ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD)ના 1951-2025ના અભ્યાસ મુજબ, ગુજરાતમાં દર 10 વર્ષે 35°Cથી વધુ તાપમાનવાળા દિવસોમાં 2.3 દિવસ અને 20°Cથી વધુ તાપમાનવાળી રાતોમાં 1.5 રાતનો વધારો નોંધાયો છે. આ સંશોધન 'ઇન્ટરનેશનલ જર્નલ ઓફ ક્લાઇમેટોલોજી'માં પ્રકાશિત થયું છે. તાપમાનમાં આ ફેરફારો ખેતી, ખાસ કરીને કપાસની સિઝનમાં 'હીટ યુનિટ્સ' પર દબાણ ઊભું કરી રહ્યા છે, જે કૃષિ ક્ષેત્ર માટે ચેતવણીરૂપ છે. ઊંચું રાત્રિ તાપમાન પશુઓની પ્રજનન ક્ષમતા પર પણ નકારાત્મક અસર કરી રહ્યું છે.

બોટાદ જિલ્લામાં ઓછા વરસાદને કારણે શિયાળુ પાક પર સંકટના વાદળો ઘેરાયા છે. જિલ્લાના 9 ડેમોમાં હાલ સરેરાશ માત્ર 30 ટકા પાણીનો જથ્થો ઉપલબ્ધ છે. આ પરિસ્થિતિને કારણે ચણા, ઘઉં, જીરૂ અને વરીયાળી જેવા મહત્વના શિયાળુ પાકના વાવેતરને અસર થવાની ખેડૂતોમાં ચિંતા વ્યાપી છે. ખેડૂતો શિયાળુ પાક માટે પૂરતા સિંચાઈના પાણીની માંગ સાથે સૌની યોજના હેઠળ ડેમો ભરવા માટે અપીલ કરી રહ્યા છે. સિંચાઈ વિભાગના અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે, હાલના પાણીથી શિયાળુ પાક માટે જરૂરી 8 પિયતને બદલે માત્ર 3 પિયત જ શક્ય બનશે.

8 ઓક્ટોબરે સોના-ચાંદીના ભાવમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો. ઈન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશન (IBJA)ના જણાવ્યા અનુસાર, 10 ગ્રામ 24 કેરેટ સોનું ₹304 ઘટીને ₹1,47,463 થયું, જ્યારે એક કિલો ચાંદી ₹2,821 ઘટીને ₹2,18,045 પર આવી ગઈ. આ વર્ષે સોના-ચાંદીના ભાવમાં સતત ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળી રહ્યો છે, જેમાં સોનું તેના સર્વોચ્ચ સ્તરથી ₹28,658 અને ચાંદી ₹1.68 લાખ સસ્તી થઈ છે.

ઈરાન સમર્થિત હુથીઓ દ્વારા સાઉદી મથકો પર હુમલાના અહેવાલ બાદ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ૧૦૫ ડોલર પાર પહોંચ્યા છે. આ સાથે અમેરિકી ડોલર સામે ભારતીય રૂપિયો પણ ૯૭ની સપાટી તોડી નવા ઐતિહાસિક નીચા સ્તરે પહોંચ્યો છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા દ્વારા રેપો રેટમાં ૦.૨૫%નો વધારો અને નબળા ચોમાસાના સંકેતોને કારણે ભારતીય શેરબજારમાં ભારે કડાકો બોલાયો હતો. રોકાણકારોની સંપત્તિમાં એક દિવસમાં રૂ.૧૦ લાખ કરોડનું ધોવાણ થયું હતું. સેન્સેક્સ ૧૦૪૫.૪૬ પોઈન્ટ ઘટીને ૭૧૫૯૩.૨૪ અને નિફ્ટી ૩૭૧.૨૫ પોઈન્ટ ઘટીને ૨૨૨૩૧.૮૦ પર બંધ રહ્યા હતા.

રિઝર્વ બેંકની કડક નીતિ, વિદેશી રોકાણકારોની સતત વેચવાલી અને ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વૃદ્ધિ જેવા કારણોસર ભારતીય શેરબજારમાં આજે મોટો ઘટાડો નોંધાયો હતો. સેન્સેક્સ ૧૦૪૫ પોઈન્ટ અને નિફ્ટી ૩૭૧ પોઈન્ટ તૂટ્યા હતા, જેના કારણે રોકાણકારોની સંપત્તિમાં આશરે રૂ. ૧૦.૦૧ લાખ કરોડનું ધોવાણ થયું હતું. વૈશ્વિક બજારોમાંથી મળેલા નબળા સંકેતો અને યુએસમાં ઊંચા બોન્ડ યીલ્ડ પણ આ ઘટાડા માટે જવાબદાર હતા. આ ઘટાડાને પગલે સેન્સેક્સ ૭૧,૫૯૩ અને નિફ્ટી ૨૨,૨૩૧ પર બંધ રહ્યા હતા.

મુંબઈ ઝવેરી બજારમાં સોના-ચાંદીના ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, જ્યારે પ્લેટીનમના ભાવમાં ફરી વધારો થયો છે. વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ૫% નો ઉછાળો આવતાં તે ૧૦૫ ડોલર પ્રતિ બેરલને પાર કરી ગયું છે. અમેરિકામાં ક્રૂડનો સ્ટોક ઘટવા અને વાવાઝોડાના કારણે ઉત્પાદન ઘટવાના અહેવાલો છે. ચીન દ્વારા સપ્ટેમ્બરમાં ૨૩ ટન સોનાની ખરીદી કરવામાં આવી છે, જે છેલ્લા ૩ વર્ષનો રેકોર્ડ છે. રશિયાનું તેલ મોંઘુ થતાં ભારતીય ઈમ્પોર્ટરો મધ્ય-પૂર્વ તરફ વળી રહ્યા છે.

ભારતીય શેરબજારમાં RBIની નાણાકીય નીતિ જાહેર થયા બાદ સાવચેતીનું વલણ જોવા મળ્યું, જેમાં રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરીને 5.50% કરાયો છે અને નીતિ વલણને "કેલિબ્રેટેડ ટાઇટનિંગ" તરફ વાળવામાં આવ્યું છે. આ નિર્ણયને પગલે વ્યાજદર આધારિત ક્ષેત્રો જેવા કે બેન્કિંગ, એનબીએફસી, રિયલ્ટી અને ઓટોમાં વેચવાલીનું દબાણ વધ્યું હતું. અગાઉના સત્રોમાં થયેલી તેજી બાદ રોકાણકારોએ નફાવસૂલી કરતાં સેન્સેક્સ અને નિફ્ટીમાં ઘટાડો નોંધાયો હતો. જોકે, બેન્કિંગ શેરોમાં નીચલા સ્તરે ખરીદી આવતા બજારનો ઘટાડો મર્યાદિત રહ્યો હતો. FIIs ની સતત વેચવાલી અને ક્રૂડ ઓઈલના ઊંચા ભાવ બજાર માટે ચિંતાનો વિષય બન્યા છે.

ભારતીય શેરબજારમાં ગુરુવારે મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો, જેમાં BSE સેન્સેક્સ 1,200 પોઈન્ટથી વધુ ઘટીને 71,400 ની નીચે પહોંચ્યો, જ્યારે NSE નિફ્ટી 401 પોઈન્ટ ઘટીને 22,201 ની નીચે આવ્યો. આ ઘટાડાને કારણે રોકાણકારોને લગભગ ₹10 લાખ કરોડનું નુકસાન થયું. ક્રૂડ ઓઈલની વધતી કિંમતો, RBI ની મોનિટેરી પોલિસી, વૈશ્વિક સંકેતો અને વિદેશી રોકાણકારોની સતત વેચવાલી જેવા પરિબળોએ બજાર પર દબાણ કર્યું. વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારોએ ₹6,121 કરોડથી વધુ પાછા ખેંચી લીધા.

છોટા ઉદેપુર જિલ્લાના નસવાડી તાલુકાના બરોલી સહિત 10 ગામોના ખેડૂતોને નર્મદાની માઈનોર કેનાલમાંથી સિંચાઈનું પાણી ન મળતાં ભારે આક્રોશ છે. વરસાદ બંધ થતાં પાકને પાણીની તાતી જરૂરિયાત છે, પરંતુ તંત્ર દ્વારા પાણી ન છોડાતા ખેડૂતો કેનાલમાં ઉતરી સૂત્રોચ્ચાર કરી વિરોધ નોંધાવ્યો. નર્મદા નિગમના અધિકારીઓ કેનાલ સફાઈનું બહાનું આપી રહ્યા છે, જ્યારે ખેડૂતોએ 4 દિવસનું અલ્ટીમેટમ આપ્યું છે. પાણી ન મળ્યે મુખ્ય કેનાલનો ગેટ બંધ કરવાની ચીમકી ઉચ્ચારી છે. ખેડૂતોએ સ્થાનિક ધારાસભ્યની ભૂમિકા સામે પણ પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા.

ગઈકાલ અને આજ દરમિયાન શેરબજારમાં ભારે કડાકો જોવા મળ્યો છે. સેન્સેક્સ 1283 પોઈન્ટ ઘટીને 71,735.91 ની નીચલી સપાટીએ પહોંચ્યો, જ્યારે નિફ્ટી 476 પોઈન્ટ તૂટીને 22,294.35 પર ગબડ્યો. MCX બજારમાં પણ ઘટાડો નોંધાયો છે. ચાંદીમાં બે દિવસમાં 5000 રૂપિયાથી વધુનો ઘટાડો થયો છે, જ્યારે સોનાની કિંમત 1.5 લાખની નીચે રહી છે. બીજી તરફ, બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ 104 ડોલર પ્રતિ બેરલ પહોંચી ગયા છે, જે પેટ્રોલ-ડીઝલ મોંઘા થવાના સંકેત આપે છે. ડૉલર સામે રૂપિયો ઐતિહાસિક રીતે 97 રૂપિયાની નીચલી સપાટીએ પહોંચ્યો છે, જે મોંઘવારી વધવાની ચિંતા દર્શાવે છે.

નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ના બીજા ત્રિમાસિક ગાળામાં મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સની એસેટ્સ અંડર મેનેજમેન્ટ (AUM)માં લગભગ ૫ ટકાનો વધારો થયો છે, જે રૂ. ૮૭.૨ લાખ કરોડ સુધી પહોંચી છે. આ વૃદ્ધિ છેલ્લા ત્રણ ત્રિમાસિક ગાળામાં સૌથી વધુ છે. ઇક્વિટી માર્કેટમાં અસ્થિરતા અને લાર્જકેપ સેગમેન્ટમાં નુકસાન છતાં, વિવિધ કેટેગરીઓમાં મજબૂત ઇનફ્લો, ખાસ કરીને ડેટ ફંડ્સ અને સિસ્ટમેટિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાન (SIP) દ્વારા થયેલા રોકાણને કારણે આ વૃદ્ધિ શક્ય બની છે. જુલાઈ-ઓગસ્ટ દરમિયાન એક્ટિવ ઇક્વિટી સ્કીમ્સમાં રૂ. ૫૪,૦૦૦ કરોડ અને કુલ રૂ. ૨.૮ લાખ કરોડનો નેટ ઇનફ્લો નોંધાયો હતો.

મુંબઈ અને અમદાવાદ ઝવેરી બજારમાં સોના, ચાંદી અને પ્લેટીનમના ભાવમાં ઘટાડો નોંધાયો છે. વૈશ્વિક બજારમાં ડોલર ઈન્ડેક્સ ઉંચકાતાં ફંડો દ્વારા સોનાનું વેચાણ વધ્યું છે, જેના કારણે ભાવ ઘટ્યા છે. જોકે, ચીન દ્વારા સોનાની ખરીદી વધારવામાં આવી રહી છે. બીજી તરફ, હોર્મુઝ રુટ પર ઈરાનના હુમલા વધતાં અને અમેરિકામાં ક્રૂડનો સ્ટોક ઘટતાં બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ ૧૦૦ ડોલર પાર પહોંચ્યા છે. લંડન બુલિયન માર્કેટ એસોસિએશન દ્વારા આગામી બાર મહિનામાં સોનાના ભાવ ૫૦૦૦ ડોલર પ્રતિ ઔંસ સુધી પહોંચવાની આગાહી કરવામાં આવી છે.

રાજકોટના પ્રખ્યાત ડેન્ટિસ્ટ ડૉ. દેવેન્દ્ર કાલરિયા, જેઓ દર્દીઓની સારવારની સાથે સાથે વીકએન્ડમાં પોતાના ગામ મોરબીના ચુપણી ખાતે DNK ઓર્ગેનિક ફાર્મમાં ગાય આધારિત ખેતી કરે છે. પિતાના સંસ્કારો અને મનસુખભાઈ સુવાગિયાની પ્રેરણાથી તેમણે 42 વર્ષની ઉંમરે ખેતી શરૂ કરી. તેઓ અઠવાડિયાના 3 દિવસ (શુક્રવાર, શનિવાર, રવિવાર) ફાર્મ પર વિતાવે છે, જ્યાં તેઓ લીંબુ, નાળિયેરી, અને વિવિધ વૃક્ષોની ખેતી કરે છે. ડૉ. કાલરિયાનો ઉદ્દેશ્ય ઝેરમુક્ત ખેતી અને સ્વસ્થ જીવનશૈલી અંગે જાગૃતિ ફેલાવવાનો છે. તેમણે લોકોને પ્રકૃતિ સાથે જોડવા માટે એક નાનકડો રિસોર્ટ પણ વિકસાવ્યો છે.

મહારાષ્ટ્રમાં દુષ્કાળની ગંભીર પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, કેન્દ્ર સરકારે એક વિશેષ નિરીક્ષણ ટીમની રચના કરી છે. આ ટીમ રાજ્યમાં દુષ્કાળગ્રસ્ત વિસ્તારોનું મૂલ્યાંકન કરશે અને NDRF તથા SDRF હેઠળ ખેડૂતોને સહાય તથા પુનર્વસન માટે ભલામણો સુપરત કરશે. કૃષિ મંત્રી દત્તાત્રેય ભરણેએ આ અંગે કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણ સમક્ષ રજૂઆત કરી હતી. રાજ્યના 265 તાલુકાઓ અને લગભગ 80% વિસ્તાર દુષ્કાળની અસરમાં છે, જેના કારણે ખેડૂતોના પાકને ભારે નુકસાન થયું છે. આ ટીમ દુષ્કાળ વ્યવસ્થાપન સંહિતા 2020 મુજબ પરિસ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરશે.

વૈશ્વિક બજારોમાં ઘટાડો, ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં વૃદ્ધિ અને RBI દ્વારા રેપો રેટમાં ૦.૨૫%નો વધારો થતાં ભારતીય શેરબજારમાં આજે ભારે કડાકો બોલાયો હતો. સેન્સેક્સ ૪૨૯ પોઈન્ટ ઘટીને ૭૨૬૩૮.૭૦ અને નિફ્ટી ૫૦ પોઈન્ટ ઘટીને ૨૨૬૦૩.૦૫ પર બંધ રહ્યા હતા. મોંઘવારી વધવાની અને ઓછા વરસાદની શક્યતાને કારણે જ્વેલરી, કન્ઝ્યુમર ડ્યુરેબલ્સ, ઓટો, મેટલ અને IT શેરોમાં મોટાપાયે વેચવાલી જોવા મળી હતી. FPIs દ્વારા રૂ. ૬૧૨૧ કરોડની ચોખ્ખી વેચવાલી કરાઈ હતી, જેના કારણે રોકાણકારોની સંપત્તિમાં રૂ. ૨.૬૩ લાખ કરોડનો ઘટાડો થયો હતો.

સુરેન્દ્રનગરમાં 33 દિવસથી વધુ સમયથી વરસાદ ન થતાં ખેડૂતોની ચિંતા વધી છે. અત્યાર સુધી 97.81% વરસાદ નોંધાયો છે, જે ગત વર્ષ કરતાં ઓછો છે. કપાસ સહિતના પાકોમાં સુકારો આવવાની ભીતિ છે. ખેડૂતોએ 5,56,449 હેક્ટર જમીનમાં વિવિધ પાકોનું વાવેતર કર્યું છે. અલ નીનોની અસર ડિસેમ્બર સુધી રહેવાની આગાહી વચ્ચે ચોમાસુ પાક સુકાવાનો અને શિયાળુ પાક પર પણ અસર થવાનો ભય છે. નિવૃત્ત ખેતીવાડી અધિકારી જનકભાઇ કલોત્રાએ ઓછા પાણીવાળા પાક પસંદ કરવા અને મલ્ચિંગ દ્વારા ભેજ જાળવવાની સલાહ આપી છે.

ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC) એ મોંઘવારી અને આર્થિક સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને નાણાકીય નીતિમાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર કર્યો છે. RBI એ રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરીને તેને 5.5% કર્યો છે. સ્ટેન્ડિંગ ડિપોઝિટ ફેસિલિટી (SDF) રેટ 5.25% અને માર્જિનલ સ્ટેન્ડિંગ ફેસિલિટી (MSF) તથા બેંક રેટ 5.75% કરવામાં આવ્યા છે. આ સાથે MPC એ નાણાકીય નીતિનું વલણ બદલીને ‘કેલિબ્રેટેડ ટાઇટનિંગ’ એટલે કે તબક્કાવાર નાણાકીય સખ્તાઈ અપનાવી છે.

જામનગરના કાલાવડ તાલુકાના અરલા ગામ પાસે મગફળીનો ભૂકો ભરેલું ટ્રેક્ટર ચલાવી રહેલા 37 વર્ષીય લાલજીભાઈ કારાભાઈ લાંબરીયાને અચાનક છાતીમાં દુખાવો ઉપડ્યો હતો. સારવાર માટે 108 એમ્બ્યુલન્સ મારફતે કાલાવડ સરકારી હોસ્પિટલ લઈ જવાયા હતા. જ્યાં ફરજ પરના તબીબે હાર્ટ એટેકથી મૃત્યુ થયાનું જાહેર કર્યું. કાલાવડ ગ્રામ્ય પોલીસે ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતાની કલમ 194 મુજબ અકાળે મૃત્યુની નોંધ કરી તપાસ હાથ ધરી છે.

દેશના SME IPO માર્કેટમાં ગેરરીતિની શંકા પ્રબળ બની રહી છે, જ્યાં 161માંથી 81 SME IPO લિસ્ટ થયા બાદ ઈશ્યૂ ભાવ કરતાં નીચે ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે. ઘણા પ્રમોટરો અને બેન્કરો રોકાણકારોને આકર્ષવા માટે ફેક ગ્રે માર્કેટ પ્રીમિયમ અને ભ્રામક રિપોર્ટ્સનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. આ વર્ષે 7171 કરોડ રૂપિયા એકત્ર થયા હોવા છતાં, 24 IPOમાં 50%થી વધુનો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. નિફ્ટી SME ઈમર્જ ઈન્ડેક્સમાં ઘટાડો, જ્યારે નિફ્ટી IPO ઈન્ડેક્સમાં વધારો દર્શાવે છે. કૃત્રિમ ભાવ નિર્ધારણની શંકાઓ ઊભી થઈ રહી છે.

રિઝર્વ બેન્ક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ મોંઘવારી પર કાબૂ મેળવવા માટે રેપો રેટમાં 0.25 ટકાનો વધારો કર્યો છે. આ વધારા બાદ રેપો રેટ 5.25% થી વધીને 5.50% થયો છે. આ નિર્ણયથી હોમ લોન અને અન્ય લોનના EMI વધવાની શક્યતા છે. વૈશ્વિક સ્તરે ફુગાવાના ઊંચા દર, રૂપિયાની નબળાઈ અને ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઉછાળાને કારણે આ પગલું ભરવામાં આવ્યું છે. MPCએ નીતિગત વલણને 'કેલિબ્રેટેડ ટાઈટનિંગ' તરફ શિફ્ટ કર્યું છે, જે ભવિષ્યમાં વધુ દરો વધારવાના વિકલ્પને ખુલ્લો રાખે છે.

SME IPO માર્કેટમાં ગેરરીતિની શંકા પ્રબળ બની છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં પ્રમોટરો અને મર્ચન્ટ બેંકરોએ રોકાણકારોને ગેરમાર્ગે દોરી મોટી રકમ એકત્ર કરી છે. ફેક ગ્રે માર્કેટ પ્રીમિયમ અને ભ્રામક રિપોર્ટ્સનો સહારો લેવાયો. આ વર્ષે લિસ્ટ થયેલા ૧૬૧ SME IPOમાંથી ૮૧ શેરો હાલમાં ઈસ્યુ ભાવથી નીચે ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે. ૨૪ IPOમાં ૫૦% થી વધુનો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. સપ્ટેમ્બર અને જૂન એમ બંને ગાળામાં SME IPO નું પ્રદર્શન નબળું રહ્યું છે.

મહારાષ્ટ્રમાં દુષ્કાળ અને વરસાદની અછતને કારણે શાકભાજીના ઉત્પાદન પર અસર પડી છે. મુંબઈ-નવી મુંબઈની APMC માર્કેટમાં શાકભાજીની આવક ઘટતાં ભાવમાં મોટો વધારો થયો છે. તુરીયા, કારેલા, ફલાવર ૧૦૦ રુપિયા પાર પહોંચ્યા છે, જ્યારે લીંબુ ૧૨ રુપિયા નંગ અને વટાણા ૨૦૦ રુપિયે કિલો વેચાઈ રહ્યા છે. પિતૃપક્ષ દરમિયાન માંગ વધતાં અને આવકમાં ૨૫-૩૦% ઘટાડો થતાં ભાવ વધ્યા છે. ઓછી આવક અને વધતી માંગને કારણે ગ્રાહકોના બજેટ પર બોજ વધ્યો છે.

ઊંચા ફુગાવા અને ક્રુડના ભાવમાં ફરી ઉછાળાને ધ્યાનમાં રાખી, રિઝર્વ બેન્ક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI)ની મોનિટરી પોલિસી કમિટિ (MPC) આવતીકાલે રેપો રેટમાં 0.25 ટકાનો વધારો કરી શકે છે. લગભગ સવા ત્રણ વર્ષના ગાળા બાદ આ પહેલો વધારો હશે. ફુગાવાને નિયંત્રિત કરવા અને રૂપિયામાં નબળાઈને ધ્યાનમાં રાખીને આ નિર્ણય લેવાઈ શકે છે. MPC નજીકના ભવિષ્યમાં રેપો રેટમાં વધારો કરવાનો વિકલ્પ ખુલ્લો રાખશે. વ્યાજ દરમાં વધારાથી લોન મોંઘી બનશે અને EMI માં પણ વધારો જોવા મળી શકે છે.

ભારતીય શેરબજારમાં સતત આઠ સપ્તાહના ઘટાડા બાદ મંગળવારના સત્રમાં તેજી જોવા મળી રહી છે. બેન્કિંગ અને નાણાકીય શેરોમાં મજબૂત ખરીદી, તેમજ મધ્યમ અને નાના કદના શેરોમાં પણ ખરીદીથી બજારમાં સુધારો જોવા મળ્યો છે. આ તેજીને હાલ રાહતરૂપ સુધારા તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. વૈશ્વિક સ્તરે અમેરિકાના નબળા રોજગાર આંકડાઓએ વ્યાજદરમાં વૃદ્ધિની ચિંતા ઘટાડી છે. જોકે, વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારોની વેચવાલી અને ક્રૂડ ઓઈલના ઊંચા ભાવ બજાર માટે પડકારરૂપ બની શકે છે. આગામી સત્રોમાં સ્થાનિક ખરીદી અને વિદેશી વેચવાલીની ગતિ બજારની દિશા નક્કી કરશે.

સાઉદી અરેબિયા દ્વારા એશિયા માટે ક્રૂડ તેલના ભાવમાં નોંધપાત્ર ડિસ્કાઉન્ટ ઓફરને કારણે છ વર્ષનો રેકોર્ડ તૂટ્યો છે. આના પરિણામે, મુંબઈ અને અમદાવાદ ઝવેરી બજારમાં સોનાના ભાવમાં વધારો જોવા મળ્યો હતો, જ્યારે ચાંદીના ભાવમાં ઘટાડો નોંધાયો હતો. પ્લેટીનમના ભાવ પણ ઉંચા રહ્યા હતા. રૂપિયા સામે ડોલરના ભાવ વધવાથી પણ ઝવેરી બજાર પર અસર દેખાઈ. વૈશ્વિક બજારમાં બોન્ડ યીલ્ડના દરમાં ઘટાડો અને ક્રૂડતેલના ભાવમાં ઘટાડા છતાં સોનાના ભાવમાં વૃદ્ધિ મર્યાદિત રહી હતી.

રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાની મોનીટરી પોલિસી કમિટી (MPC)ની મીટિંગ પહેલાં રેપો રેટમાં વધારાની અપેક્ષા અને મોંઘવારી નિયંત્રણના પગલાંની શક્યતા વચ્ચે બેંકોની ત્રિમાસિક મજબૂત કામગીરી અને રિલાયન્સના જિયો પ્લેટફોર્મ્સના મેગા IPOની તૈયારીઓને કારણે શેરોમાં રિકવરી જોવા મળી. વર્લ્ડ બેંક દ્વારા ભારતના આર્થિક વિકાસનો અંદાજ ૭.૧% મૂકવામાં આવ્યો અને ક્રુડ ઓઈલના ભાવમાં ઘટાડો થતાં તેજીને વેગ મળ્યો. ફંડોએ બેંકિંગ, FMCG અને રિલાયન્સ ઈન્ડસ્ટ્રીઝ જેવા શેરોમાં ખરીદી કરી, જ્યારે IT શેરોમાં પ્રોફિટ બુકિંગ થયું. રોકાણકારોની સંપત્તિમાં રૂ. ૪.૫૪ લાખ કરોડનો જંગી વધારો થયો.

મધ્યપ્રદેશમાંથી સરદાર સરોવરમાં પાણીનો આવરો ઓછો થતાં નર્મદા ડેમની સપાટી ઘટી રહી છે. ડેમની વર્તમાન જળસપાટી 138.54 મીટર નોંધાઈ છે, જે તેની પૂર્ણ સપાટી 138.68 મીટર કરતાં માત્ર 14 સેન્ટિમીટર ઓછી છે. ડેમમાં પાણીનો કુલ જીવંત સંગ્રહ 99.52 ટકા સુધી પહોંચી ગયો છે, તેથી આ વર્ષે પાણીની અછત નહીં રહે. ડેમમાં 9414.91 ગ્રોસ સ્ટોરેજ પાણી ઉપલબ્ધ છે. રૂલ લેવલ જાળવવા અને વીજળી ઉત્પાદન માટે સીએચપીએચ અને કેનાલ હેડ પાવર હાઉસના ટર્બાઇન ચલાવાઈ રહ્યા છે.

જૂનાગઢમાં ઝાંઝરડા ટીપી સ્કીમ નં. 7 સામે ૪૦૦ થી વધુ ખેડૂતોનો ઉગ્ર વિરોધ છે. નગર નિયોજક કચેરી દ્વારા ખેડૂતોને કપાસ જમીનનું વળતર અને રોડ, સ્ટ્રીટ લાઇટ જેવી સુવિધાઓ માટે 35 લાખથી અઢી કરોડ સુધીનો બેટલમેન્ટ ચાર્જ ભરવાની નોટિસ મળતા રોષ ફેલાયો છે. આ નોટિસ સામે વિરોધ રજૂ કરવા માટે 8 ઓક્ટોબરે વિશાળ રેલી યોજાશે. ખેડૂતોની મુખ્ય માંગ છે કે આ ટીપી સ્કીમ તાત્કાલિક રદ કરવામાં આવે, કારણ કે 750 વિઘા જમીન પર અસર થશે અને કુલ 600 કરોડનો ચાર્જ ભરવો પડશે.

વૈશ્વિક શેરબજારમાં તેજીનો માહોલ છે, પરંતુ ભારતીય શેરબજાર અપેક્ષિત પ્રદર્શન કરી રહ્યું નથી. યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિ હોવા છતાં, અમેરિકા, જાપાન, કોરિયા, તાઇવાન, ઇઝરાયેલ અને પાકિસ્તાન જેવા દેશોના બજારોએ નવા ઓલ-ટાઇમ હાઈ બનાવ્યા છે. ભારતીય બજાર આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે લગભગ ૧૫% નીચે છે. ડોમેસ્ટિક ઇન્સ્ટીટયુશનલ ઇન્વેસ્ટર્સ (DII) પાસે વિદેશી બજારોમાં રોકાણનો વિકલ્પ હોવાથી, તેઓ ભારતીય બજારમાંથી પૈસા ખેંચી શકે છે, જેનાથી નુકસાન વધી શકે છે. છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં ભારતીય બજારનું રિટર્ન લગભગ શૂન્ય રહ્યું છે.

વૈશ્વિક બોન્ડ યીલ્ડમાં થયેલો વધારો ઉભરતા બજારો (EM) માટે મૂડી ખર્ચ સામે નવા પડકારો ઊભા કરી રહ્યો છે. આ ફક્ત નાણાકીય અને રાજકોષીય નીતિઓનો પ્રશ્ન નથી, પરંતુ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)ના ડેટ-ફાઇનાન્સિંગ પ્રયાસોની અસર પણ છે. AIના રોકાણ ચક્રથી મૂડીની વૈશ્વિક માંગમાં વધારો થયો છે, જેના માટે ડેટા સેન્ટરો, સેમિકન્ડક્ટર્સ અને વીજળીમાં મોટા રોકાણની જરૂર છે. આ કારણે, વૈશ્વિક બોન્ડ યીલ્ડને માત્ર નાણાકીય નીતિ અને રાજકોષીય ખાધના સંદર્ભમાં સમજી શકાય નહીં.