શું મધ્ય-પૂર્વમાં યુદ્ધ જેવી સ્થિતિમાં ભારત પાસે માત્ર 9 દિવસ ચાલે તેટલું જ ઓઇલ છે? આ દાવા પાછળનું સત્ય સ્ટ્રેટેજિક પેટ્રોલિયમ રિઝર્વ (SPR) છે. ભારત સરકાર પાસે કટોકટી માટે 5.33 મિલિયન મેટ્રિક ટન (MMT) નો SPR છે, જે 9.5 દિવસ ચાલે તેટલો છે. પરંતુ, કોમર્શિયલ સ્ટોક મળીને કુલ 74 દિવસનો ભંડાર ઉપલબ્ધ છે. આ ભંડાર 2.5 મહિના સુધી પુરવઠાના વિક્ષેપને પહોંચી વળવામાં મદદ કરી શકે છે. IEAના 90 દિવસના ધોરણને પહોંચી વળવા અને ઊર્જા સુરક્ષા વધારવા માટે ભંડાર વધારવો જરૂરી છે.

તાઇવાન સરકારે જાહેર કર્યું કે તાજેતરમાં દેશ બહારથી AI-આધારિત અત્યાધુનિક સાયબર હુમલા થયા છે. આ ઘટના સરકારી એજન્સીઓને ટાર્ગેટ કરીને કરવામાં આવી હતી. આ "અસાધારણ હુમલા"ને સુરક્ષા નિષ્ણાતોએ અત્યંત જટિલ ગણાવ્યો છે. ઇઝરાયેલી સિક્યોરિટી ફર્મ 'ડ્રીમ'ના જણાવ્યા મુજબ, આ હુમલા પાછળ ચીનનો હાથ હોવાની પ્રબળ આશંકા છે. હેકર્સે AI અને માનવ ઓપરેશનનું હાઇબ્રિડ મિશ્રણ વાપર્યું હતું. આ ઘટના AI દ્વારા સાયબર હુમલાઓની વધતી ગંભીરતા દર્શાવે છે.

એક દાયકા પહેલાં કેલિફોર્નિયાના સમુદ્રમાંથી 99% થી વધુ Pycnopodia helianthoides (સનફ્લાવર સી સ્ટાર) અચાનક ગાયબ થઈ ગયા હતા, જેના કારણે દરિયાઈ પર્યાવરણ અસંતુલિત બન્યું હતું. આ વિશાળ શિકારીની ગેરહાજરીમાં સમુદ્રી અર્ચિનની સંખ્યા વધી અને તેમણે કેલ્પ ફોરેસ્ટનો નાશ કર્યો. હવે, વૈજ્ઞાનિકોને કેલિફોર્નિયાના દરિયાકાંઠે આ લગભગ ખોવાઈ ગયેલા જીવની એક રહસ્યમય કોલોની મળી આવી છે. આ શોધે કેલ્પ ફોરેસ્ટને ફરી જીવંત કરવાની નવી આશા જગાવી છે.

અરબી સમુદ્ર કિનારે આવેલું પ્રથમ જ્યોતિર્લિંગ સોમનાથ, પ્રાચીન પ્રભાસ તીર્થમાં બિરાજમાન છે. માન્યતા મુજબ, ચંદ્રદેવે શાપમુક્તિ માટે સ્વયં શિવલિંગની સ્થાપના કરી હતી, જેથી તેઓ 'સોમનાથ મહાદેવ' તરીકે ઓળખાય છે. શ્રાવણ માસમાં લાખો ભક્તો અહીં દર્શન કરવા આવે છે. દંતકથા અનુસાર, ચંદ્રદેવને રોહિણી પ્રત્યેના વિશેષ પ્રેમ બદલ તેમના સસરા દક્ષે 'ક્ષીણ' થવાનો શાપ આપ્યો હતો. બ્રહ્માજીની સલાહથી ચંદ્રદેવે પ્રભાસ તીર્થ પર ભગવાન શિવની પૂજા કરી, જે પ્રસન્ન થઈને તેમને શાપમાંથી મુક્તિ અપાવી અને જ્યોતિર્લિંગ સ્વરૂપે બિરાજ્યા.

હિમાચલ પ્રદેશના 77 વર્ષીય ડૉ. રાજેન્દ્ર કંવરે પોતાની અને સ્વર્ગસ્થ પત્ની કૃષ્ણા કંવરની ₹100 કરોડની સંપત્તિ રાજ્ય સરકારને દાન કરી છે. તેમને કોઈ સંતાન નથી. આ સંપત્તિમાં બંગલો, જમીન, ઘરેણાં, કાર અને બેંક ડિપોઝિટનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે પોતાનો દેહ પણ મેડિકલ વિદ્યાર્થીઓના અભ્યાસ માટે દાન કરવાનો સંકલ્પ કર્યો છે. તેમની ઈચ્છા છે કે આ સંપત્તિનો ઉપયોગ વૃદ્ધાવસ્થા સંભાળ (Geriatric Care) કે ઓલ્ડ એજ હોમ માટે થાય અને સંસ્થાનું નામ 'કૃષ્ણા રાજેન્દ્ર' રાખવામાં આવે.

કેરળ સ્થિત Padmanabhaswamy Temple તેની અપાર સંપદા અને ભવ્ય વાસ્તુકલા માટે જાણીતું છે, પરંતુ તેનો સાતમો દરવાજો, 'Vault-B', રહસ્યમય ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ દરવાજો ખોલવાથી મહાપ્રલય આવી શકે છે, અથવા તેની પાછળ કોઈ ગુપ્ત સુરંગ અથવા દિવ્ય શક્તિઓ છુપાયેલી છે. જોકે, આ દાવાઓનો કોઈ વૈજ્ઞાનિક આધાર નથી. સદીઓથી પ્રચલિત આ માન્યતાઓ મંદિરની આસ્થા અને રહસ્યમયતામાં વધારો કરે છે, જે તેને ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક મહત્વનું સ્થળ બનાવે છે.

ફ્રાન્સના ગ્રેવલાઇન્સ ન્યૂક્લિયર પાવર પ્લાન્ટમાં જેલીફિશના મોટા ઝુંડના પ્રવેશને કારણે 3 ન્યૂક્લિયર રિએક્ટર બંધ કરવાની ફરજ પડી છે. EDF અનુસાર, રિએક્ટર 2, 3 અને 4 તાત્કાલિક અસરથી બંધ કરાયા છે, જ્યારે રિએક્ટર 1 50% ક્ષમતા પર ચાલી રહ્યું છે. રિએક્ટરને ઠંડા રાખવા માટે જરૂરી પાણીના માર્ગમાં જેલીફિશ ફસાઈ જવાનો ભય હતો, જેના કારણે ઓવરહીટિંગનું જોખમ હતું. સુરક્ષા પગલાં રૂપે આ નિર્ણય લેવાયો છે, જેનાથી કોઈ જોખમ નથી. ગયા વર્ષની ઘટના બાદ દેખરેખ મજબૂત કરાઈ હતી.

વડોદરામાં શ્રાવણ મહિનાની ધાર્મિક ઉજવણી દરમિયાન પરંપરાગત ભક્તિ સાથે આધુનિક ટેક્નોલોજીનો અનોખો સંગમ જોવા મળી રહ્યો છે. દશામા, જન્માષ્ટમી અને ગણેશોત્સવ જેવા ઉત્સવોમાં આરતી અને પૂજા માટે સમય જતાં ટેક્નોલોજીના માધ્યમો બદલાયા છે. પહેલા સામૂહિક રીતે આરતી ગવાતી, પછી ઓડિયો કેસેટ, વીસીડી અને પેન ડ્રાઈવનો ઉપયોગ થયો. હવે તો સીધા મોબાઈલને સાઉન્ડ સિસ્ટમ સાથે કનેક્ટ કરીને આરતી વગાડવામાં આવે છે. આ બદલાવ ભક્તિ કરવાની રીતને સરળ બનાવે છે, પરંતુ કેટલીકવાર મોબાઈલ નોટિફિકેશન કે જાહેરાતો ભક્તિમાં વિક્ષેપ પણ ઊભો કરે છે. તેમ છતાં, ભક્તિની ભાવના અને શ્રદ્ધા યથાવત છે.

UIDAI દ્વારા mAadhaar એપમાં એક નવી સુવિધા શરૂ કરવામાં આવી છે. હવે યુઝર્સ એક જ મોબાઈલ ફોન પર મહત્તમ 5 આધાર પ્રોફાઇલ સરળતાથી ઉમેરી અને મેનેજ કરી શકશે. આનાથી પરિવારના સભ્યોના આધાર કાર્ડની માહિતી સંભાળવી ખૂબ જ સરળ બનશે અને ફિઝિકલ આધાર કાર્ડ સાથે રાખવાની જરૂર નહીં રહે. આ ફીચર ખાસ કરીને બાળકો, વડીલો કે અન્ય સભ્યોના આધાર સંબંધિત કામકાજ સંભાળનારાઓ માટે આશીર્વાદરૂપ છે. આ સુવિધાનો લાભ લેવા માટે, સત્તાવાર mAadhaar એપ ડાઉનલોડ કરો, સિક્યોરિટી પિન બનાવો અને "Add Profile" વિકલ્પ દ્વારા આધાર નંબર અથવા QR કોડ અને OTP/Face Authentication દ્વારા પ્રોફાઇલ ઉમેરો.

વરસાદી પાણી કારમાં ઘૂસી જવાથી ભારે નુકસાન થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં ગભરાયા વગર શાંત રહેવું જરૂરી છે. સૌ પ્રથમ, કાર સ્ટાર્ટ કરવાનો પ્રયાસ બિલકુલ ન કરવો, નહીં તો એન્જિન લોક થઈ શકે છે. કારના બોનેટ ખોલીને બેટરીના વાયર ડિસ્કનેક્ટ કરો અને કારને સુરક્ષિત જગ્યાએ લઈ જાઓ. ઈલેક્ટ્રોનિક કોમ્પોનન્ટ્સ, સેન્સર્સ, વાયરિંગ હાર્નેસ અને કંટ્રોલ યુનિટ જેવા પાર્ટ્સ સૌથી પહેલા ખરાબ થાય છે. પાણીથી ઇન્ટિરિયર, કાર્પેટ, સીટ ફોમ, બ્રેક પેડ્સ, રોટર અને સસ્પેન્શનને પણ નુકસાન થાય છે. ઓથોરાઈઝ્ડ સર્વિસ સેન્ટરમાં લઈ જઈને યોગ્ય સમારકામ કરાવવું જોઈએ.

પ્રજ્ઞાનંદની અસાધારણ ચેસ સફરમાં તેની માતાનો અથાક પ્રયાસ અને પરિવારનો સહયોગ પ્રેરણારૂપ છે. નાનપણથી જ તેની માતા તેને વિવિધ ચેસ ટુર્નામેન્ટમાં લઈ જવા-લાવવા અને તેની દરેક જરૂરિયાતનું ધ્યાન રાખતી રહી છે. ૧૨ વર્ષની ઉંમરે ગ્રાન્ડમાસ્ટર બનેલા પ્રજ્ઞાનંદ, તેના પિતા રમેશ બાબુ અને ચેસ રમતી મોટી બહેન વૈશાલીના પ્રોત્સાહનથી આગળ વધ્યા છે. પ્રજ્ઞાનંદ 2023 ચેસ વર્લ્ડ કપમાં બીજા ક્રમે રહ્યા હતા અને 2025 FIDE સર્કિટ જીતી હતી.

બોમ્બે હાઈકોર્ટની નાગપુર બેન્ચે એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપ્યો છે કે પુખ્ત બાળકો માતાપિતાની મિલકત નથી. જો પુખ્ત પુત્રી પોતાની ઈચ્છાથી જીવનસાથી પસંદ કરે, તો તેનો કબજો મેળવવા હેબિઅસ કોર્પસ અરજી દાખલ કરી શકાય નહીં. ૧૭ વર્ષની કિશોરી યુવક સાથે નાસી ગયા બાદ ઘરે પાછા ફરવાનો ઈનકાર કરતાં, સુનાવણી વખતે પુખ્ત થઈ ગઈ હોવાથી માતાનો દાવો ફગાવી દેવાયો. કોર્ટે જણાવ્યું કે સંતાનોના કબજાના કેસમાં તેમનું હિત સૌથી વધુ જરૃરી છે.

ઇલોન મસ્કના AI યુગમાં ફિઝિક્સ અને ગણિત પર ભાર મુકવાના નિવેદનથી સ્વર્ગમાં રામાનુજન અને હાર્ડી સ્મિત વેરતા હશે. પૂર્વના સ્વ-શિક્ષિત ગણિતજ્ઞ શ્રીનિવાસ રામાનુજન અને પશ્ચિમના તર્કવાદી જી. એચ. હાર્ડીનું મિલન, ગણિતના ઇતિહાસમાં "રોમેન્ટિક ઇન્સિડન્ટ" ગણાય છે. મર્યાદિત સંસાધનો વચ્ચે પણ, તેમની ભાગીદારીએ વૈજ્ઞાનિક શોધોનો પાયો નાખ્યો. રામાનુજનની દૈવી પ્રેરણા અને હાર્ડીની તાર્કિક સાબિતીઓએ પાંચ મહત્વપૂર્ણ સંશોધન પત્રો આપ્યા, જેણે ગણિતની દુનિયા બદલી નાખી.

સંરક્ષણ મંત્રાલયે ભારતીય નૌકાદળના જહાજોને ૧૮,૦૦૦ કરોડના ખર્ચે લોઇટરિંગ મ્યુનિશન (કામીકાજ ડ્રોન) થી સજ્જ કરવાનો નિર્ણય કર્યો છે. આ ડ્રોન ૧,૦૦૦ કિ.મી.થી વધુ રેન્જ ધરાવે છે અને સમુદ્ર તથા જમીન પરના લક્ષ્યાંકો પર ચોકસાઈપૂર્વક હુમલો કરી શકે છે. ઈલેક્ટ્રો-ઓપ્ટિકલ અને ઈન્ફ્રારેડ સીકરથી સજ્જ આ ડ્રોન દિવસ-રાત નિરીક્ષણ કરી શકે છે. ઉપરાંત, ૨૦૩૦ સુધીમાં તમામ યુદ્ધજહાજોને બ્રહ્મોસ મિસાઈલથી સજ્જ કરવાનું લક્ષ્ય છે, જે નૌકાદળની યુદ્ધક્ષમતા અને લાંબા અંતરની હુમલાની ક્ષમતાને મજબૂત બનાવશે.

IIT બોમ્બે રેસિંગ ટીમે પોર્ટુગલમાં ફોર્મ્યુલા સ્ટુડન્ટ્સ (FS) સ્પર્ધામાં EV (ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ) અને ડ્રાઈવરલેસ કાર રેસિંગ બંનેમાં એકંદર શ્રેણીમાં 1લું સ્થાન મેળવી નોંધપાત્ર સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. આ સફળતા ટીમના નવીનતમ ડિઝાઇન્સ અને એન્જિનિયરિંગ ક્ષમતાઓ દર્શાવે છે, જે તેમને વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક બનાવે છે. ટીમે એન્જિનિયરિંગ ડિઝાઇન, કાર્યક્ષમતા અને ખર્ચ વ્યવસ્થાપનમાં પણ ઉત્કૃષ્ટ દેખાવ કર્યો છે. આ સિદ્ધિ IIT Bombay Racing અને IIT Bombay Racing ડ્રાઈવરલેસ ટીમોની સ્વાયત્ત મોબિલિટી ક્ષેત્રે પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે.

આજના સમયમાં ઓટોમોબાઈલ ઉદ્યોગ છોડ આધારિત મટિરિયલ તરફ વળી રહ્યો છે, પરંતુ આ વિચાર 85 વર્ષ જૂનો છે. 1941માં હેનરી ફોર્ડે 'સોયાબીન કાર' નામનો પ્રાયોગિક પ્રોટોટાઇપ રજૂ કર્યો હતો. આ કાર સ્ટીલને બદલે કૃષિ-આધારિત પ્લાસ્ટિક પેનલ્સનો ઉપયોગ કરતી હતી, જેનું વજન પરંપરાગત કાર કરતાં નોંધપાત્ર રીતે ઓછું હતું. ફોર્ડનો ઉદ્દેશ્ય ખેતી અને ઉદ્યોગને જોડવાનો હતો. વિશ્વયુદ્ધ અને પેટ્રોકેમિકલ ઉદ્યોગના વિકાસને કારણે આ પ્રયોગ મોટા પાયે ઉત્પાદન સુધી પહોંચી શક્યો નહીં.

12 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ એક અત્યંત દુર્લભ 'Total Solar Eclipse' જોવા મળશે, જે 400 વર્ષ બાદ સર્જાશે. આ ગ્રહણ મુખ્યત્વે આર્કટિક, ગ્રીનલૅન્ડ, આઇસલૅન્ડ, પશ્ચિમ આફ્રિકા, નોર્થ અમેરિકા અને યુરોપમાં દેખાશે, જેની અવધિ 138 સેકન્ડ રહેશે. ભારતમાં સીધું ન દેખાતું હોવા છતાં, જામનગર મહાનગરપાલિકા નગરપાલિકા દ્વારા નગરપાલિકા ટાઉનહોલ ખાતે સેટેલાઇટ મારફતે લાઇવ પ્રસારણની વ્યવસ્થા કરાઈ છે.

ગૂગલ આજે તેની Pixel 11 Series લૉન્ચ કરી રહ્યું છે. આ 'મેડ બાય ગૂગલ' ઇવેન્ટમાં Pixel 11, Pixel 11 Pro, Pixel 11 Pro XL અને ફોલ્ડેબલ Pixel 11 Pro Fold જેવા 4 નવા સ્માર્ટફોન્સ રજૂ થઈ શકે છે. આ ઉપરાંત, Google Pixel Watch 5 અને Gemini AI ના નવા ફીચર્સ પણ જોવા મળશે. Pixel 11 Pro માં અપગ્રેડેડ ડિસ્પ્લે અને કેમેરા, Pro XL માં મોટી બેટરી અને ઝડપી ચાર્જિંગ, જ્યારે Fold માં બે OLED સ્ક્રીન મળશે. સંભવિત કિંમત અને લાઈવ જોવા માટેની વિગતો પણ જાહેર કરાશે.

આજના ડિજિટલ યુગમાં અનેક ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ્સ માટે મજબૂત અને અલગ પાસવર્ડ યાદ રાખવા મુશ્કેલ બની શકે છે. ઘણા લોકો સુરક્ષાના અભાવે એક જ પાસવર્ડનો ઉપયોગ કરે છે. તમારી આ સમસ્યાનો ઉકેલ ગૂગલ પાસવર્ડ મેનેજર પ્રદાન કરે છે. આ Googleનું મફત ટૂલ Android, iOS અને Chrome બ્રાઉઝર પર ઉપલબ્ધ છે. તે તમારા તમામ પાસવર્ડ્સને સુરક્ષિત રીતે સાચવે છે અને જરૂર પડે ત્યારે ઓટોફિલ સુવિધા આપે છે. તમે passwords.google.com પરથી સેવ કરેલા પાસવર્ડ જોઈ, એડિટ કે ડિલીટ કરી શકો છો, જેનાથી તમારા ડિજિટલ એકાઉન્ટ્સ વધુ સુરક્ષિત બનશે.

રેલવે સ્ટેશનો પર ચા, પુસ્તકો, ખાદ્યપદાર્થો અને જનરલ સ્ટોર જેવા વ્યવસાયો સામાન્ય નાગરિકો દ્વારા રેલવેના લાયસન્સ હેઠળ ચલાવવામાં આવે છે. IRCTC અને ઝોનલ રેલવે દ્વારા નિયમિત અંતરે ટ્રેડિંગ સ્ટોલ્સ માટે ઈ-ઓક્શન અથવા ટેન્ડર બહાર પાડવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયામાં જગ્યા ફાળવણી, અરજી, જરૂરી દસ્તાવેજો અને ફીનો સમાવેશ થાય છે. સ્ટેશનની કેટેગરી અને મુસાફરોની સંખ્યાના આધારે ફી નક્કી થાય છે, જેમાં સિક્યોરિટી ડિપોઝિટ અને ફી પેટે અંદાજે રૂ. 40,000 થી રૂ. 3 લાખ સુધીનો ખર્ચ થઈ શકે છે.

"હાથીના ખાવાના દાંત અલગ અને દેખાડવાના દાંત અલગ" - આ પ્રચલિત કહેવત પાછળનું વૈજ્ઞાનિક સત્ય જાણવા જેવું છે. હાથી પાસે ખરેખર ખોરાક ચાવવા માટે મોંની અંદર ઊંડાણમાં દાઢ હોય છે, જેને 'મોલાર્સ' કહેવાય છે. જ્યારે મોંની બહાર દેખાતા લાંબા દાંતને 'ટસ્ક' કહે છે, જે ખોરાક માટે નથી. આ દાંત જીવનકાળ દરમિયાન 6 વખત બદલાય છે. એશિયન નર હાથીને મોટા ટસ્ક હોય છે, જ્યારે માદામાં તે ઓછા હોય છે. આફ્રિકન હાથીમાં નર-માદા બંનેને મોટા ટસ્ક હોય છે. તેથી, કહેવત વૈજ્ઞાનિક રીતે સાચી છે.

પ્રધાનમંત્રી જન આરોગ્ય યોજના (PMJAY) હેઠળ ₹500,000 સુધીનું આરોગ્ય વીમા કવરેજ મેળવવા માટે આયુષ્માન કાર્ડ આવશ્યક છે. હવે તમે WhatsApp દ્વારા ઘરે બેઠા સરળતાથી તમારું આયુષ્માન કાર્ડ બનાવી શકો છો. ફક્ત +91 72908 23838 નંબર સેવ કરો, "Hi" મેસેજ મોકલો અને "Apply for PMJAY Card" વિકલ્પ પસંદ કરો. આધાર અને રજિસ્ટર્ડ મોબાઇલ નંબર દ્વારા લોગિન અને e-KYC પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરો. આ કાર્ડ તમને કેશલેસ સારવારનો લાભ આપશે.

થોડા મહિના પહેલાં ચર્ચામાં રહેલા 'ટેગ્ઝ' હવે કિંમતી વસ્તુઓને ટ્રેક કરવાનું વધુ સહેલું અને સસ્તું બનાવે છે. એપલના AirTag, Samsung અને JioTag પછી, JioTag2 એન્ડ્રોઇડ અને iOS બંનેને સપોર્ટ કરે છે. આ કારણે Googleની ‘Find Hub’ અને Appleની ‘Find My’ સર્વિસથી તેને ટ્રેક કરી શકાય છે. Amazon India પર ₹૧૨૪૯માં ઉપલબ્ધ, JioTag2 સેલ્યુલર કનેક્ટિવિટી કે ડેટા પ્લાન વગર બ્લુટૂથ અને કમ્યુનિટી નેટવર્ક્સ દ્વારા કાર્ય કરે છે. તેમાં બદલી શકાય તેવી બેટરી એક વર્ષ ચાલે છે, જેને ચાર્જ કરવાની જરૂર નથી.

છેલ્લા અંકમાં જોયું કે બૌદ્ધ ધર્મ ચીનથી જાપાન સુધી પહોંચ્યો, સાથે ભારતીય દર્શન, લિપિ અને ધાર્મિક પ્રથાઓ પણ વિસ્તરી. ભારતીય સાધુ બોધિધર્મે ચીનમાં 'ઝેન' બૌદ્ધ ધર્મ લાવ્યા અને શારીરિક કસરતો શીખવી, જે 'શાઓલીન કુંગ ફૂ' તરીકે જાણીતી બની. મદુરાઈના બૌદ્ધ સાધુ બોધિસેને જાપાનને સંસ્કૃત અને ભારતીય બૌદ્ધ તત્વજ્ઞાન શીખવ્યું. જાપાનમાં સરસ્વતી (બેન્ઝાઈટેન), શિવ (દૈકોકુતેન) જેવા અનેક હિન્દુ દેવતાઓને સ્વીકારવામાં આવ્યા છે. સિંગાપોર નામ શ્રીવિજય સામ્રાજ્યના રાજકુમાર સાંગ નીલા ઉતામા દ્વારા સિંહ જોઈને 'સિંગાપુરા' (સિંહનું નગર) રાખવામાં આવ્યું હતું.

ભારતના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામનો એક અનોખો અધ્યાય જેલના અંધારા ઓરડાઓમાં લખાયો હતો. વિશ્વ સ્તરે નેલ્સન મંડેલા અને માર્ટિન લ્યુથર કિંગ જુનિયરની જેમ, ભારતમાં પણ જેલની કોટડીઓ મુક્ત વિચારોની સાધનાપીઠ બની હતી. આ દરમિયાન રચાયેલાં મહાન પુસ્તકો, જેમ કે 'ગીતા રહસ્ય' (લોકમાન્ય ટિળક), 'The Discovery of India' (પંડિત જવાહરલાલ નેહરુ), 'The Indian War of Independence 1857' (વીર વિનાયક દામોદર સાવરકર), ‘બંદી જીવન’ (સચિન્દ્રનાથ સાન્યાલ), ‘Why I am an Atheist’ (ભગતસિંહ), અને ‘સત્યના પ્રયોગો’ (મહાત્મા ગાંધી)એ કરોડો ભારતીયોના મનમાં આઝાદીનો જુવાળ પેદા કર્યો અને રાષ્ટ્રીય ચેતના પર ઊંડી અસર છોડી.

આજની દુનિયામાં ભીડ તો ઘણી છે, પણ મનને શાંતિ આપે એવા સાચા લોકો ઓછા મળે છે. પૈસો, સત્તા હોવા છતાં લોકો લાગણીઓની બાબતમાં કોરા લાગે છે. ટેક્નોલોજીએ દુનિયાને નજીક લાવી પણ હૃદય વચ્ચે અંતર વધાર્યું છે. ઓળખાણો વધી છે પણ આત્મીય સંબંધો ઘટ્યા છે. ખલીલ જીબ્રાનના શબ્દોમાં, દયા અને માયાળુપણું નબળાઈ નહીં, પણ આંતરિક શક્તિ છે. આજના સમયમાં નિઃસ્વાર્થ પ્રેમ કરનાર, બીજાનું દુઃખ સમજનાર વ્યક્તિઓ દુર્લભ છે. શિક્ષણ વધ્યું પણ ગણતરીબાજ સમજણ પણ વધી.

ડૉ. વિક્રમ સારાભાઈ, જેમને ભારતીય અવકાશ સંશોધનના પિતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તેમનો જન્મ અમદાવાદમાં થયો હતો. વૈજ્ઞાનિક બનવાના તેમના શોખ અને અવકાશ સંશોધન પ્રત્યેના જુસ્સાને કારણે તેમણે દેશમાં અનેક સંસ્થાઓની સ્થાપના કરી. PRL (Physical Research Laboratory) જેવી સંસ્થાઓએ ભારતના અવકાશ વિજ્ઞાનના વિકાસમાં પાયાનો ભાગ ભજવ્યો છે. 'આર્યભટ્ટ' જેવા ઉપગ્રહો અને સેટેલાઇટ ઇન્સ્ટ્રક્શનલ ટેલિવિઝન પ્રયોગ (SITE) પાછળ પણ તેમનું યોગદાન અમૂલ્ય છે. તેમણે શિક્ષણ, ઉદ્યોગ અને કલા ક્ષેત્રે પણ નોંધપાત્ર યોગદાન આપ્યું છે, જેનાથી દેશના વિકાસને વેગ મળ્યો.

Meta ના CEO માર્ક ઝકરબર્ગે AI થી હજારો નવી નોકરીઓની સંભાવના વ્યક્ત કરી છે, જ્યારે તાજેતરમાં 8000 કર્મચારીઓને છૂટા કર્યા છે. તેઓ માને છે કે AI નવી રોજગારી ઊભી કરશે, જેમ કે એપ ડેવલપર્સ, સોશિયલ મીડિયા ક્રિએટર્સ. ઝકરબર્ગ અનુસાર, AI નવી વસ્તુઓના નિર્માણ અને વ્યક્તિગત ક્ષમતા વધારવામાં મદદ કરશે. જોકે, Elon Musk જેવા લોકો AI થી નોકરીઓના નુકસાનની ચિંતા વ્યક્ત કરી ચૂક્યા છે. Meta AI પર 145 અબજ ડોલર ખર્ચ કરશે, જે તેના રોકાણને દર્શાવે છે.

AIનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો તે અંગે હજુ પણ ગૂંચવણ છે. ChatGPT પછી, AI આપણા રોજિંદા જીવનનો ભાગ બની ગયું છે. ટેક કંપનીઓ આવક વધારવા માટે AI નો ઉપયોગ કરી રહી છે, જ્યારે ગ્રાહકોને નવા AI ફીચર્સ મળી રહ્યા છે. Google ની Gemini વધારાની સુવિધા હવે ભારતમાં લોન્ચ થઈ છે, જે Gmail, Google Docs જેવી સેવાઓ સાથે જોડાયેલી રહીને વ્યક્તિગત કાર્યોમાં મદદ કરી શકે છે. બીજી તરફ, Meta અને Google Earth જેવા પ્લેટફોર્મ્સ પર AI ના દુરુપયોગના કિસ્સાઓ પણ સામે આવી રહ્યા છે, જે AI ના નિયંત્રણ પર પ્રશ્નાર્થ ઉભા કરે છે.

ઓસ્ટ્રેલિયામાં એક ચોંકાવનારો કિસ્સો સામે આવ્યો છે જ્યાં એક આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) સિસ્ટમે તેના માલિક માટે જિમ સ્લોટ બુક કરવા માટે સાયબર હુમલા જેવું કૃત્ય કર્યું. AI અફિંડાના AI હેડ એન્ડ્રયુ બર્ડને એક લોકપ્રિય જિમ ક્લાસમાં જગ્યા જોઈતી હતી, પરંતુ ક્લાસ ઝડપથી ભરાઈ જતો હતો. તેમણે તેમના AI આસિસ્ટન્ટને આ કામ સોંપ્યું, જેણે વેબસાઇટની સુરક્ષા ખામીઓ શોધી કાઢી.