શક્તિપીઠ અંબાજીના સુપ્રસિદ્ધ મોહનથાળ પ્રસાદને GI (Geographical Indication) ટેગ પ્રાપ્ત થયો છે. શ્રી આરાસુરી અંબાજી માતા દેવસ્થાન ટ્રસ્ટની અરજી બાદ કેન્દ્રીય GI રજિસ્ટ્રીએ ક્લાસ-30 શ્રેણી હેઠળ આ ટેગ મંજૂર કર્યો છે. આ ટેગ પ્રસાદની શુદ્ધતા, ગુણવત્તા અને પરંપરાગત ઓળખ જાળવવામાં મદદરૂપ થશે. નવરાત્રિના પ્રથમ નોરતે, 11 ઓક્ટોબરે, એક વિશેષ સમારોહમાં કંટ્રોલર જનરલ ઓફ પેટન્ટ્સ, ડિઝાઈન એન્ડ ટ્રેડમાર્ક્સ તથા GI ના રજિસ્ટ્રાર પ્રોફેસર ડૉ. ઉન્નત પી. પંડિત દ્વારા ટ્રસ્ટને સત્તાવાર GI ટેગ એનાયત કરવામાં આવશે. અંબાજીનો મોહનથાળ તેના અજોડ સ્વાદ માટે જાણીતો છે.

શારદીય નવરાત્રિ 11 ઓક્ટોબર 2026થી શરૂ થઈ રહી છે, જે 19 ઓક્ટોબર સુધી ચાલશે. આ પવિત્ર પર્વ પહેલાં, ઘરની સાફ-સફાઈ, પૂજા સ્થળની વ્યવસ્થા, અને પૂજા સામગ્રી જેવી કે કળશ, નાળિયેર, અને દીવાઓ એકત્રિત કરવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. પૂજા સ્થળને ફૂલો અને સ્વચ્છ વસ્ત્રોથી શણગારવું શુભ મનાય છે. ઘટસ્થાપન માટે 11 ઓક્ટોબરે સવારે 6:36 થી 10:24 સુધીનું મુહૂર્ત છે. નવરાત્રિ આત્મચિંતન અને સકારાત્મક શરૂઆતનો સમય છે, તેથી ઘર અને મનને તૈયાર કરવું જરૂરી છે.

સર્વપિતૃ અમાસ પર જરૂરિયાતમંદોને અન્ન, વસ્ત્રો અને રોજિંદા ઉપયોગની વસ્તુઓનું દાન કરવાનું વિશેષ મહત્ત્વ છે. આ દિવસે ચોખા, ઘઉં, દાળ, સ્વચ્છ કપડાં, સાબુ, તેલ અને વાસણો જેવી વસ્તુઓનું દાન કરવું શુભ માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, ભૂખ્યાને ભોજન કરાવવું પુણ્યનું કાર્ય છે. જોકે, ફાટેલાં, ગંદા કપડાં, બગડેલું ભોજન, સડેલાં ફળો કે તૂટેલી વસ્તુઓનું દાન કરવાનું ટાળવું જોઈએ. દાન કરતી વખતે સ્વચ્છતા, ઉપયોગિતા અને જરૂરિયાતમંદની જરૂરિયાતને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ.

રાજ્ય સરકાર દ્વારા ગુજરાતમાં નવરાત્રીના પર્વને ભવ્ય બનાવવા ‘નવરાત્રી શક્તિપર્વ-2026’નું આયોજન કરાયું છે. આ અંતર્ગત અંબાજી, બહુચરાજી સહિત રાજ્યનાં 9 પ્રખ્યાત માતાજીનાં દેવસ્થાનોમાં 11થી 19 ઓક્ટોબર દરમિયાન વિવિધ સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો યોજાશે. મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના માર્ગદર્શન હેઠળ આયોજિત કાર્યક્રમોનો હેતુ ગુજરાતની ધાર્મિક પરંપરા, લોકસંસ્કૃતિ અને પ્રવાસનને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. કાર્યક્રમોમાં અરવિંદ વેગડા અને હિમાલી વ્યાસ જેવા કલાકારો પણ ઉપસ્થિત રહેશે, જે શ્રદ્ધાળુઓને માતાજીની આરાધના સાથે ગુજરાતી લોકસંગીત અને ગરબાનો આનંદ માણવાની તક આપશે.

આગામી 11 ઓક્ટોબરથી શરૂ થનારી નવરાત્રી પર્વ નિમિત્તે શક્તિપીઠ અંબાજી મંદિરમાં ભવ્ય ઉજવણીની તૈયારીઓ પૂરજોશમાં ચાલી રહી છે. 11 ઓક્ટોબરે સવારે 9 વાગ્યે નીજ મંદિરમાં ઘટ સ્થાપન સાથે પર્વનો શુભારંભ થશે. નવરાત્રી દરમિયાન દરરોજ ત્રણ આરતીઓ યોજાશે, જ્યારે આઠમ અને શરદ પૂર્ણિમાએ વિશેષ મંગળા આરતી થશે. આઠમના દિવસે જવારાનું ઉત્થાપન, 25 ઓક્ટોબરે દૂધ-પૌવાની પૂનમ અને રાત્રે 12 વાગ્યે વિશેષ ભોગ આરતીનું આયોજન છે. માઈભક્તોની સુવિધા માટે દર્શન, પીવાનું પાણી, સ્વચ્છતા અને સુરક્ષાની વ્યાપક વ્યવસ્થા ગોઠવાઈ છે. ચાચર ચોકમાં ગરબાનું પણ આયોજન કરાયું છે.

પ્રસિદ્ધ યાત્રાધામ અંબાજી મંદિરના પરંપરાગત મોહનથાળ પ્રસાદને કેન્દ્રીય જીઆઈ રજિસ્ટ્રી દ્વારા ભૌગોલિક ઓળખ (GI) ટેગ એનાયત કરવામાં આવ્યો છે. આ ટેગ મળવાથી પ્રસાદને કાનૂની સંરક્ષણ પ્રાપ્ત થયું છે. શ્રી આરાસુરી અંબાજી માતા દેવસ્થાન ટ્રસ્ટની અરજી બાદ 'અંબાજી મોહનથાળ'ને ખાધ પદાર્થોની ક્લાસ-30 શ્રેણી હેઠળ GI ટેગ મળ્યો છે. આ ઐતિહાસિક સિદ્ધિ નિમિત્તે 11 ઓક્ટોબરે નવરાત્રીના પ્રથમ નોરતે અંબાજી દેવસ્થાન ખાતે વિશેષ સમારોહ યોજાશે, જેમાં કંટ્રોલર જનરલ ઓફ પેટન્ટ્સ, ડિઝાઇન્સ એન્ડ ટ્રેડમાર્ક્સ પ્રોફેસર ડૉ. ઉન્નત પી. પંડિત ઉપસ્થિત રહી સત્તાવાર જીઆઈ સર્ટિફિકેટ અર્પણ કરશે.

મહારાજા કૃષ્ણકુમારસિંહજી ભાવનગર યુનિવર્સિટીમાં યુજી સેમેસ્ટર-૧ના અનેક વિદ્યાર્થીઓના ABC ID જનરેટ ન થતાં પરીક્ષા ફોર્મ ભરવામાં સમસ્યા સર્જાઈ છે. પરીક્ષા ફોર્મ ભરવા માટે માત્ર બે દિવસ બાકી હોવા છતાં, ટેકનિકલ કારણોસર ABC ID ન ધરાવતા વિદ્યાર્થીઓ ફોર્મ ભરી શકતા નથી. આ મુદ્દે યુવક કોંગ્રેસ અને NSUI દ્વારા ABC ID વગરના વિદ્યાર્થીઓને ફોર્મ ભરવાની મંજૂરી આપવા અને ID જનરેટ કરવા માટે ૧૦-૧૫ દિવસનો વધારાનો સમય આપવાની માંગણી કરવામાં આવી છે. આ સ્થિતિ હજારો વિદ્યાર્થીઓની પરીક્ષા પ્રક્રિયાને અસર કરી રહી છે.

આદ્યશક્તિ જગદંબાની આરાધનાનો પર્વ આસો નવરાત્રિ 11 ઓક્ટોબર 2026, રવિવારથી શરૂ થશે અને 19 ઓક્ટોબર, સોમવાર સુધી ચાલશે. જ્યોતિષાચાર્ય ડો. હેમીલ પી. લાઠીયા મુજબ, ઘટસ્થાપન ચિત્રા નક્ષત્ર અને વૈધૃતિ યોગમાં થશે, જોકે કેટલાક ગ્રંથો અનુસાર પ્રથમ પ્રહર બાદ સ્થાપન કરવું હિતાવહ છે. હોમાષ્ટમી અને મહાનવમીની તિથિઓ પણ મહત્વની રહેશે. 20 ઓક્ટોબર 2026, મંગળવારે વિજયાદશમી (દશેરા)ની ઉજવણી થશે, જેમાં વાહન, સોના-ચાંદી અને નવી વસ્તુઓની ખરીદી માટે શુભ મુહૂર્ત રહેશે.

વૃંદાવનમાં પ્રેમાનંદ મહારાજની લોકપ્રિયતા અને તેમના આશ્રમમાં આવતા સેલિબ્રિટીઝ, જેમ કે વિરાટ કોહલી અને અનુષ્કા શર્મા, અન્ય સંતોમાં ઈર્ષ્યા જગાવી રહ્યા છે. સોશિયલ મીડિયા પર તેમના મૃત્યુ અને સત્સંગ બંધ થવા અંગે ખોટા અહેવાલો ફેલાવવામાં આવી રહ્યા છે. ફલાહારી મહારાજે વિરાટ કોહલી પર પ્રેમાનંદ આશ્રમની મુલાકાત માટે ૫ કરોડ રૂપિયા લેવાનો ખોટો આરોપ લગાવ્યો હતો. પ્રેમાનંદ મહારાજ કોઈ આર્થિક ઉપહાર લેતા નથી અને આધ્યાત્મિક ઉપદેશ આપે છે, જેના કારણે તેમને બદનામ કરવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે.

રાજ્યમાં શૈક્ષણિક વર્ષ ૨૦૨૭-૨૮ થી ૨૦૨૯-૩૦ માટે ફી નક્કી કરવાની કાર્યવાહી વચ્ચે વડોદરા ઝોન સહિતની ખાનગી શાળાઓ ફી વધારા માટેની દરખાસ્તો FRC સમક્ષ રજૂ નહીં કરે. સ્વનિર્ભર શાળા સંચાલક મંડળે સરકાર દ્વારા તેમની માગણીઓ પર ધ્યાન નહીં અપાતાં અસહકારનું આંદોલન શરૂ કર્યું છે. ઉત્પલ શાહે જણાવ્યું કે, જ્યાં સુધી સરકાર ફી વધારા, RTE હેઠળના વિદ્યાર્થીઓની ફી અને સ્કૂલોમાં બિનજરૂરી હસ્તક્ષેપ દૂર નહીં કરે, ત્યાં સુધી શાળાઓ FRCની કાર્યવાહીથી દૂર રહેશે. જોકે, FRC એફિડેવિટ મંજૂરીની સમયમર્યાદા ૧૫ ઓક્ટોબર સુધી લંબાવવાની શક્યતા છે.

મહારાજા સયાજીરાવ યુનિવર્સિટી (MSU) ની સાયન્સ ફેકલ્ટીમાં નવરાત્રી દરમિયાન પરીક્ષા યોજાવાની સામે વિદ્યાર્થીઓ અને ABVP દ્વારા વિરોધ નોંધાવવામાં આવ્યો છે. પ્રથમ વર્ષ (FY) ની ઇન્ટરનલ પરીક્ષા ૧૦ ઓક્ટોબરથી શરૂ થવાની છે, જેનો સમય સવારે ૮ વાગ્યાનો રાખવામાં આવ્યો છે. વિદ્યાર્થીઓનું કહેવું છે કે નવરાત્રીના ગરબા બાદ વહેલા ઉઠીને પરીક્ષા આપવી મુશ્કેલ છે અને પરીક્ષા નવરાત્રી પૂર્ણ થયા બાદ લેવાય. આર્ટસ ફેકલ્ટીમાં પણ આવી જ માંગણી બાદ પરીક્ષા મોકૂફ રાખવામાં આવી હતી. ફેકલ્ટી ડીને વિદ્યાર્થીઓને વિચારણા કરવાનું આશ્વાસન આપ્યું છે, પરંતુ આ મુદ્દો યુનિવર્સિટીના શૈક્ષણિક સમયપત્રકને અસર કરી શકે છે.

ઓક્ટોબર 2026 માં શરદીય નવરાત્રી અને દુર્ગા પૂજાના પવિત્ર અવસર પર દેશભરની શાળાઓમાં રજાઓ રહેશે. 20 ઓક્ટોબર, મંગળવારના રોજ વિજયાદશમી (દશેરા) નિમિત્તે મોટાભાગની શાળાઓ બંધ રહેશે. આ ઉપરાંત, 19 ઓક્ટોબર, સોમવારના રોજ મહાઅષ્ટમી, મહાનવમી અને આયુધ પૂજાના કારણે ઘણા રાજ્યોમાં રજા જાહેર કરાઈ છે. પશ્ચિમ બંગાળ અને પૂર્વ ભારતમાં શાળાઓને 10 દિવસ સુધીની લાંબી રજા મળી શકે છે, જ્યારે ઉત્તર, દક્ષિણ અને મધ્ય ભારતના રાજ્યોમાં 3 થી 5 દિવસની રજાઓ રહેશે.

ગુજરાત સરકારે પ્રી-પીટીસી (D.E.C.Ed.) કોલેજોમાં પ્રવેશના નિયમોમાં મહત્ત્વના સુધારા કર્યા છે. પ્રવેશ માટેની મહત્તમ વયમર્યાદા 24 થી વધારીને 30 વર્ષ કરવામાં આવી છે, જ્યારે SC, ST, SEBC, EWS અને દિવ્યાંગ ઉમેદવારોને 5 વર્ષની વધારાની છૂટ મળશે. બેઠકોની સંખ્યામાં 25% વધારો કરીને 50 થી 62 કરવામાં આવી છે. EWS વર્ગ માટે પ્રથમ વખત 10% અનામત (6 બેઠકો) ની જોગવાઈ કરાઈ છે. ધોરણ-12માં 50% ગુણની પાત્રતા રહેશે, જેમાં અનામત વર્ગોને 5%ની છૂટ મળશે.

આ વર્ષે 10 ઓક્ટોબર, શનિવારના રોજ સર્વપિતૃ અમાસ આવી રહી છે, જે પિતૃ પક્ષની પૂર્ણાહુતિ દર્શાવે છે. આ દિવસ 'શનિશ્ચરી અમાસ' તરીકે પણ ઓળખાય છે, જે આધ્યાત્મિક રીતે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. આ દિવસે પિતૃઓને તર્પણ, શ્રાધ્ધ અને દાન-પુણ્ય કરવાથી પૂર્વજોની તૃપ્તિ સાથે શનિ દેવની કૃપા પ્રાપ્ત થાય છે. 10 ઓક્ટોબર 2026 ના રોજ રાત્રે 9:19 વાગ્યે અમાસ તિથિ સમાપ્ત થશે. આ દિવસે પીપળાની પૂજા, દીપદાન, પંચ બલિ પ્રક્રિયા, પિતૃ સ્તોત્રનો પાઠ અને શનિદેવની આરાધના જેવા ઉપાયો કરવાથી પિતૃ અને શનિ દોષમાંથી મુક્તિ મળે છે.

ગુજરાત સરકાર અયોધ્યામાં ભગવાન રામલલ્લાના દર્શનાર્થે જતા ગુજરાતી શ્રદ્ધાળુઓ માટે ₹80.25 કરોડના ખર્ચે એક અત્યાધુનિક યાત્રી નિવાસનું નિર્માણ કરશે. 6929.28 ચોરસ મીટર જમીન પર બનનારા આ સંકુલમાં 308 બેડની સુવિધા અને 864 લોકો બેસી શકે તેવો વિશાળ હોલ હશે. તેમાં રિસેપ્શન, ડાઇનિંગ એરિયા, ટેરેસ ગાર્ડન જેવી અનેક સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ થશે. ગુજરાત પ્રવાસન નિગમ (TCGL) દ્વારા નિર્માણાધીન આ યાત્રી નિવાસ આગામી એક વર્ષમાં શ્રદ્ધાળુઓ માટે ખુલ્લું મૂકવામાં આવશે, જે ગુજરાત અને અયોધ્યા વચ્ચેના સાંસ્કૃતિક સેતુને મજબૂત બનાવશે.

આ વર્ષે શારદીય નવરાત્રિ 11 ઓક્ટોબર, 2026થી શરૂ થઈને 19 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ વિજયાદશમી સાથે સમાપ્ત થશે. નવરાત્રિ દરમિયાન ઘરમાં અખંડ જ્યોત પ્રગટાવવાનું વિશેષ મહત્વ છે, જે જ્ઞાન, બુદ્ધિ અને સકારાત્મક ઊર્જાનું પ્રતીક છે. દીવામાં નિયમિત અંતરાલે ઘી કે તેલ ઉમેરવું, પરંતુ વાટનો સળગતો ભાગ તેલમાં ડૂબી ન જાય તેનું ધ્યાન રાખવું. અખંડ દીવાને કાચ કે ધાતુના આવરણથી ઢાંકીને સુરક્ષિત રાખવો જોઈએ. જો તમે જ્યોતના રૂમમાં સૂતા હોવ તો તમારા પગ કે માથાની દિશા દીવા તરફ ન હોવી જોઈએ. જ્યોતિની સામે પગ રાખવાને શાસ્ત્રોમાં અશુભ માનવામાં આવે છે.

ગુજરાત સરકાર અયોધ્યામાં રામલલાના દર્શને આવતા ગુજરાતી શ્રદ્ધાળુઓ માટે ₹80.25 કરોડના ખર્ચે અત્યાધુનિક યાત્રી નિવાસનું નિર્માણ કરશે. આ નિવાસમાં 308 બેડની ક્ષમતા, 864 સીટિંગ કેપેસિટી વાળો હોલ, રિસેપ્શન, સુવેનિયર શોપ, મલ્ટીપર્પઝ હોલ, ઓડિટોરિયમ અને ડાઈનિંગ એરિયા જેવી સુવિધાઓ હશે. ગુજરાત પ્રવાસન નિગમ દ્વારા નિર્માણ પામનાર આ પ્રોજેક્ટ આગામી નવેમ્બર 2027 સુધીમાં પૂર્ણ થવાની ધારણા છે, જે અયોધ્યામાં આવાસની સમસ્યાનો ઉકેલ લાવશે અને ગુજરાતી સંસ્કૃતિનું પ્રતીક બનશે.

હિંદુ ધર્મમાં મૃત્યુ બાદ અંતિમ સંસ્કાર માટે નદી કિનારાને પવિત્ર માનવામાં આવે છે. વારાણસી, હરિદ્વાર જેવા શહેરોમાં આ પરંપરા વર્ષોથી ચાલી આવે છે. માનવ શરીર પાંચ તત્વો - પૃથ્વી, જળ, અગ્નિ, વાયુ અને આકાશથી બનેલું છે અને મૃત્યુ બાદ તે તત્વોમાં ભળી જાય છે. નદીઓને જળ તત્વનું પ્રતીક ગણી, પવિત્ર નદીના કિનારે અંતિમ સંસ્કાર કરવાથી આત્માને મુક્તિ મળે તેવી માન્યતા છે. જોકે, નદી કિનારે અંતિમ સંસ્કાર ન થાય તો પણ સંસ્કાર અધૂરા ગણાતા નથી, પરંતુ અસ્થિ વિસર્જન માટે પવિત્ર નદીનું મહત્વ છે.

US ઇમિગ્રેશન એજન્સી USCIS એ અનેક ઇમિગ્રેશન ફોર્મ માટે ઓનલાઇન ફાઇલિંગની સુવિધા શરૂ કરી છે. આનાથી અમેરિકામાં અભ્યાસ કરતા F-1 વિદ્યાર્થીઓ, H-1B વિઝા પર કામ કરતા કર્મચારીઓ અને ગ્રીન કાર્ડ અરજદારો માટે અરજી પ્રક્રિયા સરળ બનશે. હવે કાગળના ફોર્મ મેઇલ કરવાને બદલે અરજીઓ ઇલેક્ટ્રોનિક રીતે સબમિટ કરી શકાશે. Form I-90 (ગ્રીન કાર્ડ રિન્યૂ), Form N-400 (નાગરિકતા), Form I-130 (પરિવાર આધારિત) અને Form I-765 (EAD) જેવા ફોર્મ ઓનલાઇન ફાઇલ કરી શકાશે. USCIS ઓનલાઇન એકાઉન્ટ દ્વારા અરજદારો સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ માર્ગદર્શન મેળવી શકે છે અથવા PDF ફાઇલ અપલોડ કરી શકે છે.

આગામી 10મી ઓક્ટોબરે સર્વ પિતૃ અમાસ અને શનિશ્ચરી અમાસનો શુભ સંયોગ છે. આ પવિત્ર અવસર નિમિત્તે અમદાવાદના થલતેજ સ્થિત વૈભવ લક્ષ્મી મંદિરમાં શનિદેવને 1008 લિટર તેલનો અભિષેક કરાશે અને 1008 કાળા તલના લાડુથી હોમ-હવન યોજાશે. દૂધેશ્વર ખાતેના પ્રાચીન શનિદેવ મંદિરમાં 23000 આહુતિનો યજ્ઞ, મહા આરતી અને 251 કિલો બુંદી-સેવનો પ્રસાદ વિતરણ થશે. શાહીબાગ, સોલા રોડ, વૈષ્ણો દેવી સર્કલ સહિતના મંદિરોમાં પણ નવગ્રહ શાંતિ પાઠ, કથા અને હોમ-હવનનું આયોજન કરાયું છે, જ્યાં ભક્તો કાળા કપડા, લોખંડ, તલ જેવી વસ્તુઓ અર્પણ કરશે.

મહારાષ્ટ્રમાં મહાજ્યોતિ દ્વારા આયોજિત યુપીએસસી, એમપીએસસી અને પોલીસ ભરતી તાલીમ માટેની પસંદગી પરીક્ષામાં ટેકનિકલ ખામી સર્જાતા પુણે અને નાંદેડના પરીક્ષા કેન્દ્રો પર પરીક્ષા રદ કરવામાં આવી છે. પુણેમાં કોમ્પ્યુટર ચાલુ ન થવા અને નાંદેડમાં વીજ પુરવઠો ખોરવાઈ જતાં લગભગ ૩૦૦ થી વધુ વિદ્યાર્થીઓની પરીક્ષા હવે ૧૦ ઓક્ટોબરે ફરીથી લેવાશે. આ પરીક્ષા રાજ્યના ૩૨ શહેરોમાં ૬૪ કેન્દ્રો પર યોજાઈ રહી હતી, જેમાં કુલ ૯૦,૬૦૦ વિદ્યાર્થીઓએ અરજી કરી છે. ટેકનિકલ સમસ્યાઓના કારણોની તપાસ કરવામાં આવશે અને દોષિતો સામે કાર્યવાહી થશે.

દુર્ગે સ્મૃતા હરસિ ભીતિમશેષ જન્તો:સ્વસ્થૈ: સ્મૃતા મતિમતીવ શુભાં દદાસિ ।દારિદ્રય દુ:ખ ભયહારિણી કા ત્વદન્યાસર્વોપકાર કરણાય સદાર્દ્રચિત્તા ।।હે દુર્ગા દેવી ! તમે સ્મરણ કરવામાં આવે ત્યારે બધા પ્રાણીઓનો ભય હરી લો છો અને સ્વસ્થ પુરુષો દ્વારા ચિંતન કરવામાં આવે ત્યારે તેમને પરમ કલ્યાણમયી બુદ્ધિ પ્રદાન કરો છો. દુ:ખ, દરિદ્રતા અને ભય હરનારા દેવી તમારા વિના બીજું કોણ છે જેમનું ચિત્ત બધા પર ઉપકાર કરવા માટે હમેશાં કરુણાર્દ્ર રહેતું હોય !

શરદપૂર્ણિમા, જેને કોજાગરી પૂર્ણિમા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે પ્રકૃતિ, પરમેશ્વર અને માનવના ત્રિવેણી સંગમનો પવિત્ર ઉત્સવ છે. આસો સુદ પૂર્ણિમાની રાત્રિએ ચંદ્ર સોળે કળાએ ખીલીને અમૃત જેવા શીતળ કિરણો વરસાવે છે, જે મનની નિર્મળતા અને પવિત્રતાનું પ્રતીક છે. આ દિવસે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણએ ગોપીઓ સાથે મહારાસ રચ્યો હતો, જે જીવાત્મા અને પરમાત્માના મિલનનું પ્રતીક છે. એવું માનવામાં આવે છે કે માતા લક્ષ્મીજી આ રાત્રિએ ભ્રમણ કરે છે અને જાગૃત ભક્તોને ધન, ધાન્ય અને સુખવૈભવના આશીર્વાદ આપે છે. દૂધ-પૌંઆનો પ્રસાદ આરોગવાથી તન-મનમાં તાજગી અને સકારાત્મક ઉર્જાનો સંચાર થાય છે.

શ્રીમદ્ દેવી ભાગવતના તૃતિય સ્કંધ અનુસાર, ભગવાન શ્રીરામજીએ સીતા માતાજીના અપહરણ બાદ દુઃખમાં હતા ત્યારે દેવર્ષિ નારદજીએ તેમને રાવણ પર વિજય મેળવવા માટે નવરાત્ર વ્રત કરવાની સલાહ આપી. નારદજીએ આદ્યશક્તિ દેવીનું સ્વરૂપ, તેમની સૃષ્ટિમાં ભૂમિકા અને મહિમા સમજાવ્યો. આ ઉપદેશથી પ્રેરિત થઈ શ્રીરામજીએ પવિત્ર કિષ્કિન્ધા પર્વત પર નવ દિવસ સુધી વિધિપૂર્વક નવરાત્ર વ્રત કર્યું. આ વ્રતના આઠમના દિવસે દેવી ભગવતી પ્રગટ થયાં અને શ્રીરામજીને આશીર્વાદ આપ્યાં. આ કથા ભક્તિ અને શ્રદ્ધાપૂર્વક માતાજીની આરાધનાનું મહત્વ દર્શાવે છે.

૧૩૦૦ વર્ષથી વધુ જૂના શ્રી ભક્તામર સ્તોત્રને હવે QR કોડ સાથે ગુજરાતી, હિન્દી અને અંગ્રેજીમાં નવા સ્વરૂપે રજૂ કરાયું છે. આચાર્ય માનતુંગસૂરિ દ્વારા રચિત આ સ્તોત્ર, જે ઋષભદેવ ભગવાનની સ્તુતિ કરે છે, તે ભક્તિરસ, કાવ્યકલા અને આધ્યાત્મિક ઊંડાણ માટે જાણીતું છે. નવા સંસ્કરણમાં એનિમેશન ફિલ્મ, વિસ્તૃત માહિતી અને અન્ય ધાર્મિક વિષયો પરની ડોક્યુમેન્ટરીનો સમાવેશ થાય છે, જે યુવાનો માટે તેને સુલભ બનાવે છે. આ સ્તોત્રની ઉત્પત્તિ, તેના મંત્રો, યંત્રો અને આરાધનાવિધિ જેવી વિસ્તૃત માહિતી પણ આ ગ્રંથમાં સમાવિષ્ટ છે.

પ્રાચીન ગરબા અને ગરબીઓ ભક્તોના હૃદયમાંથી નીકળતો દિવ્યનાદ છે, જે ભક્ત કવિ વલ્લભ મેવાડા, પ્રીતમ અને દયારામ જેવા કવિઓની રચનાઓ દ્વારા આજે પણ લોકહૈયામાં ગુંજે છે. ગરબાના ગાનથી આત્મિક આનંદ, સુખ, શાંતિ મળે છે અને તણાવ દૂર થાય છે. માટીનો ગરબો પ્રકૃતિના પાંચ તત્વોનું સંતુલન દર્શાવે છે. યુનેસ્કો દ્વારા ગરબાને અમૂર્ત સાંસ્કૃતિક વારસા તરીકે સ્થાન મળ્યું છે, જે તેને વૈશ્વિક ઓળખ આપે છે. નવરાત્રી ૨૦૨૬નો પ્રારંભ ૧૧ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬, રવિવારના રોજ ઘટસ્થાપન સાથે થશે.

હિન્દુ ધર્મમાં મૃત્યુ બાદ શરીરના ખુલ્લા અંગો, ખાસ કરીને નાક અને કાનમાં રૂ મૂકવાની પરંપરા છે. ગરુડ પુરાણ અનુસાર, મૃત્યુ સમયે અને ત્યારબાદ શરીરની ઊર્જા અને સૂક્ષ્મ પ્રાણ-વાયુ ખુલ્લા છિદ્રો દ્વારા બહાર નીકળી શકે છે, જેને રોકવા રૂ વપરાય છે. આ ઉપરાંત, મૃતદેહનું વિઘટન શરૂ થતાં બનતા ગેસ અને પ્રવાહીને બહાર આવતા અટકાવવા, તેમજ સ્વચ્છતા અને સંક્રમણ ફેલાતું રોકવા માટે આ વ્યવહારિક કારણ પણ છે. નકારાત્મક શક્તિઓથી રક્ષણ માટે પણ આ પ્રથા અનુસરવામાં આવે છે.

ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ સાયન્સ (IISc) ના ગણિતશાસ્ત્રના પ્રોફેસર મહેશ કાકડેને બીજગણિતીય સંખ્યા સિદ્ધાંત (Algebraic Number Theory) માં તેમના નોંધપાત્ર યોગદાન માટે વર્ષ 2026 નો પ્રતિષ્ઠિત રામાનુજન પ્રાઇઝ (Ramanujan Prize for Young Mathematicians from Developing Countries) પ્રાપ્ત થયો છે. આ જાહેરાત ઇન્ટરનેશનલ સેન્ટર ફોર થિયરીટિકલ ફિઝિક્સ (ICTP) અને ઇન્ટરનેશનલ મેથેમેટિકલ યુનિયન (IMU) દ્વારા કરવામાં આવી છે. પ્રોફેસર કાકડેનું સંશોધન મુખ્યત્વે નોન-કોમ્યુટેટિવ ઇવાસાવા, ગ્રોસ-સ્ટાર્ક અને બ્રુમર-સ્ટાર્ક અનુમાનો સાથે સંબંધિત છે.

પ્રખ્યાત લેખક જાવેદ અખ્તરે ધર્મ અને આસ્થા વિશે પોતાના નિડર વિચારો રજૂ કર્યા છે. તેમનું કહેવું છે કે મુશ્કેલ સમયમાં ધર્મ કે ભગવાન પર ભરોસો કરવાથી માનસિક શાંતિ મળી શકે છે, પરંતુ માત્ર આરામ મળવાથી તે વાત સાચી સાબિત નથી થતી. તેમણે ઈલોન મસ્કનું ઉદાહરણ આપી સમજાવ્યું કે, માત્ર વિશ્વાસ કરવાથી હકીકત નથી બદલાતી. મોટાભાગના લોકો જન્મ્યા તે જ ધર્મનું પાલન કરે છે, જે તેમની પોતાની પસંદગી નથી. તેઓ વ્યક્તિ પર નહીં, વિચારો પર ભરોસો કરવા પર ભાર મૂકે છે.

હિન્દુ ધર્મમાં પૂજા-પાઠ માત્ર દેવી-દેવતાઓની આરાધના નથી, પરંતુ તેની સાથે અનેક પરંપરાઓ જોડાયેલી છે. પૂજા શરૂ કરતા પહેલા યજમાન, પૂજા સામગ્રી અને સ્થળ પર પાણી છાંટવામાં આવે છે. આ સમયે 'ઓમ અપવિત્રઃ પવિત્રો વા...' મંત્રનો જાપ થાય છે, જે ભગવાન વિષ્ણુની મહિમા દર્શાવે છે. આ પ્રક્રિયા શરીર અને મનની શુદ્ધિ માટે છે, જેથી મન પૂજા માટે શાંત અને તૈયાર થઈ શકે. પાણીને જીવનનું આધાર અને પવિત્રતાનું પ્રતિક માનવામાં આવે છે, જે ભગવાન વિષ્ણુ અને કમળ સાથે જોડાયેલું છે.