મોરબીના જલારામ ધામ ખાતે શ્રી રણછોડદાસજી બાપુ ચેરીટેબલ હોસ્પિટલ-રાજકોટ, શ્રી જલારામ ધામ-મોરબી અને આંતરરાષ્ટ્રીય હિન્દુ પરિષદ-મોરબી દ્વારા વિનામૂલ્યે નેત્રમણી-નેત્રયજ્ઞ કેમ્પનું આયોજન કરાયું. આ કેમ્પમાં કુલ ૨૧૭ દર્દીઓએ લાભ લીધો, જેમાંથી ૧૩૭ દર્દીઓને નિ:શુલ્ક ઓપરેશન માટે રાજકોટ મોકલવામાં આવ્યા. હિતેશભાઈ પ્રભુદાસભાઈ કાથરાણી પરિવારના સહયોગથી યોજાયેલા આ કેમ્પમાં ડો. બળવંતભાઈ અને ડો. અલ્કેશભાઈ ખેરડીયા સહિતના ડોકટરોએ દર્દીઓની તપાસ કરી. અત્યાધુનિક ફેકો મશીનથી ટાંકા વગરના સોફ્ટ ફોલ્ડેબલ લેન્સ સાથે વિનામૂલ્યે ઓપરેશન કરાયા.

મોરબી જિલ્લામાં JOSH ટીમે ટીબી મુક્ત ભારત અભિયાનને વેગ આપ્યો છે. મેયર ઉત્તમ સુરાણી અને ધારાસભ્ય દુર્લભજીભાઈ દેથરીયાની ઉપસ્થિતિમાં જનજાગૃતિ કાર્યક્રમો યોજાયા હતા. પ્રધાનમંત્રીના માર્ગદર્શન હેઠળ કાર્યરત JOSH ટીમ આરોગ્ય વિભાગ સાથે મળીને ગ્રામીણ અને શહેરી વિસ્તારોમાં ટીબી જનજાગૃતિ, દર્દી સંપર્ક અને માર્ગદર્શન પૂરું પાડે છે. આ કાર્યક્રમમાં ટીબી મુક્ત ગ્રામ પંચાયતો, વિજેતાઓ અને નિશ્ચય મિત્રોનું સન્માન કરવામાં આવ્યું હતું. ટીબીના લક્ષણો જણાય તો તાત્કાલિક આરોગ્ય કેન્દ્રનો સંપર્ક કરવા અને સારવાર અધૂરી ન છોડવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો.

રાજકોટ શહેરમાં નવરાત્રી દરમિયાન યોજાનારા કોમર્શિયલ ગરબા મહોત્સવોમાં ખેલૈયાઓની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા ફાયર વિભાગે કડક પગલાં લીધા છે. કુલ 48 અરજીઓમાંથી 41 આયોજકોને ફાયર NOC આપવામાં આવી છે. ચીફ ફાયર ઓફિસર અમિત દવેએ જણાવ્યું કે, ગરબા ગ્રાઉન્ડ પર પાણીના બેરલ, ફાયર એક્સટિંગ્યુશર જેવા સુરક્ષા સાધનો ફરજિયાત છે. કોઈપણ કટોકટીને પહોંચી વળવા ફાયર સ્ટેશનો પર 24 કલાક સ્ટાફ તૈનાત રહેશે. નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનાર આયોજકો સામે કાયદેસર કાર્યવાહી કરાશે.

નર્મદા જિલ્લામાં ‘JOSH–ટીબી મુક્ત ભારત ટીમ’નો શુભારંભ રાજપીપળા ખાતે જિલ્લા કલેક્ટર ગંગા સિંઘ અને મુખ્ય જિલ્લા આરોગ્ય અધિકારી જનકકુમાર માઢકના માર્ગદર્શન હેઠળ કરવામાં આવ્યો. જૂની સિવિલ હોસ્પિટલ કેમ્પસમાં ‘ટીબી મુક્ત પંચાયત’ સન્માન સમારોહ યોજાયો, જેમાં ટીબી નાબૂદી માટે સામાજિક ભાગીદારી પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો. Joint Squad for Health (JOSH) હેઠળ નર્મદાના તાલુકાઓમાં અધિકારીઓ, માય ભારત સ્વયંસેવકો અને NCC કેડેટ્સની ટીમો ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં જનજાગૃતિ ફેલાવશે. સમારોહમાં સાગબારા તાલુકાના ટીબી મુક્ત ગ્રામ પંચાયતોના સરપંચો, ટીબી વિજેતાઓ અને નિક્ષય મિત્રોનું સન્માન કરાયું.

વર્ષ 2026નો ફિઝિયોલોજી અથવા મેડિસિનનો નોબેલ પુરસ્કાર જીતનાર સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટીના વૈજ્ઞાનિક ડૉ. કાર્લ ડેઇસેરોથે, પુરસ્કારની જાહેરાત બાદ ઉજવણી અને પત્રકારો સાથેની વાતચીત વચ્ચે પણ પોતાના બાળકો માટે લંચ બનાવવાની જવાબદારી નિભાવી. મગજના કોષોને પ્રકાશથી નિયંત્રિત કરવાની પદ્ધતિ વિકસાવવા બદલ તેમને આ પુરસ્કાર મળ્યો છે. આ ઘટનાએ તેમની વૈશ્વિક વૈજ્ઞાનિક સિદ્ધિની સાથે પિતા તરીકેની રોજિંદી જવાબદારીઓને પણ ઉજાગર કરી. તેમની પત્ની, જેઓ પોતે પણ વૈજ્ઞાનિક છે, તેમણે પણ આ અસામાન્ય સવારમાં ઘરની પ્રવૃત્તિઓમાં સહયોગ આપ્યો.

અમદાવાદ ટ્રાફિક પોલીસ દ્વારા નવરાત્રિ દરમિયાન નાગરિકોને ટ્રાફિકની સમસ્યા ન થાય તે માટે વિશેષ આયોજન કરાયું છે. સરખેજ-ગાંધીનગર (SG) હાઇવે અને સરદાર પટેલ (SP) રિંગ રોડ પરના જંકશન પર રાત્રે 3 વાગ્યા સુધી પોલીસ બંદોબસ્ત રહેશે. ટ્રાફિક પોલીસ કર્મચારીઓની શિફ્ટમાં પણ વધારો કરાયો છે. શહેરમાં રાત્રે 10 વાગ્યાને બદલે 2 વાગ્યા સુધી ભારે વાહનો (ડમ્પર, ટ્રક, બસ) પર પ્રતિબંધ રહેશે. SG હાઇવે પર YMC થી કર્ણાવતી ક્લબ તરફનો રોડ પ્રથમ નવરાત્રિએ વાહનવ્યવહાર માટે ખુલ્લો મુકાશે. મોટા ગરબા સ્થળોએ પણ ટ્રાફિક જામ ન થાય તે માટે પોલીસ તૈનાત રહેશે.

વડોદરામાં સયાજી હોસ્પિટલમાં સારવાર લઈ રહેલા 33 વર્ષીય હિતેશ રોહિતે એક જ દિવસમાં બીજી વખત આત્મહત્યાનો પ્રયાસ કર્યો. સવારે ઘરે બ્લેડ મારી પ્રયાસ કર્યા બાદ, હોસ્પિટલમાં સારવાર દરમિયાન તે ચોથા માળેથી નીચે કૂદી પડ્યો. નીચે ઊભેલા એમ્બ્યુલન્સ ચાલક પ્રિતેશ પર પડતાં બંનેને ગંભીર ઈજાઓ થઈ છે. પરિજનોના જણાવ્યા મુજબ, હિતેશ માનસિક અસ્વસ્થતા અનુભવી રહ્યો હતો. રાવપુરા પોલીસે વધુ તપાસ હાથ ધરી છે.

વિશ્વ દૃષ્ટિ દિવસ નિમિત્તે અમદાવાદ સિવિલ હોસ્પિટલમાં નેત્ર આરોગ્ય જાગૃતિ અને અંધત્વ નિવારણ માટે કાર્યક્રમ યોજાયો હતો. આ કાર્યક્રમમાં, સયાજી હોસ્પિટલ (SSG) ના ઓપ્થેલ્મોલોજી વિભાગને રાજ્યમાં આંખની સર્જરીમાં બીજું સ્થાન મેળવવા બદલ પુરસ્કાર એનાયત કરાયો હતો. SSG હોસ્પિટલમાં એક વર્ષમાં 5907 આંખની સર્જરીઓ કરવામાં આવી હતી, અને દરરોજ સરેરાશ 100થી વધુ દર્દીઓ ઓપીડીમાં આવે છે. રાજ્યમાં પ્રથમ પુરસ્કાર એમજે મેડિકલ ગવર્નમેન્ટ કોલેજને મળ્યો હતો. રાજ્ય મંત્રી દર્શનાબેન વાઘેલાએ જણાવ્યું કે મોતિયાના ઓપરેશનમાં ગુજરાત દેશમાં પ્રથમ ક્રમે છે.

રાજકોટના પ્રખ્યાત ડેન્ટિસ્ટ ડૉ. દેવેન્દ્ર કાલરિયા, જેઓ દર્દીઓની સારવારની સાથે સાથે વીકએન્ડમાં પોતાના ગામ મોરબીના ચુપણી ખાતે DNK ઓર્ગેનિક ફાર્મમાં ગાય આધારિત ખેતી કરે છે. પિતાના સંસ્કારો અને મનસુખભાઈ સુવાગિયાની પ્રેરણાથી તેમણે 42 વર્ષની ઉંમરે ખેતી શરૂ કરી. તેઓ અઠવાડિયાના 3 દિવસ (શુક્રવાર, શનિવાર, રવિવાર) ફાર્મ પર વિતાવે છે, જ્યાં તેઓ લીંબુ, નાળિયેરી, અને વિવિધ વૃક્ષોની ખેતી કરે છે. ડૉ. કાલરિયાનો ઉદ્દેશ્ય ઝેરમુક્ત ખેતી અને સ્વસ્થ જીવનશૈલી અંગે જાગૃતિ ફેલાવવાનો છે. તેમણે લોકોને પ્રકૃતિ સાથે જોડવા માટે એક નાનકડો રિસોર્ટ પણ વિકસાવ્યો છે.

સુરેન્દ્રનગરમાં 33 દિવસથી વધુ સમયથી વરસાદ ન થતાં ખેડૂતોની ચિંતા વધી છે. અત્યાર સુધી 97.81% વરસાદ નોંધાયો છે, જે ગત વર્ષ કરતાં ઓછો છે. કપાસ સહિતના પાકોમાં સુકારો આવવાની ભીતિ છે. ખેડૂતોએ 5,56,449 હેક્ટર જમીનમાં વિવિધ પાકોનું વાવેતર કર્યું છે. અલ નીનોની અસર ડિસેમ્બર સુધી રહેવાની આગાહી વચ્ચે ચોમાસુ પાક સુકાવાનો અને શિયાળુ પાક પર પણ અસર થવાનો ભય છે. નિવૃત્ત ખેતીવાડી અધિકારી જનકભાઇ કલોત્રાએ ઓછા પાણીવાળા પાક પસંદ કરવા અને મલ્ચિંગ દ્વારા ભેજ જાળવવાની સલાહ આપી છે.

જામનગર નજીક બેડેશ્વર વિસ્તારમાં આવેલી એ-વન બોમ્બે બિરયાની રેસ્ટોરન્ટમાંથી નોન-વેજ વાનગીઓ આરોગ્યા બાદ 77 લોકોને ફૂડ પોઇઝનિંગ થયું છે. રાત્રે ભોજન લીધા બાદ સવારથી જ લોકોને તાવ, ઝાડા-ઉલ્ટી શરૂ થતાં તેમને જી.જી. હોસ્પિટલમાં ખસેડાયા હતા. મનપાની ફૂડ શાખાએ રેસ્ટોરન્ટની તપાસ કરતાં અનહાઇજેનિક સ્થિતિ જણાતાં તેને નવા આદેશ સુધી સીલ કરી દીધી છે. હોસ્પિટલમાં દાખલ 77 પૈકી મોટાભાગનાને રજા અપાઈ છે, જ્યારે 11 લોકો સારવાર હેઠળ છે. રેસ્ટોરન્ટમાંથી ફૂડના 5 નમૂના વડોદરા લેબમાં મોકલાયા છે અને 25 કિલો રાંધેલા ભાતનો નાશ કરાયો છે. રિપોર્ટ બાદ જ ચોક્કસ કારણ સ્પષ્ટ થશે.

મહેસાણા શહેરમાં મોઢેરા રોડ પર ચાલી રહેલા વરસાદી લાઇન અને ગટરના કામોને કારણે ખોદકામ બાદ માટીના ઢગલા રસ્તાની બાજુમાં દિવસો સુધી પડ્યા રહે છે. વાહનોની અવરજવરથી આ માટીના રજકણો હવામાં ભળી રહ્યા છે, જેના કારણે PM-10નું પ્રમાણ 100ની મર્યાદા વટાવી 113થી વધુ પહોંચી ગયું છે. આ પ્રદૂષણ શ્વાસની તકલીફ, ઉધરસ અને અસ્થમા જેવી સમસ્યાઓ વધારી શકે છે. રાધનપુર રોડ અને સર્વિસ રોડ પર પણ આવી જ સ્થિતિ જોવા મળી રહી છે.

હોલોસીન યુગનું સુરક્ષિત કુદરતી વાતાવરણ હવે ખોરવાઈ રહ્યું છે. પોટ્સડેમ ઈન્સ્ટિટ્યૂટના અહેવાલમાં ખુલાસો થયો છે કે કુદરતની નવ 'પ્લેનેટરી બાઉન્ડ્રીઝ'માંથી સાતનું માનવજાતે ઉલ્લંઘન કર્યું છે. આ ઉલ્લંઘનોમાં ક્લાઈમેટ ચેન્જ, જૈવવિવિધતાનો વિનાશ, રાસાયણિક પ્રદૂષણ, જમીનનો અતિરેક, તાજા પાણીની કટોકટી અને સમુદ્રનું એસિડિફિકેશન મુખ્ય છે. અશ્મિભૂત ઈંધણોના દહનથી કાર્બન ડાયોક્સાઈડ વધ્યો છે, જેના કારણે બરફ ઓગળી રહ્યો છે અને આપત્તિઓ વધી રહી છે. જૈવવિવિધતાના ઘટાડાથી ખોરાક શૃંખલા નબળી પડી છે. જો પૃથ્વી 'ટિપિંગ પોઈન્ટ' વટાવશે તો પરિસ્થિતિ ગંભીર બનશે.

પોરબંદર જિલ્લામાં ચાલુ વર્ષે ચોમાસામાં વરસાદની ભારે ઘટ જોવા મળી રહી છે. પોરબંદર તાલુકામાં ગત વર્ષની સરખામણીએ 83% થી વધુ ઘટાડો નોંધાયો છે, જ્યાં માત્ર 154 મી.મી. વરસાદ થયો છે, જ્યારે ગત વર્ષે 931 મી.મી. વરસાદ હતો. રાણાવાવમાં 76% ઘટાડો થયો છે, માત્ર 242 મી.મી. વરસાદ નોંધાયો છે. કુતિયાણામાં 50% ઘટાડો સાથે 389 મી.મી. વરસાદ પડ્યો છે. આ પરિસ્થિતિ ચિંતાજનક છે, જેના કારણે જળસંગ્રહ, ખેતી અને ભૂગર્ભ જળસ્તર પર તેની ગંભીર અસર પડી શકે છે.

અમદાવાદમાં યુવાનોમાં નવરાત્રિ દરમિયાન બોલ્ડ અને એનર્જેટિક દેખાવા માટે 'IV ડ્રીપ થેરાપી' ખુબ જ પ્રચલિત બની રહી છે. આ ટ્રેન્ડમાં માત્ર યુવતીઓ જ નહીં, પરંતુ યુવકો પણ મોટી સંખ્યામાં જોડાઈ રહ્યા છે. આ થેરાપી ત્વચામાં ચમક લાવવા, એનર્જી જાળવી રાખવા અને થાક ઘટાડવા માટે ઉપયોગી છે. ડર્મેટોલોજિસ્ટના મતે, આ ડ્રીપમાં વિટામિન્સ, મિનરલ્સ અને એન્ટીઓક્સિડન્ટ્સ હોય છે જે સ્કીન, વાળ અને નખ માટે ફાયદાકારક છે. યોગ્ય તબીબી દેખરેખ હેઠળ લેવાથી આ થેરાપી સલામત અને ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે.

6-7 કલાક કમ્પ્યુટર પર કામ કરવાથી જમણા હાથમાં ખાલી ચઢી જવી, કાંડામાં દુખાવો અને કી-બોર્ડ-માઉસ વાપરવામાં તકલીફ, 'કાર્પેલ ટનલ સિન્ડ્રોમ' હોઈ શકે છે. આયુર્વેદ મુજબ, તે વા નો રોગ છે. યોગ્ય પોસ્ચર, કાંડાની કસરતો, તેલ-માલિશ અને ગરમ શેક ફાયદાકારક છે. ખોટી રીતે હાથ મુકવાથી પણ તકલીફ થઇ શકે છે, તેની તપાસ કરાવવી જરૂરી છે.

છોટાઉદેપુરની જીવાદોરી સમાન ઓરસંગ નદીમાં ઓક્ટોબર મહિનાથી જ પાણીના સ્તરમાં ઘટાડો થયો છે. ઉપરવાસ મધ્યપ્રદેશમાં અપૂરતા વરસાદને કારણે નદીમાં પાણીની આવક ઓછી રહી છે. આ પરિસ્થિતિને કારણે છોટાઉદેપુર નગરની આશરે 35 હજારની વસ્તી માટે પાણીની સમસ્યા સર્જાવાની ભીતિ છે. હાલ નદીમાં પાણીનો પ્રવાહ ખૂબ ઓછો થઈ ગયો છે, અને જો વરસાદ નહીં પડે તો માર્ચ મહિનાને બદલે ડિસેમ્બરથી જ હાફેશ્વર યોજના હેઠળ નર્મદાનું વેચાતું પાણી મંગાવવું પડશે.

પોરબંદરમાં નશાબંધી સપ્તાહ દરમિયાન જાહેર સ્થળોએ, ખાસ કરીને બસ સ્ટેન્ડ અને સિવિલ હોસ્પિટલ ખાતે, જાગૃતિ અભિયાન યોજાયું. આ ઝુંબેશમાં લોકોને વ્યસનમુક્તિની પ્રતિજ્ઞા લેવા, ટ્રાફિક નિયમોનું પાલન કરવા અને સ્વચ્છતા જાળવવા પ્રેરવામાં આવ્યા. જાહેર સ્થળોએ પાન-માવા ખાઈ ગંદકી ફેલાવતા લોકોને સ્વચ્છ ભારત અભિયાનમાં સહયોગ આપવા સમજાવ્યા. નશાબંધી ટીમે પ્રચાર પત્રિકાઓ વિતરીત કરી અને વાહનો તેમજ સ્થળો પર સ્ટીકરો ચોંટાડ્યા. દારૂ, ડ્રગ્સ કે ગાંજાના વેચાણ અંગે તાત્કાલિક પોલીસને જાણ કરવા પણ નાગરિકોને અવગત કરાયા.

જામનગરની ITRA દ્વારા કરાયેલા એક અભ્યાસ મુજબ, આયુર્વેદિક ઔષધ અને યોગાસનના સંયોજનથી 6 થી 14 વર્ષના બાળકોમાં ઊંઘ દરમિયાન પથારી ભીની કરવાની સમસ્યામાં 70% સુધી રાહત મળી શકે છે. 8 અઠવાડિયાના અભ્યાસમાં, મેધ્ય રસાયણ ચૂર્ણ સાથે યોગ કરનાર બાળકોમાં 70% સુધી સુધારો જોવા મળ્યો. આ બાળકોની યાદશક્તિમાં 61% વધારો, ચિડચિડાપણામાં 66% ઘટાડો અને અતિસક્રિયતામાં 71% ઘટાડો પણ નોંધાયો. માત્ર ઔષધ મેળવનાર જૂથમાં 38% સુધારો જોવા મળ્યો. ITRAના ડાયરેક્ટર પ્રો. ડૉ. તનુજા નેસરિએ જણાવ્યું કે માનસિક તાણ પણ આ સમસ્યામાં ફાળો આપી શકે છે, અને યોગ-ઔષધ સંયોજનના સકારાત્મક પરિણામો મળ્યા છે.

મુંબઈમાં ચોમાસાની વિદાય બાદ વાયુ પ્રદૂષણમાં વધારો જોવા મળી રહ્યો છે, જેમાં એર ક્વોલિટી ઈન્ડેક્સ (AQI) 100ને પાર કરી ગયો છે. કેન્દ્રીય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ (CPCB) ના ડેટા મુજબ, તાજેતરમાં AQI 127 ની આસપાસ રહ્યો હતો. આ સ્થિતિમાં ઓક્ટોબર હીટના કારણે મહત્તમ તાપમાન 33-36 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચ્યું છે, જેનાથી નાગરિકો ઉકળાટ અનુભવી રહ્યા છે. નિષ્ણાતો અનુસાર, પવનની દિશામાં ફેરફાર અને સૂકી પરિસ્થિતિઓ પણ પ્રદૂષણ વધારવામાં યોગદાન આપી રહી છે. મુંબઈ મહાપાલિકાએ પ્રદૂષણ નિયંત્રણ માટે નવી સ્ટાન્ડર્ડ ઓપરેટિંગ પ્રક્રિયાઓ (SOPs) જારી કરી છે.

અમદાવાદમાં પ્રેગ્નન્ટ મહિલાઓ માટે ખાસ 'બેલી એન્ડ બીટ્સ' ગરબાનું આયોજન કરાયું છે. આ કાર્યક્રમમાં, ગાયનેકોલોજિસ્ટ અને એમ્બ્યુલન્સની સુવિધા સાથે, પરંપરાગત સંગીત પર સુરક્ષિત વાતાવરણમાં ગરબા રમવાની તક મળશે. 'ડિવાઈન મધર' દ્વારા આયોજિત આ 'સાત્વિક ગરબા'માં મર્યાદિત કપલ્સને જ પ્રવેશ અપાશે, જ્યાં ભીડ અને અવાજને બદલે શાંતિ અને સ્વાસ્થ્યને પ્રાધાન્ય આપવામાં આવ્યું છે. કપલ પાસમાં સાત્વિક ફૂડનો પણ સમાવેશ છે, જે ગર્ભવતી મહિલાઓ અને બાળકો માટે યોગ્ય છે.

આધુનિક જીવનમાં, આર્થિક તંગી, નોકરીનું દબાણ, પરિવારને સમય આપી ન શકવાની ચિંતા, અધૂરી મહત્ત્વાકાંક્ષાઓ અને સામાજિક સરખામણી જેવા અનેક અદ્રશ્ય વજન લોકો પર લદાઈ રહ્યા છે. ભૂતકાળની નિષ્ફળતાઓ, અપમાન અને અપરાધભાવ પણ ઘણાને સતાવે છે. આ ભારને કારણે લોકો થાક અનુભવે છે, પરંતુ 'હું બરોબર છું' કહીને તેને છુપાવવાનો પ્રયાસ કરે છે. સેનેકાના શબ્દો યાદ કરીને, દરેક નવો દિવસ નવી જિંદગીની શરૂઆત બની શકે છે, જેમાં આ ભાર ઓછો કરી શકાય.

પંચમહાલ જિલ્લામાં 2024-25 દરમિયાન 90% સામાન્ય વરસાદ નોંધાયો છે, જે પાક માટે અનુકૂળ છે. જોકે, સવારે ઠંડી અને બપોરે તાપના 'ડબલ ઋતુ'ના માહોલે ખેડૂતોની ચિંતા વધારી છે. ડેમોમાં 50% થી 98% પાણીનો જથ્થો હોવાથી રવિ સીઝન અને પીવાના પાણીની તંગી સર્જાશે નહીં તેવું હાલ લાગી રહ્યું છે. પાછલા પાંચ વર્ષમાં 2024 અને 2025 માં 130% થી વધુ વરસાદ નોંધાયો હતો, જેની સરખામણીમાં આ વર્ષે ઘટાડો છે. પરંતુ આ સ્થિતિ પાક માટે સારી માનવામાં આવે છે.

ચોમાસાની વિદાય ટાંકણે દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં 83.55% અને જામનગર જિલ્લામાં 56.74% વરસાદની ઘટ નોંધાઈ છે. ચાલુ વર્ષે હાલારના 26 ડેમોમાં નહીવત જળ છે, જેમાં આઠ જળાશયો સુકા મેદાન બન્યા છે. દેવભૂમિના કલ્યાણપુર પંથકની જીવાદોરી સમાન સાની ડેમ પણ ખાલીખમ છે. જામનગર જિલ્લાના 3.44 લાખ હેકટર અને દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાના 2.14 લાખ હેકટરમાં મગફળી સહિતના પાકોનું વાવેતર થયું છે, પરંતુ વરસાદના અભાવે પાકનું ચિત્ર ચિંતાજનક બન્યું છે.

ડેન્ગ્યુ-મેલેરિયાના મચ્છરોની ઉત્પત્તિ અટકાવવા જિલ્લા આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા ત્રીજા રાઉન્ડની પોરા નાશક કામગીરી પૂર્ણ કરાઈ. 21 સપ્ટેમ્બરથી 1 ઓક્ટોબર દરમિયાન ગ્રામ્ય અને શહેરી વિસ્તારોમાં હાઉસ ટુ હાઉસ સર્વેલન્સ કરાયું. આ ઝુંબેશમાં 217 ટીમો દ્વારા 3,15,691 પાણીનાં પાત્રો તપાસાયા, જેમાં 511માં મચ્છરના પોરા જણાયા. આવા સ્થળોએ એબેટ દવાનો છંટકાવ કરાયો અને 423 પાણીનાં ખાબોચિયાંનો નાશ કરાયો. આરોગ્ય વિભાગે લોકોને પાણીનાં પાત્રો સ્વચ્છ રાખવા અપીલ કરી છે.

જૂનાગઢ સિવિલ હોસ્પિટલ ફરી વિવાદમાં આવી છે, જ્યાં ડોક્ટરો હાજરી પુરાવી પોતાની પ્રાઈવેટ હોસ્પિટલે જતા હોવાનો આક્ષેપ થયો છે. ભૂતપૂર્વ ડોક્ટર કેતન પરમારે જ્ઞાતિ આધારિત ભેદભાવનો પણ આરોપ લગાવ્યો છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, 60 થી 80 ટકા ડોક્ટરો સવારે હાજરી પુરાવીને જતા રહે છે અને મોટી રકમ પગાર મેળવે છે. ડીન ડૉ. હનુમંત આમે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, રજૂઆત મળશે તો કાર્યવાહી થશે અને હોસ્પિટલમાં કોઈ જ્ઞાતિભેદ કે બેદરકારી ચલાવાશે નહીં. સીસીટીવી ફૂટેજ અને લેખિત ફરિયાદ મળ્યે તપાસ થશે.

વાયરસ અને બેક્ટેરિયા, શરીરના મિત્ર કે શત્રુ? વાયરસ કોષોમાં વધીને ફ્લૂ, કોવિડ-19 જેવી બીમારીઓ લાવે, પણ રસી અને સંશોધનમાં પણ ઉપયોગી. બેક્ટેરિયામાં કેટલાક પાચન અને વિટામિન નિર્માણમાં મદદરૂપ, જ્યારે હાનિકારક ટાઈફોઈડ, ન્યુમોનિયા પ્રેરે. રોગપ્રતિકારક તંત્ર તેમને ઓળખી પ્રતિક્રિયા આપે, સોજો, તાવ જેવા લક્ષણો દેખાય. સ્વસ્થ માઇક્રોબાયોમ રક્ષણ આપે. વાયરસ માનવ ઉત્ક્રાંતિમાં પણ ભાગ ભજવે છે.

ગુજરાતમાં ચોમાસાની વિદાયની સાથે વરસાદની ઘટ ચિંતાજનક બની રહી છે. હાથિયો નક્ષત્રમાં પણ વરસાદ ન થતાં ખેડૂતોની આશા મુરઝાઈ ગઈ છે. રાજ્યના 206 ડેમમાંથી માત્ર 33 ડેમ ભરાયા છે, જે પીવાના અને સિંચાઈના પાણીની ગંભીર અછત તરફ ઈશારો કરે છે. IMD મુજબ, 14 જિલ્લાઓમાં વરસાદની 20% થી 59% સુધીની ઘટ જોવા મળી છે, જેમાં સૌરાષ્ટ્રના દ્વારકા અને પોરબંદર સૌથી પ્રભાવિત છે. આ સ્થિતિ આવનારા ઉનાળામાં પાણીની તંગીને વધુ ઘેરી બનાવશે.

રાજકોટનું સદભાવના વૃદ્ધાશ્રમ હવે આધુનિક ટેક્નોલોજી સાથે વિશ્વસનીય લેબોરેટરી શરૂ કરી રહ્યું છે, જેનું ઉદ્ઘાટન રાજ્યના આરોગ્ય મંત્રી પ્રફુલ પાનસુરીયા 2 ઓક્ટોબરે કરશે. આ લેબોરેટરી 'નો પ્રોફિટ નો લોસ'ના સિદ્ધાંત પર કાર્ય કરશે, જેથી ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના લોકોને ખાનગી લેબ કરતાં 70% ઓછી કિંમતે નિદાન સેવાઓ મળી રહેશે. જર્મન ટેક્નોલોજીથી સજ્જ આ લેબમાં CBC માત્ર 70 રૂપિયામાં, HBA1C 225 રૂપિયામાં, અને એક્સ-રે માત્ર 150 રૂપિયામાં થશે, જે દર્દીઓ માટે મોટી રાહત છે.

સુરેન્દ્રનગર વિસ્તારમાં વિદ્યાર્થીઓના સ્વાસ્થ્ય અને સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને ફૂડ એન્ડ ડ્રગ્સ વિભાગ દ્વારા 13 શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને હોસ્ટેલની કેન્ટીન-મેસમાં તપાસ હાથ ધરાઈ. આ તપાસ દરમિયાન, 11 પેઢીઓને લાઇસન્સ વગર ચાલવા બદલ નોટિસ ફટકારવામાં આવી. વધુમાં, 10 પેઢીઓને સ્વચ્છતા જાળવવા અને બિલ/રસીદ સુધારવા માટે સૂચનાઓ આપવામાં આવી. અખાધ્ય અને સડેલા 50 કિલોગ્રામ ફૂડનો જથ્થો જપ્ત કરી નાશ કરાયો. 45 નમૂના લેબોરેટરીમાં મોકલવામાં આવ્યા છે, જેના રિપોર્ટ બાદ કડક કાર્યવાહી થશે.