આ લેખ ભારતીય જ્ઞાન પરંપરામાં સંશોધન (અનુસંધાન)ના ઊંડા અર્થને સમજાવે છે. લેખક જણાવે છે કે સંશોધન માત્ર પ્રયોગશાળાઓ કે પુસ્તકો પૂરતું સીમિત નથી, પરંતુ તે સત્યની શોધ, જ્ઞાનનું મનન, આચરણ અને સમાજ કલ્યાણની એક સાધના છે. ભારતીય વિચારધારામાં 'ઋષિચર્યા' શબ્દ દ્વારા જ્ઞાનની શોધને જીવનનું અનુશાસન બનાવવાની વાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. આધુનિક સંશોધનમાં બાહ્ય લાભોને બદલે જ્ઞાનસર્જન અને માનવકલ્યાણને પ્રાધાન્ય આપવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકાયો છે. ગુરુ-શિષ્ય પરંપરા અને પ્રમાણશાસ્ત્ર્ર જેવી પદ્ધતિઓ જ્ઞાનની સત્યતા અને વિશ્વસનીયતા સુનિશ્ચિત કરે છે.

ઐતિહાસિક નગરી ડભોઇના APMC ગ્રાઉન્ડમાં દર્ભાવતી કલ્ચરલ ગ્રૂપ દ્વારા નવરાત્રી મહોત્સવનું આયોજન કરાયું છે. ધારાસભ્ય શૈલેષભાઈ મહેતાના માર્ગદર્શન હેઠળ આ મહોત્સવ 9મા વર્ષમાં પ્રવેશ કરી રહ્યો છે. આ મહોત્સવની વિશેષતા એ છે કે, ખેલૈયાઓ કે માઈભક્તો પાસેથી કોઈપણ પ્રકારનો શુલ્ક લેવાતો નથી અને તમામ સુવિધાઓ નિઃશુલ્ક છે. ગ્રાઉન્ડ ખાતે મા ગઢભવાનીનું વિશાળ મંદિર, આકર્ષક ડેકોરેશન અને આધુનિક લાઈટિંગ-સાઉન્ડ સિસ્ટમ ગોઠવાઈ છે. તા.11થી 20 ઓક્ટોબર સુધી ગરબા યોજાશે, જેમાં ગાયક કલાકાર હાર્દિક શાહ રાસ-ગરબાની રમઝટ બોલાવશે.

અમદાવાદ જિલ્લાના દેત્રોજધામમાં શ્રી રબારી સમાજ દ્વારા શ્રી વડવાળા દેવના નૂતન મંદિરના નિર્માણ માટે ભવ્ય તૈયારીઓ કરવામાં આવી રહી છે. આ મંદિરના ખાતમુહૂર્ત પ્રસંગે દેશના વિવિધ પવિત્ર તીર્થધામોની મહાતીર્થ યાત્રાનું આયોજન કરાયું હતું. ચાર વિશેષ ટીમોએ આઠ રાજ્યોમાં લગભગ 25,000 કિલોમીટરનો પ્રવાસ ખેડીને પવિત્ર તીર્થસ્થળોમાંથી માટી અને જળ એકત્ર કર્યું છે. આ માટી અને જળનો ઉપયોગ મંદિરના ખાતમુહૂર્તની ધાર્મિક વિધિઓમાં કરવામાં આવશે. આ યાત્રા આસ્થા, સંસ્કૃતિ અને સમાજની એકતાનો સંદેશ આપે છે.

સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવતીકાલ, તા. 11મી ઓક્ટોબર, રવિવારથી નવરાત્રી મહોત્સવનો પ્રારંભ થઈ રહ્યો છે. આ વર્ષે જિલ્લામાં 8 સ્થળોએ પાર્ટી પ્લોટમાં, 42 સ્થળોએ 500થી વધુ લોકો એકત્ર થઈ શકે તેવા આયોજનો અને 716 શેરી ગરબીના આયોજનો થયા છે. સુરેન્દ્રનગર શહેરમાં 7 પાર્ટી પ્લોટ અને ધ્રાંગધ્રામાં 1 પાર્ટી પ્લોટ ખાતે નવરાત્રી યોજાશે. જિલ્લા કલેક્ટર જી.એચ.સોલંકી અને એસપી પ્રેમસુખ ડેલુના માર્ગદર્શન હેઠળ વહીવટી તંત્ર અને પોલીસ વિભાગ શાંતિપૂર્ણ ઉજવણી માટે સતર્ક છે. યુવાનોમાં ગરબે રમવા માટે ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે.

અમદાવાદમાં સાચી એન્ટરટેઇનમેન્ટ અને પાર્શ્વ જ્વેલરી હાઉસ દ્વારા 'સાચી નવરાત્રી 2026'નું આયોજન 10 થી 19 ઑક્ટોબર 2026 દરમિયાન ન્યૂ સાયન્સ સિટી રોડ ખાતે કરવામાં આવશે. જાણીતા ગાયક જીગરદાન ગઢવી નવ દિવસ સુધી માં અંબાના ગરબા ગાઈને ખેલૈયાઓને મંત્રમુગ્ધ કરશે. આ મહોત્સવમાં 51 શક્તિપીઠ દર્શનનું વિશેષ આધ્યાત્મિક આકર્ષણ રહેશે. 10 ઑક્ટોબરના રોજ પ્રી-નવરાત્રી સેલિબ્રેશન સાથે મહોત્સવનો પ્રારંભ થશે, જે શક્તિ અને ભક્તિનો અનોખો સંગમ બની રહેશે.

વેલનેસ કોચ ડૉ. અવંતિકા સૂતા પહેલાં માત્ર 10 મિનિટ માટે એપ્સમ સોલ્ટ (Epsom Salt) પર પગ ઘસવાની સલાહ આપે છે. આ ઉપાય થાક, શરીરમાં બેચેની અને રાત્રે ઊંઘ ન આવવાની સમસ્યામાં રાહત આપે છે. એપ્સમ સોલ્ટમાં રહેલું મેગ્નેશિયમ સલ્ફેટ શરીર અને સ્નાયુઓને આરામ આપે છે, જેનાથી ઝડપથી ઊંઘ આવે છે. જોકે, પગમાં ખુલ્લો ઘા, ડાયાબિટીસ કે સ્કિન ઇન્ફેક્શન હોય તો આ ઉપાય ટાળવો જોઈએ.

શક્તિપીઠ અંબાજીના સુપ્રસિદ્ધ મોહનથાળ પ્રસાદને GI (Geographical Indication) ટેગ પ્રાપ્ત થયો છે. શ્રી આરાસુરી અંબાજી માતા દેવસ્થાન ટ્રસ્ટની અરજી બાદ કેન્દ્રીય GI રજિસ્ટ્રીએ ક્લાસ-30 શ્રેણી હેઠળ આ ટેગ મંજૂર કર્યો છે. આ ટેગ પ્રસાદની શુદ્ધતા, ગુણવત્તા અને પરંપરાગત ઓળખ જાળવવામાં મદદરૂપ થશે. નવરાત્રિના પ્રથમ નોરતે, 11 ઓક્ટોબરે, એક વિશેષ સમારોહમાં કંટ્રોલર જનરલ ઓફ પેટન્ટ્સ, ડિઝાઈન એન્ડ ટ્રેડમાર્ક્સ તથા GI ના રજિસ્ટ્રાર પ્રોફેસર ડૉ. ઉન્નત પી. પંડિત દ્વારા ટ્રસ્ટને સત્તાવાર GI ટેગ એનાયત કરવામાં આવશે. અંબાજીનો મોહનથાળ તેના અજોડ સ્વાદ માટે જાણીતો છે.

શારદીય નવરાત્રિ 11 ઓક્ટોબર 2026થી શરૂ થઈ રહી છે, જે 19 ઓક્ટોબર સુધી ચાલશે. આ પવિત્ર પર્વ પહેલાં, ઘરની સાફ-સફાઈ, પૂજા સ્થળની વ્યવસ્થા, અને પૂજા સામગ્રી જેવી કે કળશ, નાળિયેર, અને દીવાઓ એકત્રિત કરવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. પૂજા સ્થળને ફૂલો અને સ્વચ્છ વસ્ત્રોથી શણગારવું શુભ મનાય છે. ઘટસ્થાપન માટે 11 ઓક્ટોબરે સવારે 6:36 થી 10:24 સુધીનું મુહૂર્ત છે. નવરાત્રિ આત્મચિંતન અને સકારાત્મક શરૂઆતનો સમય છે, તેથી ઘર અને મનને તૈયાર કરવું જરૂરી છે.

સર્વપિતૃ અમાસ પર જરૂરિયાતમંદોને અન્ન, વસ્ત્રો અને રોજિંદા ઉપયોગની વસ્તુઓનું દાન કરવાનું વિશેષ મહત્ત્વ છે. આ દિવસે ચોખા, ઘઉં, દાળ, સ્વચ્છ કપડાં, સાબુ, તેલ અને વાસણો જેવી વસ્તુઓનું દાન કરવું શુભ માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, ભૂખ્યાને ભોજન કરાવવું પુણ્યનું કાર્ય છે. જોકે, ફાટેલાં, ગંદા કપડાં, બગડેલું ભોજન, સડેલાં ફળો કે તૂટેલી વસ્તુઓનું દાન કરવાનું ટાળવું જોઈએ. દાન કરતી વખતે સ્વચ્છતા, ઉપયોગિતા અને જરૂરિયાતમંદની જરૂરિયાતને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ.

રાજ્ય સરકાર દ્વારા ગુજરાતમાં નવરાત્રીના પર્વને ભવ્ય બનાવવા ‘નવરાત્રી શક્તિપર્વ-2026’નું આયોજન કરાયું છે. આ અંતર્ગત અંબાજી, બહુચરાજી સહિત રાજ્યનાં 9 પ્રખ્યાત માતાજીનાં દેવસ્થાનોમાં 11થી 19 ઓક્ટોબર દરમિયાન વિવિધ સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો યોજાશે. મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના માર્ગદર્શન હેઠળ આયોજિત કાર્યક્રમોનો હેતુ ગુજરાતની ધાર્મિક પરંપરા, લોકસંસ્કૃતિ અને પ્રવાસનને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. કાર્યક્રમોમાં અરવિંદ વેગડા અને હિમાલી વ્યાસ જેવા કલાકારો પણ ઉપસ્થિત રહેશે, જે શ્રદ્ધાળુઓને માતાજીની આરાધના સાથે ગુજરાતી લોકસંગીત અને ગરબાનો આનંદ માણવાની તક આપશે.

કાર ચલાવતી વખતે કેટલીક ડ્રાઇવિંગની આદતો બ્રેક પેડ્સને ઝડપથી ઘસી શકે છે અને તેની કાર્યક્ષમતા ઘટાડી શકે છે. વારંવાર જોરથી બ્રેક લગાવવી, વધુ ઝડપે વાહન ચલાવવું, બ્રેક અને એક્સિલરેટર એકસાથે દબાવવા, એન્જિન બ્રેકિંગનો યોગ્ય ઉપયોગ ન કરવો અને કારમાં બિનજરૂરી વજન રાખવું એ મુખ્ય ભૂલો છે. આ આદતોને સુધારીને, ધીમે-ધીમે અને હળવા દબાણથી બ્રેક લગાવીને, સુરક્ષિત ઝડપ જાળવીને, અને માત્ર જરૂરી વસ્તુઓ રાખીને બ્રેક પેડ્સનું આયુષ્ય વધારી શકાય છે અને મુસાફરીને વધુ સુરક્ષિત બનાવી શકાય છે.

નવરાત્રિના આગમનને ગણતરીના દિવસો બાકી હોવા છતાં, અમદાવાદ શહેર અને ગ્રામ્ય વિસ્તારના ગરબા આયોજકો મંજૂરી પ્રક્રિયામાં વિલંબને કારણે ચિંતિત છે. અમદાવાદ શહેરમાં 81 આયોજકોની અરજીઓ ફાયર NOC અને અન્ય જરૂરી દસ્તાવેજોના અભાવે અટકી પડી છે, જ્યારે ગ્રામ્ય વિસ્તારમાં 18માંથી માત્ર 2 આયોજકોને જ મંજૂરી મળી છે. સુરક્ષાના કડક નિયમો અને દસ્તાવેજી પ્રક્રિયામાં વિલંબને કારણે આયોજકો અને ખેલૈયાઓમાં અસમંજસનો માહોલ છે.

ઉત્તરાખંડની ચારધામ યાત્રા કરતા શ્રદ્ધાળુઓ માટે IRCTC એ કેદારનાથ ધામ માટે ઓનલાઈન હેલિકોપ્ટર બુકિંગ સેવા શરૂ કરી છે. યાત્રાળુઓ હવે IRCTC ની સત્તાવાર વેબસાઇટ heliyatra.irctc.co.in પરથી ઘરે બેઠા ટિકિટ બુક કરી શકશે. આ સુવિધા 9 ઓક્ટોબરથી બપોરે 3 વાગ્યાથી શરૂ થઈ છે અને 16 ઓક્ટોબરથી 9 નવેમ્બર સુધી કેદારનાથ જવા માંગતા યાત્રાળુઓ તેનો લાભ લઈ શકે છે. આ ઓનલાઈન બુકિંગ પ્રક્રિયા વૃદ્ધો અને અશક્ત યાત્રાળુઓ માટે કેદારનાથની યાત્રાને વધુ સરળ બનાવશે. આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં 11 લાખથી વધુ ભક્તો કેદારનાથના દર્શન કરી ચૂક્યા છે.

ગુજરાતના સુપ્રસિદ્ધ યાત્રાધામ અંબાજીના પ્રસિદ્ધ મોહનથાળ પ્રસાદને ભૌગોલિક ઓળખ એટલે કે GI ટેગનું કાનૂની સંરક્ષણ પ્રાપ્ત થયું છે. કેન્દ્રીય GI રજિસ્ટ્રી દ્વારા 'શ્રી આરાસુરી અંબાજી માતા દેવસ્થાન ટ્રસ્ટ'ની અરજીને આધારે આ સર્ટિફિકેટ આપવામાં આવ્યું છે. આ ઐતિહાસિક સિદ્ધિ બાદ અંબાજીનો મોહનથાળ હવે દેશના વિશિષ્ટ મંદિર પ્રસાદોની યાદીમાં સામેલ થયો છે. આગામી 11 ઓક્ટોબરે કેન્દ્રીય GI રજિસ્ટ્રાર પ્રોફેસર ડૉ. ઉન્નત પંડિત આ સર્ટિફિકેટ અર્પણ કરશે. GI ટેગ મળવાથી મોહનથાળની વિશિષ્ટ ઓળખ, શુદ્ધતા અને પરંપરાગત સ્વાદને કાનૂની સુરક્ષા મળી છે, જે તેના વૈશ્વિક વારસાને મજબૂત બનાવશે.

ભરૂચની ઐતિહાસિક જામા મસ્જિદના ભોંયરામાંથી મળી આવેલી જૈન તીર્થંકર ભગવાન મલ્લિનાથની પ્રાચીન મૂર્તિની સુરક્ષા અને પૂજા-અર્ચનાની અધિકાર માટે ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં એક જાહેર હિતની અરજી (PIL) દાખલ કરવામાં આવી છે. અરજદારોએ મૂર્તિને અસામાજિક તત્વોથી નુકસાન પહોંચાડવાની આશંકા વ્યક્ત કરી છે અને તેની સુરક્ષા માટે તાત્કાલિક હસ્તક્ષેપની માંગ કરી છે. આ કેસમાં કેન્દ્ર સરકાર, ASI, ગુજરાત સરકાર અને મસ્જિદ કમિટીને પક્ષકાર બનાવવામાં આવ્યા છે. હાઈકોર્ટમાં આજે આ અરજી પર પ્રાથમિક સુનાવણી હાથ ધરાશે.

આગામી 11 ઓક્ટોબરથી શરૂ થનારી નવરાત્રી પર્વ નિમિત્તે શક્તિપીઠ અંબાજી મંદિરમાં ભવ્ય ઉજવણીની તૈયારીઓ પૂરજોશમાં ચાલી રહી છે. 11 ઓક્ટોબરે સવારે 9 વાગ્યે નીજ મંદિરમાં ઘટ સ્થાપન સાથે પર્વનો શુભારંભ થશે. નવરાત્રી દરમિયાન દરરોજ ત્રણ આરતીઓ યોજાશે, જ્યારે આઠમ અને શરદ પૂર્ણિમાએ વિશેષ મંગળા આરતી થશે. આઠમના દિવસે જવારાનું ઉત્થાપન, 25 ઓક્ટોબરે દૂધ-પૌવાની પૂનમ અને રાત્રે 12 વાગ્યે વિશેષ ભોગ આરતીનું આયોજન છે. માઈભક્તોની સુવિધા માટે દર્શન, પીવાનું પાણી, સ્વચ્છતા અને સુરક્ષાની વ્યાપક વ્યવસ્થા ગોઠવાઈ છે. ચાચર ચોકમાં ગરબાનું પણ આયોજન કરાયું છે.

ગુજરાતમાં નવરાત્રિ પર્વની ઉજવણી માટે રાજ્ય સરકાર દ્વારા અંબાજી અને બહુચરાજી શક્તિપીઠ સહિત કુલ 9 દેવસ્થાનો ખાતે વિશેષ સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. યુવક સેવા અને સાંસ્કૃતિક પ્રવૃત્તિઓ વિભાગ દ્વારા બનાસકાંઠાના અંબાજી ખાતે 11 ઓક્ટોબર અને મહેસાણાના બહુચરાજી ખાતે 12 ઓક્ટોબરથી આ કાર્યક્રમો શરૂ થશે. આ ઉપરાંત, ઉંઝા, કચ્છ, ચોટીલા, પાવાગઢ, અમદાવાદ, દેવભૂમિ દ્વારકા અને મોઢેરા ખાતે પણ વિવિધ તારીખોએ સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો યોજાશે, જે ભક્તિ અને લોકસંસ્કૃતિનો અદભુત સંગમ રચાશે.

સુપ્રસિદ્ધ યાત્રાધામ ખેડબ્રહ્મા ખાતે શ્રી અંબિકા માતાજી મંદિરમાં 11મી ઓક્ટોબરથી નવરાત્રિ મહોત્સવની ઉજવણી થશે. આ અંગે અંબિકા નવરાત્રિ મંડળની બેઠક યોજાઈ હતી, જેમાં આગામી દસ દિવસ દરમિયાન ભક્તો અને ખેલૈયાઓની મોટી સંખ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને વ્યવસ્થા અને આયોજન અંગે ચર્ચા કરાઈ હતી. મંડળના સભ્યોએ સેવાભાવ અને સમર્પણ સાથે જવાબદારી નિભાવવાનો સંકલ્પ કર્યો હતો, જેથી ભક્તોને શાંતિપૂર્ણ વાતાવરણ મળી રહે અને આયોજન સુવ્યવસ્થિત રીતે સંપન્ન થાય.

ગુજરાત સરકાર અયોધ્યામાં રામલલાના દર્શને આવતા ગુજરાતી શ્રદ્ધાળુઓ માટે ₹80.25 કરોડના ખર્ચે અત્યાધુનિક યાત્રી નિવાસનું નિર્માણ કરશે. આ નિવાસમાં 308 બેડની ક્ષમતા, 864 સીટિંગ કેપેસિટી વાળો હોલ, રિસેપ્શન, સુવેનિયર શોપ, મલ્ટીપર્પઝ હોલ, ઓડિટોરિયમ અને ડાઈનિંગ એરિયા જેવી સુવિધાઓ હશે. ગુજરાત પ્રવાસન નિગમ દ્વારા નિર્માણ પામનાર આ પ્રોજેક્ટ આગામી નવેમ્બર 2027 સુધીમાં પૂર્ણ થવાની ધારણા છે, જે અયોધ્યામાં આવાસની સમસ્યાનો ઉકેલ લાવશે અને ગુજરાતી સંસ્કૃતિનું પ્રતીક બનશે.

હિંદુ ધર્મમાં મૃત્યુ બાદ અંતિમ સંસ્કાર માટે નદી કિનારાને પવિત્ર માનવામાં આવે છે. વારાણસી, હરિદ્વાર જેવા શહેરોમાં આ પરંપરા વર્ષોથી ચાલી આવે છે. માનવ શરીર પાંચ તત્વો - પૃથ્વી, જળ, અગ્નિ, વાયુ અને આકાશથી બનેલું છે અને મૃત્યુ બાદ તે તત્વોમાં ભળી જાય છે. નદીઓને જળ તત્વનું પ્રતીક ગણી, પવિત્ર નદીના કિનારે અંતિમ સંસ્કાર કરવાથી આત્માને મુક્તિ મળે તેવી માન્યતા છે. જોકે, નદી કિનારે અંતિમ સંસ્કાર ન થાય તો પણ સંસ્કાર અધૂરા ગણાતા નથી, પરંતુ અસ્થિ વિસર્જન માટે પવિત્ર નદીનું મહત્વ છે.

‘પાટેકર’ અટક મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાત સહિત પશ્ચિમ ભારતમાં જોવા મળે છે, જેનો અર્થ સ્થાનિક ભાષા, વ્યવસાય કે ગામના નામ પરથી ઉતરી આવ્યો હોઈ શકે છે. ‘પાટા’ કે ‘પાટ’ જેવા શબ્દો પરથી જમીન કે વિસ્તારની ઓળખ રૂપે આ અટક વિકસી હોવાનું મનાય છે. મહારાષ્ટ્રમાં ‘કર’ પ્રત્યય ધરાવતી અટકોની જેમ, ‘પાટેકર’ પણ ભૌગોલિક ઓળખ સૂચવે છે. સમય જતાં રોજગાર અને વેપાર અર્થે પરિવારો ગુજરાત સહિત અન્ય પ્રદેશોમાં સ્થળાંતર કરતા આ અટક પ્રચલિત બની. ચોક્કસ વંશાવળી માટે પરિવારના મૂળ ગામ અને દસ્તાવેજો તપાસવા જરૂરી છે.

હિન્દુ ધર્મમાં પૂજા-પાઠ માત્ર દેવી-દેવતાઓની આરાધના નથી, પરંતુ તેની સાથે અનેક પરંપરાઓ જોડાયેલી છે. પૂજા શરૂ કરતા પહેલા યજમાન, પૂજા સામગ્રી અને સ્થળ પર પાણી છાંટવામાં આવે છે. આ સમયે 'ઓમ અપવિત્રઃ પવિત્રો વા...' મંત્રનો જાપ થાય છે, જે ભગવાન વિષ્ણુની મહિમા દર્શાવે છે. આ પ્રક્રિયા શરીર અને મનની શુદ્ધિ માટે છે, જેથી મન પૂજા માટે શાંત અને તૈયાર થઈ શકે. પાણીને જીવનનું આધાર અને પવિત્રતાનું પ્રતિક માનવામાં આવે છે, જે ભગવાન વિષ્ણુ અને કમળ સાથે જોડાયેલું છે.

ડભોઇ નગરના જાગૃત નાગરિક અને માનવસેવા સંગઠનના રાષ્ટ્રીય મહાસચિવ યુસુફ્ ફાતીયા અને તેમના ધર્મપત્ની રિઝવાનાબેગમ યુસુફ્ ફાતીયા પવિત્ર ઉમરાહ ઝિયારત માટે રવાના થયા હતા. તેઓને વિદાય આપવા માટે ડભોઇ જામા મસ્જિદના મૌલાના અનવર અશરફી સહિત ઉપસ્થિત સ્થાનિક લોકોએ દંપતીને ફુલહાર પહેરાવી, શાલ ઓઢાડી ભાવભીનું સન્માન કર્યું હતું. તેમની યાત્રા સુખરૂપ તથા સફ્ળ રહે તેવી દુઆઓ સાથે મુબારકબાદી પાઠવી હતી.

ડભોઇ તાલુકાનું યાત્રાધામ ચાંદોદ, જે ગુજરાતનું એકમાત્ર પૌરાણિક તીર્થ અને દક્ષિણ પ્રયાગ તરીકે ઓળખાય છે, તે સર્વ પિતૃ મોક્ષ માટે ભારતભરમાં પ્રખ્યાત છે. આ વર્ષે તિથિ ક્ષયને કારણે 16 દિવસનું શ્રાદ્ધ પક્ષ 15 દિવસમાં જ પૂર્ણ થઈ રહ્યું છે. ભાદરવા સુદ પૂર્ણિમાથી શરૂ થયેલો શ્રાદ્ધ પક્ષ પૂર્વજોના ઋણમાંથી મુક્તિ મેળવવાનો પવિત્ર સમય છે. આ 15 દિવસ દરમિયાન, શ્રદ્ધાળુઓ પવિત્ર નર્મદા સ્નાન કરીને અને તીર્થગોર પાસે શ્રાદ્ધ વિધિ, તર્પણ અને પિંડદાન કરીને પિતૃઓની આત્માને શાંતિ અપાવવાનો પ્રયાસ કરે છે. ગુજરાત ઉપરાંત અન્ય રાજ્યોમાંથી પણ મોટી સંખ્યામાં ભાવિકો અહીં ઉમટી રહ્યા છે.

મહારાષ્ટ્રના છત્રપતિ સંભાજીનગર જિલ્લાના બિલ્લેરી ગામના આશરે 50 માઈ ભક્તો શક્તિપીઠ પાવાગઢ ખાતે મહાકાળી માતાજીની અખંડ જ્યોત લેવા આવ્યા હતા. સોમવારે રાત્રે 8 વાગ્યે પાવાગઢથી મશાલ જ્યોત લઈને ઉઘાડા પગે દોડતા-દોડતા પોતાના વતન બિલ્લેરી જવા નીકળેલા ભક્તો માત્ર ચાર કલાકમાં રાત્રે 12 વાગ્યે બોડેલીના ઢોકલીયા વિસ્તારમાં ઓરસંગ બ્રિજ પાસે આવી પહોંચ્યા હતા. દરરોજ આશરે 100 કિલોમીટરનું અંતર કાપી પ્રથમ નવરાત્રીના દિવસે બિલ્લેરી પહોંચી જ્યોત સ્થાપિત કરવાનો તેમનો સંકલ્પ છે.

વૃદ્ધાવસ્થા માત્ર ઉંમરનો આંકડો નથી, પણ અનુભવ અને ડહાપણ લાવે છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં, વૃદ્ધો અને તેમના સંતાનો વચ્ચેના સંબંધોમાં સમસ્યાઓ જોવા મળે છે, જેમાં બંને પક્ષોની ભૂમિકા હોઈ શકે છે. આ સ્થિતિને સુધારવા માટે, વૃદ્ધોએ આર્થિક, માનસિક અને ભાવનાત્મક રીતે સ્વાવલંબી બનવું જોઈએ. પોતાના કામ જાતે કરવા, અન્યને બિનજરૂરી રીતે હેરાન ન કરવા અને પોતાના સંતાનો પાસેથી અપેક્ષાઓ ઘટાડવી મહત્વપૂર્ણ છે. શાંતિ અને ખુશી માટે, સંયમ, સ્વીકૃતિ અને નિઃસ્પૃહી ભાવ કેળવવો જરૂરી છે.

તુર્કીના ઇસ્તંબુલમાં આવેલો ટોપકાપી પેલેસ માત્ર એક મહેલ નથી, પરંતુ ઓટ્ટોમન સામ્રાજ્યનો જીવંત ઇતિહાસ છે. 15મીથી 19મી સદી સુધી, આ ભવ્ય મહેલમાંથી એશિયા, યુરોપ અને આફ્રિકા પર ફેલાયેલા વિશાળ સામ્રાજ્યનું શાસન ચાલતું હતું. તેની અદભૂત સ્થાપત્યકળા, રાજકીય ષડ્યંત્રો, વૈભવી જીવનશૈલી અને અમૂલ્ય ઐતિહાસિક ખજાના માટે તે વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે. આ મહેલ ઓટ્ટોમન સામ્રાજ્યની ભવ્યતા અને વૈભવનો સાક્ષી છે.

સુપર માર્કેટ હોય કે સિનેમા હોલ, આપણી આસપાસ વહેતું બેકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિક આપણા વિચારો, નિર્ણયો અને લાગણીઓને અચેતનપણે દિશા આપે છે. આપણે સભાનપણે નિર્ણયો લઈએ છીએ એવું લાગે, પરંતુ આપણું સબકોન્શિયસ માઇન્ડ સંગીત દ્વારા નિયંત્રિત થઈ શકે છે. મોલમાં ધીમું સંગીત વધુ ખરીદી પ્રેરે છે, જ્યારે ફાસ્ટ-ફૂડ રેસ્ટોરન્ટમાં ઝડપી સંગીત ઝડપી જમવા પ્રોત્સાહન આપે છે. માર્કેટિંગ નિષ્ણાતો પણ વાઇન સ્ટોરમાં સંગીતના પ્રકાર દ્વારા ગ્રાહકોની પસંદગી બદલી શકે છે. ફિલ્મોમાં, સંગીત દૃશ્યોના ભાવને અસરકારક રીતે વ્યક્ત કરે છે, લાગણીઓને ઊંડાણપૂર્વક સ્પર્શે છે.

ઓસ્ટ્રેલિયા નજીક કિંગ આઇલેન્ડ પર આવેલી 'ડોલ્ફિન માઇન' વિશે એક અનોખી માન્યતા છે કે તે યુદ્ધોની આગાહી કરે છે. આ માન્યતા ટંગસ્ટન (Tungsten) ધાતુ સાથે જોડાયેલી છે, જેનો ઊંચો ગલનબિંદુ (Melting Point) અને કઠણતા તેને યુદ્ધના સાધનો માટે અત્યંત ઉપયોગી બનાવે છે. ઇતિહાસમાં, જ્યારે પણ આ ખાણ કાર્યરત થઈ, ત્યારે યુદ્ધો શરૂ થયા. આ ખરેખર તો યુદ્ધ સમયે ટંગસ્ટનની વધેલી માંગને કારણે ખાણને ફરી ખોલવામાં આવતી હોવાથી બનતી ઘટના છે, કોઈ આગાહી નહીં.

આસો મહિનાની નવરાત્રી શરૂ થવામાં હવે ગણતરીના કલાકો બાકી છે. આ તહેવાર માત્ર ઉત્સવ નથી, પણ નવ દિવસ અને નવ રાતનો એક પરંપરાગત મહોત્સવ છે, જેની આતુરતા આખું વર્ષ રહે છે. નવરાત્રી એટલે મા શક્તિ સાથે વ્યક્તિગત શક્તિના મિલનનો ઉત્સવ, જે ગુજરાતની ગરિમા અને ઓળખ છે. શેરીઓથી લઈને વિશાળ મેદાનો સુધી, લોકો આનંદમાં ગરબે ઘૂમવા ઉમટી પડે છે. આ નવરાત્રીનો અનુભવ 'ઓહ!', 'આહ!' અને 'આહા!' જેવા ઉદ્ગારો સાથે વિસ્તરે છે.