આ લેખ ભારતીય જ્ઞાન પરંપરામાં સંશોધન (અનુસંધાન)ના ઊંડા અર્થને સમજાવે છે. લેખક જણાવે છે કે સંશોધન માત્ર પ્રયોગશાળાઓ કે પુસ્તકો પૂરતું સીમિત નથી, પરંતુ તે સત્યની શોધ, જ્ઞાનનું મનન, આચરણ અને સમાજ કલ્યાણની એક સાધના છે. ભારતીય વિચારધારામાં 'ઋષિચર્યા' શબ્દ દ્વારા જ્ઞાનની શોધને જીવનનું અનુશાસન બનાવવાની વાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. આધુનિક સંશોધનમાં બાહ્ય લાભોને બદલે જ્ઞાનસર્જન અને માનવકલ્યાણને પ્રાધાન્ય આપવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકાયો છે. ગુરુ-શિષ્ય પરંપરા અને પ્રમાણશાસ્ત્ર્ર જેવી પદ્ધતિઓ જ્ઞાનની સત્યતા અને વિશ્વસનીયતા સુનિશ્ચિત કરે છે.

સાલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેડિકલ સાયન્સના મેડિકલ વિદ્યાર્થીઓએ ‘મેડપલ્સ’ નામનું ડિજિટલ વેબ પ્લેટફોર્મ વિકસાવ્યું છે. આ પ્લેટફોર્મ દ્વારા, MBBSના વિદ્યાર્થીઓએ ફેમિલી એડોપ્શન પ્રોગ્રામ (FAP)ને ડિજિટલ સ્વરૂપ આપ્યું છે. આ પહેલ હેઠળ, 3,000 થી વધુ ગ્રામ્ય પરિવારોના આશરે 10,000 નાગરિકોની આરોગ્ય માહિતીનું સંચાલન, દર્દીઓનું ફોલોઅપ અને જરૂરિયાત મુજબ હોસ્પિટલમાં રેફરલની પ્રક્રિયાને સુવ્યવસ્થિત કરવામાં આવી રહી છે. આ પ્રોજેક્ટમાં 600 વિદ્યાર્થીઓ અને 100 ફેકલ્ટી સભ્યો જોડાયેલા છે, જે ટેક્નોલોજી દ્વારા મેડિકલ શિક્ષણ અને ગ્રામ્ય આરોગ્ય સેવા વચ્ચેનું જોડાણ મજબૂત કરવાનો પ્રયાસ છે.

અમદાવાદની એલજી હોસ્પિટલમાં એક દુર્લભ કિસ્સો સામે આવ્યો છે, જ્યાં 60 વર્ષીય વૃદ્ધાના પેટમાંથી શ્વાનના મળ દ્વારા ફેલાતા ફિતાકૃમિથી થયેલી 500થી વધુ ગાંઠો મળી આવી હતી. છેલ્લા 15 વર્ષથી પેટના દુખાવાને અવગણનાર વૃદ્ધાના પેટમાં 'હાઇડેટિડ રોગ' વિકસ્યો હતો. સર્જરી દરમિયાન એક ગાંઠ ફાટી જતાં તેનું પ્રવાહી પેટમાં ફેલાયું અને કાર્ડિયાક એરેસ્ટથી તેમનું મૃત્યુ થયું. ડોક્ટરોએ શ્વાન પાળતા લોકો માટે સ્વચ્છતા અને નિયમિત કૃમિનાશક દવાના ઉપયોગની સલાહ આપી છે.

મોરબીના જલારામ ધામ ખાતે શ્રી રણછોડદાસજી બાપુ ચેરીટેબલ હોસ્પિટલ-રાજકોટ, શ્રી જલારામ ધામ-મોરબી અને આંતરરાષ્ટ્રીય હિન્દુ પરિષદ-મોરબી દ્વારા વિનામૂલ્યે નેત્રમણી-નેત્રયજ્ઞ કેમ્પનું આયોજન કરાયું. આ કેમ્પમાં કુલ ૨૧૭ દર્દીઓએ લાભ લીધો, જેમાંથી ૧૩૭ દર્દીઓને નિ:શુલ્ક ઓપરેશન માટે રાજકોટ મોકલવામાં આવ્યા. હિતેશભાઈ પ્રભુદાસભાઈ કાથરાણી પરિવારના સહયોગથી યોજાયેલા આ કેમ્પમાં ડો. બળવંતભાઈ અને ડો. અલ્કેશભાઈ ખેરડીયા સહિતના ડોકટરોએ દર્દીઓની તપાસ કરી. અત્યાધુનિક ફેકો મશીનથી ટાંકા વગરના સોફ્ટ ફોલ્ડેબલ લેન્સ સાથે વિનામૂલ્યે ઓપરેશન કરાયા.

મોરબી જિલ્લામાં JOSH ટીમે ટીબી મુક્ત ભારત અભિયાનને વેગ આપ્યો છે. મેયર ઉત્તમ સુરાણી અને ધારાસભ્ય દુર્લભજીભાઈ દેથરીયાની ઉપસ્થિતિમાં જનજાગૃતિ કાર્યક્રમો યોજાયા હતા. પ્રધાનમંત્રીના માર્ગદર્શન હેઠળ કાર્યરત JOSH ટીમ આરોગ્ય વિભાગ સાથે મળીને ગ્રામીણ અને શહેરી વિસ્તારોમાં ટીબી જનજાગૃતિ, દર્દી સંપર્ક અને માર્ગદર્શન પૂરું પાડે છે. આ કાર્યક્રમમાં ટીબી મુક્ત ગ્રામ પંચાયતો, વિજેતાઓ અને નિશ્ચય મિત્રોનું સન્માન કરવામાં આવ્યું હતું. ટીબીના લક્ષણો જણાય તો તાત્કાલિક આરોગ્ય કેન્દ્રનો સંપર્ક કરવા અને સારવાર અધૂરી ન છોડવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો.

નર્મદા જિલ્લામાં ‘JOSH–ટીબી મુક્ત ભારત ટીમ’નો શુભારંભ રાજપીપળા ખાતે જિલ્લા કલેક્ટર ગંગા સિંઘ અને મુખ્ય જિલ્લા આરોગ્ય અધિકારી જનકકુમાર માઢકના માર્ગદર્શન હેઠળ કરવામાં આવ્યો. જૂની સિવિલ હોસ્પિટલ કેમ્પસમાં ‘ટીબી મુક્ત પંચાયત’ સન્માન સમારોહ યોજાયો, જેમાં ટીબી નાબૂદી માટે સામાજિક ભાગીદારી પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો. Joint Squad for Health (JOSH) હેઠળ નર્મદાના તાલુકાઓમાં અધિકારીઓ, માય ભારત સ્વયંસેવકો અને NCC કેડેટ્સની ટીમો ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં જનજાગૃતિ ફેલાવશે. સમારોહમાં સાગબારા તાલુકાના ટીબી મુક્ત ગ્રામ પંચાયતોના સરપંચો, ટીબી વિજેતાઓ અને નિક્ષય મિત્રોનું સન્માન કરાયું.

વડોદરામાં સયાજી હોસ્પિટલમાં સારવાર લઈ રહેલા 33 વર્ષીય હિતેશ રોહિતે એક જ દિવસમાં બીજી વખત આત્મહત્યાનો પ્રયાસ કર્યો. સવારે ઘરે બ્લેડ મારી પ્રયાસ કર્યા બાદ, હોસ્પિટલમાં સારવાર દરમિયાન તે ચોથા માળેથી નીચે કૂદી પડ્યો. નીચે ઊભેલા એમ્બ્યુલન્સ ચાલક પ્રિતેશ પર પડતાં બંનેને ગંભીર ઈજાઓ થઈ છે. પરિજનોના જણાવ્યા મુજબ, હિતેશ માનસિક અસ્વસ્થતા અનુભવી રહ્યો હતો. રાવપુરા પોલીસે વધુ તપાસ હાથ ધરી છે.

આચાર્ય ચાણક્યની ચાણક્ય નીતિ અનુસાર, વ્યક્તિએ ઘર બનાવવા માટે એવી જગ્યા પસંદ કરવી જોઈએ જ્યાં સન્માન મળે, આવકનું સાધન હોય, વિશ્વાસુ ભાઈ-બંધુ કે સંબંધીઓ હોય અને શીખવાની તથા વિકાસની તકો ઉપલબ્ધ હોય. જ્યાં અપમાન, આર્થિક મુશ્કેલીઓ, સામાજિક એકલતા અને જ્ઞાનનો અભાવ હોય, તેવી જગ્યાએ રહેવાથી આત્મવિશ્વાસ ઘટે છે અને જીવનમાં મુશ્કેલીઓ આવે છે. ચાણક્ય નીતિ માત્ર રહેઠાણની પસંદગી જ નહીં, પરંતુ સુખી અને સફળ જીવન માટે યોગ્ય વાતાવરણના મહત્વ પર ભાર મૂકે છે.

ફૂડ એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (FSSAI) એ પ્રોટીન સંબંધિત ગેરમાર્ગે દોરનારા દાવા કરતી કંપનીઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરી છે. FSSAI એ Dr. Reddy's, Nestle Health Sciences, Tirupati Wellness, Amazon, Flipkart અને Netmeds જેવી કંપનીઓને નોટિસ ફટકારીને તેમના ઉત્પાદનો પર કરવામાં આવેલા પ્રોટીન અને સ્નાયુ વૃદ્ધિના દાવાઓનો આધાર અને ખાદ્ય સુરક્ષા નિયમોના પાલન અંગે ખુલાસો માંગ્યો છે. આ કાર્યવાહીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ગ્રાહકોને ખોટી માહિતીથી બચાવવાનો અને કંપનીઓ દ્વારા સ્વાસ્થ્ય લાભના અયોગ્ય દાવાઓને રોકવાનો છે.

આરોગ્ય મંત્રી પ્રફુલ પાનશેરીયાએ ગઈકાલે મોડી રાત્રે ગાંધીનગર સિવિલ હોસ્પિટલની અચાનક મુલાકાત લીધી હતી. તેમણે સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી ખાતે પરેડમાં ભાગ લેવા આવેલા વિવિધ રાજ્યોના BSF, CRPF અને ITBPના 87 જવાનો, જેઓ ડેન્ગ્યુ અને તાવથી પીડાઈ રહ્યા હતા, તેમની સારવારની સમીક્ષા કરી. મંત્રીએ જવાનોના ખબર-અંતર પૂછી તેમનું મનોબળ વધાર્યું અને તબીબો સાથે બેઠક કરી. હાલ 37 જવાનો સારવાર હેઠળ છે, જેમાંથી કોઈની સ્થિતિ ગંભીર નથી અને 50 જવાનો સ્વસ્થ થઈને ઘરે પરત ફર્યા છે. મંત્રીએ પ્લેટલેટ્સના સ્ટોક અને સારવારની ગુણવત્તા અંગે પણ સૂચનાઓ આપી.

વિશ્વ દૃષ્ટિ દિવસ નિમિત્તે અમદાવાદ સિવિલ હોસ્પિટલમાં નેત્ર આરોગ્ય જાગૃતિ અને અંધત્વ નિવારણ માટે કાર્યક્રમ યોજાયો હતો. આ કાર્યક્રમમાં, સયાજી હોસ્પિટલ (SSG) ના ઓપ્થેલ્મોલોજી વિભાગને રાજ્યમાં આંખની સર્જરીમાં બીજું સ્થાન મેળવવા બદલ પુરસ્કાર એનાયત કરાયો હતો. SSG હોસ્પિટલમાં એક વર્ષમાં 5907 આંખની સર્જરીઓ કરવામાં આવી હતી, અને દરરોજ સરેરાશ 100થી વધુ દર્દીઓ ઓપીડીમાં આવે છે. રાજ્યમાં પ્રથમ પુરસ્કાર એમજે મેડિકલ ગવર્નમેન્ટ કોલેજને મળ્યો હતો. રાજ્ય મંત્રી દર્શનાબેન વાઘેલાએ જણાવ્યું કે મોતિયાના ઓપરેશનમાં ગુજરાત દેશમાં પ્રથમ ક્રમે છે.

ગાંધીનગર આરોગ્ય વિભાગ અને કડી સર્વ વિશ્વ વિદ્યાલયના NSS યુનિટ દ્વારા ટીબી મુક્ત ભારત અભિયાન અંતર્ગત નીક્ષય મિત્ર અભિયાન પર એક વર્કશોપનું આયોજન કરાયું. આ કાર્યક્રમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ NSS સ્વયંસેવકોને નીક્ષય મિત્ર તરીકે સક્ષમ બનાવી સમાજમાં TB અંગેના ભ્રમો દૂર કરી જાગૃતિ ફેલાવવાનો હતો. ગાંધીનગર શહેર TB ઉન્મૂલન અધિકારી ડૉ. પાર્થ ગોસ્વામીએ માર્ગદર્શન આપ્યું, જેમાં કુલ 92 સ્વયંસેવકોએ તાલીમ મેળવી અને નિક્ષે મિત્ર માટે રજીસ્ટ્રેશન કરાવ્યું.

અમદાવાદની અસારવા સિવિલ હોસ્પિટલમાં World Sight Day 2026 નિમિત્તે બાળકોમાં વધતા સ્ક્રીન ટાઈમ અને તેની આંખો પર થતી માઠી અસરો અંગે જાગૃતિ કાર્યક્રમ યોજાયો. આઈ હોસ્પિટલના એડિશનલ ડિરેક્ટર ડૉ. નીલમ પટેલે જણાવ્યું કે સરકારી હોસ્પિટલોમાં રોજેરોજ બાળકોની આંખની સમસ્યાઓની 10 થી વધુ OPD નોંધાય છે. બાળકોમાં સતત મોબાઈલ કે ડિજિટલ સ્ક્રીન સામે રહેવાથી આંખોમાં થાક, બળતરા, સૂકી આંખો, માથાનો દુખાવો અને માયોપિયાનું જોખમ વધી રહ્યું છે. તેમણે બાળકોનો સ્ક્રીન સમય મર્યાદિત કરવા, આઉટડોર ગેમ્સ વધારવા અને પૌષ્ટિક આહાર લેવાની સલાહ આપી.

સુપ્રીમ કોર્ટે ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓ દ્વારા ડોકટરોને મોંઘી ભેટો, વિદેશ પ્રવાસો અને અન્ય લાભો આપીને દર્દીઓને મોંઘી દવાઓ લખાવવા માટે પ્રભાવિત કરવાની અનૈતિક પ્રથાઓને રોકવા માટે કેન્દ્ર સરકારને ત્રણ સભ્યોની નિષ્ણાત સમિતિ રચવાનો આદેશ આપ્યો છે. આ સમિતિ ફાર્મા કંપનીઓની માર્કેટિંગ પ્રથાઓને નિયંત્રિત કરવા માટે ભલામણો કરશે અને કાયદેસર રીતે બંધનકર્તા નિયમનકારી માળખાની જરૂરિયાત તપાસશે. સુપ્રીમ કોર્ટ આ મામલે 29 જાન્યુઆરીએ વધુ સુનાવણી કરશે.

રાજકોટના પ્રખ્યાત ડેન્ટિસ્ટ ડૉ. દેવેન્દ્ર કાલરિયા, જેઓ દર્દીઓની સારવારની સાથે સાથે વીકએન્ડમાં પોતાના ગામ મોરબીના ચુપણી ખાતે DNK ઓર્ગેનિક ફાર્મમાં ગાય આધારિત ખેતી કરે છે. પિતાના સંસ્કારો અને મનસુખભાઈ સુવાગિયાની પ્રેરણાથી તેમણે 42 વર્ષની ઉંમરે ખેતી શરૂ કરી. તેઓ અઠવાડિયાના 3 દિવસ (શુક્રવાર, શનિવાર, રવિવાર) ફાર્મ પર વિતાવે છે, જ્યાં તેઓ લીંબુ, નાળિયેરી, અને વિવિધ વૃક્ષોની ખેતી કરે છે. ડૉ. કાલરિયાનો ઉદ્દેશ્ય ઝેરમુક્ત ખેતી અને સ્વસ્થ જીવનશૈલી અંગે જાગૃતિ ફેલાવવાનો છે. તેમણે લોકોને પ્રકૃતિ સાથે જોડવા માટે એક નાનકડો રિસોર્ટ પણ વિકસાવ્યો છે.

જામનગર નજીક બેડેશ્વર વિસ્તારમાં આવેલી એ-વન બોમ્બે બિરયાની રેસ્ટોરન્ટમાંથી નોન-વેજ વાનગીઓ આરોગ્યા બાદ 77 લોકોને ફૂડ પોઇઝનિંગ થયું છે. રાત્રે ભોજન લીધા બાદ સવારથી જ લોકોને તાવ, ઝાડા-ઉલ્ટી શરૂ થતાં તેમને જી.જી. હોસ્પિટલમાં ખસેડાયા હતા. મનપાની ફૂડ શાખાએ રેસ્ટોરન્ટની તપાસ કરતાં અનહાઇજેનિક સ્થિતિ જણાતાં તેને નવા આદેશ સુધી સીલ કરી દીધી છે. હોસ્પિટલમાં દાખલ 77 પૈકી મોટાભાગનાને રજા અપાઈ છે, જ્યારે 11 લોકો સારવાર હેઠળ છે. રેસ્ટોરન્ટમાંથી ફૂડના 5 નમૂના વડોદરા લેબમાં મોકલાયા છે અને 25 કિલો રાંધેલા ભાતનો નાશ કરાયો છે. રિપોર્ટ બાદ જ ચોક્કસ કારણ સ્પષ્ટ થશે.

ગુજરાતી વિદ્વાન પંડિત શ્યામજી કૃષ્ણ વર્માએ આંતરરાષ્ટ્રીય પત્રકારત્વ ક્ષેત્રે ક્રાંતિકારી યોગદાન આપ્યું. ‘ધ ઇન્ડિયન સોશ્યોલોજિસ્ટ’ જેવા પ્રકાશન દ્વારા તેમણે સ્વાધીનતા અને સમાજવિદ્યાના સિદ્ધાંતોનો પ્રચાર કર્યો. લંડનમાં ‘ઇન્ડિયા હાઉસ’ની સ્થાપના કરીને તેમણે ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને પ્રોત્સાહન આપ્યું. તેમના લખાણોમાં બ્રિટિશ દમનખોરીની ટીકા અને ભારતમાં સ્વતંત્રતા ચળવળને વેગ આપવા પર ભાર મુકવામાં આવ્યો. આ પત્રકારત્વ ફ્રાંસ, જાપાન, અમેરિકા જેવા દેશોમાં પણ પ્રભાવિત રહ્યું, જે ખરા અર્થમાં એક ગુજરાતી પંડિતની આંતરરાષ્ટ્રીય ઓળખ બની.

મહાન ભૌતિકશાસ્ત્રી નીલ્સ બૉહર તેમના અસાધારણ મગજ, સાલસતા અને રમૂજી આદતો માટે જાણીતા હતા. ફિલ્મોમાં ભૌતિકશાસ્ત્રના નિયમોનું અપમાન થતાં તેઓ ગુસ્સે થતા, તો આઈન્સ્ટાઈન સાથે ક્વોન્ટમ ફિઝિક્સની ચર્ચામાં રસ્તો ભૂલી જતા. તેમને 1922માં પરમાણુ બંધારણ અને વિકિરણ પરના કાર્ય બદલ ભૌતિકશાસ્ત્રનું નોબેલ પારિતોષિક મળ્યું. તેની ભેટમાં તેમને કાર્લ્સબર્ગ કંપની તરફથી ઘર સુધી બિયરની પાઇપલાઇન મળી હતી. યુદ્ધ પછી તેમણે પરમાણુ ઊર્જાના શાંતિપૂર્ણ ઉપયોગની હિમાયત કરી, જેના માટે તેમને 'એટમ્સ ફોર પીસ એવોર્ડ' મળ્યો.

હોલોસીન યુગનું સુરક્ષિત કુદરતી વાતાવરણ હવે ખોરવાઈ રહ્યું છે. પોટ્સડેમ ઈન્સ્ટિટ્યૂટના અહેવાલમાં ખુલાસો થયો છે કે કુદરતની નવ 'પ્લેનેટરી બાઉન્ડ્રીઝ'માંથી સાતનું માનવજાતે ઉલ્લંઘન કર્યું છે. આ ઉલ્લંઘનોમાં ક્લાઈમેટ ચેન્જ, જૈવવિવિધતાનો વિનાશ, રાસાયણિક પ્રદૂષણ, જમીનનો અતિરેક, તાજા પાણીની કટોકટી અને સમુદ્રનું એસિડિફિકેશન મુખ્ય છે. અશ્મિભૂત ઈંધણોના દહનથી કાર્બન ડાયોક્સાઈડ વધ્યો છે, જેના કારણે બરફ ઓગળી રહ્યો છે અને આપત્તિઓ વધી રહી છે. જૈવવિવિધતાના ઘટાડાથી ખોરાક શૃંખલા નબળી પડી છે. જો પૃથ્વી 'ટિપિંગ પોઈન્ટ' વટાવશે તો પરિસ્થિતિ ગંભીર બનશે.

દિવાળી, દશેરા, મોહરમ, ક્રિસમસ, ઉત્તરાયણ જેવા અનેક આનંદના પ્રસંગોને આપણે ઘોંઘાટિયા બનાવી દીધા છે. જેટલો વધુ ઘોંઘાટ, તેટલો અવસર ભવ્ય ગણાય છે. આ ઘોંઘાટ ધ્વનિ પ્રદૂષણનું સ્વરૂપ લે છે, જે માનવ શરીર પર, ખાસ કરીને બીમાર, વૃદ્ધો અને બાળકો પર નકારાત્મક અસર કરે છે. તે ચીડિયાપણું, ચિંતા, અનિદ્રા અને શ્રવણશક્તિમાં ઘટાડો જેવી સમસ્યાઓ ઊભી કરે છે. કાયદાકીય જોગવાઈઓ હોવા છતાં, તેના અમલીકરણમાં ખામી જોવા મળે છે.

વૃદ્ધાવસ્થા માત્ર ઉંમરનો આંકડો નથી, પણ અનુભવ અને ડહાપણ લાવે છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં, વૃદ્ધો અને તેમના સંતાનો વચ્ચેના સંબંધોમાં સમસ્યાઓ જોવા મળે છે, જેમાં બંને પક્ષોની ભૂમિકા હોઈ શકે છે. આ સ્થિતિને સુધારવા માટે, વૃદ્ધોએ આર્થિક, માનસિક અને ભાવનાત્મક રીતે સ્વાવલંબી બનવું જોઈએ. પોતાના કામ જાતે કરવા, અન્યને બિનજરૂરી રીતે હેરાન ન કરવા અને પોતાના સંતાનો પાસેથી અપેક્ષાઓ ઘટાડવી મહત્વપૂર્ણ છે. શાંતિ અને ખુશી માટે, સંયમ, સ્વીકૃતિ અને નિઃસ્પૃહી ભાવ કેળવવો જરૂરી છે.

તુર્કીના ઇસ્તંબુલમાં આવેલો ટોપકાપી પેલેસ માત્ર એક મહેલ નથી, પરંતુ ઓટ્ટોમન સામ્રાજ્યનો જીવંત ઇતિહાસ છે. 15મીથી 19મી સદી સુધી, આ ભવ્ય મહેલમાંથી એશિયા, યુરોપ અને આફ્રિકા પર ફેલાયેલા વિશાળ સામ્રાજ્યનું શાસન ચાલતું હતું. તેની અદભૂત સ્થાપત્યકળા, રાજકીય ષડ્યંત્રો, વૈભવી જીવનશૈલી અને અમૂલ્ય ઐતિહાસિક ખજાના માટે તે વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે. આ મહેલ ઓટ્ટોમન સામ્રાજ્યની ભવ્યતા અને વૈભવનો સાક્ષી છે.

સુપર માર્કેટ હોય કે સિનેમા હોલ, આપણી આસપાસ વહેતું બેકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિક આપણા વિચારો, નિર્ણયો અને લાગણીઓને અચેતનપણે દિશા આપે છે. આપણે સભાનપણે નિર્ણયો લઈએ છીએ એવું લાગે, પરંતુ આપણું સબકોન્શિયસ માઇન્ડ સંગીત દ્વારા નિયંત્રિત થઈ શકે છે. મોલમાં ધીમું સંગીત વધુ ખરીદી પ્રેરે છે, જ્યારે ફાસ્ટ-ફૂડ રેસ્ટોરન્ટમાં ઝડપી સંગીત ઝડપી જમવા પ્રોત્સાહન આપે છે. માર્કેટિંગ નિષ્ણાતો પણ વાઇન સ્ટોરમાં સંગીતના પ્રકાર દ્વારા ગ્રાહકોની પસંદગી બદલી શકે છે. ફિલ્મોમાં, સંગીત દૃશ્યોના ભાવને અસરકારક રીતે વ્યક્ત કરે છે, લાગણીઓને ઊંડાણપૂર્વક સ્પર્શે છે.

ઓસ્ટ્રેલિયા નજીક કિંગ આઇલેન્ડ પર આવેલી 'ડોલ્ફિન માઇન' વિશે એક અનોખી માન્યતા છે કે તે યુદ્ધોની આગાહી કરે છે. આ માન્યતા ટંગસ્ટન (Tungsten) ધાતુ સાથે જોડાયેલી છે, જેનો ઊંચો ગલનબિંદુ (Melting Point) અને કઠણતા તેને યુદ્ધના સાધનો માટે અત્યંત ઉપયોગી બનાવે છે. ઇતિહાસમાં, જ્યારે પણ આ ખાણ કાર્યરત થઈ, ત્યારે યુદ્ધો શરૂ થયા. આ ખરેખર તો યુદ્ધ સમયે ટંગસ્ટનની વધેલી માંગને કારણે ખાણને ફરી ખોલવામાં આવતી હોવાથી બનતી ઘટના છે, કોઈ આગાહી નહીં.

કેળાં, જે ભારતમાં સર્વત્ર ઉપલબ્ધ છે, તે માત્ર પૌષ્ટિક જ નથી, પરંતુ આયુર્વેદમાં તેના અનેક ઔષધીય પ્રયોગો વર્ણવેલા છે. તેમાં કાર્બોહાઈડ્રેટ્સ, સોડિયમ, પોટેશિયમ, લોહ, તામ્ર, કેલ્શિયમ, મેગ્નેશિયમ, મેંગેનીઝ અને ફોસ્ફરસ જેવા આવશ્યક ક્ષારીય અને ખનિજ તત્ત્વો હોય છે. જોકે, કફ પ્રકૃતિવાળા લોકોએ તેનું સેવન ટાળવું જોઈએ. આ લેખમાં સંગ્રહણી, ઝાડા, શ્વેતસ્રાવ અને માટી ખાવાની ટેવ જેવી સમસ્યાઓ માટે કેળાંના અસરકારક ઘરેલું ઉપચારો સમજાવવામાં આવ્યા છે.

અમેરિકામાં એક દર્દીમાં ડુક્કરની જિનેટિકલી મોડિફાઇડ કિડની સફળતાપૂર્વક નવ મહિના સુધી કાર્યરત રહી, જે તબીબી ક્ષેત્રે 'ઝેનોટ્રાન્સપ્લાન્ટેશન' તરીકે ઓળખાય છે. આ ઐતિહાસિક સિદ્ધિ ડાયાબિટીસ અને કિડની ફેલ્યોરના દર્દીઓ માટે આશાનું કિરણ છે, જ્યાં કિડની દાતાઓની ભારે અછત છે. માનવ શરીર સામાન્ય રીતે પ્રાણીઓના અંગોને રિજેક્ટ કરે છે, પરંતુ આ લાંબો સમયગાળો વૈજ્ઞાનિક પ્રગતિ દર્શાવે છે અને ભવિષ્યમાં હજારો દર્દીઓને નવજીવન આપી શકે છે.

અમદાવાદમાં યુવાનોમાં નવરાત્રિ દરમિયાન બોલ્ડ અને એનર્જેટિક દેખાવા માટે 'IV ડ્રીપ થેરાપી' ખુબ જ પ્રચલિત બની રહી છે. આ ટ્રેન્ડમાં માત્ર યુવતીઓ જ નહીં, પરંતુ યુવકો પણ મોટી સંખ્યામાં જોડાઈ રહ્યા છે. આ થેરાપી ત્વચામાં ચમક લાવવા, એનર્જી જાળવી રાખવા અને થાક ઘટાડવા માટે ઉપયોગી છે. ડર્મેટોલોજિસ્ટના મતે, આ ડ્રીપમાં વિટામિન્સ, મિનરલ્સ અને એન્ટીઓક્સિડન્ટ્સ હોય છે જે સ્કીન, વાળ અને નખ માટે ફાયદાકારક છે. યોગ્ય તબીબી દેખરેખ હેઠળ લેવાથી આ થેરાપી સલામત અને ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે.

6-7 કલાક કમ્પ્યુટર પર કામ કરવાથી જમણા હાથમાં ખાલી ચઢી જવી, કાંડામાં દુખાવો અને કી-બોર્ડ-માઉસ વાપરવામાં તકલીફ, 'કાર્પેલ ટનલ સિન્ડ્રોમ' હોઈ શકે છે. આયુર્વેદ મુજબ, તે વા નો રોગ છે. યોગ્ય પોસ્ચર, કાંડાની કસરતો, તેલ-માલિશ અને ગરમ શેક ફાયદાકારક છે. ખોટી રીતે હાથ મુકવાથી પણ તકલીફ થઇ શકે છે, તેની તપાસ કરાવવી જરૂરી છે.

૨૧મી સદીમાં 'ડેટા' એક એવી વ્યૂહાત્મક સંપત્તિ તરીકે ઉભરી રહ્યો છે, જે ભૌતિક સ્વરૂપમાં નથી છતાં તેનું મૂલ્ય અખૂટ છે. માનવજાતના ઇતિહાસમાં સંપત્તિના માપદંડ બદલાતા રહ્યા છે, પણ આજનો ડિજિટલ યુગ 'ડેટા'ને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ ગયો છે. આપણે સતત ડેટાનું સર્જન કરીએ છીએ, જે આપણી ડિજિટલ દુનિયાનો અભિન્ન અંગ બની ગયું છે. કાચો ડેટા માહિતી બને છે, અને ઉપયોગી ડેટા નિર્ણય લેવાની શક્તિ પૂરી પાડે છે. AI, આરોગ્ય, વ્યવસાય અને સમાજમાં ડેટાનું મહત્વ વધી રહ્યું છે, પરંતુ તેની ગોપનીયતા અને જવાબદાર ઉપયોગ એક ગંભીર પ્રશ્ન છે.

સુશાંતસિંહ રાજપૂતના દુઃખદ અવસાન બાદ આત્મહત્યાનો મુદ્દો ચર્ચામાં છે, પરંતુ દેશની અસંખ્ય ગૃહલક્ષ્મીઓ જે અસહ્ય ત્રાસ અને દબાણને કારણે આત્મહત્યાનો માર્ગ અપનાવે છે, તેની નોંધ ભાગ્યે જ લેવાય છે. National Crime Bureau ના અહેવાલ મુજબ, ભારતમાં પરિણીત મહિલાઓની આત્મહત્યાના કેસમાં ચિંતાજનક વધારો થયો છે. 2018માં, 54.1% મૃત્યુ પામેલી મહિલાઓ ગૃહિણીઓ હતી. ઘરેલું હિંસા, અપમાન, બાળલગ્ન, ઓછી ઉંમરે માતૃત્વનો બોજ, અને ઘરકામની અવગણના જેવા અનેક પરિબળો આ મહિલાઓને આત્મહત્યા તરફ ધકેલે છે. આ ગંભીર સમસ્યા પ્રત્યે સમાજ અને દેશની સંવેદનશીલતા અત્યંત આવશ્યક છે.