એમ્પ્લોઈઝ પ્રોવિડન્ટ ફંડ ઓર્ગેનાઈઝેશન (EPFO) તેના 30 કરોડથી વધુ સબ્સ્ક્રાઇબર્સ માટે યુનિફાઈડ પેમેન્ટ્સ ઈન્ટરફેસ (UPI) દ્વારા પ્રોવિડન્ટ ફંડની રકમ ઉપાડવાની સુવિધા ડિસેમ્બરના અંત સુધીમાં શરૂ કરવાની યોજના ધરાવે છે. આ નવી સુવિધા હેઠળ, સબ્સ્ક્રાઇબર્સ ચોક્કસ શરતોને આધીન તેમના EPFO બેલેન્સના 75% સુધીની રકમ UPI દ્વારા ઉપાડી શકશે. હાલમાં, UAN પોર્ટલ દ્વારા ઓનલાઈન ઉપાડ શક્ય છે, પરંતુ નવી પ્રક્રિયા ઉપાડની પ્રક્રિયાને વધુ સરળ બનાવશે. EPFO તેના કુલ ₹26 લાખ કરોડના ભંડોળમાંથી આ સુવિધા પૂરી પાડશે.

રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ 7 ઓક્ટોબરે રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરીને તેને 5.25% થી 5.50% કર્યો છે. ફેબ્રુઆરી 2023 પછી આ પહેલો વધારો છે. આ વૃદ્ધિથી બેંકોની ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) પર વ્યાજ દરમાં વધારો થવાની અપેક્ષા છે, જે રોકાણકારો માટે ફાયદાકારક છે. જોકે, બેંકો FD દરો વધારતા પહેલાં તેમની જરૂરિયાત અને લોનની માંગનું મૂલ્યાંકન કરશે, તેથી આ અસર દેખાવામાં થોડો સમય લાગી શકે છે. હાલમાં, સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકો સૌથી વધુ વ્યાજ દર ઓફર કરી રહી છે, જેમાં સિનિયર સિટિઝન્સને 8.50% સુધીનું વળતર મળી રહ્યું છે.

આચાર્ય ચાણક્યની 'ચાણક્ય નીતિ' જીવન, વ્યવહાર અને સંબંધો અંગે અમૂલ્ય જ્ઞાન આપે છે. પૈસાની લેવડદેવડ, ખાસ કરીને મિત્રો કે સંબંધીઓને મદદ કરતી વખતે, સંબંધોમાં તણાવ ન આવે તે માટે ચાણક્ય કેટલીક સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપે છે. જરૂરિયાતમંદને મદદ કરો પણ વારંવાર પરત મળવાની અપેક્ષા ન રાખો. ભવિષ્યમાં વિવાદ થાય ત્યારે કરેલી મદદનો ઉલ્લેખ ટાળો. ઉધાર આપતી વખતે તારીખો સ્પષ્ટ રાખો. પૈસા અને સંબંધો વચ્ચે સંતુલન જાળવવું જરૂરી છે.

રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI)ની નાણાકીય નીતિ સમિતિ (MPC) દ્વારા રેપો રેટમાં 0.25% થી 0.50% નો વધારો થવાની સંભાવના છે. આ વૃદ્ધિ ફ્લોટિંગ વ્યાજ દરે હોમ લોન, કાર લોન અને પર્સનલ લોન જેવા ગ્રાહકોના EMI પર સીધી અસર કરશે. ₹10 લાખથી ₹50 લાખની હોમ લોન માટે, 8.5% થી 9% વ્યાજ દર પર EMI માં ₹319 થી ₹1,595 સુધીનો માસિક વધારો થઈ શકે છે. પર્સનલ લોનમાં પણ EMI માં આશરે ₹127 નો વધારો જોવા મળી શકે છે.

રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI)ની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC) 7 ઓક્ટોબરે રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટ્સ (bps)નો વધારો કરી શકે છે. આ નિર્ણયની અસર સામાન્ય લોન લેનારાઓ અને ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) રોકાણકારો પર પડશે. રેપો રેટ વધવાથી હોમ લોનની EMIમાં લગભગ ₹817 પ્રતિ મહિને વધારો થઈ શકે છે. હાલની FD પર વ્યાજ દરમાં તાત્કાલિક ફેરફાર નહીં થાય, પરંતુ નવી FD ખોલનારા અથવા રિન્યુઅલ કરાવનારાઓને લાભ મળશે. FD રોકાણકારો માટે 'FD Laddering' વ્યૂહરચના ઉપયોગી થઈ શકે છે.

પોસ્ટ ઓફિસની રિકરિંગ ડિપોઝિટ (RD) સ્કીમ સુરક્ષિત રોકાણ અને સારા વળતર માટે ઉત્તમ વિકલ્પ છે. દરરોજ માત્ર 200 રૂપિયા બચાવીને, 5 વર્ષમાં 3,60,000 રૂપિયાનું રોકાણ કરીને, 6.7% વ્યાજ દરે 4,28,197 રૂપિયાનું ફંડ મેળવી શકાય છે. આ રકમને વધુ 5 વર્ષ માટે આગળ વધારતા, કુલ ફંડ 10 લાખથી વધુ થાય છે, જેમાં વ્યાજની કમાણી 3 લાખ રૂપિયાથી વધુ થાય છે. આ સ્કીમ સંપૂર્ણપણે જોખમમુક્ત છે અને બેંક FD કરતાં વધુ વ્યાજ આપે છે.

ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI)ની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC)ની ઓક્ટોબર બેઠક પહેલાં વ્યાજદરને લઈને બજારમાં હલચલ વધી ગઈ છે. મોટાભાગના અર્થશાસ્ત્રીઓ રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટના વધારાનું અનુમાન વ્યક્ત કરી રહ્યા છે, જેનાથી તે 5.25% થી વધીને 5.50% થઈ શકે છે. સતત વધી રહેલી મોંઘવારી આ નિર્ણય પાછળનું મુખ્ય કારણ છે. જો રેપો રેટ વધે છે, તો હોમ લોન, કાર લોન સહિત અન્ય લોનના EMI પર અસર થઈ શકે છે.

મુશ્કેલ સમયમાં PF ક્લેમ રિજેક્ટ થવો ચિંતાજનક છે. તબીબી ખર્ચ, લગ્ન, ઘર ખરીદવું કે નોકરી બદલવા જેવી જરૂરિયાતો માટે કર્મચારીઓ PF ઉપાડી શકે છે. પરંતુ, નાની ભૂલ પણ અરજી રિજેક્ટ કરાવી શકે છે. 'એમ્પ્લોઈઝ પ્રોવિડન્ટ ફંડ ઓર્ગેનાઈઝેશન' (EPFO) દ્વારા ઓનલાઇન ફાઇલ થતા ક્લેમ રિજેક્ટ થવાના મુખ્ય કારણોમાં UAN-આધાર વિસંગતતા, ખોટી બેંક વિગતો, બંધ ખાતું, અધૂરી KYC, નામ-જન્મ તારીખમાં તફાવત, કંપનીના રેકોર્ડની ભૂલો, 'એક્ઝિટ ડેટ' અપડેટ ન થવી, ખોટું ફોર્મ/કારણ પસંદ કરવું અને પેન્ડિંગ ક્લેમ સામેલ છે.

જુલાઈ 2026 માટે કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનર્સ માટે મોંઘવારી ભથ્થા (DA) અને મોંઘવારી રાહત (DR)માં 3% નો વધારો થઈ શકે છે. ઔદ્યોગિક શ્રમિકો માટેના અખિલ ભારતીય ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંક (AICPI-IW) ના આંકડા સૂચવે છે કે DA વર્તમાન 60% થી વધીને 63% થઈ જશે. આ વધારો 1 જુલાઈ 2026 થી લાગુ થઈ શકે છે. 18,000 રૂપિયાના મૂળ પગાર પર માસિક 540 રૂપિયાનો વધારો થશે.

જુલાઈ 2026 માટે કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોને મળતા મોંઘવારી ભથ્થા (DA) અને મોંઘવારી રાહત (DR) અંગે મોટા સમાચાર છે. 7મા પગાર પંચ હેઠળ જુલાઈ 2026માં DAમાં 3%નો વધારો નિશ્ચિત માનવામાં આવે છે. આ વધારા બાદ, કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ માટે DA વર્તમાન 60% થી વધીને 63% થશે. કેન્દ્રીય કેબિનેટ દ્વારા મંજૂરી મળ્યા પછી, આ વધારો 1 જુલાઈ, 2026 થી અમલમાં આવશે. આ નિર્ણયથી લગભગ 50.46 લાખ કર્મચારીઓ અને 68.27 લાખ પેન્શનધારકોને રાહત મળશે.

નિવૃત્તિ બાદ સુરક્ષિત રોકાણ માટે બેંક ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) એક લોકપ્રિય વિકલ્પ છે, જેમાં સિનિયર સિટિઝન્સને વધારાનું વ્યાજ પણ મળે છે. સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકો, જેવી કે Equitas, ESAF, અને Suryoday, 8.50% સુધીનું વ્યાજ આપી રહી છે. પ્રાઈવેટ બેંકોમાં DCB બેંક 8%, બંધન બેંક 7.95%, અને IndusInd Bank, Yes Bank 7.75% સુધીનું વ્યાજ આપે છે. સરકારી બેંકોમાં Bank of India 7.45% અને Bank of Baroda 7.25% સુધીનું વ્યાજ આપી રહી છે. FD કરતી વખતે માત્ર વ્યાજદર જ નહીં, પણ તેની અવધિ પણ ધ્યાનમાં લેવી જરૂરી છે.

પગારમાંથી PF કપાય છે? હવે સરકારી UMANG એપ દ્વારા PF-સંબંધિત તમામ કાર્યો ઘરે બેઠા કરો. આ એપ દ્વારા તમે PF પાસબુક અને બેલેન્સ સરળતાથી ચકાસી શકો છો, PDF ફોર્મેટમાં ડાઉનલોડ પણ કરી શકો છો. કટોકટી સમયે PF એડવાન્સ માટે અરજી કરો અને "Track Claim" સુવિધાથી સ્ટેટસ તપાસો. PF સંબંધિત કોઈ પણ ફરિયાદ હોય તો એપ પર જ નોંધાવો, સરકારી કચેરીઓના ધક્કા ખાવાની જરૂર નથી.

LICની સ્માર્ટ પેન્શન પ્લાન (Smart Pension Plan) એક ઉત્તમ યોજના છે, જેમાં માત્ર એક જ વાર રોકાણ કરીને જીવનભર નિયમિત આવક મેળવી શકાય છે. આ યોજનામાં 18 વર્ષથી 100 વર્ષ સુધીના લોકો રોકાણ કરી શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે, 32 લાખ રૂપિયાનું રોકાણ કરવા પર દર મહિને ₹25,000 થી વધુનું પેન્શન મળે છે. આ યોજના શેરબજાર સાથે જોડાયેલી નથી, તેથી બજારના ઉતાર-ચઢાવની અસર થતી નથી. સાથે જ, પોલિસીધારકને લોનની સુવિધા પણ મળે છે.

આગામી તહેવારો અને લગ્નગાળા પહેલાં સોનાની છૂટક માંગ ઘટી છે. ગયા વર્ષની સરખામણીમાં સપ્ટેમ્બરમાં સોનાના વેચાણમાં 8-10% ઘટાડો નોંધાયો છે. વૈશ્વિક યુદ્ધની સ્થિતિ અને અનિશ્ચિતતાને કારણે ગ્રાહકો ખરીદીથી દૂર રહ્યા છે. IBJA અનુસાર, ગયા વર્ષે ₹98,000 પ્રતિ 10 ગ્રામ હતું, જે વધીને ₹1.57 લાખ થયું છે, એટલે કે 60% નો વધારો. ભાવમાં ઘટાડો આવે તો ખરીદી વધી શકે છે, પરંતુ વોલ્યુમ ઓછું અને વેલ્યૂ વધુ રહેશે. ગ્રાહકો ઓછું વજન, ઓછા કેરેટ અને ડિજિટલ ગોલ્ડ તરફ વળી રહ્યા છે.

ભારતમાં સોનું એક સુરક્ષિત રોકાણ છે, પરંતુ ફિઝિકલ ગોલ્ડ ખરીદતી વખતે મેકિંગ ચાર્જ, GST અને ચોરીનો ભય રહે છે. 10 ગ્રામ સોના પર આ ખર્ચ ₹10,000 થી ₹15,000 સુધી પહોંચી શકે છે. ગોલ્ડ ETF, જે 2007માં શરૂ થયું, તે શેરની જેમ સરળ, પારદર્શક અને 99.5% શુદ્ધ સોનામાં રોકાણનો વિકલ્પ છે. લાંબા ગાળા માટે, ETF ઝંઝટ-મુક્ત અને ઓછો ખર્ચાળ છે, જ્યારે લગ્ન કે ભેટ માટે ફિઝિકલ ગોલ્ડ વ્યવહારુ છે.

વર્ષ 2026ના અંત સુધીમાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં જોરદાર ઉછાળો આવવાની શક્યતા છે. માર્કેટ એક્સપર્ટ્સના મતે, સોનું ₹1.80 લાખ પ્રતિ 10 ગ્રામ અને ચાંદી ₹3.20 લાખ પ્રતિ કિલોગ્રામ સુધી પહોંચી શકે છે. રોકાણકારો માટે હાલમાં ઉતાવળમાં ખરીદી કરવાને બદલે બજારમાં મોટા ઘટાડાની રાહ જોવી હિતાવહ છે. ફિઝિકલ સોના-ચાંદીના ખરીદ-વેચાણમાં થતા ભાવ તફાવતને કારણે નુકસાન થઈ શકે છે, તેથી રોકાણ કરતા પહેલા નાણાકીય સલાહકારની સલાહ લેવી જરૂરી છે.

ગુજરાતના નાનાં શહેરોમાંથી યુવાનો શેરબજારમાં ધૂમ મચાવી રહ્યા છે. 23 વર્ષનો એક યુવક 1.5 વર્ષમાં 52 લાખની ફોર્ચ્યુનર લઈ આવ્યો. અન્ય એક યુવકે 1.25 કરોડનું નુકસાન ભરપાઈ કરી 4-5 કરોડ કમાયા. આ બંને 'જેન-ઝી' રોકાણકારો છે. ‘Axis Direct’ રિપોર્ટ મુજબ, 2026 સુધીમાં 53% નવા રોકાણકારો 18-30 વર્ષના હશે. 60% ટાયર-2 અને ટાયર-3 શહેરોમાંથી આવે છે. પરંપરાગત રોકાણથી આગળ વધી AI, IT, SIP તરફ તેમનો ઝુકાવ વધ્યો છે.

EPFO દ્વારા PFમાં નિયમિત રોકાણ કરવાથી મોટું રિટાયરમેન્ટ ફંડ તૈયાર કરી શકાય છે. દર મહિને ₹10,750 નું રોકાણ 20-25 વર્ષ સુધી કરવાથી ₹1 કરોડ સુધીનું ફંડ બની શકે છે. જો VPF માં વધારાના ₹6,000 નું રોકાણ કરવામાં આવે, તો 24-25 વર્ષમાં ₹1.58 કરોડનું ફંડ સંભવ છે, જો EPF પર 8.25% વ્યાજ મળતું રહે. કારકિર્દીમાં બ્રેક ફંડિંગ પર અસર કરી શકે છે. PF માં કર્મચારી અને કંપની બંને યોગદાન આપે છે, જેમાંથી અમુક ભાગ પેન્શન સ્કીમમાં જાય છે. PF ઉપાડની સુવિધા પણ ઉપલબ્ધ છે. નિયમિતપણે EPFO ઇ-પાસબુક ચેક કરવી જરૂરી છે.

લગ્ન, તહેવાર કે રોકાણ માટે સોના-ચાંદી ખરીદનારાઓ માટે બે મોટા ફેરફાર થયા છે. પહેલો, સોનાની હોલમાર્કિંગ ફી 45 થી વધીને 75 રૂપિયા પ્રતિ આર્ટિકલ થઈ છે, જે 14 સપ્ટેમ્બર 2026 થી લાગુ છે. આનાથી ઘરેણાંની પડતર કિંમત થોડી વધી શકે છે, પરંતુ ચાંદીની ફી યથાવત છે. બીજો, 2,000 રૂપિયાથી વધુના P2M UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર 0.4% MDR લાગશે, જે વેપારી ચૂકવશે, ગ્રાહક પર નહીં. આનાથી ગ્રાહકને સીધો બોજ નહીં પડે, પરંતુ જ્વેલર્સ દ્વારા ભાવમાં સમાયોજન થઈ શકે છે.

કેન્દ્રીય કેબિનેટે EPF અને EPS માટે ફરજિયાત બેઝિક સેલરી લિમિટ ₹25,000 પ્રતિ મહિનો કરી છે. 15,000 રૂપિયાની જૂની લિમિટમાં 51 લાખથી વધુ કર્મચારીઓને PF બચત અને પેન્શનનો લાભ મળશે. પહેલાં 15,000 રૂપિયાથી વધુ બેઝિક સેલરીવાળા કર્મચારીઓ માટે PF કપાત વૈકલ્પિક હતો. નવા નિયમથી ₹25,000 સુધીના બેઝિક પગાર (DA સહિત) વાળા કર્મચારીઓ PFના દાયરામાં આવશે, જેનાથી તેમની બચત વધશે.

પેટ્રોલ પંપ પર UPIથી ચુકવણી કરતા વાહનચાલકો માટે મહત્વના સમાચાર છે. 15 ઓક્ટોબરથી નવા MDR નિયમો લાગુ થઈ રહ્યા છે, જેના પગલે ₹2,000થી વધુની ચુકવણી પર ચાર્જ લાગશે કે નહીં તે અંગે ગેરસમજ છે. નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (NPCI) મુજબ, પેટ્રોલ પંપ પર ₹2,000થી વધુની UPI ચુકવણી પર ₹5નો ફ્લેટ MDR લાગશે. આ ચાર્જ વેપારી પક્ષ એટલે કે ફ્યુઅલ સ્ટેશનનો છે, ગ્રાહક પાસેથી સીધો વસૂલવાનો નથી. ₹2,000 સુધીની ચુકવણી પર MDR શૂન્ય રહેશે. P2P (વ્યક્તિથી વ્યક્તિ) UPI ટ્રાન્ઝેક્શન મફત રહેશે.

સહારા ગ્રુપની ચાર સહકારી મંડળીઓમાં ફસાયેલા નાણાંના રિફંડ માટે રાહ જોઈ રહેલા લાખો રોકાણકારો માટે કેન્દ્ર સરકારે CRCS-સહારા રિફંડ પોર્ટલ ફરી સક્રિય કર્યું છે. આનાથી લગભગ 20 લાખ પેન્ડિંગ દાવાઓની ચકાસણી અને પ્રક્રિયા ફરી શરૂ થઈ છે. પાત્ર દાવાઓ માટે ₹10 લાખ સુધીનું રિફંડ આપવામાં આવી રહ્યું છે, જે અગાઉ ₹50,000 હતું. અત્યાર સુધીમાં 41.56 લાખથી વધુ થાપણદારોને ₹9,267 કરોડથી વધુની રકમ પરત કરવામાં આવી છે. IT ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સંબંધિત સમસ્યાઓ દૂર થયા બાદ પોર્ટલ ફરી કાર્યરત થયું છે. દાવો ફાઈનલ થયા પછી 45 દિવસમાં ચુકવણીની જોગવાઈ છે, પરંતુ ચકાસણી પ્રક્રિયા પર આધાર રાખે છે.

દર મહિને SIP માંથી રકમ કપાઈ રહી હોવા છતાં, રોકાણકારોને યોગ્ય ભંડોળ ભેગું થયું હોય તેવું દેખાતું નથી. આનું કારણ SIP ની નબળાઈ નહીં, પરંતુ રોકાણકારની ભૂલો છે. નાણાકીય લક્ષ્ય નક્કી કર્યા વગર SIP શરૂ કરવી, ખોટા મ્યુચ્યુઅલ ફંડની પસંદગી કરવી, બજાર ઘટતા ગભરાઈ જવું, ભૂતકાળના પ્રદર્શનના આધારે ફંડ પસંદ કરવો અને બજારના ઉતાર-ચઢાવ પર SIP રોકી દેવી, આ મુખ્ય ભૂલો છે. યોગ્ય વ્યૂહરચના અપનાવીને અને ધીરજ રાખીને SIP દ્વારા મોટું ભંડોળ બનાવી શકાય છે.

એમ્પ્લોઈઝ પ્રોવિડન્ટ ફંડ ઓર્ગેનાઈઝેશન (EPFO) તેના સભ્યો માટે PF એડવાન્સ ઉપાડના નિયમો સરળ બનાવી રહ્યું છે. નવા નિયમો મુજબ, EPF સભ્યોને જરૂરિયાતના સમયે ભંડોળ મેળવવું વધુ સરળ બનશે. EPFO એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ઉપાડ ક્યારે, કેવી રીતે અને કેટલી વાર કરી શકાય છે. બીમારી, શિક્ષણ, લગ્ન, અને આવાસ સંબંધિત જરૂરિયાતો માટે ઉપાડના નિયમો અને મર્યાદાઓ નક્કી કરવામાં આવી છે. સભ્યપદના 12 મહિના પૂર્ણ કર્યા પછી, કુલ EPF બેલેન્સના 75% સુધીની રકમ ઉપાડી શકાય છે.