રાજકોટમાં સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટીના 54મા ત્રિદિવસીય યુવક મહોત્સવ "હીરક સ્પંદન"નું લોકસભા સાંસદ પરષોતમભાઈ રૂપાલાના હસ્તે ઉદ્ઘાટન થયું. આ પ્રસંગે મેયર ડો. નેહલભાઈ શુકલ અને પદ્મશ્રી શાહબુદ્દીનભાઈ રાઠોડ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. સાંસદ રૂપાલાએ જણાવ્યું કે યુવક મહોત્સવ યુવાનોની કલાને પ્રોત્સાહન આપવાનો ઉત્તમ માધ્યમ છે. કુલપતિ પ્રો. ઉત્પલ જોશીએ જણાવ્યું કે યુનિવર્સિટી શિક્ષણ, કલા અને રમતગમતમાં વિદ્યાર્થીઓને પ્રોત્સાહિત કરે છે. કુલપતિશ્રીએ સ્પર્ધકોને પરીક્ષા ફીમાં મુક્તિની જાહેરાત કરી. આ મહોત્સવમાં 2300થી વધુ વિદ્યાર્થીઓ 33 સ્પર્ધાઓમાં ભાગ લેશે.

વર્ષ 2026નો ફિઝિયોલોજી અથવા મેડિસિનનો નોબેલ પુરસ્કાર જીતનાર સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટીના વૈજ્ઞાનિક ડૉ. કાર્લ ડેઇસેરોથે, પુરસ્કારની જાહેરાત બાદ ઉજવણી અને પત્રકારો સાથેની વાતચીત વચ્ચે પણ પોતાના બાળકો માટે લંચ બનાવવાની જવાબદારી નિભાવી. મગજના કોષોને પ્રકાશથી નિયંત્રિત કરવાની પદ્ધતિ વિકસાવવા બદલ તેમને આ પુરસ્કાર મળ્યો છે. આ ઘટનાએ તેમની વૈશ્વિક વૈજ્ઞાનિક સિદ્ધિની સાથે પિતા તરીકેની રોજિંદી જવાબદારીઓને પણ ઉજાગર કરી. તેમની પત્ની, જેઓ પોતે પણ વૈજ્ઞાનિક છે, તેમણે પણ આ અસામાન્ય સવારમાં ઘરની પ્રવૃત્તિઓમાં સહયોગ આપ્યો.

બોલિવૂડ અભિનેતા નાના પાટેકરનું 75 વર્ષની વયે નિધન થયું છે. તેમના નિધન બાદ, ખેડૂતોના પરિવારોની મદદ માટે ₹1.5 કરોડની લક્ઝરી કાર ખરીદવાનો નિર્ણય છોડી દેવાની તેમની સંવેદનશીલતા ચર્ચામાં આવી છે. લેખક રણબીર પુષ્પે જણાવ્યું કે, ટીવી પર ખેડૂતોની આત્મહત્યાના સમાચાર જોઈને નાના પાટેકરે પોતાની કાર માટે રાખેલા પૈસા ખેડૂતોના પરિવારોને મદદ કરવા માટે આપ્યા હતા. તેઓ NAAM Foundation દ્વારા પણ ખેડૂતોની સમસ્યાઓ માટે કામ કરતા હતા.

કપાસ, જેને 'સફેદ સોનું' કહેવાય છે, તે માત્ર કાપડ ઉદ્યોગનો આધાર નથી, પરંતુ ખેડૂતો, રોજગાર અને આપણા રોજિંદા જીવનને જોડતી મહત્વની કડી છે. તેના રેસામાંથી કપડાં, ચાદર, ટુવાલ અને અન્ય અનેક વસ્તુઓ બને છે. કપાસિયામાંથી તેલ અને પશુઆહાર મળે છે. ચીન, ભારત, બ્રાઝિલ, અમેરિકા અને પાકિસ્તાન કપાસના મુખ્ય ઉત્પાદક દેશો છે. ભારત વૈશ્વિક ઉત્પાદનમાં બીજા ક્રમે છે અને ગુજરાત તેમાં અગ્રેસર છે. આ દિવસ કપાસ ક્ષેત્રને મજબૂત કરવા અને ખેડૂતોના સમર્થન પર ભાર મૂકે છે.

JEE એડવાન્સ્ડના ટોપર્સ હંમેશા IIT Bombayને પોતાની પહેલી પસંદગી માને છે, જ્યારે IIT Gandhinagar જેવી નવી IITs પ્રત્યે વિદ્યાર્થીઓમાં ઓછો રસ જોવા મળે છે. વર્ષ 2026ના અહેવાલ મુજબ, ટોપ 1000 રેન્કર્સમાંથી એક પણ વિદ્યાર્થીએ IIT Gandhinagarમાં પ્રવેશ લીધો નથી. જૂની IITsની પ્રતિષ્ઠા, મજબૂત પ્લેસમેન્ટ, વૈશ્વિક એલ્યુમની નેટવર્ક, અને મુંબઈ જેવા મેટ્રો સિટીનો લાભ IIT Bombayને વધુ આકર્ષક બનાવે છે. CSE બ્રાન્ચનો ક્રેઝ પણ આ પસંદગીમાં મહત્વનો ભાગ ભજવે છે.

દાળ-ચોખા ભારતીય ભોજનનો મુખ્ય આધાર છે, જે સરળતા અને સ્વાદ માટે જાણીતું છે. પ્લાન્ટ-બેઝ્ડ પ્રોટીનનો સારો સ્ત્રોત હોવા છતાં, તેની પોષણક્ષમતા વધારવા માટે કેટલીક સરળ પદ્ધતિઓ છે. બે કે તેથી વધુ પ્રકારની દાળ મિક્સ કરવી, સોયા ચંક્સ, પનીર, શેકેલા ચણા, દહીં, બાફેલા ચણા કે રાજમા ઉમેરવા, ચોખામાં લીલા વટાણા ઉમેરવા, અથવા પ્લેટમાં બાફેલું ઈંડું રાખવાથી પ્રોટીનનું પ્રમાણ વધારી શકાય છે. વૈકલ્પિક રીતે, પ્રોટીનયુક્ત સાઇડ ડિશ, જેમ કે ચણાનું સલાડ, સ્પ્રાઉટ્સ, સોયાબીન, પનીર ભુર્જી અથવા ઈંડાની વાનગી સાથે દાળ-ચોખા પીરસવાથી સમગ્ર ભોજન વધુ સંતુલિત બને છે.

તાજેતરના વૈશ્વિક શૈક્ષણિક કસોટીના પરિણામો ચિંતાજનક છે, જેમાં 91 દેશોના 7,60,000 થી વધુ વિદ્યાર્થીઓએ ભાગ લીધો હતો. રિપોર્ટ દર્શાવે છે કે બાળકોમાં વાંચન અને ગણિત જેવી મૂળભૂત ક્ષમતાઓ અભૂતપૂર્વ દરે ઘટી રહી છે. વિદ્યાર્થીઓમાં ભણવા પ્રત્યેનું પ્રોત્સાહન ઓછું થયું છે, શૈક્ષણિક અસમાનતા વધી છે અને AI નો બેફામ ઉપયોગ શિક્ષણ માટે નવો ખતરો બન્યો છે. આ પરિસ્થિતિ માનવ સભ્યતાની વિચારવાની ક્ષમતા સામે મોટો પ્રશ્નાર્થ સર્જે છે.

IIT બોમ્બેના મુંબઈ સ્થિત કેમ્પસમાં એક વિદ્યાર્થી દ્વારા આત્મહત્યા કર્યા બાદ, મોટી સંખ્યામાં વિદ્યાર્થીઓએ શનિવારે (19 સપ્ટેમ્બર) આક્રમક વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું. ઘટનાના વિરોધમાં ઉતરેલા વિદ્યાર્થીઓએ પ્રશાસન સામે સૂત્રોચ્ચાર કર્યા અને તણાવપૂર્ણ માહોલ સર્જાયો. એનર્જી સાયન્ય એન્ડ એન્જિનિયરિંગ વિભાગના બીજા વર્ષના વિદ્યાર્થીએ પરીક્ષા હોલમાં ChatGPT પર પ્રશ્નપત્ર અપલોડ કરતા ઝડપાયા બાદ જીવન ટૂંકાવ્યું હોવાનો દાવો છે, જોકે આની સત્તાવાર પુષ્ટિ બાકી છે. IIT બોમ્બે દ્વારા વિદ્યાર્થી સામે કોઈ શિસ્તભંગની કાર્યવાહી ન થયાનો દાવો કરાયો છે.

નેશનલ કમિશન ફોર ઇન્ડિયન સિસ્ટમ ઓફ મેડિસિન (NCISM) દ્વારા શૈક્ષણિક વર્ષ 2026-27 માટે દેશભરમાં 48 આયુર્વેદિક કોલેજોની માન્યતા રદ કરવામાં આવી છે, જેમાં જૂનાગઢની નોબલ આયુર્વેદ કોલેજ અને ગુજરાતની સાત કોલેજોનો સમાવેશ થાય છે. નિયમોના ઉલ્લંઘન અને શૈક્ષણિક ધોરણો જાળવવામાં નિષ્ફળતાને કારણે આ કાર્યવાહી થઈ છે. અનેક કોલેજોમાં 'કાગળ પર' દર્શાવવામાં આવેલી બોગસ ફેકલ્ટીના ટીચર કોડ 1 વર્ષ માટે સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા છે. આ રદબાતલને કારણે કુલ 620 BAMS બેઠકોમાં ઘટાડો થયો છે, જેનાથી વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓમાં ચિંતા છે.

વાંસ, ઘાસ પરિવારનો એક ઝડપથી વિકસતો છોડ, પૃથ્વી પર જીવન ટકાવી રાખવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. તે અન્ય વૃક્ષો કરતાં 35% વધુ ઓક્સિજન છોડે છે અને વાતાવરણમાંથી કાર્બન ડાયોક્સાઇડ શોષી લે છે. વાંસ જમીનનું ધોવાણ અટકાવે છે, અનેક જીવજંતુઓ તથા પ્રાણીઓ માટે આશ્રય અને ખોરાક પૂરો પાડે છે. ઘરવખરી, ફર્નિચર, કાગળ, કપડાં અને બાંધકામ સામગ્રી જેવા અનેક ઉત્પાદનો બનાવવા માટે વાંસનો ઉપયોગ થાય છે, જે તેને લાકડાનો ટકાઉ વિકલ્પ બનાવે છે.

ગુજરાતમાં ફરી સક્રિય થયેલા વરસાદી માહોલ હેઠળ ૧૦૫ તાલુકામાં વરસાદ નોંધાયો છે. અરવલ્લીના મેઘરજમાં સૌથી વધુ ૨.૫૬ ઈંચ વરસાદ પડ્યો, જ્યારે અનેક વિસ્તારોમાં એક ઈંચથી વધુ વરસાદ વરસ્યો. રાજ્યના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં વરસાદને કારણે વાતાવરણમાં ઠંડક પ્રસરી છે. જોકે, અનેક શહેરો અને ગામોમાં રસ્તાઓ અને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાતાં લોકોની મુશ્કેલી વધી છે. ખાસ કરીને અમદાવાદમાં ધોધમાર વરસાદથી અનેક વિસ્તારો જળમગ્ન બન્યા છે. બીજી તરફ, ખેડૂતોમાં ખુશીનો માહોલ છે કારણ કે વરસાદથી પાકને જીવનદાન મળ્યું છે.

PM કિસાન માનધન યોજના (PM-KMY) એ નાના અને સીમાંત ખેડૂતોને વૃદ્ધાવસ્થામાં આર્થિક સુરક્ષા પૂરી પાડવા માટે મોદી સરકાર દ્વારા શરૂ કરાયેલ એક પેન્શન યોજના છે. આ યોજના હેઠળ, પાત્ર ખેડૂતોને 60 વર્ષની ઉંમર પછી દર મહિને ₹3,000 સુધીનું પેન્શન મળે છે. યોજનામાં જોડાવા માટે, અરજીકર્તા ખેડૂતની ઉંમર 18 થી 40 વર્ષની વચ્ચે હોવી જોઈએ અને તેમની પાસે મહત્તમ 2 હેક્ટર ખેતીની જમીન હોવી જોઈએ. ખેડૂતોએ તેમની ઉંમરના આધારે માસિક ₹55 થી ₹200 જમા કરાવવાના હોય છે, જેમાં સરકાર પણ સમાન રકમ જમા કરે છે. ખેડૂતના મૃત્યુ બાદ તેમના જીવનસાથીને પેન્શનનો અડધો ભાગ મળે છે.

ભારતના ઓર્ગેનિક ફૂડ માર્કેટમાં "પ્રૂફ"નો નવો અધ્યાય શરૂ થયો છે. COWBERRY વચનોથી આગળ વધીને વિશ્વાસની સિસ્ટમ બનાવી રહ્યું છે, જેમાં 150,000+ Certified Organic Farmers, Triple Organic Certification અને દરેક Batch માટે Lab-Tested Transparency નો સમાવેશ થાય છે. ગ્રાહકો વધુ જાગૃત બન્યા છે, અને COWBERRY "Organic" ને માત્ર Promise નહીં, પરંતુ Proof પર આધારિત બનાવી રહ્યું છે. આ મોડેલ ખેડૂતો માટે Support અને ગ્રાહકો માટે "PROOF" પૂરું પાડે છે, જે ભારતના Organic Ecosystem ને નવી દિશા આપવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.

સોરઠ પંથકમાં મેઘરાજાની પધરામણીથી ધરતીપુત્રોના ચહેરા પર ખુશીની લહેર દોડી છે. જૂનાગઢ અને ભેંસાણ સહિત અનેક વિસ્તારોમાં છેલ્લા 24 કલાકમાં 2 થી 4 ઇંચ સુધી વરસાદ નોંધાયો છે. આ વરસાદે સુકાતી ઉભી મોલાતને નવજીવન આપ્યું છે. દાતારના ડુંગર અને જંગલ વિસ્તારમાં સારા વરસાદને કારણે કાળવા નદીમાં પૂર આવ્યું છે અને દામોદર કુંડમાં નવા નીર આવ્યા છે. લાંબા વિરામ બાદ થયેલા આ વરસાદથી ખેડૂતોમાં નવી આશા જન્મી છે.

પ્રધાનમંત્રી કિસાન સન્માન નિધિ યોજના (PM Kisan Yojana) હેઠળ, સરકાર દેશભરના ખેડૂતોને વાર્ષિક ₹6,000 ની નાણાકીય સહાય પૂરી પાડે છે, જે ₹2,000 ના ત્રણ હપ્તામાં મળે છે. છેલ્લો હપ્તો જૂનમાં મળ્યો હતો, તેથી ખેડૂતો 24મા હપ્તાની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છે. મીડિયા રિપોર્ટ્સ મુજબ, ઓક્ટોબરના અંતમાં અથવા નવેમ્બરની શરૂઆતમાં 24મો હપ્તો મળવાની શક્યતા છે. e-KYC, આધાર અને NPCI સાથે બેંક લિંક, અને જમીન રેકોર્ડ ચકાસણી ફરજિયાત છે, જે પૂર્ણ ન કરનાર ખેડૂતોને લાભ નહીં મળે.

ગુજરાતમાં 27 કોલેજોમાં 108 લૉ પ્રોફેસરની ફિક્સ પગારની ભરતી માટે અપાયેલો વર્ક ઓર્ડર રાજ્યના ઉચ્ચ શિક્ષણ વિભાગ દ્વારા રદ કરવામાં આવ્યો છે. ભરતી પ્રક્રિયામાં કોન્ટ્રાક્ટ પદ્ધતિ અને GeM પોર્ટલના ઉપયોગ સામે હાઈકોર્ટે સવાલો ઉઠાવ્યા બાદ આ નિર્ણય લેવાયો છે. ભરતી એજન્સી મારફતે થનારી આ કોન્ટ્રાક્ટ પદ્ધતિ સામે પાટણના એક ઉમેદવારે હાઈકોર્ટમાં અરજી કરી હતી. કોર્ટે પ્રોફેસર જેવા શૈક્ષણિક પદની ભરતી માટે એજન્સીની જરૂરિયાત પર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. આ ફટકાર બાદ ભરતી પ્રક્રિયા પર ફરી વિચારણા કરવામાં આવશે.

જામનગર જિલ્લામાં ૨૮% વરસાદ નોંધાતા પશુપાલકો માટે ઘાસચારાની તંગી સર્જાઈ છે. આ પરિસ્થિતિને પહોંચી વળવા, સરકારી સૂચના મુજબ ૭ ઘાસ ડેપો કાર્યરત કરાયા છે. પશુપાલકોને પશુદીઠ વધુમાં વધુ ૫ કિલો ઘાસના કાર્ડ બનાવી, રાહતદરે રૂ.૨ પ્રતિ કિલોના ભાવે ઘાસચારો આપવામાં આવી રહ્યો છે. અત્યાર સુધીમાં ૧૧.૨૯ લાખ કિલો ઘાસનું વિતરણ થયું છે અને ૬૪.૦૮ લાખ કિલો જથ્થો ઉપલબ્ધ છે. જરૂરિયાત મુજબ ઘાસ ડેપોની સંખ્યા વધારવાની પણ તૈયારી છે.