UKએ 'સ્મોક-ફ્રી જનરેશન' બનાવવાના ઉમદા હેતુથી એક ઐતિહાસિક કાયદો પસાર કર્યો છે, જેના હેઠળ 2008 પછી જન્મેલા લોકો તમાકુ કે સિગારેટ ખરીદી શકશે નહીં. 'ટોબેકો એન્ડ વેપ્સ બિલ' બ્રિટિશ સંસદમાં પસાર થઈ ગયું છે અને કિંગ ચાર્લ્સ તૃતીયની મંજૂરી બાદ કાયદો બનશે. 1 જાન્યુઆરી, 2027થી આ કાયદો સમગ્ર UKમાં અમલી થશે. દર વર્ષે તમાકુ ખરીદવાની લઘુતમ વય મર્યાદા એક વર્ષ વધારવામાં આવશે, જેથી ભવિષ્યની પેઢી ધૂમ્રપાનથી દૂર રહે. નવા કાયદામાં ઈ-સિગારેટ એટલે કે વેપિંગ પર પણ કડક નિયંત્રણો લદાયા છે.

PM મોદી ફ્રાન્સ અને સ્લોવાકિયાના મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રવાસે રવાના થયા છે. આ પ્રવાસ દરમિયાન રાજદ્વારી બેઠકો, દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટો અને બહુપક્ષીય કાર્યક્રમો યોજાશે. મુખ્ય હેતુ આર્થિક અને સાંસ્કૃતિક સહયોગ મજબૂત કરવાનો છે. ફ્રાન્સમાં 'Bharat Innovates' કાર્યક્રમ અને ઇમેન્યુઅલ મેક્રોન સાથે બેઠક યોજાશે. સ્લોવાકિયાની ઐતિહાસિક મુલાકાતમાં વેપાર, રોકાણ, ઓટોમોબાઈલ અને રેલવે ક્ષેત્રે સહયોગની ચર્ચા થશે. G7 સમિટમાં વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થશે અને 'VivaTech Summit'માં પણ હાજરી આપશે.

સોશિયલ મીડિયા પર એક ખોટો દાવો વાયરલ થયો છે કે ઓમાન પાસે અમેરિકી હુમલામાં MT Liaki Freedom ઓઈલ ટેન્કર પર ચાર ભારતીય નાવિકોના મોત થયા છે. વિદેશ મંત્રાલય (MEA) એ આ અહેવાલોને 'ફેક ન્યૂઝ' ગણાવીને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ સંપૂર્ણપણે નિરાધાર છે. તાજેતરમાં, ગલ્ફ ઓફ ઓમાનમાં એક ટેન્કર પર અમેરિકી હુમલામાં ત્રણ ભારતીયોના મોત થયા હતા, જે વાસ્તવિક ઘટના હતી. આ ખોટા સમાચારો તે વાસ્તવિક ઘટનાનો ફાયદો ઉઠાવીને ફેલાવવામાં આવી રહ્યા છે.

અમેરિકી સરકારે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના કારણોસર AI કંપની Anthropic પર કડક નિયંત્રણો લાદ્યા છે. આ નવા એક્સપોર્ટ-કન્ટ્રોલ નિયમો હેઠળ, અમેરિકાની અંદર કે બહારના કોઈપણ વિદેશી નાગરિક, કર્મચારી કે બિન-અમેરિકી સંસ્થાને Anthropic ના અદ્યતન AI પ્રોગ્રામ્સ, ખાસ કરીને Fable 5 અને Mythos 5, નો ઉપયોગ કરવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. આ નિર્ણયને કારણે Anthropic એ વૈશ્વિક સ્તરે તેના આ શક્તિશાળી AI મોડલ્સની સેવાઓ બંધ કરી દીધી છે. કંપની માને છે કે આ પગલું ગેરસમજને કારણે હોઈ શકે છે.

અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સત્તાવાર જાહેરાત કરી છે કે, અમેરિકન સેનાએ વેનેઝુએલામાં સૈન્ય ઓપરેશન પાર પાડીને ખતરનાક ડ્રગ માફિયા હેક્ટર રસ્ટનફોર્ડ ગુરેરો ફ્લોરેસ ઉર્ફે 'નીનો ગુરેરો' ને મોતને ઘાટ ઉતારી દીધો છે. આ કાર્યવાહી વેનેઝુએલા સરકારના સમન્વય સાથે કરવામાં આવી હોવાનો દાવો કરાયો છે. આ ઓપરેશન ઈરાન પરથી ધ્યાન ભટકાવવા માટે હાથ ધરાયું હોવાનું મનાય છે. ટ્રમ્પે આકરા શબ્દોમાં ચેતવણી આપી કે, અમેરિકન સેના આંતરરાષ્ટ્રીય આતંકીઓનો પીછો કરીને તેમને ખતમ કરશે.

અમેરિકા અને ઈઝરાયલ દ્વારા ઈરાન વિરુદ્ધ સંયુક્ત ઓપરેશનના ભાગરૂપે લશ્કરી કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી હતી. પરંતુ અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા કરવામાં આવેલી એક જાહેરાતે ઈઝરાયલના પીએમ બેન્જામિન નેતન્યાહૂને આંચકો આપ્યો છે. ટ્રમ્પે દાવો કર્યો કે ઈરાનના નેતૃત્વએ 60 દિવસ માટે યુદ્ધ અટકાવવા, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટનો દરિયાઈ માર્ગ ફરી ખોલવા અને પરમાણુ કાર્યક્રમ પર નવી ચર્ચાઓ શરૂ કરવા માટે MoUને મંજૂરી આપી દીધી છે, તેથી અમેરિકાના આયોજિત હુમલાઓ રોકી દીધા છે. આ અંગે ઈઝરાયલને પહેલાં કોઈ માહિતી આપવામાં આવી ન હતી.

પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ વચ્ચે અમેરિકાના એક સૈન્ય હુમલામાં ઓમાનની ખાડીમાં ભારતીય નાવિકો ધરાવતા તેલ ટેન્કર પર ઘાતકી હુમલો થયો, જેમાં ૩ ભારતીય નાવિકોના મોત થયા. ભારતના વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે તાત્કાલિક અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયોને ફોન કરી કડક શબ્દોમાં ચેતવણી આપી કે, સમંદરમાં વ્યાપારી જહાજો કે ભારતીય નાવિકો પરના આવા હુમલા કોઈપણ કિંમતે બર્દાશ્ત કરવામાં આવશે નહીં. આંતરરાષ્ટ્રીય જળસીમામાં વ્યાપારી જહાજોની સુરક્ષા સાથે કોઈ સમજૂતી થઈ શકે નહીં.

અમેરિકા અને ઇરાન વચ્ચેના તણાવ વચ્ચે, ઇરાનના સુપ્રીમ લીડર મોજતબા ખામેનેઇએ અમેરિકાની સૈન્ય તાકાત પર સીધા પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે જે અમેરિકન Milatary Bases પાસે પોતાની સુરક્ષા નથી, તેઓ બીજા દેશોની સુરક્ષા કેવી રીતે કરશે? ખામેનેઇએ સ્પષ્ટ કર્યું કે જ્યારે અમેરિકી સૈન્ય મથકો જ સુરક્ષિત નથી, ત્યારે તેઓ એવા દેશોની રક્ષા કેવી રીતે કરી શકે જેઓ અમેરિકા પર નિર્ભર છે અથવા તેને "અંધભક્તિ" કરે છે. આ નિવેદનને પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા રાજકીય સંતુલનના બદલાવના સંકેત તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે.

ભારત અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચે ત્રણ મેચની વન-ડે સિરીઝની પહેલી મેચ આજે ધર્મશાલાના HPCA સ્ટેડિયમમાં રમાશે. આ અફઘાનિસ્તાનની ભારત સામેની પ્રથમ વન-ડે સિરીઝ છે. વિરાટ કોહલી અને હાર્દિક પંડ્યા ઈજાના કારણે બહાર છે, જ્યારે જસપ્રીત બુમરાહ અને મોહમ્મદ સિરાજને આરામ અપાયો છે. મેદાન પર બેટર્સ અને ફાસ્ટ બોલરો બંનેને મદદ મળશે. હવામાન વિભાગ મુજબ, આજે વરસાદની 55% શક્યતા છે, જે મેચ પર અસર કરી શકે છે.

અમેરિકાનું વહિવટી તંત્ર વિઝાના નિયમો કડક બનાવીને વિદેશના લોકોને ખાસ કરીને ભારતીયોને અમેરિકામાં પ્રવેશતાં રોકવા માગે છે. અમેરિકામાં બિઝનેસ કમ્યુનિટીમાં ખાસ કરીને મોટેલ બિઝનેસ ભારતીયોના હાથમાં છે. અમેરિકામાં યુનિકોર્ન સ્ટાર્ટઅપ ઊભું કરવામાં જે ભારતીયોનાં નામ મોખરે છે તેમાં જ્યોતિ બંસલ, અરવિંદ શ્રીનિવાસન, મોહિત અરોરાનો સમાવેશ થાય છે. અરવિંદ શ્રીનિવાસ પરપ્લેક્સિસીટીના કો-ફાઉન્ડર છે, જ્યારે મોહિત સેન સ્ટેલ્થ સ્ટાર્ટઅપના ફાઉન્ડર અને CEO છે. મૂળ ભારતીય એવા ઉદ્યોગ સાહસિકોએ અમેરિકામાં ૯૬ અબજ ડોલરનાં સ્ટાર્ટઅપ ઊભાં કર્યા છે. અમેરિકાની સ્ટાર્ટઅપ ઇકો સિસ્ટમ ભારતીયો ચાવીરૂપ બનેલા છે.

ગુજરાતના શિક્ષણ રાજ્યમંત્રી રિવાબા જાડેજાએ જામનગર સ્થિત વિશ્વપ્રસિદ્ધ આયુર્વેદ સંસ્થા ITRA (ઇન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ ટીચિંગ એન્ડ રિસર્ચ ઇન આયુર્વેદ)ની મુલાકાત લીધી. આ મુલાકાત દરમિયાન, તેમણે માત્ર સંસ્થાની શૈક્ષણિક વ્યવસ્થાઓ અને કામગીરીનું નિરીક્ષણ જ નહોતું કર્યું, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓ સાથે સીધા જોડાઈને બેડમિન્ટન રમી હતી. તેમના આ અનોખા અને સ્પોર્ટી અંદાજથી વિદ્યાર્થીઓમાં નવો ઉત્સાહ જોવા મળ્યો. મંત્રીએ ITRAના યોગદાન, વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની ભૂમિકા અને જનકલ્યાણલક્ષી સેવાઓ અંગે પણ વિસ્તૃત માહિતી મેળવી.

વડોદરા સ્થિત ગુજરાતની યુવતીઓની પહેલી ઓલ ગર્લ્સ માઉન્ટ ફ્રેન્ડશિપ ટીમે હિમાચલ પ્રદેશની પીર પંજાલ પર્વતમાળામાં ૧૭૩૫૦ ફૂટ ઉંચા માઉન્ટ ફ્રેન્ડશિપ શિખરને સફળતાપૂર્વક સર કરીને નવો ઈતિહાસ રચ્યો છે. ગત વર્ષે ખરાબ હવામાનને કારણે અધૂરા રહેલા અભિયાનમાંથી શીખીને, ટીમે આ વખતે વધુ તૈયારીઓ સાથે આ સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. આ ટીમને તૈયાર કરવામાં ઈન્વિન્સિબલ એનજીઓનો સહયોગ રહ્યો, જ્યારે એવરેસ્ટ સર કરનાર નિશા કુમારીએ આ અભિયાનનું નેતૃત્વ કર્યું.

મલખમ, ભારતની એક પ્રાચીન અને અત્યંત રોમાંચક પરંપરાગત રમત છે, જે 'મલ્લ' (યોદ્ધા) અને 'ખમ' (થાંભલો) શબ્દોના સંયોજનથી બની છે. પ્રાચીન કાળમાં યોદ્ધાઓ પોતાની શક્તિ અને લવચીકતા વધારવા માટે થાંભલા પર કસરત કરતા હતા, જે ધીમે ધીમે એક સ્વતંત્ર રમત તરીકે વિકસિત થઈ. 1936ના બર્લિન ઓલિમ્પિક્સમાં ભારતના મલખમ કલાકારોએ આ રમતનું પ્રદર્શન કરીને વિશ્વને પ્રભાવિત કર્યું. 2019માં પ્રથમ વિશ્વ મલખમ ચેમ્પિયનશિપ યોજાઈ, જેમાં 15થી વધુ દેશોના ખેલાડીઓએ ભાગ લીધો. ખેલાડીઓને 60-90 સેકન્ડમાં થાંભલા પર કરતબો બતાવવા પડે છે.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે મહિનાઓથી ચાલી રહેલા તણાવ બાદ બંને દેશો એક મહત્વપૂર્ણ કરારની નજીક હોવાના સંકેત મળ્યા છે. ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચીએ જણાવ્યું કે 'ઇસ્લામાબાદ સમજૂતી કરાર' અત્યાર સુધીના સૌથી નજીક છે. આ નિવેદનને અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોતાના સોશિયલ મીડિયા પર રિપોસ્ટ કર્યું છે, જે વાટાઘાટોની દિશા સૂચવે છે. અરાઘચીએ મીડિયાને અટકળો ન કરવા અપીલ કરી, જ્યારે ટ્રમ્પે કરારની વિગતોને 'ખોટી રજૂઆત' ગણાવી. US Vice President JD Vance એ સ્પષ્ટ કર્યું કે ઈરાનને કોઈ રોકડ નહીં મળે.

ભારતીય હોકીના સુવર્ણ યુગના એક અનિવાર્ય હિસ્સા, મેજર ધ્યાનચંદના ભાઈ અને દિગ્ગજ ફોરવર્ડ ખેલાડી રૂપસિંહ, જેમણે પોતાની અસાધારણ રમતથી વૈશ્વિક સ્તરે ભારતનો ડંકો વગાડ્યો હતો. રૂપસિંહે 1932 લોસ એન્જલસ અને 1936 બર્લિન ઓલિમ્પિક્સમાં ભારતને ગોલ્ડ મેડલ અપાવવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. લોસ એન્જલસમાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સામેની ફાઇનલમાં એકલાએ 10 ગોલ કર્યા હતા. તેમની સચોટ રમત અને ધ્યાનચંદ સાથેની જુગલબંદી અદ્ભુત હતી.

અમેરિકી રાષ્ટ્રપ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે હોર્મુઝ જળમાર્ગમાં ભારતીય ક્રૂ ધરાવતા જહાજો પર થયેલા હુમલા અંગે ઈરાનને આકરા શબ્દોમાં ચેતવણી આપી છે. તેમણે ટ્રુથ સોશિયલ પર જણાવ્યું કે, આવા હુમલા સહન નહીં થાય અને ઈરાને તાત્કાલિક પોતાની હરકતો સુધારવી પડશે. ટ્રમ્પે ઈરાની નેતૃત્વને બેજવાબદાર અને અવિશ્વસનીય ગણાવ્યું છે. તાજેતરમાં ઓમાનની ખાડીમાં ત્રણ જહાજો પર હુમલા થયા હતા, જેમાં MT Settebello પર થયેલા હુમલામાં ત્રણ ભારતીયોના મોત થયા હતા. ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયે સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ જહાજો વિદેશી ધ્વજ ધરાવતા હતા, ભારતની માલિકીના નહોતા, અને હુમલા અમેરિકી નૌસેના દ્વારા થયા હતા.

અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચેની ઐતિહાસિક શાંતિ સમજૂતી પર સસ્પેન્સ યથાવત છે. મીડિયા અહેવાલો મુજબ, ઈરાન પરમાણુ કાર્યક્રમ ખતમ કરશે, સંવર્ધિત યુરેનિયમનો નાશ કરશે અને હોર્મુઝ જળમાર્ગ ફરી ખોલશે. આ ડીલ પર સ્વિટ્ઝર્લેન્ડના જિનેવા શહેરમાં હસ્તાક્ષર થાય તેવી સંભાવના વચ્ચે વૈશ્વિક નેતાઓ સામસામે આવી ગયા છે. ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચીએ સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કરીને જણાવ્યું કે ડીલ નજીક છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે અરાઘચીની પોસ્ટ રિ-પોસ્ટ કરી. અમેરિકી ઉપરાષ્ટ્રપ્રમુખ જેડી વેન્સે ખોટી માહિતી પર સ્પષ્ટતા કરી. પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શહબાજ શરીફે દાવો કર્યો કે ફાઈનલ ડ્રાફ્ટ તૈયાર છે.

અમેરિકી પ્રતિબંધો વચ્ચે ચીને ઈરાન પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલની ખરીદીમાં ભારે ઘટાડો કર્યો છે, જેના લીધે ઈરાનના અર્થતંત્રને મોટો ફટકો પડ્યો છે. ઈરાનનું ઓઈલ પ્રોડક્શન અને નિકાસ આવક ઘટી છે, અને ઈરાની ઓઈલ વિક્રેતાઓને ભાવ ઘટાડવાની ફરજ પડી રહી છે. ચીનની મોટી રિફાઇનરીઓ પર અમેરિકાના પ્રતિબંધો અને રશિયા પાસેથી સસ્તા ઓઈલનો વિકલ્પ ઉપલબ્ધ હોવાથી ચીન પર ઈરાન પાસેથી ખરીદીનું દબાણ નથી. અમેરિકાની કડક નૌસેના નાકાબંધીને કારણે ઈરાનની ઓઈલ નિકાસ અટકી પડી છે.

ભારતીય નૌસેનાએ ચીન-પાકિસ્તાનની સૈન્ય હિલચાલ પર લગામ લગાવવા માટે 449 કરોડ રૂપિયાનો મોટો સોદો કર્યો છે. આધુનિક યુદ્ધમાં મહત્વ ધરાવતી 20 અત્યાધુનિક 'ગ્લોબલ નેવિગેશન સેટેલાઈટ સિસ્ટમ' (GNSS) જેમર્સ ખરીદવામાં આવશે. આ પ્રોજેક્ટ સ્વદેશી છે અને બેંગલુરુની 'એકોર્ડ સોફ્ટવેર એન્ડ સિસ્ટમ્સ' દ્વારા તૈયાર કરાશે. આ સિસ્ટમ દુશ્મનના ડ્રોન અને મિસાઈલને ખોટા કોઓર્ડિનેટ્સ આપી ભ્રમિત કરશે, જેનાથી તે નિશાન ચૂકી જશે. આ જેમર્સ એકસાથે GPS, BeiDou અને GLONASS જેવા મલ્ટિપલ સેટેલાઈટ સિસ્ટમ્સને જામ કે સ્પૂફ કરી શકે છે.

ચીન અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના સંરક્ષણ કરાર હેઠળ, અત્યાધુનિક 'હંગોર-ક્લાસ' સબમરીન પાકિસ્તાનના કરાચી પોર્ટ પર પહોંચી છે. સંરક્ષણ નિષ્ણાતો માને છે કે આ સબમરીન અરબ સાગર અને હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં ભારતની નૌકાદળ શક્તિને ટક્કર આપવા માટે છે. ચીન પાકિસ્તાની નૌસેના માટે કુલ આઠ 'હંગોર-ક્લાસ' ડીઝલ-ઈલેક્ટ્રિક એટેક સબમરીન બનાવી રહ્યું છે, જેમાંથી આ પ્રથમ છે. આધુનિક ટેકનોલોજીથી સજ્જ આ સબમરીન ભારતીય નૌસેના માટે એક મોટો સુરક્ષા પડકાર બની શકે છે.

રાજપીપળાની સામાન્ય આદિવાસી દીકરી ફલક વસાવાએ હોંગકોંગ ખાતે યોજાયેલી ટ્રેમ્પોલીન જીન્માસ્ટિક એશિયન ચેમ્પિયનશીપમાં જૂનિયર ઇન્ડિવિઝ્યુઅલ વુમન્સ કેટેગરીમાં પાંચમું સ્થાન મેળવી ભારતનું ગૌરવ વધાર્યું છે. અનેક પડકારો અને સાધનોના અભાવ વચ્ચે પણ ફલકે અખૂટ મહેનત અને જુસ્સાથી આ સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. ગત વર્ષે છઠ્ઠું સ્થાન મેળવનાર ફલકે પોતાના પ્રદર્શનમાં નોંધપાત્ર સુધારો કર્યો છે. તેના પિતા ભારતીય ટીમના કોચ અને માતા આંતરરાષ્ટ્રીય જજ બન્યા છે, જે પરિવારની રમત પ્રત્યેની નિષ્ઠા દર્શાવે છે. ફલકનું આગામી લક્ષ્ય 2030 કોમનવેલ્થ ગેમ્સમાં મેડલ જીતવાનું છે.

અમેરિકા અને ઇરાન પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે એક મોટા વચગાળાના શાંતિ કરાર પર સહમત થયા છે. અમેરિકન રાષ્ટ્રપ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે યુદ્ધ વિરામ માટે પ્રારંભિક સમજૂતીની જાહેરાત કરી છે, જેના પગલે અમેરિકાએ ઇરાન પરના સૈન્ય હુમલાઓ રોકી દીધા છે. બંને દેશો 'મેમોરેન્ડમ ઓફ અંડરસ્ટેન્ડિંગ' (MoU)ના ડ્રાફ્ટ ટેક્સ્ટ પર સહમત થયા છે. આ ઐતિહાસિક કરાર પર આગામી રવિવારે (14 June 2026) સ્વિટ્ઝર્લેન્ડના જિનેવા ખાતે સત્તાવાર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવશે, જેને 'ઇસ્લામાબાદ ઘોષણાપત્ર' નામ આપવામાં આવશે.

ક્રિકેટ જગતના 'જેન્ટલમેન' ગણાતા ન્યૂઝીલેન્ડના ભૂતપૂર્વ કેપ્ટન કેન વિલિયમસને આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટના તમામ ફોર્મેટમાંથી નિવૃત્તિની જાહેરાત કરી છે. 35 વર્ષીય વિલિયમસન, જેમણે 2010માં ભારત સામે ડેબ્યૂ કર્યું હતું, તેમણે પોતાના લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા વિચાર-મંથન બાદ આ નિર્ણય લીધો છે. વિલિયમસન ન્યૂઝીલેન્ડ માટે સૌથી વધુ રન બનાવનાર ખેલાડી છે અને તેમણે પોતાની કેપ્ટનશિપ હેઠળ ICC વર્લ્ડ ટેસ્ટ ચેમ્પિયનશિપ જીતી છે. IPL માં પણ તેમનું યોગદાન નોંધપાત્ર રહ્યું છે.

ઇલોન મસ્કની SpaceX એ Nasdaq પર ઐતિહાસિક IPO લાવી છે, જેનાથી 4400 થી વધુ કર્મચારી રાતોરાત કરોડપતિ બન્યા છે. આ IPO માં 1.75 ટ્રિલિયન ડૉલરનું મૂલ્યાંકન થયું છે. ભલે ભારતીય રોકાણકારો સીધા IPO માં રોકાણ કરી શકતા નથી, પરંતુ લિસ્ટિંગ બાદ તેઓ સેકન્ડરી માર્કેટ અથવા ETF દ્વારા રોકાણ કરી શકશે. નિષ્ણાતોએ ઓવરવેલ્યુએશન અને કંપનીની નફાકારકતા તેમજ ઇલોન મસ્ક પરની નિર્ભરતા જેવા જોખમો સામે સાવચેતી રાખી રોકાણ કરવાની સલાહ આપી છે.

1970ના દાયકામાં ઓઇલ અછતથી લાચાર અમેરિકા, આજે દુનિયાનું સૌથી મોટું ઓઇલ નિકાસકાર બની ગયું છે. ભૂતકાળમાં ઓઇલને હથિયાર બનાવનારા ખાડી દેશો આજે સંકટમાં છે. 1973ના 'યોમ કિપ્પુર યુદ્ધ' પછી OPECના પ્રતિબંધથી અમેરિકા હચમચી ગયું હતું. પરંતુ, 'શેલ ક્રાંતિ' અને નવી ટેક્નોલોજીએ અમેરિકાને ઓઇલ ઉત્પાદનમાં અગ્રેસર બનાવ્યું. અમેરિકાએ મધ્ય પૂર્વની અસ્થિરતા અને દેશો વચ્ચેના સંઘર્ષનો લાભ ઉઠાવી વૈશ્વિક બજાર પર કબ્જો જમાવ્યો, જ્યારે ઈરાન-ઈરાક જેવા દેશો પ્રતિબંધો અને યુદ્ધોને કારણે પાછળ રહી ગયા.

પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ અને સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાં અવરોધને કારણે ભારતના પરંપરાગત ખાડી દેશોના ગેસ સપ્લાયર્સ સાથેના સંબંધો પ્રભાવિત થયા છે. આ પરિસ્થિતિમાં, અમેરિકાએ ભારતને LPG અને LNGનો મુખ્ય સપ્લાયર બનીને મોટી ભૂમિકા ભજવી છે. મે 2026માં, અમેરિકા LPG અને LNGની આયાતમાં ભારત માટે સૌથી મોટો દેશ ઉભરી આવ્યો છે. કતાર, સાઉદી અરેબિયા અને UAE જેવા દેશોમાંથી થતી ગેસની આયાતમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે, જ્યારે અમેરિકાથી આયાત રોકેટ ગતિએ વધી છે.

FIFA વર્લ્ડ કપ 2026ની શરૂઆત જ વિવાદો અને પ્રશ્નોના ઘેરાવામાં આવી ગઈ છે. ભવ્ય ઉદ્ઘાટન સમારોહ છતાં, સ્ટેડિયમોમાં ખાલી બેઠકો, ટિકિટોના આસમાને પહોંચેલા ભાવ અને રસ્તાઓ પર હિંસક વિરોધ પ્રદર્શનોએ FIFA મેનેજમેન્ટ માટે મુશ્કેલીઓ ઊભી કરી છે. દક્ષિણ કોરિયા-ચેકિયા મેચમાં મોટી સંખ્યામાં ખાલી બેઠકો જોવા મળી, જે FIFA ના ટિકિટ વેચાણના દાવાઓ પર સવાલ ઉભા કરે છે. દર્શકોને આકર્ષવા માટે ટિકિટના ભાવ ઘટાડવા પડ્યા છે, અને ફેન્સ મોંઘી ટિકિટો અંગે ફરિયાદ કરી રહ્યા છે.

વિશ્વના સૌથી પ્રખ્યાત બિઝનેસમેન ઈલોન મસ્ક હવે સત્તાવાર રીતે દુનિયાના પ્રથમ 'ટ્રિલિયોનેર' બની ગયા છે. SpaceX કંપનીએ ઇતિહાસનો સૌથી મોટો IPO સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યો છે, જેના કારણે ઈલોન મસ્કે આ ઐતિહાસિક સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. SpaceXના IPO દ્વારા બજારમાંથી રેકોર્ડ બ્રેક 75 અબજ ડૉલર એકત્ર કર્યા છે, જેના કારણે SpaceXનું માર્કેટ વેલ્યુએશન આશરે 1.77 ટ્રિલિયન ડૉલર પર પહોંચી ગયું છે. આ IPO સાથે જ ઈલોન મસ્કની કુલ સંપત્તિ 1.1 ટ્રિલિયન ડૉલર (એટલે કે 1,100 અબજ ડૉલરથી વધુ)ને પાર કરી ગઈ છે.

થાઇલેન્ડના રાજપરિવારમાંથી દુઃખદ સમાચાર આવ્યા છે. છેલ્લા ત્રણ વર્ષથી કોમામાં રહેલા થાઇલેન્ડના પ્રિન્સેસ બજ્રકિતીયાભા (47) નું અવસાન થયું છે. ડિસેમ્બર 2022માં હૃદયની અનિયમિત ધડકનને કારણે તેઓ કોમામાં સરી પડ્યા હતા. તેઓ રાજા વજિરાલોંગકોર્નના સૌથી મોટા પુત્રી અને શિક્ષિત વકીલ હતા, જેમણે સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં પણ સેવા આપી હતી. જેલ સુધારણા અને મહિલા કેદીઓ માટે તેમણે અવાજ ઉઠાવ્યો હતો. તેમના નિધનથી થાઇલેન્ડના ઉત્તરાધિકારનો પ્રશ્ન વધુ ગૂંચવાયો છે, કારણ કે તેઓ રાજાના સંભવિત વારસદાર ગણાતા હતા.

મધ્ય પૂર્વના સમુદ્રી માર્ગો પર વધી રહેલા તણાવ અને વ્યાપારિક જહાજો પર થયેલા હુમલાઓને ધ્યાનમાં રાખીને, ભારત સરકારે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ અને તેની આસપાસના વિસ્તારો માટે કડક મેરિટાઇમ સિક્યોરિટી એડવાઇઝરી જાહેર કરી છે. આ નિર્દેશો ઈરાન ક્ષેત્ર, ફારસની ખાડી અને તેની આસપાસના સમુદ્રી વિસ્તારોમાં કાર્યરત ભારતીય ફ્લેગ ધરાવતા જહાજો અને તમામ ભારતીય નાવિકો માટે છે. તાજેતરમાં થયેલા ત્રણ મોટા હુમલા બાદ, જેમાં ત્રણ ભારતીય નાવિકોના મોત થયા, ભારત સરકાર અત્યંત ગંભીર અને સતર્ક બની ગઈ છે. આ વિસ્તાર વૈશ્વિક વેપાર માટે મહત્વપૂર્ણ હોવાથી, આ સંકટ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે પણ ખતરો છે. વર્તમાનમાં 18,000થી વધુ ભારતીય નાવિકો આ ક્ષેત્રમાં કાર્યરત છે, જેમને 'હાઈએસ્ટ સ્ટેટ ઓફ ઍલર્ટ' પર રહેવાની સલાહ અપાઈ છે.