આજે ભાદરવા સુદ અમાસ પર 81 વર્ષમાં 13મી વખત શનિશ્ચરી અમાસ, સર્વપિતૃ અમાસ અને ગજછાયા યોગનો અનોખો સંયોગ રચાઈ રહ્યો છે. આ દિવસે પિતૃઓ માટે શ્રાદ્ધ કર્મ કરવાનું વિશેષ મહત્વ છે. જ્યોતિષ અનુસાર, શનિ અને ગુરુના શુભ યોગમાં કરવામાં આવેલું કર્મ પિતૃઓને તૃપ્તિ આપે છે. શનિ દોષ અને પિતૃદોષની મુક્તિ માટે શનિદેવની પૂજા અને દાન-ધર્મ જેવા શુભ કાર્યો કરવાથી લાભ થાય છે. આ સાથે જ પિતૃ પક્ષ પૂર્ણ થઈ આવતીકાલથી શારદીય નવરાત્રિનો પ્રારંભ થશે.

11 ઓક્ટોબર 2026, રવિવારથી શારદીય નવરાત્રિનો પ્રારંભ થઈ રહ્યો છે, જે આસો સુદ એકમથી શરૂ થશે. આ વર્ષે માતાજીનું આગમન 'હાથી' પર સવાર થઈને થશે, જે સારા વરસાદ અને સમૃદ્ધિનો સંકેત માનવામાં આવે છે. નવરાત્રિ દરમિયાન ઘટસ્થાપના, ઉપવાસ, મંત્ર જાપ, ચંડીપાઠ અને દેવીની આરાધના કરવામાં આવશે. જ્યોતિષાચાર્યોના મતે, ઘટસ્થાપન માટેના મુહૂર્ત અંગે વિવિધ ગ્રંથોમાં અલગ-અલગ મત પ્રવર્તે છે, પરંતુ પ્રથમ પ્રહર બાદ સ્થાપન કરવું શ્રેષ્ઠ ગણાય છે. આ પવિત્ર પર્વ દરમિયાન ભક્તો ધાર્મિક વિધિઓ સાથે દેવી દુર્ગાની ભક્તિ કરશે.

આસો નવરાત્રિના પ્રારંભ સાથે, જાણીતા કન્ટેન્ટ ક્રિએટર માહી અને દર્શન પટેલે અમદાવાદના શિવાનંદ આશ્રમ સ્થિત અષ્ટલક્ષ્મી મંદિરમાં શાસ્ત્રોક્ત વિધિથી ઘટસ્થાપન કર્યું. વૈદિક મંત્રોચ્ચાર સાથે થયેલી આ પૂજાવિધિ આચાર્ય શાસ્ત્રી શૈલેષભાઈ વ્યાસ દ્વારા કરાવવામાં આવી હતી. આ વિધિનો ઉદ્દેશ્ય ઘરમાં સુખ-સમૃદ્ધિ, શાંતિ લાવવાનો અને નકારાત્મક ઊર્જા દૂર કરવાનો છે. દિવ્ય ભાસ્કરે વાચકો માટે ઘટસ્થાપનની સંપૂર્ણ વિધિનો ખાસ વીડિયો તૈયાર કર્યો છે, જેમાં પૂજાવિધિની સામગ્રી અને મંત્રોચ્ચારની માહિતી આપવામાં આવી છે.

માતાનામઢમાં નવરાત્રિ દરમિયાન ભાવિકોની સુવિધા માટે શરૂ કરાયેલા સેવા કેમ્પોની લખપત તાલુકા મામલતદાર નવીનચંદ્ર મારુ અને તેમની ટીમે મુલાકાત લીધી. ટીમે સ્વચ્છતા, ટ્રાફિક વ્યવસ્થા, ફર્સ્ટ એઇડ કીટ, અલગ ટોયલેટ, સીસીટીવી, સ્વાસ્થ્યપ્રદ ભોજન અને પાર્કિંગ જેવી સુવિધાઓની તપાસ કરી જરૂરી સૂચનો આપ્યા. જિલ્લા કલેક્ટરના માર્ગદર્શન હેઠળ આયોજિત આ વ્યવસ્થામાં, મહેસુલી કર્મચારીઓની હડતાળ હોવા છતાં લખપત મામલતદાર કચેરીના કર્મચારીઓ પદયાત્રીઓની સુવિધા માટે કાર્યરત રહ્યા.

કચ્છના માતાના મઢ ખાતે અશ્વિન નવરાત્રિ પર્વની શરૂઆત પહેલા શ્રાદ્ધ પક્ષ દરમિયાન ભક્તોનો ભારે ધસારો જોવા મળ્યો. છેલ્લા ચાર-પાંચ દિવસમાં 1.50 લાખથી વધુ માઇ ભક્તોએ આશાપુરા માતાજીના દર્શન કર્યા. શનિવારે રાત્રે 9:30 કલાકે ઘટસ્થાપનની વિધિ સંપન્ન થઈ, જેની સાથે રવિવારથી નવરાત્રિનો પ્રારંભ થયો. આ દરમિયાન, મંદિર પરિસરમાંથી એક બાઇકની ચોરી થઈ હતી, જે સીસીટીવી કેમેરામાં કેદ થઈ હતી. ભક્તોની સુવિધા માટે જાગીર ટ્રસ્ટ, પૂજારીઓ, સ્વયંસેવકો અને પોલીસ દ્વારા વ્યવસ્થા ગોઠવવામાં આવી હતી.

અમદાવાદમાં નવરાત્રિનો ઉત્સાહ ચરમસીમા પર છે, જેમાં સ્થાનિક સેલિબ્રિટીઝ અને ઇન્ફ્લુએન્સર્સ પણ ખાસ તૈયારીઓ કરી રહ્યા છે. એક્ટર-મોડલ સિમરન મિક્સ-એન્ડ-મેચ આઉટફિટ્સ અને મિનિમલ મેકઅપ સાથે ગરબા રમશે, અને ગરબા બાદ માણેકચોકની પાવભાજી માણશે. બીજી તરફ, ઇન્ફ્લુએન્સર દર્શિતા કસ્ટમાઇઝ્ડ રેડ ચણિયાચોળી અને સ્ટેટમેન્ટ જ્વેલરી સાથે અલગ લુક અપનાવશે. બંને સેલિબ્રિટીઝ ગરબા સ્થળો સુધી પહોંચવા માટે કેબનો ઉપયોગ કરવાનું પસંદ કરે છે જેથી તેમનો મેકઅપ અને હેરસ્ટાઇલ જળવાઈ રહે. દર્શિતા ભીડ ટાળવા માટે ગરબા બાદ નજીકના વિસ્તારોમાં શાંતિથી ભોજન કરવાનું પસંદ કરશે.

શક્તિપીઠ અંબાજીના સુપ્રસિદ્ધ મોહનથાળ પ્રસાદને GI (Geographical Indication) ટેગ પ્રાપ્ત થયો છે. શ્રી આરાસુરી અંબાજી માતા દેવસ્થાન ટ્રસ્ટની અરજી બાદ કેન્દ્રીય GI રજિસ્ટ્રીએ ક્લાસ-30 શ્રેણી હેઠળ આ ટેગ મંજૂર કર્યો છે. આ ટેગ પ્રસાદની શુદ્ધતા, ગુણવત્તા અને પરંપરાગત ઓળખ જાળવવામાં મદદરૂપ થશે. નવરાત્રિના પ્રથમ નોરતે, 11 ઓક્ટોબરે, એક વિશેષ સમારોહમાં કંટ્રોલર જનરલ ઓફ પેટન્ટ્સ, ડિઝાઈન એન્ડ ટ્રેડમાર્ક્સ તથા GI ના રજિસ્ટ્રાર પ્રોફેસર ડૉ. ઉન્નત પી. પંડિત દ્વારા ટ્રસ્ટને સત્તાવાર GI ટેગ એનાયત કરવામાં આવશે. અંબાજીનો મોહનથાળ તેના અજોડ સ્વાદ માટે જાણીતો છે.

ગીર સોમનાથ જિલ્લા ભાજપ દ્વારા ‘વેલકમ નવરાત્રી-2026’ અંતર્ગત ‘નમો રાસોત્સવ’નું આયોજન વેરાવળના કે.સી.સી. ગ્રાઉન્ડ ખાતે 10 ઓક્ટોબરે રાત્રે 9 વાગ્યે કરવામાં આવશે. આ કાર્યક્રમનો મુખ્ય હેતુ ભારતીય સંસ્કૃતિ અને પરંપરાનું જતન કરવાનો તથા નવી પેઢીને માતા દુર્ગાની ઉપાસના અને ગરબા-રાસ દ્વારા આપણી પરંપરા સાથે જોડવાનો છે. છેલ્લા પાંચ વર્ષથી ભાજપ દ્વારા આ આયોજન કરવામાં આવે છે. આયોજકોએ જિલ્લાના નાગરિકોને મોટી સંખ્યામાં ઉપસ્થિત રહી આ સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમમાં સહભાગી થવા આમંત્રણ પાઠવ્યું છે.

જૂનાગઢ સ્થિત ભક્તકવિ નરસિંહ મહેતા યુનિવર્સિટી દ્વારા આયોજિત 8મા યુવક મહોત્સવ 'કલા ઉત્સવ 2026'નો શુભારંભ થયો. આ મહોત્સવમાં દેવભૂમિ દ્વારકા, ગીર સોમનાથ, પોરબંદર અને જૂનાગઢ જિલ્લાની 49 કોલેજોના 1010 વિદ્યાર્થીઓએ સંગીત, નાટક, લલિતકલા, નૃત્ય અને સાહિત્ય વિભાગની 31 સ્પર્ધાઓમાં ભાગ લીધો. કાર્યક્રમ દરમિયાન, યુનિવર્સિટી કેમ્પસમાં રેકોર્ડિંગ સ્ટુડિયો, ગેસ્ટ હાઉસ, કોમ્પ્યુટર સેન્ટર, વાઈલ્ડલાઈફ સ્ટડીઝ, આર્કિયોલોજી બિલ્ડિંગ અને વાઈસ ચાન્સેલર બંગ્લો સહિત ₹7600 લાખના માળખાકીય વિકાસ કાર્યોનું ભૂમિપૂજન કરાયું. સાંસદ રાજેશ ચુડાસમા અને ધારાસભ્ય સંજય કોરડીયાએ યુવાનોને પ્રોત્સાહન આપ્યું.

શારદીય નવરાત્રિ 11 ઓક્ટોબર 2026થી શરૂ થઈ રહી છે, જે 19 ઓક્ટોબર સુધી ચાલશે. આ પવિત્ર પર્વ પહેલાં, ઘરની સાફ-સફાઈ, પૂજા સ્થળની વ્યવસ્થા, અને પૂજા સામગ્રી જેવી કે કળશ, નાળિયેર, અને દીવાઓ એકત્રિત કરવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. પૂજા સ્થળને ફૂલો અને સ્વચ્છ વસ્ત્રોથી શણગારવું શુભ મનાય છે. ઘટસ્થાપન માટે 11 ઓક્ટોબરે સવારે 6:36 થી 10:24 સુધીનું મુહૂર્ત છે. નવરાત્રિ આત્મચિંતન અને સકારાત્મક શરૂઆતનો સમય છે, તેથી ઘર અને મનને તૈયાર કરવું જરૂરી છે.

સર્વપિતૃ અમાસ પર જરૂરિયાતમંદોને અન્ન, વસ્ત્રો અને રોજિંદા ઉપયોગની વસ્તુઓનું દાન કરવાનું વિશેષ મહત્ત્વ છે. આ દિવસે ચોખા, ઘઉં, દાળ, સ્વચ્છ કપડાં, સાબુ, તેલ અને વાસણો જેવી વસ્તુઓનું દાન કરવું શુભ માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, ભૂખ્યાને ભોજન કરાવવું પુણ્યનું કાર્ય છે. જોકે, ફાટેલાં, ગંદા કપડાં, બગડેલું ભોજન, સડેલાં ફળો કે તૂટેલી વસ્તુઓનું દાન કરવાનું ટાળવું જોઈએ. દાન કરતી વખતે સ્વચ્છતા, ઉપયોગિતા અને જરૂરિયાતમંદની જરૂરિયાતને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ.

રાજ્ય સરકાર દ્વારા ગુજરાતમાં નવરાત્રીના પર્વને ભવ્ય બનાવવા ‘નવરાત્રી શક્તિપર્વ-2026’નું આયોજન કરાયું છે. આ અંતર્ગત અંબાજી, બહુચરાજી સહિત રાજ્યનાં 9 પ્રખ્યાત માતાજીનાં દેવસ્થાનોમાં 11થી 19 ઓક્ટોબર દરમિયાન વિવિધ સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો યોજાશે. મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના માર્ગદર્શન હેઠળ આયોજિત કાર્યક્રમોનો હેતુ ગુજરાતની ધાર્મિક પરંપરા, લોકસંસ્કૃતિ અને પ્રવાસનને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. કાર્યક્રમોમાં અરવિંદ વેગડા અને હિમાલી વ્યાસ જેવા કલાકારો પણ ઉપસ્થિત રહેશે, જે શ્રદ્ધાળુઓને માતાજીની આરાધના સાથે ગુજરાતી લોકસંગીત અને ગરબાનો આનંદ માણવાની તક આપશે.

મોરબીના યુવાનો છેલ્લા ૧૮ વર્ષથી કચ્છના માતાના મઢ ખાતે માં આશાપુરાના દર્શનાર્થે જતા પદયાત્રીઓ માટે 'હરતો ફરતો સેવા કેમ્પ' ચલાવી રહ્યા છે. આ સેવા કેમ્પ દ્વારા પદયાત્રીઓને લાંબી મુસાફરીના થાક અને ગરમીથી રાહત આપવા માટે ઠંડાં પીણાં, ફરસાણ, નમકીન, લીંબુ શરબત અને મેડિકલ સુવિધા પૂરી પાડવામાં આવે છે. મનીષભાઈ દેવમુરારી, રમેશભાઈ રૈયાણી, મહંત ભરતદાસબાપુ કુબાવત સહિત અનેક યુવાનો આ સેવાકાર્યમાં યોગદાન આપી રહ્યા છે.

જામનગરમાં સ્વર્ગસ્થ જ્યોત્સ્નાબેન ભુપતભાઈ વ્યાસની ચોથી પુણ્યતિથિ નિમિત્તે હરિત વ્યાસ પરિવારે દયાશંકર બ્રહ્મપુરીની વાડી ખાતે ધાર્મિક કાર્યક્રમ યોજ્યો હતો. આ કાર્યક્રમમાં સિતારામ ધૂન મંડળ દ્વારા સંગીતમય હનુમાન ચાલીસા પાઠ અને રામધૂન રજૂ કરાયા હતા, જેનાથી વાતાવરણ ભક્તિમય બન્યું હતું. આયોજનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ દિવંગત આત્માની શાંતિ માટે પ્રાર્થના કરવાનો હતો. કાર્યક્રમમાં વ્યાસ પરિવારના સભ્યો, સગાં-સ્નેહીઓ અને સામાજિક અગ્રણીઓ સહિત મોટી સંખ્યામાં લોકો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા અને જ્યોત્સ્નાબેનને શ્રદ્ધાંજલિ આપી હતી.

વલસાડના પારનેરા ડુંગર પર આસો નવરાત્રિ પર્વની તૈયારીઓ પૂરજોશમાં ચાલી રહી છે. દેશ-વિદેશથી મોટી સંખ્યામાં ભક્તો માતાજીના દર્શન કરવા આવે છે, ખાસ કરીને સાતમ અને આઠમના દિવસે મેળો ભરાય છે. ભક્તોની સુવિધા માટે મંદિર ટ્રસ્ટ અને સ્થાનિક ગ્રામ પંચાયત દ્વારા શેડ, નવા પગથિયાં, પાણીની વ્યવસ્થા અને બેસવા માટે બાંકડા જેવી સુવિધાઓ ઊભી કરાઈ છે. આઠમના દિવસે મેળો યોજાતો હોવાથી મંદિર આખી રાત દર્શન માટે ખુલ્લું રહેશે.

અમદાવાદના જાસપુર વિસ્તારના શિલ્પગ્રામ-1 થી 8 ઓક્ટોબર, 2026, ગુરુવારે સાંજે મા મેલડી માતાજીની પદયાત્રાનો પ્રારંભ થયો. આ યાત્રા અમદાવાદથી અબાસણા ગામ સ્થિત શ્રી મેલડી માતાજીના મંદિર સુધી જશે. કડવા પાટીદાર સમાજના કીરીટભાઈ પટેલ અને પંકજભાઈ પટેલ દ્વારા આયોજિત આ યાત્રામાં મોટી સંખ્યામાં ભક્તો જોડાયા. પ્રારંભે ધજા પૂજન અને ડ્રોન દ્વારા પુષ્પવર્ષા કરાઈ. ભક્તો ડીજેના તાલે ભક્તિગીતો સાથે 'જય માતાજી'ના નાદ સાથે આગળ વધશે. આસો સુદ એકમના દિવસે બપોરે 12:39 કલાકે વિજય મુહૂર્તમાં અબાસણા મંદિરના શિખર પર ધજા ચઢાવવામાં આવશે.

આગામી 11 ઓક્ટોબરથી શરૂ થનારી નવરાત્રી પર્વ નિમિત્તે શક્તિપીઠ અંબાજી મંદિરમાં ભવ્ય ઉજવણીની તૈયારીઓ પૂરજોશમાં ચાલી રહી છે. 11 ઓક્ટોબરે સવારે 9 વાગ્યે નીજ મંદિરમાં ઘટ સ્થાપન સાથે પર્વનો શુભારંભ થશે. નવરાત્રી દરમિયાન દરરોજ ત્રણ આરતીઓ યોજાશે, જ્યારે આઠમ અને શરદ પૂર્ણિમાએ વિશેષ મંગળા આરતી થશે. આઠમના દિવસે જવારાનું ઉત્થાપન, 25 ઓક્ટોબરે દૂધ-પૌવાની પૂનમ અને રાત્રે 12 વાગ્યે વિશેષ ભોગ આરતીનું આયોજન છે. માઈભક્તોની સુવિધા માટે દર્શન, પીવાનું પાણી, સ્વચ્છતા અને સુરક્ષાની વ્યાપક વ્યવસ્થા ગોઠવાઈ છે. ચાચર ચોકમાં ગરબાનું પણ આયોજન કરાયું છે.

ભુજ ખાતે માતાનામઢ જતા પદયાત્રીઓની સુવિધા માટે નમો સેવા કેમ્પનો પ્રારંભ કરાયો છે. ભાવેશ લક્કી સેવા સ્મૃતિ ટ્રસ્ટ, આશાપુરા ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટ, કરણી સેના, નરેન્દ્રસિંહ જાડેજા ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટ, અખિલ કચ્છ રઘુવંશી સોશ્યલ ગ્રુપ અને લક્કી ગ્રુપ ભુજ દ્વારા સંયુક્ત રીતે આ આધુનિક સુવિધાઓ ધરાવતો કેમ્પ આરટીઓ રિલોકેશન સાઇટ પર શરૂ કરાયો છે. કચ્છ ભાજપ પ્રમુખ દેવજીભાઈ વરચંદના હસ્તે દીપ પ્રાગટ્ય કરી કેમ્પ ખુલ્લો મુકવામાં આવ્યો હતો, જેમાં સાંજે મહાઆરતી અને લોકગાયકો દ્વારા રાસ-ગરબા યોજાયા હતા. આ પ્રસંગે અનેક અગ્રણીઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

નવરાત્રી દરમિયાન માતાના મઢ ખાતે કુળદેવી મા આશાપુરાના દર્શનાર્થે જતા પદયાત્રીઓની સુગમ યાત્રા માટે કચ્છ પશ્ચિમ વન વિભાગ વિશેષ સેવાઓ આપી રહ્યું છે. ડૉ. ધીરજ મિત્તલની પ્રેરણા અને હર્ષ ઠક્કરના માર્ગદર્શન હેઠળ, દયાપર ઉત્તર અને દક્ષિણ રેન્જ દ્વારા પદયાત્રીઓ માટે ઇલેક્ટ્રિક મસાજર, ગરમ પાણીની થેલીઓ, પ્રાથમિક સારવાર, શુદ્ધ પીવાનું પાણી, ચા-નાસ્તો, મોબાઈલ ચાર્જિંગ અને આરામ કરવાની વ્યવસ્થા ગોઠવાઈ છે. આ સેવાઓને પદયાત્રીઓ અને સ્થાનિકો દ્વારા વખાણવામાં આવી રહી છે.

સુરતના સિટીલાઇટ વિસ્તારમાં નૂપુર હોસ્પિટલ દ્વારા સગર્ભા મહિલાઓ અને નાના બાળકોની માતાઓ માટે ખાસ પ્રી-નવરાત્રી ગરબાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું. આ કાર્યક્રમમાં, માતાઓએ પોતાના બાળકોને બેબી કેરિયરમાં બાંધીને પરંપરાગત પોશાકમાં ઉત્સાહભેર ગરબે ઘૂમી. ડૉ. ખુશાલીએ જણાવ્યું કે, છેલ્લા 5-7 વર્ષથી આયોજિત આ કાર્યક્રમમાં સુરક્ષિત અને લયબદ્ધ સ્ટેપ્સ શીખવવામાં આવે છે, જે માતા અને બાળક બંનેના સ્વાસ્થ્ય માટે ફાયદાકારક છે. આ વર્ષે લગભગ 15-20 સગર્ભા મહિલાઓ અને 15-25 માતાઓ બાળકો સાથે સહભાગી બની હતી, જેઓ ગરબાના શોખને પ્રેગ્નન્સી દરમિયાન પણ જાળવી શક્યા.

ગુજરાત સરકાર અયોધ્યામાં રામલલાના દર્શને આવતા ગુજરાતી શ્રદ્ધાળુઓ માટે ₹80.25 કરોડના ખર્ચે અત્યાધુનિક યાત્રી નિવાસનું નિર્માણ કરશે. આ નિવાસમાં 308 બેડની ક્ષમતા, 864 સીટિંગ કેપેસિટી વાળો હોલ, રિસેપ્શન, સુવેનિયર શોપ, મલ્ટીપર્પઝ હોલ, ઓડિટોરિયમ અને ડાઈનિંગ એરિયા જેવી સુવિધાઓ હશે. ગુજરાત પ્રવાસન નિગમ દ્વારા નિર્માણ પામનાર આ પ્રોજેક્ટ આગામી નવેમ્બર 2027 સુધીમાં પૂર્ણ થવાની ધારણા છે, જે અયોધ્યામાં આવાસની સમસ્યાનો ઉકેલ લાવશે અને ગુજરાતી સંસ્કૃતિનું પ્રતીક બનશે.

હિંદુ ધર્મમાં મૃત્યુ બાદ અંતિમ સંસ્કાર માટે નદી કિનારાને પવિત્ર માનવામાં આવે છે. વારાણસી, હરિદ્વાર જેવા શહેરોમાં આ પરંપરા વર્ષોથી ચાલી આવે છે. માનવ શરીર પાંચ તત્વો - પૃથ્વી, જળ, અગ્નિ, વાયુ અને આકાશથી બનેલું છે અને મૃત્યુ બાદ તે તત્વોમાં ભળી જાય છે. નદીઓને જળ તત્વનું પ્રતીક ગણી, પવિત્ર નદીના કિનારે અંતિમ સંસ્કાર કરવાથી આત્માને મુક્તિ મળે તેવી માન્યતા છે. જોકે, નદી કિનારે અંતિમ સંસ્કાર ન થાય તો પણ સંસ્કાર અધૂરા ગણાતા નથી, પરંતુ અસ્થિ વિસર્જન માટે પવિત્ર નદીનું મહત્વ છે.

દેવભૂમિ દ્વારકામાં ભગવાન દ્વારકાધીશના દર્શનાર્થે આવતા દેશ-વિદેશના યાત્રિકો માટે રિલાયન્સ ફાઉન્ડેશનની પ્રેરણાથી વિનામૂલ્યે ભોજન પ્રસાદનો પ્રારંભ કરાયો છે. દ્વારકા ગૂગળી બ્રાહ્મણ જ્ઞાતિ 505 સમસ્ત, પૂજારી પરિવાર અને પંડા સમાજ દ્વારા સંચાલિત આ પ્રસાદાલયમાં દરરોજ અંદાજે 4,000 યાત્રિકો શુદ્ધ અને સાત્વિક ભોજન ગ્રહણ કરી શકશે. આ સેવા કાર્યનો મુખ્ય હેતુ શ્રદ્ધાળુઓને પવિત્રતા સાથે ઉત્તમ ભોજન પૂરો પાડવાનો છે.

હિન્દુ ધર્મમાં પૂજા-પાઠ માત્ર દેવી-દેવતાઓની આરાધના નથી, પરંતુ તેની સાથે અનેક પરંપરાઓ જોડાયેલી છે. પૂજા શરૂ કરતા પહેલા યજમાન, પૂજા સામગ્રી અને સ્થળ પર પાણી છાંટવામાં આવે છે. આ સમયે 'ઓમ અપવિત્રઃ પવિત્રો વા...' મંત્રનો જાપ થાય છે, જે ભગવાન વિષ્ણુની મહિમા દર્શાવે છે. આ પ્રક્રિયા શરીર અને મનની શુદ્ધિ માટે છે, જેથી મન પૂજા માટે શાંત અને તૈયાર થઈ શકે. પાણીને જીવનનું આધાર અને પવિત્રતાનું પ્રતિક માનવામાં આવે છે, જે ભગવાન વિષ્ણુ અને કમળ સાથે જોડાયેલું છે.

પિતૃપક્ષમાં પૂર્વજોના સન્માનમાં શ્રાદ્ધ અને તર્પણની પરંપરા છે. ધાર્મિક માન્યતા મુજબ, આ દિવસે પૂર્વજોને યાદ કરી શ્રદ્ધાથી શ્રાદ્ધ કરીને તેમના આશીર્વાદ મેળવાય છે. શ્રાદ્ધ દરમિયાન બ્રાહ્મણ સાથે ગાય, કુતરા, કાગડા અને અન્ય જીવોને ભોજન કરાવવાની જૂની પ્રથા છે. જો કાગડો શ્રાદ્ધનું ભોજન ગ્રહણ ન કરે તો શું કરવું, આ પ્રશ્ન ઘણા લોકોના મનમાં આવે છે. શાસ્ત્રો અનુસાર, જો કાગડો ન મળે તો શ્રાદ્ધનું ભોજન ગાય, કુતરા, કીડી અને અન્ય નાના જીવોને આપી શકાય છે. પંચબલીની પરંપરામાં પણ આ જીવોનો સમાવેશ થાય છે.

ડાંગના શબરીધામ ખાતે અંદાજે ૧૦ કરોડના ખર્ચે વિવિધ સુવિધાઓ વિકસાવવામાં આવી છે, જેથી યાત્રાળુઓની સંખ્યામાં વધારો થયો છે. ગુજરાત યાત્રાધામ બોર્ડ દ્વારા આ સ્થળે યાત્રાળુઓ માટે પ્રાથમિક સુવિધાઓ ઊભી કરવાનો નિર્ણય લેવાયો હતો. પ્રથમ તબક્કા બાદ બીજા તબક્કાનું કામ પણ પૂર્ણ થયું છે. આ વિકાસકાર્યમાં યાત્રીનિવાસ, પાર્કિંગ, શૌચાલય, પાણીની સુવિધા, સીડીઓનું નવીનીકરણ, રંગરોગાન, ગાર્ડનિંગ અને પેવર બ્લોકનું કામ સમાવિષ્ટ છે. હવે શબરીધામ ડાંગ અને દક્ષિણ ગુજરાતનું એક મહત્વનું યાત્રાધામ બન્યું છે.

ગણપતિની વિદાય અને શ્રાદ્ધનો આરંભ માતા-પિતાના મૂલ્ય અને સંસ્કારનું મહત્વ દર્શાવે છે. આપણી પરંપરા અનુસાર, મૃત્યુ બાદ પણ પિતૃઓના સન્માન અને સ્મરણ માટે શ્રાદ્ધનું આયોજન થાય છે. શ્રદ્ધાથી કરાયેલું કોઈપણ કાર્ય પિતૃઓને તૃપ્ત કરે છે. આ દિવસોમાં અબોલ પશુઓની સેવા અને દાન-પુણ્યનું વિશેષ મહાત્મ્ય છે. શ્રાદ્ધ એ માતા-પિતાના બલિદાન અને આપણા આયુષ્ય માટે તેમનું ઋણ સ્વીકારવાનો એક ઉત્સવ છે. પૂર્વજોના કાર્યોનું સ્મરણ અને તેમનું અધૂરું કાર્ય આગળ ધપાવવું એ પણ શ્રાદ્ધનું જ એક સ્વરૂપ છે.

ભારતીય દર્શનશાસ્ત્રમાં '16'નો આંકડો અત્યંત મહત્વનો છે, જે જીવનની સંપૂર્ણતા દર્શાવે છે. શરીરના 9 દ્વાર અને આંતરિક 7 ચક્રોનો સમન્વય 16 બનાવે છે, જે 'ષોડશ-પૂર્ણતા' તરફ દોરી જાય છે. આ 16 કળાઓ, 16 સ્વરો, અને દેવી લલિતા ત્રિપુરસુંદરીનું 'ષોડશી' સ્વરૂપ પણ આ પૂર્ણતાને ઉજાગર કરે છે. શ્રીયંત્રમાં 16 પાંખડીઓ માનવીય અનુભવની સંપૂર્ણતા દર્શાવે છે. 16 સંસ્કાર, જેમ કે ગર્ભાધાનથી અંત્યેષ્ટિ સુધી, જીવનના દરેક તબક્કાને પૂર્ણતા આપે છે.

ભાદરવા મહિનાની ગરમીમાં પણ કચ્છ સ્થિત આશાપુરા માતાના મઢ તરફ માઈભક્તોની પદયાત્રાનો અવિરત પ્રવાહ જોવા મળી રહ્યો છે. વાંકાનેરથી મોરબી થઈ નેશનલ હાઈવે પર શ્રદ્ધાળુઓ જયઘોષ સાથે પગપાળા તેમજ સાઇકલ પર યાત્રા કરી રહ્યા છે. સૌરાષ્ટ્ર, મુંબઈ સહિત અનેક વિસ્તારોમાંથી ભક્તો માતાના મઢે શીશ ઝુકાવવા નીકળ્યા છે. 350-400 કિલોમીટરનું અંતર કાપતા શ્રદ્ધાળુઓ માટે દર બે કિલોમીટરે ભોજન, આરામ, સ્નાન અને મેડિકલ સુવિધાઓ સાથે સેવા કેમ્પ ઊભા કરાયા છે. આ યાત્રા માત્ર ધાર્મિક નથી, પરંતુ શ્રદ્ધા, સંકલ્પ અને સેવાભાવનો અનોખો ઉત્સવ બની છે.

પિતૃપક્ષ દરમિયાન પૂર્વજો પ્રત્યે આદર અને કૃતજ્ઞતા દર્શાવવાનો સમય છે. આ સમયે પૂર્વજોની આત્માની શાંતિ માટે જળ ચઢાવવામાં આવે છે, જેને તર્પણ પણ કહેવાય છે. ધાર્મિક માન્યતા મુજબ, જળ ચઢાવતી વખતે દક્ષિણ દિશામાં મોઢું રાખવું જોઈએ, કારણ કે આ દિશા પૂર્વજો સાથે જોડાયેલી માનવામાં આવે છે. તર્પણ માટે ચોખ્ખા પાણીમાં દૂધ, જવ, ચોખા અને ગંગાજળ ભેળવીને શ્રદ્ધાપૂર્વક જળ અર્પણ કરવું જોઈએ.