આ લેખ ભારતીય જ્ઞાન પરંપરામાં સંશોધન (અનુસંધાન)ના ઊંડા અર્થને સમજાવે છે. લેખક જણાવે છે કે સંશોધન માત્ર પ્રયોગશાળાઓ કે પુસ્તકો પૂરતું સીમિત નથી, પરંતુ તે સત્યની શોધ, જ્ઞાનનું મનન, આચરણ અને સમાજ કલ્યાણની એક સાધના છે. ભારતીય વિચારધારામાં 'ઋષિચર્યા' શબ્દ દ્વારા જ્ઞાનની શોધને જીવનનું અનુશાસન બનાવવાની વાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. આધુનિક સંશોધનમાં બાહ્ય લાભોને બદલે જ્ઞાનસર્જન અને માનવકલ્યાણને પ્રાધાન્ય આપવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકાયો છે. ગુરુ-શિષ્ય પરંપરા અને પ્રમાણશાસ્ત્ર્ર જેવી પદ્ધતિઓ જ્ઞાનની સત્યતા અને વિશ્વસનીયતા સુનિશ્ચિત કરે છે.

વેલનેસ કોચ ડૉ. અવંતિકા સૂતા પહેલાં માત્ર 10 મિનિટ માટે એપ્સમ સોલ્ટ (Epsom Salt) પર પગ ઘસવાની સલાહ આપે છે. આ ઉપાય થાક, શરીરમાં બેચેની અને રાત્રે ઊંઘ ન આવવાની સમસ્યામાં રાહત આપે છે. એપ્સમ સોલ્ટમાં રહેલું મેગ્નેશિયમ સલ્ફેટ શરીર અને સ્નાયુઓને આરામ આપે છે, જેનાથી ઝડપથી ઊંઘ આવે છે. જોકે, પગમાં ખુલ્લો ઘા, ડાયાબિટીસ કે સ્કિન ઇન્ફેક્શન હોય તો આ ઉપાય ટાળવો જોઈએ.

સર્વપિતૃ અમાસ પર જરૂરિયાતમંદોને અન્ન, વસ્ત્રો અને રોજિંદા ઉપયોગની વસ્તુઓનું દાન કરવાનું વિશેષ મહત્ત્વ છે. આ દિવસે ચોખા, ઘઉં, દાળ, સ્વચ્છ કપડાં, સાબુ, તેલ અને વાસણો જેવી વસ્તુઓનું દાન કરવું શુભ માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, ભૂખ્યાને ભોજન કરાવવું પુણ્યનું કાર્ય છે. જોકે, ફાટેલાં, ગંદા કપડાં, બગડેલું ભોજન, સડેલાં ફળો કે તૂટેલી વસ્તુઓનું દાન કરવાનું ટાળવું જોઈએ. દાન કરતી વખતે સ્વચ્છતા, ઉપયોગિતા અને જરૂરિયાતમંદની જરૂરિયાતને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ.

કાર ચલાવતી વખતે કેટલીક ડ્રાઇવિંગની આદતો બ્રેક પેડ્સને ઝડપથી ઘસી શકે છે અને તેની કાર્યક્ષમતા ઘટાડી શકે છે. વારંવાર જોરથી બ્રેક લગાવવી, વધુ ઝડપે વાહન ચલાવવું, બ્રેક અને એક્સિલરેટર એકસાથે દબાવવા, એન્જિન બ્રેકિંગનો યોગ્ય ઉપયોગ ન કરવો અને કારમાં બિનજરૂરી વજન રાખવું એ મુખ્ય ભૂલો છે. આ આદતોને સુધારીને, ધીમે-ધીમે અને હળવા દબાણથી બ્રેક લગાવીને, સુરક્ષિત ઝડપ જાળવીને, અને માત્ર જરૂરી વસ્તુઓ રાખીને બ્રેક પેડ્સનું આયુષ્ય વધારી શકાય છે અને મુસાફરીને વધુ સુરક્ષિત બનાવી શકાય છે.

એમ્પ્લોઈઝ પ્રોવિડન્ટ ફંડ ઓર્ગેનાઈઝેશન (EPFO) તેના 30 કરોડથી વધુ સબ્સ્ક્રાઇબર્સ માટે યુનિફાઈડ પેમેન્ટ્સ ઈન્ટરફેસ (UPI) દ્વારા પ્રોવિડન્ટ ફંડની રકમ ઉપાડવાની સુવિધા ડિસેમ્બરના અંત સુધીમાં શરૂ કરવાની યોજના ધરાવે છે. આ નવી સુવિધા હેઠળ, સબ્સ્ક્રાઇબર્સ ચોક્કસ શરતોને આધીન તેમના EPFO બેલેન્સના 75% સુધીની રકમ UPI દ્વારા ઉપાડી શકશે. હાલમાં, UAN પોર્ટલ દ્વારા ઓનલાઈન ઉપાડ શક્ય છે, પરંતુ નવી પ્રક્રિયા ઉપાડની પ્રક્રિયાને વધુ સરળ બનાવશે. EPFO તેના કુલ ₹26 લાખ કરોડના ભંડોળમાંથી આ સુવિધા પૂરી પાડશે.

હિંદુ ધર્મમાં મૃત્યુ બાદ અંતિમ સંસ્કાર માટે નદી કિનારાને પવિત્ર માનવામાં આવે છે. વારાણસી, હરિદ્વાર જેવા શહેરોમાં આ પરંપરા વર્ષોથી ચાલી આવે છે. માનવ શરીર પાંચ તત્વો - પૃથ્વી, જળ, અગ્નિ, વાયુ અને આકાશથી બનેલું છે અને મૃત્યુ બાદ તે તત્વોમાં ભળી જાય છે. નદીઓને જળ તત્વનું પ્રતીક ગણી, પવિત્ર નદીના કિનારે અંતિમ સંસ્કાર કરવાથી આત્માને મુક્તિ મળે તેવી માન્યતા છે. જોકે, નદી કિનારે અંતિમ સંસ્કાર ન થાય તો પણ સંસ્કાર અધૂરા ગણાતા નથી, પરંતુ અસ્થિ વિસર્જન માટે પવિત્ર નદીનું મહત્વ છે.

‘પાટેકર’ અટક મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાત સહિત પશ્ચિમ ભારતમાં જોવા મળે છે, જેનો અર્થ સ્થાનિક ભાષા, વ્યવસાય કે ગામના નામ પરથી ઉતરી આવ્યો હોઈ શકે છે. ‘પાટા’ કે ‘પાટ’ જેવા શબ્દો પરથી જમીન કે વિસ્તારની ઓળખ રૂપે આ અટક વિકસી હોવાનું મનાય છે. મહારાષ્ટ્રમાં ‘કર’ પ્રત્યય ધરાવતી અટકોની જેમ, ‘પાટેકર’ પણ ભૌગોલિક ઓળખ સૂચવે છે. સમય જતાં રોજગાર અને વેપાર અર્થે પરિવારો ગુજરાત સહિત અન્ય પ્રદેશોમાં સ્થળાંતર કરતા આ અટક પ્રચલિત બની. ચોક્કસ વંશાવળી માટે પરિવારના મૂળ ગામ અને દસ્તાવેજો તપાસવા જરૂરી છે.

આચાર્ય ચાણક્યની 'ચાણક્ય નીતિ' જીવન, વ્યવહાર અને સંબંધો અંગે અમૂલ્ય જ્ઞાન આપે છે. પૈસાની લેવડદેવડ, ખાસ કરીને મિત્રો કે સંબંધીઓને મદદ કરતી વખતે, સંબંધોમાં તણાવ ન આવે તે માટે ચાણક્ય કેટલીક સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપે છે. જરૂરિયાતમંદને મદદ કરો પણ વારંવાર પરત મળવાની અપેક્ષા ન રાખો. ભવિષ્યમાં વિવાદ થાય ત્યારે કરેલી મદદનો ઉલ્લેખ ટાળો. ઉધાર આપતી વખતે તારીખો સ્પષ્ટ રાખો. પૈસા અને સંબંધો વચ્ચે સંતુલન જાળવવું જરૂરી છે.

રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI)ની નાણાકીય નીતિ સમિતિ (MPC) દ્વારા રેપો રેટમાં 0.25% થી 0.50% નો વધારો થવાની સંભાવના છે. આ વૃદ્ધિ ફ્લોટિંગ વ્યાજ દરે હોમ લોન, કાર લોન અને પર્સનલ લોન જેવા ગ્રાહકોના EMI પર સીધી અસર કરશે. ₹10 લાખથી ₹50 લાખની હોમ લોન માટે, 8.5% થી 9% વ્યાજ દર પર EMI માં ₹319 થી ₹1,595 સુધીનો માસિક વધારો થઈ શકે છે. પર્સનલ લોનમાં પણ EMI માં આશરે ₹127 નો વધારો જોવા મળી શકે છે.

વૃદ્ધાવસ્થા માત્ર ઉંમરનો આંકડો નથી, પણ અનુભવ અને ડહાપણ લાવે છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં, વૃદ્ધો અને તેમના સંતાનો વચ્ચેના સંબંધોમાં સમસ્યાઓ જોવા મળે છે, જેમાં બંને પક્ષોની ભૂમિકા હોઈ શકે છે. આ સ્થિતિને સુધારવા માટે, વૃદ્ધોએ આર્થિક, માનસિક અને ભાવનાત્મક રીતે સ્વાવલંબી બનવું જોઈએ. પોતાના કામ જાતે કરવા, અન્યને બિનજરૂરી રીતે હેરાન ન કરવા અને પોતાના સંતાનો પાસેથી અપેક્ષાઓ ઘટાડવી મહત્વપૂર્ણ છે. શાંતિ અને ખુશી માટે, સંયમ, સ્વીકૃતિ અને નિઃસ્પૃહી ભાવ કેળવવો જરૂરી છે.

તુર્કીના ઇસ્તંબુલમાં આવેલો ટોપકાપી પેલેસ માત્ર એક મહેલ નથી, પરંતુ ઓટ્ટોમન સામ્રાજ્યનો જીવંત ઇતિહાસ છે. 15મીથી 19મી સદી સુધી, આ ભવ્ય મહેલમાંથી એશિયા, યુરોપ અને આફ્રિકા પર ફેલાયેલા વિશાળ સામ્રાજ્યનું શાસન ચાલતું હતું. તેની અદભૂત સ્થાપત્યકળા, રાજકીય ષડ્યંત્રો, વૈભવી જીવનશૈલી અને અમૂલ્ય ઐતિહાસિક ખજાના માટે તે વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે. આ મહેલ ઓટ્ટોમન સામ્રાજ્યની ભવ્યતા અને વૈભવનો સાક્ષી છે.

સુપર માર્કેટ હોય કે સિનેમા હોલ, આપણી આસપાસ વહેતું બેકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિક આપણા વિચારો, નિર્ણયો અને લાગણીઓને અચેતનપણે દિશા આપે છે. આપણે સભાનપણે નિર્ણયો લઈએ છીએ એવું લાગે, પરંતુ આપણું સબકોન્શિયસ માઇન્ડ સંગીત દ્વારા નિયંત્રિત થઈ શકે છે. મોલમાં ધીમું સંગીત વધુ ખરીદી પ્રેરે છે, જ્યારે ફાસ્ટ-ફૂડ રેસ્ટોરન્ટમાં ઝડપી સંગીત ઝડપી જમવા પ્રોત્સાહન આપે છે. માર્કેટિંગ નિષ્ણાતો પણ વાઇન સ્ટોરમાં સંગીતના પ્રકાર દ્વારા ગ્રાહકોની પસંદગી બદલી શકે છે. ફિલ્મોમાં, સંગીત દૃશ્યોના ભાવને અસરકારક રીતે વ્યક્ત કરે છે, લાગણીઓને ઊંડાણપૂર્વક સ્પર્શે છે.

ઓસ્ટ્રેલિયા નજીક કિંગ આઇલેન્ડ પર આવેલી 'ડોલ્ફિન માઇન' વિશે એક અનોખી માન્યતા છે કે તે યુદ્ધોની આગાહી કરે છે. આ માન્યતા ટંગસ્ટન (Tungsten) ધાતુ સાથે જોડાયેલી છે, જેનો ઊંચો ગલનબિંદુ (Melting Point) અને કઠણતા તેને યુદ્ધના સાધનો માટે અત્યંત ઉપયોગી બનાવે છે. ઇતિહાસમાં, જ્યારે પણ આ ખાણ કાર્યરત થઈ, ત્યારે યુદ્ધો શરૂ થયા. આ ખરેખર તો યુદ્ધ સમયે ટંગસ્ટનની વધેલી માંગને કારણે ખાણને ફરી ખોલવામાં આવતી હોવાથી બનતી ઘટના છે, કોઈ આગાહી નહીં.

તમારા પીળા પડી ગયેલા પ્લાસ્ટિક કન્ટેનરને ફરીથી નવો જેવો દેખાવ આપવા માટે રસોડામાં હાજર એવી 5 વસ્તુઓનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. બેકિંગ સોડા, લીંબુનો રસ, સફેદ સરકો, અને હૂંફાળા પાણીમાં પલાળી રાખવાથી હઠીલા ડાઘ અને ગંધ દૂર કરવામાં મદદ મળે છે. ખાસ પરિસ્થિતિઓમાં, ઘરગથ્થુ બ્લીચનો ઉપયોગ પણ સાવચેતીપૂર્વક કરી શકાય છે. આ ઉપરાંત, આલ્કોહોલ આધારિત હેન્ડ સેનિટાઇઝર અમુક પ્રકારના ડાઘ માટે ઉપયોગી થઈ શકે છે.

જંગલી હિંસક પ્રાણીઓ દ્વારા નાના બાળકો પર થતા હુમલાની ઘટનાઓ ચિંતાનો વિષય છે. નિષ્ણાતો જણાવે છે કે શિકારી પ્રાણીઓ ઓછા પ્રયાસ અને જોખમવાળા શિકારને પસંદ કરે છે. શારીરિક રીતે નબળા અને પોતાનો બચાવ કરવામાં અસમર્થ હોવાને કારણે, બાળકો સરળ લક્ષ્ય બની શકે છે. પ્રાણીઓ પોતાની ઈજાના જોખમને ધ્યાનમાં રાખીને નાના અને નબળા શિકારને પસંદ કરે છે. નાના બાળકોનું કદ અને તેમની દોડવાની વૃત્તિ પણ શિકારી પ્રાણીઓની કુદરતી વૃત્તિને સક્રિય કરી શકે છે. બાળકોમાં જોખમની ઓછી સમજ અને માતા-પિતાથી દૂર રહેવું આ જોખમ વધારે છે.

સ્માર્ટફોનની તૂટેલી ડિસ્પ્લે પર ટેમ્પર્ડ ગ્લાસ લગાવવો એ ઘણા લોકો માટે સસ્તો અને કામચલાઉ ઉપાય હોય છે. જોકે, આ પદ્ધતિમાં નોંધપાત્ર જોખમો રહેલા છે. તૂટેલી સ્ક્રીન પર ગ્લાસ પ્રોટેક્ટર લગાવવાથી તિરાડોને ફેલાતી અટકાવી શકાતી નથી, જેનાથી ભવિષ્યમાં રિપેરિંગનો ખર્ચ વધી શકે છે. રોજિંદા ઉપયોગમાં આવતા દબાણને કારણે તિરાડો વધુ વધી શકે છે, જે ટચ કાર્યક્ષમતાને પણ અસર કરી શકે છે. વધુમાં, તૂટેલી ડિસ્પ્લે Water Resistance ક્ષમતાને નબળી પાડી શકે છે, જે આંતરિક નુકસાનનું જોખમ વધારે છે. તેથી, તૂટેલી સ્ક્રીન પર માત્ર ટેમ્પર્ડ ગ્લાસ લગાવીને ફોનનો ઉપયોગ ચાલુ રાખવો હિતાવહ નથી.

દહીં સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ ફાયદાકારક છે, જેમાં પ્રોટીન, કેલ્શિયમ અને પ્રીબાયોટિક્સ ભરપૂર માત્રામાં હોય છે. ઘણા લોકો બજારમાંથી વધુ દહીં ખરીદી ફ્રિજમાં સ્ટોર કરે છે, પરંતુ તેની યોગ્ય જાણકારી ન હોવાને કારણે દહીં બગડી શકે છે. ઘરે બનાવેલું દહીં વધુમાં વધુ 6-7 દિવસ સુધી સ્ટોર કરવું જોઈએ. જ્યારે બજારમાંથી ખરીદેલું સીલબંધ દહીં પેકેટ પર દર્શાવેલ એક્સપાયરી ડેટ સુધી જ વાપરી શકાય છે, જે સામાન્ય રીતે 5-7 દિવસ હોય છે. ખરાબ દહીંમાં ખાટી વાસ, પીળો રંગ અથવા કાળી ફૂગ દેખાઈ શકે છે. તેને એરટાઇટ કન્ટેનરમાં સ્વચ્છ ચમચાથી જ ઉપયોગ કરવો જોઈએ.

આધાર કાર્ડમાં નામ સુધારવા અથવા બદલવા માટે UIDAI દ્વારા નવી SOP બહાર પાડવામાં આવી છે. નામમાં નાના ફેરફાર, લગ્ન/છૂટાછેડા બાદ નામ બદલવા, ડેટા-એન્ટ્રીની ભૂલ, અને મોટા નામ ફેરફાર જેવી ચાર શ્રેણીઓમાં સુધારાની પ્રક્રિયા વહેંચવામાં આવી છે. નાના સુધારા માટે ઓળખનો પુરાવો, જ્યારે અન્ય માટે 'એનેક્સર D', 'એનેક્સર B/C' સોગંદનામા અથવા સરકારી ગેઝેટ નોટિફિકેશન જેવા ચોક્કસ દસ્તાવેજો જરૂરી બનશે. આ ફેરફારો પ્રક્રિયાને વધુ સરળ અને પારદર્શક બનાવશે.

રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI)ની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC) 7 ઓક્ટોબરે રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટ્સ (bps)નો વધારો કરી શકે છે. આ નિર્ણયની અસર સામાન્ય લોન લેનારાઓ અને ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) રોકાણકારો પર પડશે. રેપો રેટ વધવાથી હોમ લોનની EMIમાં લગભગ ₹817 પ્રતિ મહિને વધારો થઈ શકે છે. હાલની FD પર વ્યાજ દરમાં તાત્કાલિક ફેરફાર નહીં થાય, પરંતુ નવી FD ખોલનારા અથવા રિન્યુઅલ કરાવનારાઓને લાભ મળશે. FD રોકાણકારો માટે 'FD Laddering' વ્યૂહરચના ઉપયોગી થઈ શકે છે.

૨૧મી સદીમાં 'ડેટા' એક એવી વ્યૂહાત્મક સંપત્તિ તરીકે ઉભરી રહ્યો છે, જે ભૌતિક સ્વરૂપમાં નથી છતાં તેનું મૂલ્ય અખૂટ છે. માનવજાતના ઇતિહાસમાં સંપત્તિના માપદંડ બદલાતા રહ્યા છે, પણ આજનો ડિજિટલ યુગ 'ડેટા'ને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ ગયો છે. આપણે સતત ડેટાનું સર્જન કરીએ છીએ, જે આપણી ડિજિટલ દુનિયાનો અભિન્ન અંગ બની ગયું છે. કાચો ડેટા માહિતી બને છે, અને ઉપયોગી ડેટા નિર્ણય લેવાની શક્તિ પૂરી પાડે છે. AI, આરોગ્ય, વ્યવસાય અને સમાજમાં ડેટાનું મહત્વ વધી રહ્યું છે, પરંતુ તેની ગોપનીયતા અને જવાબદાર ઉપયોગ એક ગંભીર પ્રશ્ન છે.

સરકાર સંચાલિત પોસ્ટ ઓફિસ બચત યોજનાઓ સારા વળતર અને સુરક્ષા માટે લોકપ્રિય છે. તેમાં રોકાણમાં કોઈ જોખમ નથી કારણ કે સરકાર તેની ખાતરી આપે છે. પોસ્ટ ઓફિસ તમામ વય જૂથો માટે યોગ્ય યોજનાઓ પ્રદાન કરે છે. નેશનલ સેવિંગ્સ સર્ટિફિકેટ (NSC) યોજના એક ફાયદાકારક વિકલ્પ છે, જેમાં 5 વર્ષના રોકાણ પર ₹10 લાખ પર ₹4,49,034 સુધીનું વ્યાજ મળી શકે છે. રોકાણ ₹1,000 થી શરૂ કરી શકાય છે અને 7.7% વ્યાજ દર મળે છે. આ યોજના આવકવેરા અધિનિયમની કલમ 80C હેઠળ ₹1.5 લાખ સુધીના કર લાભો પણ પ્રદાન કરે છે.

પહેલી વાર વિદેશ જતી વખતે વિઝા મેળવવાની પ્રક્રિયા ખૂબ મહત્વની હોય છે. અરજીમાં ખોટી કે અધૂરી માહિતી આપવી, નાણાકીય સ્થિતિના અપૂરતા પુરાવા, મુસાફરીનો હેતુ અસ્પષ્ટ રાખવો, બનાવટી દસ્તાવેજો રજૂ કરવા, અને તમામ જરૂરી પ્રક્રિયાઓ પૂર્ણ ન કરવી જેવી સામાન્ય ભૂલો વિઝા રિજેક્શનનું કારણ બની શકે છે. ઇન્ડિયન એસોસિએશન ઓફ ટૂર ઓપરેટર્સ (IATO)ના પ્રમુખ રવિ ગોસાઈના મતે, અરજી કરતાં પહેલાં પાસપોર્ટ અને અન્ય દસ્તાવેજોની ચકાસણી કરવી, સત્તાવાર વેબસાઇટ પરથી નિયમો જાણવા અને ચોકસાઈ રાખવી અનિવાર્ય છે.

મુશ્કેલ સમયમાં PF ક્લેમ રિજેક્ટ થવો ચિંતાજનક છે. તબીબી ખર્ચ, લગ્ન, ઘર ખરીદવું કે નોકરી બદલવા જેવી જરૂરિયાતો માટે કર્મચારીઓ PF ઉપાડી શકે છે. પરંતુ, નાની ભૂલ પણ અરજી રિજેક્ટ કરાવી શકે છે. 'એમ્પ્લોઈઝ પ્રોવિડન્ટ ફંડ ઓર્ગેનાઈઝેશન' (EPFO) દ્વારા ઓનલાઇન ફાઇલ થતા ક્લેમ રિજેક્ટ થવાના મુખ્ય કારણોમાં UAN-આધાર વિસંગતતા, ખોટી બેંક વિગતો, બંધ ખાતું, અધૂરી KYC, નામ-જન્મ તારીખમાં તફાવત, કંપનીના રેકોર્ડની ભૂલો, 'એક્ઝિટ ડેટ' અપડેટ ન થવી, ખોટું ફોર્મ/કારણ પસંદ કરવું અને પેન્ડિંગ ક્લેમ સામેલ છે.

CNG કારમાં ઇંધણ ભરતી વખતે નાની બેદરકારી પણ અકસ્માતનું કારણ બની શકે છે. ભારતમાં CNG સ્ટેશનો પર ચોક્કસ સલામતી નિયમોનું પાલન કરવું ખૂબ જરૂરી છે, ખાસ કરીને વડોદરામાં બનેલી તાજેતરની ઘટના બાદ. ઇંધણ ભરતી વખતે કારનું એન્જિન અને ઇગ્નીશન સ્વીચ બંધ રાખો, મુસાફરો કારમાંથી બહાર નીકળી જાય, અને મોબાઇલ ફોનનો ઉપયોગ ટાળો. ધૂમ્રપાન અને આગ પર સખત પ્રતિબંધ છે. CNG સિલિન્ડરની માન્યતા તપાસો અને કિટ્સમાં જાતે ફેરફાર ન કરો. રિફ્યુઅલિંગ પછી હંમેશા લીક માટે તપાસ કરો.

વડોદરા પાસે કરજણમાં NH-48 પર એક પેટ્રોલ પંપ પર CNG કારમાં ઇંધણ ભરાવતી વખતે ભયાનક વિસ્ફોટ થયો. આ ઘટનામાં કારના ફુરચેફુરચા ઉડી ગયા અને આસપાસની બે કારને પણ નુકસાન થયું. એક વ્યક્તિને ગંભીર ઇજા થઈ, પરંતુ સદનસીબે કોઈ જાનહાનિ નથી. આ વિસ્ફોટના CCTV ફૂટેજ અત્યંત ચિંતાજનક છે. તે CNG વાહનોના સંચાલન અને રિફ્યુલિંગ દરમિયાન લેવાતી સાવચેતી અને સલામતીના નિયમોના પાલન પર ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કરે છે.

આ સૃષ્ટિમાં જેટલા મનુષ્ય એટલા વિચાર, તેથી વૈચારિક મતભેદ સ્વાભાવિક છે. અસહમતિ એટલે માત્ર જુદા વિચારો, જ્યારે વિરોધ તેનો દુશ્મનાવટ સુધી લઈ જાય છે. ઓસ્કાર વાઈલ્ડ અનુસાર, મતભેદ એ બે અલગ મગજ સક્રિય હોવાનો પુરાવો છે, દુશ્મનીનો નહીં. આપણા સંબંધોમાં અહમને સ્થાન આપ્યા વિના, સામેના વ્યક્તિના વિચારોનો આદર કરવો જોઈએ. મુદ્દા કરતાં વ્યક્તિને મહત્વ આપતાં, મતભેદ છતાં સંબંધો ટકાવી રાખવા એ જ સાચી પરિપક્વતા છે.

ઓરિસ્સાના ભુવનેશ્વર નજીક આવેલું નંદનકાનન નેશનલ પાર્ક, તેના વિશિષ્ટ વાતાવરણ અને દુર્લભ પ્રાણીઓના સંરક્ષણ માટે જાણીતું છે. 1960ના દાયકામાં સ્થપાયેલ આ ઉદ્યાન, 1979માં નેશનલ પાર્ક બન્યું. નંદનકાનન તેના સફેદ વાઘના સફળ પ્રજનન અને સંવર્ધન માટે વિશ્વમાં મોખરે છે. અહીં 157 થી વધુ પ્રજાતિઓના 1500 થી વધુ પ્રાણીઓ, પક્ષીઓ, બોટનિકલ ગાર્ડન અને કાંજિયા તળાવ આવેલા છે. આ પાર્ક પર્યાવરણ જાગૃતિ અને લુપ્ત થતી પ્રજાતિઓના સંરક્ષણનું મહત્વપૂર્ણ આંતરરાષ્ટ્રીય કેન્દ્ર છે.

સ્વિમિંગ માત્ર એક રમત નથી, પણ જીવનરક્ષક કૌશલ્ય પણ છે. પ્રાચીન ઇજિપ્ત અને ભારતમાં તેના પુરાવા મળે છે. 19મી સદીમાં ગ્રેટ બ્રિટનમાં સંસ્થાકીય રમત બની. 1896ની એથેન્સ ઓલિમ્પિક્સમાં પુરુષો માટે અને 1912ની સ્ટોકહોમ ઓલિમ્પિક્સમાં મહિલાઓ માટે તેનો સમાવેશ થયો. 1908માં FINA (હાલ વર્લ્ડ એક્વાટિક્સ) ની સ્થાપના થઈ. 50 મીટર પુલમાં સ્પર્ધાઓ ચાર શૈલીઓમાં યોજાય છે, જેમાં નિયમોનું ચુસ્તપણે પાલન જરૂરી છે.

ન્યૂઝીલેન્ડમાં જોવા મળતો `કાકાપો' પોપટની પ્રજાતિનો હોવા છતાં, તેનું શરીર ભારે હોવાથી તે ઉડી શકતો નથી. તે જમીન પર ચાલે છે અથવા ઝાડ પર ચડે છે. તેની ખાસિયત એ છે કે તેના શરીરમાંથી મધ જેવી સુગંધ આવે છે, જે તેને અન્ય પક્ષીઓથી અલગ પાડે છે. આ શાકાહારી પક્ષી 60 થી 90 વર્ષ સુધી જીવી શકે છે. `કાકાપો રિકવરી પ્રોગ્રામ' દ્વારા તેને શિકારી પ્રાણીઓથી બચાવવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે.

ઘોડા માનવ ઇતિહાસના વફાદાર સાથી રહ્યા છે, અને તેમના વિશે અનેક વૈજ્ઞાનિક તથ્યો છુપાયેલા છે. તેઓ ઊભા-ઊભા પણ ખાસ `સ્ટે એપરેટ્સ' મિકેનિઝમ દ્વારા ગાઢ ઊંઘ લઈ શકે છે. તેમની આંખો ચહેરાની બાજુઓમાં હોવાથી તેઓ લગભગ 360 ડિગ્રી જોઈ શકે છે, ફક્ત સામે અને પાછળ નાના `બ્લાઈન્ડ સ્પોટ' હોય છે. ઘોડા માત્ર નસકોરાંથી શ્વાસ લે છે, ક્યારેય ઊલટી કરી શકતા નથી, અને તેમના દાંત જોઈને ઉંમર જાણી શકાય છે.