8 ઓક્ટોબરે સોના-ચાંદીના ભાવમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો. ઈન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશન (IBJA)ના જણાવ્યા અનુસાર, 10 ગ્રામ 24 કેરેટ સોનું ₹304 ઘટીને ₹1,47,463 થયું, જ્યારે એક કિલો ચાંદી ₹2,821 ઘટીને ₹2,18,045 પર આવી ગઈ. આ વર્ષે સોના-ચાંદીના ભાવમાં સતત ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળી રહ્યો છે, જેમાં સોનું તેના સર્વોચ્ચ સ્તરથી ₹28,658 અને ચાંદી ₹1.68 લાખ સસ્તી થઈ છે.

આચાર્ય ચાણક્યની ચાણક્ય નીતિ અનુસાર, વ્યક્તિએ ઘર બનાવવા માટે એવી જગ્યા પસંદ કરવી જોઈએ જ્યાં સન્માન મળે, આવકનું સાધન હોય, વિશ્વાસુ ભાઈ-બંધુ કે સંબંધીઓ હોય અને શીખવાની તથા વિકાસની તકો ઉપલબ્ધ હોય. જ્યાં અપમાન, આર્થિક મુશ્કેલીઓ, સામાજિક એકલતા અને જ્ઞાનનો અભાવ હોય, તેવી જગ્યાએ રહેવાથી આત્મવિશ્વાસ ઘટે છે અને જીવનમાં મુશ્કેલીઓ આવે છે. ચાણક્ય નીતિ માત્ર રહેઠાણની પસંદગી જ નહીં, પરંતુ સુખી અને સફળ જીવન માટે યોગ્ય વાતાવરણના મહત્વ પર ભાર મૂકે છે.

ઈરાન સમર્થિત હુથીઓ દ્વારા સાઉદી મથકો પર હુમલાના અહેવાલ બાદ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ૧૦૫ ડોલર પાર પહોંચ્યા છે. આ સાથે અમેરિકી ડોલર સામે ભારતીય રૂપિયો પણ ૯૭ની સપાટી તોડી નવા ઐતિહાસિક નીચા સ્તરે પહોંચ્યો છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા દ્વારા રેપો રેટમાં ૦.૨૫%નો વધારો અને નબળા ચોમાસાના સંકેતોને કારણે ભારતીય શેરબજારમાં ભારે કડાકો બોલાયો હતો. રોકાણકારોની સંપત્તિમાં એક દિવસમાં રૂ.૧૦ લાખ કરોડનું ધોવાણ થયું હતું. સેન્સેક્સ ૧૦૪૫.૪૬ પોઈન્ટ ઘટીને ૭૧૫૯૩.૨૪ અને નિફ્ટી ૩૭૧.૨૫ પોઈન્ટ ઘટીને ૨૨૨૩૧.૮૦ પર બંધ રહ્યા હતા.

રિઝર્વ બેંકની કડક નીતિ, વિદેશી રોકાણકારોની સતત વેચવાલી અને ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વૃદ્ધિ જેવા કારણોસર ભારતીય શેરબજારમાં આજે મોટો ઘટાડો નોંધાયો હતો. સેન્સેક્સ ૧૦૪૫ પોઈન્ટ અને નિફ્ટી ૩૭૧ પોઈન્ટ તૂટ્યા હતા, જેના કારણે રોકાણકારોની સંપત્તિમાં આશરે રૂ. ૧૦.૦૧ લાખ કરોડનું ધોવાણ થયું હતું. વૈશ્વિક બજારોમાંથી મળેલા નબળા સંકેતો અને યુએસમાં ઊંચા બોન્ડ યીલ્ડ પણ આ ઘટાડા માટે જવાબદાર હતા. આ ઘટાડાને પગલે સેન્સેક્સ ૭૧,૫૯૩ અને નિફ્ટી ૨૨,૨૩૧ પર બંધ રહ્યા હતા.

મુંબઈ ઝવેરી બજારમાં સોના-ચાંદીના ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, જ્યારે પ્લેટીનમના ભાવમાં ફરી વધારો થયો છે. વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ૫% નો ઉછાળો આવતાં તે ૧૦૫ ડોલર પ્રતિ બેરલને પાર કરી ગયું છે. અમેરિકામાં ક્રૂડનો સ્ટોક ઘટવા અને વાવાઝોડાના કારણે ઉત્પાદન ઘટવાના અહેવાલો છે. ચીન દ્વારા સપ્ટેમ્બરમાં ૨૩ ટન સોનાની ખરીદી કરવામાં આવી છે, જે છેલ્લા ૩ વર્ષનો રેકોર્ડ છે. રશિયાનું તેલ મોંઘુ થતાં ભારતીય ઈમ્પોર્ટરો મધ્ય-પૂર્વ તરફ વળી રહ્યા છે.

ભારતીય શેરબજારમાં RBIની નાણાકીય નીતિ જાહેર થયા બાદ સાવચેતીનું વલણ જોવા મળ્યું, જેમાં રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરીને 5.50% કરાયો છે અને નીતિ વલણને "કેલિબ્રેટેડ ટાઇટનિંગ" તરફ વાળવામાં આવ્યું છે. આ નિર્ણયને પગલે વ્યાજદર આધારિત ક્ષેત્રો જેવા કે બેન્કિંગ, એનબીએફસી, રિયલ્ટી અને ઓટોમાં વેચવાલીનું દબાણ વધ્યું હતું. અગાઉના સત્રોમાં થયેલી તેજી બાદ રોકાણકારોએ નફાવસૂલી કરતાં સેન્સેક્સ અને નિફ્ટીમાં ઘટાડો નોંધાયો હતો. જોકે, બેન્કિંગ શેરોમાં નીચલા સ્તરે ખરીદી આવતા બજારનો ઘટાડો મર્યાદિત રહ્યો હતો. FIIs ની સતત વેચવાલી અને ક્રૂડ ઓઈલના ઊંચા ભાવ બજાર માટે ચિંતાનો વિષય બન્યા છે.

ભારતીય શેરબજારમાં ગુરુવારે મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો, જેમાં BSE સેન્સેક્સ 1,200 પોઈન્ટથી વધુ ઘટીને 71,400 ની નીચે પહોંચ્યો, જ્યારે NSE નિફ્ટી 401 પોઈન્ટ ઘટીને 22,201 ની નીચે આવ્યો. આ ઘટાડાને કારણે રોકાણકારોને લગભગ ₹10 લાખ કરોડનું નુકસાન થયું. ક્રૂડ ઓઈલની વધતી કિંમતો, RBI ની મોનિટેરી પોલિસી, વૈશ્વિક સંકેતો અને વિદેશી રોકાણકારોની સતત વેચવાલી જેવા પરિબળોએ બજાર પર દબાણ કર્યું. વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારોએ ₹6,121 કરોડથી વધુ પાછા ખેંચી લીધા.

ગઈકાલ અને આજ દરમિયાન શેરબજારમાં ભારે કડાકો જોવા મળ્યો છે. સેન્સેક્સ 1283 પોઈન્ટ ઘટીને 71,735.91 ની નીચલી સપાટીએ પહોંચ્યો, જ્યારે નિફ્ટી 476 પોઈન્ટ તૂટીને 22,294.35 પર ગબડ્યો. MCX બજારમાં પણ ઘટાડો નોંધાયો છે. ચાંદીમાં બે દિવસમાં 5000 રૂપિયાથી વધુનો ઘટાડો થયો છે, જ્યારે સોનાની કિંમત 1.5 લાખની નીચે રહી છે. બીજી તરફ, બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ 104 ડોલર પ્રતિ બેરલ પહોંચી ગયા છે, જે પેટ્રોલ-ડીઝલ મોંઘા થવાના સંકેત આપે છે. ડૉલર સામે રૂપિયો ઐતિહાસિક રીતે 97 રૂપિયાની નીચલી સપાટીએ પહોંચ્યો છે, જે મોંઘવારી વધવાની ચિંતા દર્શાવે છે.

નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ના બીજા ત્રિમાસિક ગાળામાં મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સની એસેટ્સ અંડર મેનેજમેન્ટ (AUM)માં લગભગ ૫ ટકાનો વધારો થયો છે, જે રૂ. ૮૭.૨ લાખ કરોડ સુધી પહોંચી છે. આ વૃદ્ધિ છેલ્લા ત્રણ ત્રિમાસિક ગાળામાં સૌથી વધુ છે. ઇક્વિટી માર્કેટમાં અસ્થિરતા અને લાર્જકેપ સેગમેન્ટમાં નુકસાન છતાં, વિવિધ કેટેગરીઓમાં મજબૂત ઇનફ્લો, ખાસ કરીને ડેટ ફંડ્સ અને સિસ્ટમેટિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાન (SIP) દ્વારા થયેલા રોકાણને કારણે આ વૃદ્ધિ શક્ય બની છે. જુલાઈ-ઓગસ્ટ દરમિયાન એક્ટિવ ઇક્વિટી સ્કીમ્સમાં રૂ. ૫૪,૦૦૦ કરોડ અને કુલ રૂ. ૨.૮ લાખ કરોડનો નેટ ઇનફ્લો નોંધાયો હતો.

મુંબઈ અને અમદાવાદ ઝવેરી બજારમાં સોના, ચાંદી અને પ્લેટીનમના ભાવમાં ઘટાડો નોંધાયો છે. વૈશ્વિક બજારમાં ડોલર ઈન્ડેક્સ ઉંચકાતાં ફંડો દ્વારા સોનાનું વેચાણ વધ્યું છે, જેના કારણે ભાવ ઘટ્યા છે. જોકે, ચીન દ્વારા સોનાની ખરીદી વધારવામાં આવી રહી છે. બીજી તરફ, હોર્મુઝ રુટ પર ઈરાનના હુમલા વધતાં અને અમેરિકામાં ક્રૂડનો સ્ટોક ઘટતાં બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ ૧૦૦ ડોલર પાર પહોંચ્યા છે. લંડન બુલિયન માર્કેટ એસોસિએશન દ્વારા આગામી બાર મહિનામાં સોનાના ભાવ ૫૦૦૦ ડોલર પ્રતિ ઔંસ સુધી પહોંચવાની આગાહી કરવામાં આવી છે.

વૈશ્વિક બજારોમાં ઘટાડો, ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં વૃદ્ધિ અને RBI દ્વારા રેપો રેટમાં ૦.૨૫%નો વધારો થતાં ભારતીય શેરબજારમાં આજે ભારે કડાકો બોલાયો હતો. સેન્સેક્સ ૪૨૯ પોઈન્ટ ઘટીને ૭૨૬૩૮.૭૦ અને નિફ્ટી ૫૦ પોઈન્ટ ઘટીને ૨૨૬૦૩.૦૫ પર બંધ રહ્યા હતા. મોંઘવારી વધવાની અને ઓછા વરસાદની શક્યતાને કારણે જ્વેલરી, કન્ઝ્યુમર ડ્યુરેબલ્સ, ઓટો, મેટલ અને IT શેરોમાં મોટાપાયે વેચવાલી જોવા મળી હતી. FPIs દ્વારા રૂ. ૬૧૨૧ કરોડની ચોખ્ખી વેચવાલી કરાઈ હતી, જેના કારણે રોકાણકારોની સંપત્તિમાં રૂ. ૨.૬૩ લાખ કરોડનો ઘટાડો થયો હતો.

ધર્મરત્નપ્રકરણ ગ્રન્થકાર મહર્ષિએ ધર્મપ્રાપ્તિ માટે જરૂરી એકવીશ ગુણોમાં પંદરમા ગુણ તરીકે દીર્ઘદર્શિતાનું મહત્વ સમજાવ્યું છે. તેમણે વિચારવાની બે પદ્ધતિઓ વર્ણવી છે: ટૂંકી દૃષ્ટિ, જે ફક્ત તાત્કાલિક લાભ પર ધ્યાન આપે છે, અને દીર્ઘ દ્રષ્ટિ, જે અંતિમ પરિણામ અને અંજામનો વિચાર કરે છે. આસપાસની પશુ-પંખીની સૃષ્ટિમાં તાત્કાલિક લાભ મેળવવાની ટૂંકી દૃષ્ટિ જોવા મળે છે, જ્યારે મનુષ્યએ પરિણામલક્ષી દીર્ઘ દ્રષ્ટિ કેળવવી જોઈએ.

હિન્દુ ધર્મમાં મૃત્યુ બાદ શરીરના ખુલ્લા અંગો, ખાસ કરીને નાક અને કાનમાં રૂ મૂકવાની પરંપરા છે. ગરુડ પુરાણ અનુસાર, મૃત્યુ સમયે અને ત્યારબાદ શરીરની ઊર્જા અને સૂક્ષ્મ પ્રાણ-વાયુ ખુલ્લા છિદ્રો દ્વારા બહાર નીકળી શકે છે, જેને રોકવા રૂ વપરાય છે. આ ઉપરાંત, મૃતદેહનું વિઘટન શરૂ થતાં બનતા ગેસ અને પ્રવાહીને બહાર આવતા અટકાવવા, તેમજ સ્વચ્છતા અને સંક્રમણ ફેલાતું રોકવા માટે આ વ્યવહારિક કારણ પણ છે. નકારાત્મક શક્તિઓથી રક્ષણ માટે પણ આ પ્રથા અનુસરવામાં આવે છે.

ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC) એ મોંઘવારી અને આર્થિક સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને નાણાકીય નીતિમાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર કર્યો છે. RBI એ રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરીને તેને 5.5% કર્યો છે. સ્ટેન્ડિંગ ડિપોઝિટ ફેસિલિટી (SDF) રેટ 5.25% અને માર્જિનલ સ્ટેન્ડિંગ ફેસિલિટી (MSF) તથા બેંક રેટ 5.75% કરવામાં આવ્યા છે. આ સાથે MPC એ નાણાકીય નીતિનું વલણ બદલીને ‘કેલિબ્રેટેડ ટાઇટનિંગ’ એટલે કે તબક્કાવાર નાણાકીય સખ્તાઈ અપનાવી છે.

દેશના SME IPO માર્કેટમાં ગેરરીતિની શંકા પ્રબળ બની રહી છે, જ્યાં 161માંથી 81 SME IPO લિસ્ટ થયા બાદ ઈશ્યૂ ભાવ કરતાં નીચે ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે. ઘણા પ્રમોટરો અને બેન્કરો રોકાણકારોને આકર્ષવા માટે ફેક ગ્રે માર્કેટ પ્રીમિયમ અને ભ્રામક રિપોર્ટ્સનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. આ વર્ષે 7171 કરોડ રૂપિયા એકત્ર થયા હોવા છતાં, 24 IPOમાં 50%થી વધુનો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. નિફ્ટી SME ઈમર્જ ઈન્ડેક્સમાં ઘટાડો, જ્યારે નિફ્ટી IPO ઈન્ડેક્સમાં વધારો દર્શાવે છે. કૃત્રિમ ભાવ નિર્ધારણની શંકાઓ ઊભી થઈ રહી છે.

રિઝર્વ બેન્ક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ મોંઘવારી પર કાબૂ મેળવવા માટે રેપો રેટમાં 0.25 ટકાનો વધારો કર્યો છે. આ વધારા બાદ રેપો રેટ 5.25% થી વધીને 5.50% થયો છે. આ નિર્ણયથી હોમ લોન અને અન્ય લોનના EMI વધવાની શક્યતા છે. વૈશ્વિક સ્તરે ફુગાવાના ઊંચા દર, રૂપિયાની નબળાઈ અને ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઉછાળાને કારણે આ પગલું ભરવામાં આવ્યું છે. MPCએ નીતિગત વલણને 'કેલિબ્રેટેડ ટાઈટનિંગ' તરફ શિફ્ટ કર્યું છે, જે ભવિષ્યમાં વધુ દરો વધારવાના વિકલ્પને ખુલ્લો રાખે છે.

SME IPO માર્કેટમાં ગેરરીતિની શંકા પ્રબળ બની છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં પ્રમોટરો અને મર્ચન્ટ બેંકરોએ રોકાણકારોને ગેરમાર્ગે દોરી મોટી રકમ એકત્ર કરી છે. ફેક ગ્રે માર્કેટ પ્રીમિયમ અને ભ્રામક રિપોર્ટ્સનો સહારો લેવાયો. આ વર્ષે લિસ્ટ થયેલા ૧૬૧ SME IPOમાંથી ૮૧ શેરો હાલમાં ઈસ્યુ ભાવથી નીચે ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે. ૨૪ IPOમાં ૫૦% થી વધુનો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. સપ્ટેમ્બર અને જૂન એમ બંને ગાળામાં SME IPO નું પ્રદર્શન નબળું રહ્યું છે.

ઊંચા ફુગાવા અને ક્રુડના ભાવમાં ફરી ઉછાળાને ધ્યાનમાં રાખી, રિઝર્વ બેન્ક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI)ની મોનિટરી પોલિસી કમિટિ (MPC) આવતીકાલે રેપો રેટમાં 0.25 ટકાનો વધારો કરી શકે છે. લગભગ સવા ત્રણ વર્ષના ગાળા બાદ આ પહેલો વધારો હશે. ફુગાવાને નિયંત્રિત કરવા અને રૂપિયામાં નબળાઈને ધ્યાનમાં રાખીને આ નિર્ણય લેવાઈ શકે છે. MPC નજીકના ભવિષ્યમાં રેપો રેટમાં વધારો કરવાનો વિકલ્પ ખુલ્લો રાખશે. વ્યાજ દરમાં વધારાથી લોન મોંઘી બનશે અને EMI માં પણ વધારો જોવા મળી શકે છે.

ભારતીય શેરબજારમાં સતત આઠ સપ્તાહના ઘટાડા બાદ મંગળવારના સત્રમાં તેજી જોવા મળી રહી છે. બેન્કિંગ અને નાણાકીય શેરોમાં મજબૂત ખરીદી, તેમજ મધ્યમ અને નાના કદના શેરોમાં પણ ખરીદીથી બજારમાં સુધારો જોવા મળ્યો છે. આ તેજીને હાલ રાહતરૂપ સુધારા તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. વૈશ્વિક સ્તરે અમેરિકાના નબળા રોજગાર આંકડાઓએ વ્યાજદરમાં વૃદ્ધિની ચિંતા ઘટાડી છે. જોકે, વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારોની વેચવાલી અને ક્રૂડ ઓઈલના ઊંચા ભાવ બજાર માટે પડકારરૂપ બની શકે છે. આગામી સત્રોમાં સ્થાનિક ખરીદી અને વિદેશી વેચવાલીની ગતિ બજારની દિશા નક્કી કરશે.

ગુજરાતી વિદ્વાન પંડિત શ્યામજી કૃષ્ણ વર્માએ આંતરરાષ્ટ્રીય પત્રકારત્વ ક્ષેત્રે ક્રાંતિકારી યોગદાન આપ્યું. ‘ધ ઇન્ડિયન સોશ્યોલોજિસ્ટ’ જેવા પ્રકાશન દ્વારા તેમણે સ્વાધીનતા અને સમાજવિદ્યાના સિદ્ધાંતોનો પ્રચાર કર્યો. લંડનમાં ‘ઇન્ડિયા હાઉસ’ની સ્થાપના કરીને તેમણે ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને પ્રોત્સાહન આપ્યું. તેમના લખાણોમાં બ્રિટિશ દમનખોરીની ટીકા અને ભારતમાં સ્વતંત્રતા ચળવળને વેગ આપવા પર ભાર મુકવામાં આવ્યો. આ પત્રકારત્વ ફ્રાંસ, જાપાન, અમેરિકા જેવા દેશોમાં પણ પ્રભાવિત રહ્યું, જે ખરા અર્થમાં એક ગુજરાતી પંડિતની આંતરરાષ્ટ્રીય ઓળખ બની.

મહાન ભૌતિકશાસ્ત્રી નીલ્સ બૉહર તેમના અસાધારણ મગજ, સાલસતા અને રમૂજી આદતો માટે જાણીતા હતા. ફિલ્મોમાં ભૌતિકશાસ્ત્રના નિયમોનું અપમાન થતાં તેઓ ગુસ્સે થતા, તો આઈન્સ્ટાઈન સાથે ક્વોન્ટમ ફિઝિક્સની ચર્ચામાં રસ્તો ભૂલી જતા. તેમને 1922માં પરમાણુ બંધારણ અને વિકિરણ પરના કાર્ય બદલ ભૌતિકશાસ્ત્રનું નોબેલ પારિતોષિક મળ્યું. તેની ભેટમાં તેમને કાર્લ્સબર્ગ કંપની તરફથી ઘર સુધી બિયરની પાઇપલાઇન મળી હતી. યુદ્ધ પછી તેમણે પરમાણુ ઊર્જાના શાંતિપૂર્ણ ઉપયોગની હિમાયત કરી, જેના માટે તેમને 'એટમ્સ ફોર પીસ એવોર્ડ' મળ્યો.

સાઉદી અરેબિયા દ્વારા એશિયા માટે ક્રૂડ તેલના ભાવમાં નોંધપાત્ર ડિસ્કાઉન્ટ ઓફરને કારણે છ વર્ષનો રેકોર્ડ તૂટ્યો છે. આના પરિણામે, મુંબઈ અને અમદાવાદ ઝવેરી બજારમાં સોનાના ભાવમાં વધારો જોવા મળ્યો હતો, જ્યારે ચાંદીના ભાવમાં ઘટાડો નોંધાયો હતો. પ્લેટીનમના ભાવ પણ ઉંચા રહ્યા હતા. રૂપિયા સામે ડોલરના ભાવ વધવાથી પણ ઝવેરી બજાર પર અસર દેખાઈ. વૈશ્વિક બજારમાં બોન્ડ યીલ્ડના દરમાં ઘટાડો અને ક્રૂડતેલના ભાવમાં ઘટાડા છતાં સોનાના ભાવમાં વૃદ્ધિ મર્યાદિત રહી હતી.

ગુજરાતના સ્મિત મચ્છર, તુકારામ ઓમ્બલે અને નીરજા ભનોટની વીરતા અને બલિદાનને યાદ કરવામાં આવે છે. સ્મિત મચ્છરે પોતાના જીવના જોખમે ૧૭૪ મુસાફરોને બચાવ્યા, તો તુકારામ ઓમ્બલેએ ૨૬/૧૧ના મુંબઈ હુમલા દરમિયાન અજમલ કસાબને જીવતો પકડાવવામાં મદદ કરી. ૨૨ વર્ષીય નીરજા ભનોટે ફ્લાઇટ ૭૩ના અપહરણ દરમિયાન મુસાફરોને બચાવવા પોતાનો જીવ આપ્યો. આ ત્રણેય વીર વ્યક્તિઓએ પોતાના સ્વાર્થનો ત્યાગ કરીને અનેક જીંદગીઓ બચાવી, જે યુવાનો માટે પ્રેરણારૂપ છે.

રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાની મોનીટરી પોલિસી કમિટી (MPC)ની મીટિંગ પહેલાં રેપો રેટમાં વધારાની અપેક્ષા અને મોંઘવારી નિયંત્રણના પગલાંની શક્યતા વચ્ચે બેંકોની ત્રિમાસિક મજબૂત કામગીરી અને રિલાયન્સના જિયો પ્લેટફોર્મ્સના મેગા IPOની તૈયારીઓને કારણે શેરોમાં રિકવરી જોવા મળી. વર્લ્ડ બેંક દ્વારા ભારતના આર્થિક વિકાસનો અંદાજ ૭.૧% મૂકવામાં આવ્યો અને ક્રુડ ઓઈલના ભાવમાં ઘટાડો થતાં તેજીને વેગ મળ્યો. ફંડોએ બેંકિંગ, FMCG અને રિલાયન્સ ઈન્ડસ્ટ્રીઝ જેવા શેરોમાં ખરીદી કરી, જ્યારે IT શેરોમાં પ્રોફિટ બુકિંગ થયું. રોકાણકારોની સંપત્તિમાં રૂ. ૪.૫૪ લાખ કરોડનો જંગી વધારો થયો.

વૈશ્વિક શેરબજારમાં તેજીનો માહોલ છે, પરંતુ ભારતીય શેરબજાર અપેક્ષિત પ્રદર્શન કરી રહ્યું નથી. યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિ હોવા છતાં, અમેરિકા, જાપાન, કોરિયા, તાઇવાન, ઇઝરાયેલ અને પાકિસ્તાન જેવા દેશોના બજારોએ નવા ઓલ-ટાઇમ હાઈ બનાવ્યા છે. ભારતીય બજાર આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે લગભગ ૧૫% નીચે છે. ડોમેસ્ટિક ઇન્સ્ટીટયુશનલ ઇન્વેસ્ટર્સ (DII) પાસે વિદેશી બજારોમાં રોકાણનો વિકલ્પ હોવાથી, તેઓ ભારતીય બજારમાંથી પૈસા ખેંચી શકે છે, જેનાથી નુકસાન વધી શકે છે. છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં ભારતીય બજારનું રિટર્ન લગભગ શૂન્ય રહ્યું છે.

2026 નો ફિઝિક્સનો નોબેલ પુરસ્કાર પ્રોફેસર ફ્રાન્સિસ હાલ્ઝનને મળ્યો છે. તેમણે ઉચ્ચ-ઊર્જાવાળા 'ન્યુટ્રિનો' કણો શોધવા અને 'આઇસક્યુબ ન્યુટ્રિનો ઓબ્ઝર્વેટરી' પ્રોજેક્ટમાં નેતૃત્વ કર્યું. આ રહસ્યમય કણો, જેને 'ભૂતિયા સંદેશવાહકો' કહેવાય છે, તેઓ કોઈપણ પદાર્થમાંથી પસાર થઈ જાય છે. આ શોધે 'ન્યુટ્રિનો ખગોળશાસ્ત્ર' નામની નવી વૈજ્ઞાનિક શાખાનો પાયો નાખ્યો છે, જેનાથી બ્રહ્માંડના ઊંડા રહસ્યોને સમજવાની નવી દિશા મળી છે.

ARIES, નૈનિતાલના નેતૃત્વ હેઠળ 18 દેશોના 106 વૈજ્ઞાનિકોએ OJ 287 નામના અનોખા બ્લેઝારનો 10 વર્ષ (2015-2025) સુધી અભ્યાસ કરીને એક મહત્વપૂર્ણ ડેટાસેટ તૈયાર કર્યો છે. આ બ્લેઝાર પૃથ્વીથી 4 અબજ પ્રકાશવર્ષ દૂર છે અને તેમાં બે સુપરમેસિવ બ્લેક હોલ છે જે દર 12 વર્ષે પરિક્રમા પૂર્ણ કરે છે. આ ડેટાસેટ છેલ્લા 150 વર્ષમાં OJ 287 નો સૌથી મોટો ઓપ્ટિકલ ડેટાસેટ છે, જે કેન્દ્રીય બ્લેક હોલનું દ્રવ્યમાન અને મલ્ટિમેસેન્જર એસ્ટ્રોનોમીના અભ્યાસમાં મદદરૂપ થશે.

Chanakya Niti મુજબ, લગ્ન એ પ્રેમ, વિશ્વાસ અને સમજણનું બંધન છે. પતિ-પત્ની વચ્ચે પારદર્શિતા જરૂરી હોવા છતાં, કેટલીક વાતો ગુપ્ત રાખવાથી દાંપત્યજીવનમાં શાંતિ જળવાઈ રહે છે. આ વાતો છુપાવવાનો હેતુ દગો આપવાનો નથી, પરંતુ સંબંધની સુમેળ જાળવવાનો છે. ચાણક્ય નીતિ અનુસાર, દાન-પુણ્યનો દેખાડો ન કરવો, નિષ્ફળતા કે અપમાનનો બોજ તરત જ પાર્ટનર પર ન નાખવો, પોતાની સૌથી મોટી નબળાઈ ક્યારેય ન જણાવવી, અને પોતાની ગુપ્ત બચતની સંપૂર્ણ જાણકારી શેર ન કરવી, આ 4 વાતો સંબંધોમાં તિરાડ પડતી અટકાવે છે.

વૈશ્વિક બોન્ડ યીલ્ડમાં થયેલો વધારો ઉભરતા બજારો (EM) માટે મૂડી ખર્ચ સામે નવા પડકારો ઊભા કરી રહ્યો છે. આ ફક્ત નાણાકીય અને રાજકોષીય નીતિઓનો પ્રશ્ન નથી, પરંતુ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)ના ડેટ-ફાઇનાન્સિંગ પ્રયાસોની અસર પણ છે. AIના રોકાણ ચક્રથી મૂડીની વૈશ્વિક માંગમાં વધારો થયો છે, જેના માટે ડેટા સેન્ટરો, સેમિકન્ડક્ટર્સ અને વીજળીમાં મોટા રોકાણની જરૂર છે. આ કારણે, વૈશ્વિક બોન્ડ યીલ્ડને માત્ર નાણાકીય નીતિ અને રાજકોષીય ખાધના સંદર્ભમાં સમજી શકાય નહીં.

વૈશ્વિક બજારમાં સોના-ચાંદીના ભાવમાં થયેલા સુધારાને પગલે ભારતીય બજારોમાં પણ વૃદ્ધિ જોવા મળી. અમેરિકી દેવામાં વધારો અને ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજદર વધારવાની ઘટતી શક્યતાને કારણે આ તેજી જોવા મળી, જોકે ડોલરની મજબૂતાઈને કારણે સુધારો મર્યાદિત રહ્યો. ક્રૂડ તેલમાં પુરવઠા વધવાના સંકેતોને કારણે સ્થિરતા જોવા મળી, જ્યારે રૂપિયામાં પ્રમાણમાં સ્થિરતા રહી. ફેડરલ રિઝર્વની નાણાકીય નીતિ વિશે સંકેતો આપતી મિનિટ્સ પર બજારની નજર છે.