આ લેખ ભારતીય જ્ઞાન પરંપરામાં સંશોધન (અનુસંધાન)ના ઊંડા અર્થને સમજાવે છે. લેખક જણાવે છે કે સંશોધન માત્ર પ્રયોગશાળાઓ કે પુસ્તકો પૂરતું સીમિત નથી, પરંતુ તે સત્યની શોધ, જ્ઞાનનું મનન, આચરણ અને સમાજ કલ્યાણની એક સાધના છે. ભારતીય વિચારધારામાં 'ઋષિચર્યા' શબ્દ દ્વારા જ્ઞાનની શોધને જીવનનું અનુશાસન બનાવવાની વાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. આધુનિક સંશોધનમાં બાહ્ય લાભોને બદલે જ્ઞાનસર્જન અને માનવકલ્યાણને પ્રાધાન્ય આપવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકાયો છે. ગુરુ-શિષ્ય પરંપરા અને પ્રમાણશાસ્ત્ર્ર જેવી પદ્ધતિઓ જ્ઞાનની સત્યતા અને વિશ્વસનીયતા સુનિશ્ચિત કરે છે.

કેન્દ્રિય આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયે ડ્રગ્સ રૂલ્સ, 1945માં સુધારો કરવા માટેનો મુસદ્દો જાહેર કર્યો છે. આ નવા નિયમો અંતર્ગત શેડ્યૂલ H, H1 અને Xમાં સામેલ દવાઓની જાહેરાત કરવા માટે કેન્દ્ર સરકારની અગાઉથી મંજૂરી લેવી ફરજિયાત બનશે. આ નિયમો દવા વેચતા રિટેલર્સ, હોલસેલર્સ અને ડિસ્ટ્રિબ્યુટર્સ સુધી લંબાવવામાં આવશે, જે હાલમાં માત્ર દવા બનાવતી કંપનીઓ પર લાગુ પડે છે. સરકારનો હેતુ દવાઓના અનધિકૃત પ્રચારને રોકવાનો અને યોગ્ય તબીબી સલાહ વિના દવાઓના ઉપયોગથી ઊભા થતા જોખમોને ઘટાડવાનો છે. આ પ્રસ્તાવ પર સરકાર સંબંધિત પક્ષો પાસેથી સૂચનો અને વાંધાઓ મંગાવી રહી છે.

ફૂડ એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (FSSAI) એ પ્રોટીન સંબંધિત ગેરમાર્ગે દોરનારા દાવા કરતી કંપનીઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરી છે. FSSAI એ Dr. Reddy's, Nestle Health Sciences, Tirupati Wellness, Amazon, Flipkart અને Netmeds જેવી કંપનીઓને નોટિસ ફટકારીને તેમના ઉત્પાદનો પર કરવામાં આવેલા પ્રોટીન અને સ્નાયુ વૃદ્ધિના દાવાઓનો આધાર અને ખાદ્ય સુરક્ષા નિયમોના પાલન અંગે ખુલાસો માંગ્યો છે. આ કાર્યવાહીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ગ્રાહકોને ખોટી માહિતીથી બચાવવાનો અને કંપનીઓ દ્વારા સ્વાસ્થ્ય લાભના અયોગ્ય દાવાઓને રોકવાનો છે.

આરોગ્ય મંત્રી પ્રફુલ પાનશેરીયાએ ગઈકાલે મોડી રાત્રે ગાંધીનગર સિવિલ હોસ્પિટલની અચાનક મુલાકાત લીધી હતી. તેમણે સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી ખાતે પરેડમાં ભાગ લેવા આવેલા વિવિધ રાજ્યોના BSF, CRPF અને ITBPના 87 જવાનો, જેઓ ડેન્ગ્યુ અને તાવથી પીડાઈ રહ્યા હતા, તેમની સારવારની સમીક્ષા કરી. મંત્રીએ જવાનોના ખબર-અંતર પૂછી તેમનું મનોબળ વધાર્યું અને તબીબો સાથે બેઠક કરી. હાલ 37 જવાનો સારવાર હેઠળ છે, જેમાંથી કોઈની સ્થિતિ ગંભીર નથી અને 50 જવાનો સ્વસ્થ થઈને ઘરે પરત ફર્યા છે. મંત્રીએ પ્લેટલેટ્સના સ્ટોક અને સારવારની ગુણવત્તા અંગે પણ સૂચનાઓ આપી.

ગાંધીનગર આરોગ્ય વિભાગ અને કડી સર્વ વિશ્વ વિદ્યાલયના NSS યુનિટ દ્વારા ટીબી મુક્ત ભારત અભિયાન અંતર્ગત નીક્ષય મિત્ર અભિયાન પર એક વર્કશોપનું આયોજન કરાયું. આ કાર્યક્રમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ NSS સ્વયંસેવકોને નીક્ષય મિત્ર તરીકે સક્ષમ બનાવી સમાજમાં TB અંગેના ભ્રમો દૂર કરી જાગૃતિ ફેલાવવાનો હતો. ગાંધીનગર શહેર TB ઉન્મૂલન અધિકારી ડૉ. પાર્થ ગોસ્વામીએ માર્ગદર્શન આપ્યું, જેમાં કુલ 92 સ્વયંસેવકોએ તાલીમ મેળવી અને નિક્ષે મિત્ર માટે રજીસ્ટ્રેશન કરાવ્યું.

અમદાવાદની અસારવા સિવિલ હોસ્પિટલમાં World Sight Day 2026 નિમિત્તે બાળકોમાં વધતા સ્ક્રીન ટાઈમ અને તેની આંખો પર થતી માઠી અસરો અંગે જાગૃતિ કાર્યક્રમ યોજાયો. આઈ હોસ્પિટલના એડિશનલ ડિરેક્ટર ડૉ. નીલમ પટેલે જણાવ્યું કે સરકારી હોસ્પિટલોમાં રોજેરોજ બાળકોની આંખની સમસ્યાઓની 10 થી વધુ OPD નોંધાય છે. બાળકોમાં સતત મોબાઈલ કે ડિજિટલ સ્ક્રીન સામે રહેવાથી આંખોમાં થાક, બળતરા, સૂકી આંખો, માથાનો દુખાવો અને માયોપિયાનું જોખમ વધી રહ્યું છે. તેમણે બાળકોનો સ્ક્રીન સમય મર્યાદિત કરવા, આઉટડોર ગેમ્સ વધારવા અને પૌષ્ટિક આહાર લેવાની સલાહ આપી.

સુપ્રીમ કોર્ટે ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓ દ્વારા ડોકટરોને મોંઘી ભેટો, વિદેશ પ્રવાસો અને અન્ય લાભો આપીને દર્દીઓને મોંઘી દવાઓ લખાવવા માટે પ્રભાવિત કરવાની અનૈતિક પ્રથાઓને રોકવા માટે કેન્દ્ર સરકારને ત્રણ સભ્યોની નિષ્ણાત સમિતિ રચવાનો આદેશ આપ્યો છે. આ સમિતિ ફાર્મા કંપનીઓની માર્કેટિંગ પ્રથાઓને નિયંત્રિત કરવા માટે ભલામણો કરશે અને કાયદેસર રીતે બંધનકર્તા નિયમનકારી માળખાની જરૂરિયાત તપાસશે. સુપ્રીમ કોર્ટ આ મામલે 29 જાન્યુઆરીએ વધુ સુનાવણી કરશે.

WhatsApp આપણા જીવનનો એક અનિવાર્ય ભાગ બની ગયું છે. જોકે, જો તમે જૂના સ્માર્ટફોનનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છો, તો સાવચેત રહો. Metaએ જાહેરાત કરી છે કે ઘણા જૂના Android અને iPhone મોડેલો માટે WhatsApp સપોર્ટ બંધ કરવામાં આવશે, જેના કારણે લોગિન બ્લોક થઈ શકે છે. આ એપ્લિકેશનને વધુ સુરક્ષિત અને ઝડપી બનાવવા માટે નવા સોફ્ટવેર અપડેટ્સ પ્રકાશિત કરે છે. જૂની ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ ચલાવતા ઉપકરણો નવા સુરક્ષા પેચ અને સુવિધાઓને સપોર્ટ કરી શકતા નથી. તેથી, તમારું ફોનનું ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ સંસ્કરણ તપાસવું અને જરૂર જણાય તો નવો સ્માર્ટફોન ખરીદવો હિતાવહ છે.

દિવાળી, દશેરા, મોહરમ, ક્રિસમસ, ઉત્તરાયણ જેવા અનેક આનંદના પ્રસંગોને આપણે ઘોંઘાટિયા બનાવી દીધા છે. જેટલો વધુ ઘોંઘાટ, તેટલો અવસર ભવ્ય ગણાય છે. આ ઘોંઘાટ ધ્વનિ પ્રદૂષણનું સ્વરૂપ લે છે, જે માનવ શરીર પર, ખાસ કરીને બીમાર, વૃદ્ધો અને બાળકો પર નકારાત્મક અસર કરે છે. તે ચીડિયાપણું, ચિંતા, અનિદ્રા અને શ્રવણશક્તિમાં ઘટાડો જેવી સમસ્યાઓ ઊભી કરે છે. કાયદાકીય જોગવાઈઓ હોવા છતાં, તેના અમલીકરણમાં ખામી જોવા મળે છે.

વૃદ્ધાવસ્થા માત્ર ઉંમરનો આંકડો નથી, પણ અનુભવ અને ડહાપણ લાવે છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં, વૃદ્ધો અને તેમના સંતાનો વચ્ચેના સંબંધોમાં સમસ્યાઓ જોવા મળે છે, જેમાં બંને પક્ષોની ભૂમિકા હોઈ શકે છે. આ સ્થિતિને સુધારવા માટે, વૃદ્ધોએ આર્થિક, માનસિક અને ભાવનાત્મક રીતે સ્વાવલંબી બનવું જોઈએ. પોતાના કામ જાતે કરવા, અન્યને બિનજરૂરી રીતે હેરાન ન કરવા અને પોતાના સંતાનો પાસેથી અપેક્ષાઓ ઘટાડવી મહત્વપૂર્ણ છે. શાંતિ અને ખુશી માટે, સંયમ, સ્વીકૃતિ અને નિઃસ્પૃહી ભાવ કેળવવો જરૂરી છે.

તુર્કીના ઇસ્તંબુલમાં આવેલો ટોપકાપી પેલેસ માત્ર એક મહેલ નથી, પરંતુ ઓટ્ટોમન સામ્રાજ્યનો જીવંત ઇતિહાસ છે. 15મીથી 19મી સદી સુધી, આ ભવ્ય મહેલમાંથી એશિયા, યુરોપ અને આફ્રિકા પર ફેલાયેલા વિશાળ સામ્રાજ્યનું શાસન ચાલતું હતું. તેની અદભૂત સ્થાપત્યકળા, રાજકીય ષડ્યંત્રો, વૈભવી જીવનશૈલી અને અમૂલ્ય ઐતિહાસિક ખજાના માટે તે વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે. આ મહેલ ઓટ્ટોમન સામ્રાજ્યની ભવ્યતા અને વૈભવનો સાક્ષી છે.

સુપર માર્કેટ હોય કે સિનેમા હોલ, આપણી આસપાસ વહેતું બેકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિક આપણા વિચારો, નિર્ણયો અને લાગણીઓને અચેતનપણે દિશા આપે છે. આપણે સભાનપણે નિર્ણયો લઈએ છીએ એવું લાગે, પરંતુ આપણું સબકોન્શિયસ માઇન્ડ સંગીત દ્વારા નિયંત્રિત થઈ શકે છે. મોલમાં ધીમું સંગીત વધુ ખરીદી પ્રેરે છે, જ્યારે ફાસ્ટ-ફૂડ રેસ્ટોરન્ટમાં ઝડપી સંગીત ઝડપી જમવા પ્રોત્સાહન આપે છે. માર્કેટિંગ નિષ્ણાતો પણ વાઇન સ્ટોરમાં સંગીતના પ્રકાર દ્વારા ગ્રાહકોની પસંદગી બદલી શકે છે. ફિલ્મોમાં, સંગીત દૃશ્યોના ભાવને અસરકારક રીતે વ્યક્ત કરે છે, લાગણીઓને ઊંડાણપૂર્વક સ્પર્શે છે.

ઓસ્ટ્રેલિયા નજીક કિંગ આઇલેન્ડ પર આવેલી 'ડોલ્ફિન માઇન' વિશે એક અનોખી માન્યતા છે કે તે યુદ્ધોની આગાહી કરે છે. આ માન્યતા ટંગસ્ટન (Tungsten) ધાતુ સાથે જોડાયેલી છે, જેનો ઊંચો ગલનબિંદુ (Melting Point) અને કઠણતા તેને યુદ્ધના સાધનો માટે અત્યંત ઉપયોગી બનાવે છે. ઇતિહાસમાં, જ્યારે પણ આ ખાણ કાર્યરત થઈ, ત્યારે યુદ્ધો શરૂ થયા. આ ખરેખર તો યુદ્ધ સમયે ટંગસ્ટનની વધેલી માંગને કારણે ખાણને ફરી ખોલવામાં આવતી હોવાથી બનતી ઘટના છે, કોઈ આગાહી નહીં.

કેળાં, જે ભારતમાં સર્વત્ર ઉપલબ્ધ છે, તે માત્ર પૌષ્ટિક જ નથી, પરંતુ આયુર્વેદમાં તેના અનેક ઔષધીય પ્રયોગો વર્ણવેલા છે. તેમાં કાર્બોહાઈડ્રેટ્સ, સોડિયમ, પોટેશિયમ, લોહ, તામ્ર, કેલ્શિયમ, મેગ્નેશિયમ, મેંગેનીઝ અને ફોસ્ફરસ જેવા આવશ્યક ક્ષારીય અને ખનિજ તત્ત્વો હોય છે. જોકે, કફ પ્રકૃતિવાળા લોકોએ તેનું સેવન ટાળવું જોઈએ. આ લેખમાં સંગ્રહણી, ઝાડા, શ્વેતસ્રાવ અને માટી ખાવાની ટેવ જેવી સમસ્યાઓ માટે કેળાંના અસરકારક ઘરેલું ઉપચારો સમજાવવામાં આવ્યા છે.

અમેરિકામાં એક દર્દીમાં ડુક્કરની જિનેટિકલી મોડિફાઇડ કિડની સફળતાપૂર્વક નવ મહિના સુધી કાર્યરત રહી, જે તબીબી ક્ષેત્રે 'ઝેનોટ્રાન્સપ્લાન્ટેશન' તરીકે ઓળખાય છે. આ ઐતિહાસિક સિદ્ધિ ડાયાબિટીસ અને કિડની ફેલ્યોરના દર્દીઓ માટે આશાનું કિરણ છે, જ્યાં કિડની દાતાઓની ભારે અછત છે. માનવ શરીર સામાન્ય રીતે પ્રાણીઓના અંગોને રિજેક્ટ કરે છે, પરંતુ આ લાંબો સમયગાળો વૈજ્ઞાનિક પ્રગતિ દર્શાવે છે અને ભવિષ્યમાં હજારો દર્દીઓને નવજીવન આપી શકે છે.

૨૧મી સદીમાં 'ડેટા' એક એવી વ્યૂહાત્મક સંપત્તિ તરીકે ઉભરી રહ્યો છે, જે ભૌતિક સ્વરૂપમાં નથી છતાં તેનું મૂલ્ય અખૂટ છે. માનવજાતના ઇતિહાસમાં સંપત્તિના માપદંડ બદલાતા રહ્યા છે, પણ આજનો ડિજિટલ યુગ 'ડેટા'ને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ ગયો છે. આપણે સતત ડેટાનું સર્જન કરીએ છીએ, જે આપણી ડિજિટલ દુનિયાનો અભિન્ન અંગ બની ગયું છે. કાચો ડેટા માહિતી બને છે, અને ઉપયોગી ડેટા નિર્ણય લેવાની શક્તિ પૂરી પાડે છે. AI, આરોગ્ય, વ્યવસાય અને સમાજમાં ડેટાનું મહત્વ વધી રહ્યું છે, પરંતુ તેની ગોપનીયતા અને જવાબદાર ઉપયોગ એક ગંભીર પ્રશ્ન છે.

સુશાંતસિંહ રાજપૂતના દુઃખદ અવસાન બાદ આત્મહત્યાનો મુદ્દો ચર્ચામાં છે, પરંતુ દેશની અસંખ્ય ગૃહલક્ષ્મીઓ જે અસહ્ય ત્રાસ અને દબાણને કારણે આત્મહત્યાનો માર્ગ અપનાવે છે, તેની નોંધ ભાગ્યે જ લેવાય છે. National Crime Bureau ના અહેવાલ મુજબ, ભારતમાં પરિણીત મહિલાઓની આત્મહત્યાના કેસમાં ચિંતાજનક વધારો થયો છે. 2018માં, 54.1% મૃત્યુ પામેલી મહિલાઓ ગૃહિણીઓ હતી. ઘરેલું હિંસા, અપમાન, બાળલગ્ન, ઓછી ઉંમરે માતૃત્વનો બોજ, અને ઘરકામની અવગણના જેવા અનેક પરિબળો આ મહિલાઓને આત્મહત્યા તરફ ધકેલે છે. આ ગંભીર સમસ્યા પ્રત્યે સમાજ અને દેશની સંવેદનશીલતા અત્યંત આવશ્યક છે.

આ સૃષ્ટિમાં જેટલા મનુષ્ય એટલા વિચાર, તેથી વૈચારિક મતભેદ સ્વાભાવિક છે. અસહમતિ એટલે માત્ર જુદા વિચારો, જ્યારે વિરોધ તેનો દુશ્મનાવટ સુધી લઈ જાય છે. ઓસ્કાર વાઈલ્ડ અનુસાર, મતભેદ એ બે અલગ મગજ સક્રિય હોવાનો પુરાવો છે, દુશ્મનીનો નહીં. આપણા સંબંધોમાં અહમને સ્થાન આપ્યા વિના, સામેના વ્યક્તિના વિચારોનો આદર કરવો જોઈએ. મુદ્દા કરતાં વ્યક્તિને મહત્વ આપતાં, મતભેદ છતાં સંબંધો ટકાવી રાખવા એ જ સાચી પરિપક્વતા છે.

ઓરિસ્સાના ભુવનેશ્વર નજીક આવેલું નંદનકાનન નેશનલ પાર્ક, તેના વિશિષ્ટ વાતાવરણ અને દુર્લભ પ્રાણીઓના સંરક્ષણ માટે જાણીતું છે. 1960ના દાયકામાં સ્થપાયેલ આ ઉદ્યાન, 1979માં નેશનલ પાર્ક બન્યું. નંદનકાનન તેના સફેદ વાઘના સફળ પ્રજનન અને સંવર્ધન માટે વિશ્વમાં મોખરે છે. અહીં 157 થી વધુ પ્રજાતિઓના 1500 થી વધુ પ્રાણીઓ, પક્ષીઓ, બોટનિકલ ગાર્ડન અને કાંજિયા તળાવ આવેલા છે. આ પાર્ક પર્યાવરણ જાગૃતિ અને લુપ્ત થતી પ્રજાતિઓના સંરક્ષણનું મહત્વપૂર્ણ આંતરરાષ્ટ્રીય કેન્દ્ર છે.

સ્વિમિંગ માત્ર એક રમત નથી, પણ જીવનરક્ષક કૌશલ્ય પણ છે. પ્રાચીન ઇજિપ્ત અને ભારતમાં તેના પુરાવા મળે છે. 19મી સદીમાં ગ્રેટ બ્રિટનમાં સંસ્થાકીય રમત બની. 1896ની એથેન્સ ઓલિમ્પિક્સમાં પુરુષો માટે અને 1912ની સ્ટોકહોમ ઓલિમ્પિક્સમાં મહિલાઓ માટે તેનો સમાવેશ થયો. 1908માં FINA (હાલ વર્લ્ડ એક્વાટિક્સ) ની સ્થાપના થઈ. 50 મીટર પુલમાં સ્પર્ધાઓ ચાર શૈલીઓમાં યોજાય છે, જેમાં નિયમોનું ચુસ્તપણે પાલન જરૂરી છે.

ન્યૂઝીલેન્ડમાં જોવા મળતો `કાકાપો' પોપટની પ્રજાતિનો હોવા છતાં, તેનું શરીર ભારે હોવાથી તે ઉડી શકતો નથી. તે જમીન પર ચાલે છે અથવા ઝાડ પર ચડે છે. તેની ખાસિયત એ છે કે તેના શરીરમાંથી મધ જેવી સુગંધ આવે છે, જે તેને અન્ય પક્ષીઓથી અલગ પાડે છે. આ શાકાહારી પક્ષી 60 થી 90 વર્ષ સુધી જીવી શકે છે. `કાકાપો રિકવરી પ્રોગ્રામ' દ્વારા તેને શિકારી પ્રાણીઓથી બચાવવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે.

ઘોડા માનવ ઇતિહાસના વફાદાર સાથી રહ્યા છે, અને તેમના વિશે અનેક વૈજ્ઞાનિક તથ્યો છુપાયેલા છે. તેઓ ઊભા-ઊભા પણ ખાસ `સ્ટે એપરેટ્સ' મિકેનિઝમ દ્વારા ગાઢ ઊંઘ લઈ શકે છે. તેમની આંખો ચહેરાની બાજુઓમાં હોવાથી તેઓ લગભગ 360 ડિગ્રી જોઈ શકે છે, ફક્ત સામે અને પાછળ નાના `બ્લાઈન્ડ સ્પોટ' હોય છે. ઘોડા માત્ર નસકોરાંથી શ્વાસ લે છે, ક્યારેય ઊલટી કરી શકતા નથી, અને તેમના દાંત જોઈને ઉંમર જાણી શકાય છે.

ગુજરાતી અને સંસ્કૃત વ્યાકરણમાં 'પ્રાચીન' શબ્દ અત્યંત સમૃદ્ધ અર્થ ધરાવે છે, જે માત્ર સમયની લંબાઇ નહીં, પરંતુ મૂલ્ય, અનુભવ અને પવિત્રતાનો ભાવ પણ સૂચવે છે. સામાન્ય રીતે 'અર્વાચીન' કે 'આધુનિક'ના વિરોધી તરીકે વપરાતો આ શબ્દ, પરંપરા અને સ્થાપત્યમાં ઊંડો અર્થ ધરાવે છે. પ્રાચીન મંદિરો, શિલ્પો અને કિલ્લાઓ આપણી સમૃદ્ધ વિરાસતના પ્રતીક છે. પુરાતત્ત્વશાસ્ત્ર, અભિલેખશાસ્ત્ર, સિક્કાશાસ્ત્ર જેવા વિષયો પ્રાચીન વસ્તુઓનું સંશોધન અને વિશ્લેષણ કરીને આપણને આપણા મૂળ સાથે જોડે છે.

રાત્રે સૂતી વખતે આપણું મગજ REM સ્લીપ દરમિયાન ખૂબ સક્રિય રહે છે, જ્યારે શરીર આરામ કરતું હોય છે. આ તબક્કામાં આંખો ઝડપથી ફરે છે અને મગજ જાગૃત અવસ્થા જેટલું કાર્ય કરે છે. આ દરમિયાન, મગજ દિવસ દરમિયાન થયેલી યાદો અને અનુભવોનું વર્ગીકરણ કરે છે, જેને મેમરી કન્સોલિડેશન કહેવાય છે. આ પ્રોસેસિંગ દરમિયાન જુદા જુદા વિચારો અને લાગણીઓ જોડાઈને સપનાં સ્વરૂપે દેખાય છે. ભાવનાત્મક સંતુલન જાળવવા અને સમસ્યાઓના ઉકેલ શોધવામાં પણ સપનાં મહત્વનો ભાગ ભજવે છે.

ભારતમાં EV અને CNG વાહનોની લોકપ્રિયતા વધી રહી છે. EV શૂન્ય ઉત્સર્જન કરે છે, પરંતુ તેને ચાર્જ કરવા માટે વપરાતી વીજળીના ઉત્પાદનનો પર્યાવરણીય પ્રભાવ TERIના 'Well-to-Wheel' અભ્યાસમાં તપાસવામાં આવ્યો છે. ભારતના વર્તમાન પાવર મિક્સને કારણે EVનું કુલ ઉત્સર્જન ધારણા કરતાં વધુ હોઈ શકે છે. જ્યારે, CNG વાહનો, તેમના ઉત્પાદનથી વપરાશ સુધી, હાલના તબક્કે EV કરતાં પર્યાવરણ પર ઓછો પ્રભાવ પાડે છે. EV બેટરી નિર્માણ અને નિકાલ પણ પર્યાવરણીય પડકારો ઊભા કરે છે.

ગાંધીજીના 'નઈ તાલીમ' અથવા બુનિયાદી શિક્ષણના વિચારો આજના સમયમાં પણ પ્રસ્તુત છે. વર્તમાન શિક્ષણ પદ્ધતિમાં વધતી બેરોજગારી, માનસિક તણાવ અને નૈતિક મૂલ્યોના પતનને ધ્યાનમાં રાખીને, ગાંધીજીનો શારીરિક, માનસિક અને આત્મિક વિકાસ પર ભાર મૂકતો અભિગમ નવી રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP2020) માં પ્રતિબિંબિત થાય છે. આ નીતિ વ્યવસાયિક શિક્ષણ, માતૃભાષાના મહત્વ અને સર્વાંગી વિકાસ પર ભાર મૂકે છે, જે ગાંધીજીના સ્વપ્ન - 'નઈ તાલીમ' - ને સાકાર કરવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.

પાટણ જિલ્લા આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા સાંતલપુર તાલુકાના સાંતલપુર ગામે 'ટીબી મુક્ત ભારત અભિયાન 2.0' અંતર્ગત 'તમારા ગામમાં, તમારા દ્વાર સુધી' ઝુંબેશ હાથ ધરાઈ. આ 'હાઈ રિસ્ક વિલેજ' અભિયાન હેઠળ યોજાયેલા વિશેષ આરોગ્ય કેમ્પમાં પોર્ટેબલ એક્સ-રે મશીન દ્વારા 101 હાઈ રિસ્ક લાભાર્થીઓનું ટીબી માટે સ્ક્રીનિંગ કરાયું. મુખ્ય જિલ્લા આરોગ્ય અધિકારી ડૉ. વી.એ. પટેલ, જિલ્લા ક્ષય અધિકારી ડૉ. ડી.એન. પરમાર અને તાલુકા આરોગ્ય અધિકારી ડૉ. કિનરીબેનના માર્ગદર્શન હેઠળ યોજાયેલા આ કાર્યક્રમને સફળ બનાવવા આરોગ્ય કર્મીઓએ નોંધપાત્ર યોગદાન આપ્યું.

તાલાલા તાલુકાના ઉમરેઠી ગીર ગામની ગ્રામ પંચાયતે બાળકો અને યુવાનોના સ્વાસ્થ્યને ધ્યાનમાં રાખીને ગામમાં હાનિકારક પડીકાં (packaged food) ના વેચાણ પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો પ્રેરણાદાયી નિર્ણય લીધો છે. આ નિર્ણયને ગ્રામજનોએ આવકાર્યો છે. ગામના રામજી મંદિરે યોજાયેલી બેઠકમાં સરપંચ જયદીપભાઈ જોટવા, આગેવાનો અને દુકાનદારોએ સર્વાનુમત્તે આ નિર્ણય લીધો છે, જેના પગલે ૨૦ જેટલી દુકાનોમાં આવા ઉત્પાદનોનું વેચાણ બંધ થયું છે. સરપંચના જણાવ્યા મુજબ, આવા બિનઆરોગ્યપ્રદ ખાદ્યપદાર્થોના સેવનથી બાળકોમાં સ્થૂળતા, બ્લડ પ્રેશર, કોલેસ્ટ્રોલ જેવી સમસ્યાઓ વધી શકે છે.

ઇજિપ્તના રણ અને પર્વતમાળાઓ વચ્ચે આવેલું સેન્ટ કેથરીન, ઇસ્લામ, ખ્રિસ્તી અને યહૂદી ધર્મોનું મિલનસ્થળ છે. 1577 મીટરની ઊંચાઇએ આવેલું આ સ્થળ 2002માં યુનેસ્કો દ્વારા વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ જાહેર થયું. સંત હેલેનાએ 337માં ચર્ચ અને આશ્રયસ્થાન બનાવ્યું, જ્યારે જસ્ટિનિયન પ્રથમે 527-565માં તેને કિલ્લા જેવા મઠમાં ફેરવ્યું. 9મી સદીમાં સેન્ટ કેથરીનના અવશેષો મળ્યા બાદ આ સ્થળ પ્રખ્યાત થયું. મઠની દીવાલો 15-25 મીટર ઊંચી અને 2-3 મીટર જાડી છે. 1400થી વધુ વર્ષોથી અહીં સંતો રહે છે અને બાયઝેન્ટાઇન પરંપરાઓ જાળવી રાખે છે. અહીં વિશ્વની સૌથી જૂની ખ્રિસ્તી હસ્તપ્રતો અને દુર્લભ પુસ્તકોનો સંગ્રહ છે.

મહાભારતના `શાંતિપર્વ'માં પિતામહ ભીષ્મ યુધિષ્ઠિરને શીખવે છે કે વિરોધીઓ કે શત્રુઓ સામે ક્યારેય ક્રોધાવેશમાં આવી અસભ્ય વર્તન ન કરવું જોઈએ. આ માત્ર નબળાઈ અને અસુરક્ષા દર્શાવે છે. તેના બદલે, વ્યક્તિગત કે જાહેરમાં મુલાકાત વખતે ઋજુતા, નમ્રતા અને ગ્રેસ સાથે વ્યવહાર કરવો એ શક્તિ અને પરિપક્વતાની નિશાની છે. વૃક્ષની જેમ, જે કુહાડીને પણ છાંયો આપે છે, તેમ લીડરે પણ પોતાના પ્રતિસ્પર્ધી સામે સંયમ જાળવવો જોઈએ. આ આત્મવિશ્વાસ અને મેચ્યોરિટી દર્શાવે છે, જે આધુનિક કોર્પોરેટ અને રાજકીય જગતમાં પણ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.