ગુજરાત સરકાર દ્વારા આયોજિત તાલુકા કક્ષા ખેલ મહાકુંભ-2026માં ચોપડવાવ પ્રાથમિક શાળા, પીએમ શ્રી ગુજરાતની અંડર-14 બહેનોની ખોખો ટીમે શાનદાર પ્રદર્શન કરી તાલુકા કક્ષાએ પ્રથમ નંબર મેળવ્યો છે. ચોપડવાવ પ્રાથમિક શાળાની ખેલાડીઓએ પોતાની મહેનત, ઉત્સાહ અને ટીમ ભાવનાથી ઉત્તમ રમતનું પ્રદર્શન કરી આ સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. તેમની આ સફ્ળતાથી શાળા પરિવાર અને તાલુકામાં ગૌરવની લાગણી પ્રસરી છે. શાળા પરિવાર દ્વારા તમામ સફ્ળ ખેલાડીઓને અભિનંદન પાઠવી શુભેચ્છા આપવામાં આવી હતી.

સ્પોર્ટ્સ ઓથોરિટી ઓફ્ ગુજરાત, જિલ્લા વહીવટી તંત્ર નર્મદા તથા જિલ્લા રમત ગમત અધિકારીની કચેરી, નર્મદા દ્વારા રાજપીપળા સ્પોર્ટ્સ કોમ્પ્લેક્સ ખાતે તાલુકા કક્ષાની એથ્લેટિક્સ સ્પર્ધાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું. આ રમતોત્સવનો પ્રારંભ જિલ્લા રમત ગમત અધિકારી અને રાષ્ટ્રીય વિજેતા તિરંદાજ દિનેશભાઈ ભીલના હસ્તે થયો. અંડર-9 થી ઓપન કેટેગરી સુધીના લગભગ 700થી વધુ ખેલાડીઓએ ભાગ લીધો. આંતરરાષ્ટ્રીય કક્ષાના સિન્થેટિક ટ્રેક પર ખેલાડીઓએ પોતાની પ્રતિભા દર્શાવી.

સ્વિમિંગ માત્ર એક રમત નથી, પણ જીવનરક્ષક કૌશલ્ય પણ છે. પ્રાચીન ઇજિપ્ત અને ભારતમાં તેના પુરાવા મળે છે. 19મી સદીમાં ગ્રેટ બ્રિટનમાં સંસ્થાકીય રમત બની. 1896ની એથેન્સ ઓલિમ્પિક્સમાં પુરુષો માટે અને 1912ની સ્ટોકહોમ ઓલિમ્પિક્સમાં મહિલાઓ માટે તેનો સમાવેશ થયો. 1908માં FINA (હાલ વર્લ્ડ એક્વાટિક્સ) ની સ્થાપના થઈ. 50 મીટર પુલમાં સ્પર્ધાઓ ચાર શૈલીઓમાં યોજાય છે, જેમાં નિયમોનું ચુસ્તપણે પાલન જરૂરી છે.

જિમી જ્યોર્જ, ભારતીય વોલીબોલના પિતામહ, રમતગમતના ઇતિહાસમાં એક પ્રભાવશાળી ખેલાડી હતા. 1970-80ના દાયકામાં, તેમણે પોતાની વિસ્ફોટક રમતથી વૈશ્વિક મંચ પર ભારતીય વોલીબોલની ઓળખ ઊભી કરી. કેરળના જિમી જ્યોર્જ, જેમના સાત ભાઈઓ પણ વોલીબોલ રમ્યા હતા, તેમણે મેડિકલ અભ્યાસ છોડી પોલીસમાં જોડાવાનું પસંદ કર્યું જેથી રમત પર ધ્યાન આપી શકે. તેઓ વિદેશી ક્લબ માટે પ્રોફેશનલ વોલીબોલ રમ્યા અને 1986 એશિયન ગેમ્સમાં કાંસ્યપદક અપાવવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી. 21 વર્ષની વયે 'અર્જુન એવોર્ડ' મેળવનાર સૌથી યુવા ખેલાડી બન્યા. 1987માં એક માર્ગ અકસ્માતમાં તેમનું અવસાન થયું, પરંતુ તેમની યાદમાં 'જિમી જ્યોર્જ ઇન્ડોર સ્ટેડિયમ' બનાવવામાં આવ્યું છે.

મોરબીમાં ખેલ મહાકુંભનું આયોજન અત્યંત અણઘડ અને વ્યવસ્થિત ન હોવાથી રમતવીરોમાં ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. ઓનલાઈન નોંધણી કરાવ્યા બાદ પણ સ્પર્ધકોને સ્પર્ધાની તારીખો, સમય કે સ્થળ વિશે સત્તાવાર જાણ કરવામાં આવતી નથી, જેના કારણે અનેક ખેલાડીઓ સ્પર્ધામાં ભાગ લઈ શક્યા નથી. આયોજન સ્થળ પર પીવાના પાણી અને છાંયડા જેવી પ્રાથમિક સુવિધાઓનો પણ અભાવ છે, જેના લીધે ખેલાડીઓએ ખુલ્લા તાપમાં બેસવું પડી રહ્યું છે. મહાનગરપાલિકા, તાલુકા અને જિલ્લા કક્ષાની સ્પર્ધાઓમાં નોંધણી કરાવનાર લોકોને કાર્યક્રમની જાણ કરવામાં તંત્ર નિષ્ફળ નીવડ્યું છે.

કુસ્તી, એક અત્યંત પ્રાચીન રમત, જેનો ઉદ્ભવ પૂર્વ મિસરથી થયો હતો. તેનો ઉલ્લેખ રામાયણ અને મહાભારત જેવા મહાન ગ્રંથોમાં પણ જોવા મળે છે. વિશ્વભરમાં લોકપ્રિય આ રમત, ઓલિમ્પિક Games નો પણ એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. બાળકો માટે તેની ઉંમરને અનુરૂપ નિયમો નક્કી કરાય છે. આ રમતમાં ગળું દબાવવું, વાળ ખેંચવા, કે ગુપ્તાંગો પર પ્રહાર કરવા જેવા ઘણા કાર્યો ફાઉલ ગણાય છે. નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનારને ચેતવણી અને કોશન મળે છે. સ્પર્ધા પહેલાં મેડિકલ તપાસ ફરજિયાત છે.

ભારતીય રમતગમતના ઇતિહાસમાં ગીતા ઝુત્શીનું યોગદાન અમૂલ્ય છે. 70ના દાયકા અને 80ના દાયકાની શરૂઆતમાં, મર્યાદિત સંસાધનો હોવા છતાં, તેમણે 800 મીટર અને 1500 મીટર દોડમાં દેશનું નામ રોશન કર્યું. 1978ની એશિયન ગેમ્સમાં 800 મીટર દોડમાં રજતચંદ્રક મેળવી તેમણે અનેક યુવતીઓને પ્રેરણા આપી. 1980ના મોસ્કો ઓલિમ્પિક્સમાં પણ તેમણે ભાગ લીધો. તેમની સફળતા પાછળ કઠોર મહેનત, શિસ્ત અને માનસિક દ્રઢતા જવાબદાર હતી.

ખેલ મહાકુંભ-2026 માટે તૈયારીઓ શરૂ થઈ ગઈ છે. આ મહાકુંભમાં તાલુકા, જિલ્લા અને રાજ્ય કક્ષાએ વિજેતા બનનાર ખેલાડીઓ, શ્રેષ્ઠ શાળાઓ અને કોચને આકર્ષક રોકડ પુરસ્કારો એનાયત કરાશે. બાસ્કેટબોલ, ફૂટબોલ, હેન્ડબોલ, હોકી, કબડ્ડી, ખો-ખો, શૂટિંગ બોલ, ટગ ઓફ્ વોર, વોલીબોલ, રોલબોલ, રગ્બી, બીચ વોલીબોલ, બીચ હેન્ડબોલ અને ક્વાડ સહિત કુલ 14 રમતોમાં વિવિધ વયજૂથના ખેલાડીઓ પોતાનું કૌશલ્ય પ્રદર્શિત કરશે. આયોજનથી યુવા અને વરિષ્ઠ રમતવીરોમાં નવો ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે.

નર્મદા જિલ્લાની યુવતી સીમા પરમારે સુરત ખાતે યોજાયેલી વીર નર્મદ દક્ષિણ ગુજરાત યુનિવર્સિટીની આંતરકૉલેજ બોક્સિંગ સ્પર્ધામાં ગોલ્ડ મેડલ જીતી ઇતિહાસ રચ્યો છે. ખાસ કરીને પુરૂષોનું પ્રભુત્વ ધરાવતી બોક્સિંગ સ્પર્ધામાં આ સિદ્ધિ મેળવી સીમા અન્ય યુવતીઓ માટે પ્રેરણારૂપ બની છે. ગરુડેશ્વર-એકતાનગરની સરકારી વિનયન અને વાણિજ્ય કૉલેજની વિદ્યાર્થીની સીમાકુમારી રોહિતભાઈએ પોતાના ઉત્કૃષ્ટ કૌશલ્યથી સૌને પ્રભાવિત કર્યા. આ સફળતામાં તેમના કોચ, પરિવાર અને કૉલેજ પરિવારનો સહયોગ મહત્વનો રહ્યો.

મહેસાણા જિલ્લા વહીવટી તંત્ર અને મહાનગરપાલિકા દ્વારા આગામી ખેલ મહાકુંભ-2026ના આયોજન માટે રજીસ્ટ્રેશન પ્રક્રિયાની સમીક્ષા બેઠક યોજાઈ હતી. મહત્તમ રમતવીરોને ભાગ લેવા પ્રોત્સાહિત કરવા માટે 22 સપ્ટેમ્બર સુધી ઓનલાઈન રજીસ્ટ્રેશન જાહેર કરાયું છે. આ વર્ષે ગ્રામ્ય, તાલુકા, જિલ્લા અને રાજ્ય કક્ષાએ વિવિધ સ્પર્ધાઓ યોજાશે, જેમાં અંડર-9 થી વરિષ્ઠ નાગરિકો સુધીના તમામ વયજૂથના ખેલાડીઓ ભાગ લઈ શકશે. રજીસ્ટ્રેશન https://khelmahakumbh.gujarat.gov.in પર થશે અને પારદર્શિતા માટે દરેક ખેલાડી મહત્તમ બે રમતોમાં ભાગ લઈ શકશે.

સુરત ખાતે ગુજરાત બેડમિન્ટન એસોસિએશન દ્વારા આયોજિત રાજ્યકક્ષાની અંડર-17 અને અંડર-19 બેડમિન્ટન સ્પર્ધામાં મહેસાણાના ખેલાડીઓએ શાનદાર પ્રદર્શન કર્યું. કુલ 8 મેડલ, જેમાં ગોલ્ડ, સિલ્વર અને બ્રોન્ઝનો સમાવેશ થાય છે, જીતીને તેમણે મહેસાણા જિલ્લાનું નામ રોશન કર્યું. રોહન સોલંકી, દિયા 5ની અને નિત્યા કોટાઈએ વ્યક્તિગત અને ટીમ સ્પર્ધાઓમાં ઉત્કૃષ્ટ સિદ્ધિઓ મેળવી. આ તમામ ખેલાડીઓ મહેસાણા પોલીસ બેડમિન્ટન એકેડેમીમાં કોચ આશિષભાઈના માર્ગદર્શન હેઠળ તાલીમ લે છે. તેમની આ સફળતા બદલ સૌ અભિનંદન પાઠવી રહ્યા છે.

રમત ગમતની કોઈ સીમા હોતી નથી, પ્રતિભા હોય તો ખેલાડી દેશ-વિદેશમાં આગવી ઓળખ ઊભી કરી શકે છે. ખંભાત તાલુકાના જલુધ ગામના વતની સંજય ઠાકોરે આ વાત સાચી ઠેરવી છે. ઇંગ્લેન્ડ ખાતે યોજાયેલી England National Kabaddi Championshipમાં Luton Bengal Tiger ટીમે ચેમ્પિયનનો ખિતાબ હાંસલ કર્યો. આ વિજયમાં સંજય ઠાકોરે વાઈસ કેપ્ટન તરીકે મહત્વપૂર્ણ જવાબદારી નિભાવી. ગુજરાતના કોડીનારના કુલદીપસિંહ વાળા કેપ્ટન હતા. આ સિદ્ધિથી ખંભાત સહિત સમગ્ર ગુજરાતમાં ગૌરવની લાગણી પ્રસરી છે.

ગિલ્લી ડંડાનો ઇતિહાસ 2500 વર્ષથી પણ જૂનો છે, જે મૌર્ય સામ્રાજ્યના સમયથી ભારતમાં રમાય છે. આ રમત પ્રાચીન સમયમાં રાજા-રજવાડાઓ અને સામાન્ય બાળકોમાં લોકપ્રિય હતી. ભારતના વિવિધ રાજ્યોમાં તેના નામ અલગ છે, જેમ કે મહારાષ્ટ્રમાં વિટ્ટી-દાંડુ. આ રમત ગિલ્લી (અણીદાર લાકડાનો ટુકડો) અને ડંડો (મોટી નળાકાર લાકડી) વડે રમાય છે. તે વ્યક્તિગત અથવા ટીમોમાં રમી શકાય છે, જેમાં બેટિંગ, બોલિંગ, ફિલ્ડિંગ અને આઉટના નિયમોનું પાલન થાય છે.

1980ના દાયકામાં વેસ્ટ ઈન્ડિઝના ફાસ્ટ બોલરો સામે દિલીપ વેંગસરકર 'કર્નલ' તરીકે ઓળખાતા હતા, જે ટેક્નિક, સંયમ અને આક્રમકતાનું અદ્ભુત મિશ્રણ હતા. 1975માં 19 વર્ષની ઉંમરે 139 રનની તોફાની ઇનિંગ્સ રમીને તેઓ લાઈમલાઈટમાં આવ્યા હતા. લોર્ડ્સમાં સળંગ 3 ટેસ્ટ મેચોમાં 3 સદી ફટકારનાર તેઓ વિશ્વના એકમાત્ર બિન-ઈંગ્લિશ બેટ્સમેન છે. 1983ના વર્લ્ડ કપ વિજેતા ટીમના સભ્ય અને 1986-87માં વિશ્વના નંબર 1 બેટ્સમેન રહ્યા. નિવૃત્તિ બાદ BCCIના ચીફ સિલેક્ટર તરીકે વિરાટ કોહલી અને રોહિત શર્માને તક આપી.

સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટી, રાજકોટ ખાતે આયોજિત આંતર કોલેજ હોકી (પુરુષ અને મહિલા) સ્પર્ધામાં પુરુષ વિભાગમાં લીંબડીની એ.આર.એસ. સખીદા કોલેજ પ્રથમ આવી. મહિલા વિભાગમાં અમરેલીની માતૃશ્રી મોઘીબા મહિલા આર્ટસ કોલેજે પ્રથમ સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું. આ સ્પર્ધામાં કુલ 290 ખેલાડીઓએ ઉત્સાહભેર ભાગ લીધો હતો. વિજેતા ટીમોને ગુજરાત હોકી એસોસિએશનના સેક્રેટરી અને સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટીના ઉપકુલપતિ સહિત મહાનુભાવો દ્વારા ટ્રોફી, મેડલ અને પ્રમાણપત્રો એનાયત કરાયા.

લખોટી, ભારતમાં બાળકોની અત્યંત લોકપ્રિય પરંપરાગત રમત, એકાગ્રતા અને નિશાનેબાજી વિકસાવે છે. સિંધુ ઘાટી સભ્યતામાં પણ આ રમત પાંચ હજાર વર્ષથી જૂની હોવાના પુરાવા મળે છે. પ્રાચીન રોમ અને મિસરના બાળકો પણ પથ્થર કે અખરોટથી રમતા હતા. 19મી સદીમાં જર્મનીમાં કાચની લખોટીઓ બનાવવાની ટેક્નોલોજી વિકસી, ત્યારબાદ રંગબેરંગી લખોટીઓ વિશ્વભરમાં પ્રચલિત થઈ. જમીનમાં કૂંડાળું બનાવી, 'સ્ટ્રાઈકર' વડે લખોટી બહાર કાઢી, સૌથી વધુ લખોટીઓ ભેગી કરનાર વિજેતા બને છે.

ખજાન સિંહ ટોકસ ભારતીય સ્વિમિંગના એવા દિગ્ગજ છે જેમણે મર્યાદિત સુવિધાઓ છતાં આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે દેશનું નામ રોશન કર્યું. 1986ની એશિયન ગેમ્સમાં 200 મીટર બટરફ્લાયમાં સિલ્વર મેડલ જીતી તેમણે ઇતિહાસ રચ્યો. 1984માં અર્જુન પુરસ્કારથી સન્માનિત, તેમણે રાષ્ટ્રીય રેકોર્ડ પણ પોતાના નામે કર્યા. તેમની મહેનત અને પ્રતિભાએ ભારતીય સ્વિમિંગ ક્ષેત્રે એક નવી દિશા આપી, અને તેઓ અનેક યુવાનો માટે પ્રેરણાસ્ત્રોત બન્યા.

અમદાવાદના વર્લ્ડ આર્ચરી પેરા સિરીઝ સ્ટેજ-3 માં ભારતીય પેરા-આર્ચરી ટીમે કુલ છ મેડલ જીત્યા છે, જેમાં બે ગોલ્ડ અને ચાર બ્રોન્ઝનો સમાવેશ થાય છે. વિશ્વની નંબર વન તીરંદાજ શીતલ દેવીએ પેરા કમ્પાઉન્ડ વુમેન્સ વ્યક્તિગત ઇવેન્ટમાં ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો, જ્યારે બે વખતની પેરાલિમ્પિક મેડાલિસ્ટ હરવિંદર સિંહ અને ભાવનાની જોડીએ પેરા રિકર્વ મિક્સ્ડ ટીમ ઇવેન્ટમાં ગોલ્ડ મેળવ્યો. શીતલે કમ્પાઉન્ડ મિક્સ્ડ ટીમમાં બ્રોન્ઝ પણ જીત્યો. ભાવના અને તોમન કુમારે પણ વ્યક્તિગત અને ટીમ ઇવેન્ટ્સમાં બ્રોન્ઝ મેડલ ઉમેર્યા.