પ્રાણગુરૂ તપસમ્રાટ રતિલાલ મહારાજનું જીવન તપ, સંયમ, મૌન આરાધના, જીવદયા અને સેવાભાવથી ભરપૂર હતું. તેમની કઠોર સાધનાઓ માટે તેમને ‘તપસમ્રાટ’ તરીકે ઓળખવામાં આવતા. ભેંસાણ તાલુકાના પરબવાવડી ગામે જન્મીને વડિયામાં આધ્યાત્મિક પ્રવૃત્તિઓ સાથે જોડાયા. તેમણે ગૌશાળા અને પ્રાણકુંજનું નિર્માણ કરી જીવદયા અને સેવા ભાવનાને વેગ આપ્યો. ૧૬ વર્ષની અખંડ મૌન આરાધના, ગાય ‘ગીતા’ સાથેનો તેમનો અનોખો સંબંધ તેમની જીવદયા અને પ્રાણીપ્રેમની ભાવના દર્શાવે છે. ૮ ફેબ્રુઆરી ૧૯૯૮ના રોજ દેવલોક પામેલા રતિલાલ મહારાજની સ્મૃતિ આજે પણ જીવંત છે.