'પંજાબ કેસરી' તરીકે ઓળખાતા લાલા લજપતરાય, જેમણે અંગ્રેજો સામે 'યુદ્ધ દેહી'નું રણશિંગું ફૂંક્યું. તેઓ સશસ્ત્ર ક્રાંતિકારીઓની સેના તૈયાર કરનાર, દયાનંદ એંગ્લો વૈદિક કોલેજના સ્થાપક અને પંજાબ નેશનલ બેંકના પ્રણેતા હતા. આર્ય સમાજથી પ્રેરિત થઈ રાષ્ટ્રવાદ અપનાવ્યો. દુષ્કાળ સમયે ખેડૂતો પ્રત્યેના અમાનવીય વલણ સામે અવાજ ઉઠાવી જેલવાસ ભોગવ્યો. પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ બાદ છ વર્ષે સ્વદેશ પરત ફર્યા અને કોલકાતા અધિવેશનમાં પ્રમુખ બન્યા. અસહકારની ચળવળમાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવી. સાયમન કમિશનનો વિરોધ કરતી વખતે અંગ્રેજોની લાઠીઓએ તેમને ઘાયલ કર્યા, જે બ્રિટિશ સામ્રાજ્યના પતનનો સંકેત બની.