોગદાન આપ્યું છે, જેનાથી દેશના વિકાસને વેગ મળ્યો.