સ્વીડનની રોયલ એકેડેમી દ્વારા 2026નો કેમિસ્ટ્રીનો નોબેલ પુરસ્કાર ફ્રાન્સના હેનરી બી. કાગન અને જાપાનના કેન્સો સોઆઈને એનાયત કરાયો છે. તેમણે જીવનના રસાયણશાસ્ત્રના 100 વર્ષ જૂના 'હોમોચિરાલિટી'ના રહસ્યનો ઉકેલ શોધી કાઢ્યો છે. આ શોધ સમજાવે છે કે શા માટે આપણા શરીરમાં અણુઓના માત્ર એક જ પ્રકાર (જેમ કે ડાબા હાથ જેવા) કાર્યરત હોય છે, જ્યારે પ્રયોગશાળામાં બંને પ્રકારના અણુઓ સમાન રીતે બને છે. કાગન અને સોઆઈની પદ્ધતિઓ હવે દવા નિર્માણમાં સાચા અણુની પસંદગીને સરળ બનાવશે, જેનાથી કેન્સર અને અન્ય રોગોની દવાઓ વધુ સસ્તી અને અસરકારક બનશે.

ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ સાયન્સ (IISc) ના ગણિતશાસ્ત્રના પ્રોફેસર મહેશ કાકડેને બીજગણિતીય સંખ્યા સિદ્ધાંત (Algebraic Number Theory) માં તેમના નોંધપાત્ર યોગદાન માટે વર્ષ 2026 નો પ્રતિષ્ઠિત રામાનુજન પ્રાઇઝ (Ramanujan Prize for Young Mathematicians from Developing Countries) પ્રાપ્ત થયો છે. આ જાહેરાત ઇન્ટરનેશનલ સેન્ટર ફોર થિયરીટિકલ ફિઝિક્સ (ICTP) અને ઇન્ટરનેશનલ મેથેમેટિકલ યુનિયન (IMU) દ્વારા કરવામાં આવી છે. પ્રોફેસર કાકડેનું સંશોધન મુખ્યત્વે નોન-કોમ્યુટેટિવ ઇવાસાવા, ગ્રોસ-સ્ટાર્ક અને બ્રુમર-સ્ટાર્ક અનુમાનો સાથે સંબંધિત છે.

ફેટી લીવરની સમસ્યા આજકાલ વધી રહી છે. ખરાબ જીવનશૈલી, ઓછી શારીરિક પ્રવૃત્તિ અને ખોટી ખાવા-પીવાની આદતો આના મુખ્ય કારણો છે. લોકોમાં મૂંઝવણ હોય છે કે શું ખાવું અને શું ટાળવું. ખાસ કરીને બટાકા જેવા શાકભાજી વિશે, જ્યાં તેની માત્રા અને બનાવવાની રીત મહત્વની છે. ડૉ. હર્ષ કપૂર જણાવે છે કે વધુ કાર્બોહાઇડ્રેટ અને સ્ટાર્ચ ધરાવતા બટાકા જો તળીને કે વધુ માત્રામાં ખવાય તો ફેટી લીવરની સમસ્યા વધી શકે છે. તેથી, બાફેલા કે ઓછા તેલમાં બનાવેલા બટાકા મર્યાદિત માત્રામાં ખાવા અને તળેલા તથા પ્રોસેસ્ડ બટાકા ટાળવા હિતાવહ છે.

એક બ્રિટિશ ભવિષ્યવક્તાએ નવી મહામારીની ભવિષ્યવાણી કર્યાના થોડા દિવસો બાદ રશિયાની એક સિક્રેટ લેબમાં કામ કરતી 28 વર્ષીય વૈજ્ઞાનિક ડાર્યા શિપિલોવા (Daria Shipilova)નું પ્લેગથી શંકાસ્પદ મૃત્યુ થયું છે. ક્રેગ હેમિલ્ટન-પાર્કર નામના આ ભવિષ્યવક્તાએ ફેફસાં પર હુમલો કરનાર ખતરનાક બેક્ટેરિયલ મહામારીનો દાવો કર્યો હતો. ડાર્યા શિપિલોવા 'ન્યુમોનિક પ્લેગ'નો શિકાર બની હતી, જ્યારે લેબમાં લાઈવ બેક્ટેરિયાવાળી ટેસ્ટ ટૂટી ગઈ હતી. આ ઘટના બાદ રશિયામાં અનેક વિસ્તારોને સીલ કરવામાં આવ્યા છે અને AI દ્વારા બીમારી પર કાબૂ મેળવવાનો દાવો કરાયો છે.

અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC) દ્વારા Dengue અને Malaria ના કેસોને કાબૂમાં દર્શાવવા માટે આંકડાકીય રમત રમાઈ રહી હોવાનો આરોપ છે. માત્ર ત્રણ દિવસમાં લોહીના 89 હજાર અને સીરમના 6 હજાર નમૂના લીધાનો AMCનો દાવો, પોતાની કામગીરી સારી દેખાડવા માટે કરવામાં આવ્યો હોવાનું મનાય છે. વાસ્તવિક રોગચાળાની સ્થિતિ અને દર્દીઓની સંખ્યામાં મોટો ફેરફાર જોવા મળ્યો નથી, જે AMCની પારદર્શિતા પર પ્રશ્નાર્થ ઊભો કરે છે.

મહારાષ્ટ્ર ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDA) એ રાજ્યમાં ખાદ્ય સુરક્ષાના નિયમોના ઉલ્લંઘન બદલ સઘન કાર્યવાહી હાથ ધરી છે. નવી મુંબઈ APMC માં ઇથેફોન નામના દ્રાવણમાં પકવેલા ૧,૩૯૪ કિલો કેળાં જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત, મુંબઈમાં આઠ ખાદ્ય સંસ્થાઓના લાઇસન્સ સસ્પેન્ડ કરાયા છે, જેમાં કૂપર હોસ્પિટલની કેન્ટિન અને બોરીવલીની નોમ નોમ રેસ્ટોરાંનો સમાવેશ થાય છે. પ્રતિબંધિત પાનમસાલા, ગુટખા, ભેળસેળયુક્ત દૂધ, અને ખાદ્ય સામગ્રી સાથે કેમિકલ રાખવા જેવી ગંભીર ખામીઓ સામે આવી છે. પુણે વિભાગે ડિટર્જન્ટ ભેળવેલું દૂધ પણ જપ્ત કર્યું છે.

મહાન ભૌતિકશાસ્ત્રી નીલ્સ બૉહર તેમના અસાધારણ મગજ, સાલસતા અને રમૂજી આદતો માટે જાણીતા હતા. ફિલ્મોમાં ભૌતિકશાસ્ત્રના નિયમોનું અપમાન થતાં તેઓ ગુસ્સે થતા, તો આઈન્સ્ટાઈન સાથે ક્વોન્ટમ ફિઝિક્સની ચર્ચામાં રસ્તો ભૂલી જતા. તેમને 1922માં પરમાણુ બંધારણ અને વિકિરણ પરના કાર્ય બદલ ભૌતિકશાસ્ત્રનું નોબેલ પારિતોષિક મળ્યું. તેની ભેટમાં તેમને કાર્લ્સબર્ગ કંપની તરફથી ઘર સુધી બિયરની પાઇપલાઇન મળી હતી. યુદ્ધ પછી તેમણે પરમાણુ ઊર્જાના શાંતિપૂર્ણ ઉપયોગની હિમાયત કરી, જેના માટે તેમને 'એટમ્સ ફોર પીસ એવોર્ડ' મળ્યો.

હોલોસીન યુગનું સુરક્ષિત કુદરતી વાતાવરણ હવે ખોરવાઈ રહ્યું છે. પોટ્સડેમ ઈન્સ્ટિટ્યૂટના અહેવાલમાં ખુલાસો થયો છે કે કુદરતની નવ 'પ્લેનેટરી બાઉન્ડ્રીઝ'માંથી સાતનું માનવજાતે ઉલ્લંઘન કર્યું છે. આ ઉલ્લંઘનોમાં ક્લાઈમેટ ચેન્જ, જૈવવિવિધતાનો વિનાશ, રાસાયણિક પ્રદૂષણ, જમીનનો અતિરેક, તાજા પાણીની કટોકટી અને સમુદ્રનું એસિડિફિકેશન મુખ્ય છે. અશ્મિભૂત ઈંધણોના દહનથી કાર્બન ડાયોક્સાઈડ વધ્યો છે, જેના કારણે બરફ ઓગળી રહ્યો છે અને આપત્તિઓ વધી રહી છે. જૈવવિવિધતાના ઘટાડાથી ખોરાક શૃંખલા નબળી પડી છે. જો પૃથ્વી 'ટિપિંગ પોઈન્ટ' વટાવશે તો પરિસ્થિતિ ગંભીર બનશે.

નાસાના હબલ સ્પેસ ટેલિસ્કોપે તેની ૩૬ વર્ષની સેવા દરમિયાન પૃથ્વીની ૨,૦૦,૦૦૦ (બે લાખ) પ્રદક્ષિણા સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરી છે. આ ઐતિહાસિક ટેલિસ્કોપે બ્રહ્માંડના અતિ દૂરના વિસ્તારો, ગેલેક્સીઝ, નેબ્યુલા, સોલાર સિસ્ટમ્સ અને એક્ઝોપ્લેનેટ્સના ૧૭ લાખથી વધુ નિરીક્ષણો નોંધાવ્યા છે. ૧૯૯૦માં લોન્ચ થયેલા હબલ સ્પેસ ટેલિસ્કોપનો મુખ્ય ઉદ્દેશ બ્રહ્માંડના વિસ્તરણનો અભ્યાસ કરવાનો હતો. તેની અત્યંત તીવ્ર ગતિએ, હબલ પૃથ્વીની પરિક્રમા કરીને ખગોળશાસ્ત્રના જ્ઞાનમાં અભૂતપૂર્વ વધારો કર્યો છે.

જાપાનના અબજોપતિ માસાયોશી સોને શક્તિશાળી એડવાન્સ્ડ AI સિસ્ટમ ખોટા હાથોમાં આવી જશે તો માનવજાત માટે અત્યંત જોખમી બની શકે છે તેવી ચેતવણી આપી છે. તેમણે કહ્યું કે, કોઈપણ દેશ હવે એડવાન્સ્ડ AI સાથે પરસ્પર લડવા સક્ષમ નથી અને માણસને માણસ સામે લડવાનો 'વૈભવ' પોસાય તેમ નથી. માણસોએ સુપરઈન્ટેલિજન્સ AI સામે એક થઈને લડવાની તૈયારી રાખવી પડશે. આ સાથે અમેરિકાએ ક્યોટો વિઝન દસ્તાવેજ રજૂ કર્યો, જે સુપર ઈન્ટેલિજન્સને વિજ્ઞાનના હથિયાર તરીકે દર્શાવે છે.

રોયલ સ્વીડિશ એકેડમી ઓફ સાયન્સે ૨૦૨૬ના ફિઝિક્સ નોબેલ એવોર્ડની જાહેરાત કરી છે, જે બેલ્જિયમના ૮૨ વર્ષના વૈજ્ઞાનિક ફ્રાન્સિસ હાલ્ઝનને આપવામાં આવશે. આઈસક્યુબ ન્યૂટ્રિનો ઓબ્ઝર્વેટરીમાં તેમના યોગદાન અને ખગોળીય મૂળના હાઈ એનર્જી ન્યૂટ્રિનોની શોધ માટે તેમને આ સન્માન મળ્યું છે. હાલ્ઝને શોધ્યું કે દક્ષિણ ધૂ્રવના બરફનો ઉપયોગ ન્યૂટ્રિનોને ટ્રેક કરવા માટે થઈ શકે છે. તેમના નેતૃત્વ હેઠળ બનેલી આઈસક્યુબ ઓબ્ઝર્વેટરી દૂર બ્રહ્માંડની અત્યંત ઊર્જાવાન પ્રક્રિયાઓથી આવતા ન્યૂટ્રિનોને પકડી શકે છે.

સ્લીપ પેરેલિસિસ એ એક એવી અવસ્થા છે જ્યાં વ્યક્તિ જાગી જાય છે પણ શરીર હલતું નથી. આ દરમિયાન, મગજ REM Sleep માં હોવાથી વ્યક્તિ ભ્રામક દ્રશ્યો, અવાજો કે સ્પર્શનો અનુભવ કરી શકે છે, જાણે કોઈ અદ્રશ્ય શક્તિ હાજર હોય. આ ભ્રમ ખૂબ જ વાસ્તવિક લાગે છે. વૈજ્ઞાનિક રીતે, આ મગજ અને શરીર વચ્ચેના તાલમેલનો અભાવ છે, જ્યાં જાગૃત ચેતના REM Sleep ની શારીરિક નિષ્ક્રિયતા સાથે જોડાય છે, જેના કારણે ડરામણા ભ્રમ થાય છે.

દિવાળી, દશેરા, મોહરમ, ક્રિસમસ, ઉત્તરાયણ જેવા અનેક આનંદના પ્રસંગોને આપણે ઘોંઘાટિયા બનાવી દીધા છે. જેટલો વધુ ઘોંઘાટ, તેટલો અવસર ભવ્ય ગણાય છે. આ ઘોંઘાટ ધ્વનિ પ્રદૂષણનું સ્વરૂપ લે છે, જે માનવ શરીર પર, ખાસ કરીને બીમાર, વૃદ્ધો અને બાળકો પર નકારાત્મક અસર કરે છે. તે ચીડિયાપણું, ચિંતા, અનિદ્રા અને શ્રવણશક્તિમાં ઘટાડો જેવી સમસ્યાઓ ઊભી કરે છે. કાયદાકીય જોગવાઈઓ હોવા છતાં, તેના અમલીકરણમાં ખામી જોવા મળે છે.

વૃદ્ધાવસ્થા માત્ર ઉંમરનો આંકડો નથી, પણ અનુભવ અને ડહાપણ લાવે છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં, વૃદ્ધો અને તેમના સંતાનો વચ્ચેના સંબંધોમાં સમસ્યાઓ જોવા મળે છે, જેમાં બંને પક્ષોની ભૂમિકા હોઈ શકે છે. આ સ્થિતિને સુધારવા માટે, વૃદ્ધોએ આર્થિક, માનસિક અને ભાવનાત્મક રીતે સ્વાવલંબી બનવું જોઈએ. પોતાના કામ જાતે કરવા, અન્યને બિનજરૂરી રીતે હેરાન ન કરવા અને પોતાના સંતાનો પાસેથી અપેક્ષાઓ ઘટાડવી મહત્વપૂર્ણ છે. શાંતિ અને ખુશી માટે, સંયમ, સ્વીકૃતિ અને નિઃસ્પૃહી ભાવ કેળવવો જરૂરી છે.

કેળાં, જે ભારતમાં સર્વત્ર ઉપલબ્ધ છે, તે માત્ર પૌષ્ટિક જ નથી, પરંતુ આયુર્વેદમાં તેના અનેક ઔષધીય પ્રયોગો વર્ણવેલા છે. તેમાં કાર્બોહાઈડ્રેટ્સ, સોડિયમ, પોટેશિયમ, લોહ, તામ્ર, કેલ્શિયમ, મેગ્નેશિયમ, મેંગેનીઝ અને ફોસ્ફરસ જેવા આવશ્યક ક્ષારીય અને ખનિજ તત્ત્વો હોય છે. જોકે, કફ પ્રકૃતિવાળા લોકોએ તેનું સેવન ટાળવું જોઈએ. આ લેખમાં સંગ્રહણી, ઝાડા, શ્વેતસ્રાવ અને માટી ખાવાની ટેવ જેવી સમસ્યાઓ માટે કેળાંના અસરકારક ઘરેલું ઉપચારો સમજાવવામાં આવ્યા છે.

2026 નો ફિઝિક્સનો નોબેલ પુરસ્કાર પ્રોફેસર ફ્રાન્સિસ હાલ્ઝનને મળ્યો છે. તેમણે ઉચ્ચ-ઊર્જાવાળા 'ન્યુટ્રિનો' કણો શોધવા અને 'આઇસક્યુબ ન્યુટ્રિનો ઓબ્ઝર્વેટરી' પ્રોજેક્ટમાં નેતૃત્વ કર્યું. આ રહસ્યમય કણો, જેને 'ભૂતિયા સંદેશવાહકો' કહેવાય છે, તેઓ કોઈપણ પદાર્થમાંથી પસાર થઈ જાય છે. આ શોધે 'ન્યુટ્રિનો ખગોળશાસ્ત્ર' નામની નવી વૈજ્ઞાનિક શાખાનો પાયો નાખ્યો છે, જેનાથી બ્રહ્માંડના ઊંડા રહસ્યોને સમજવાની નવી દિશા મળી છે.

ARIES, નૈનિતાલના નેતૃત્વ હેઠળ 18 દેશોના 106 વૈજ્ઞાનિકોએ OJ 287 નામના અનોખા બ્લેઝારનો 10 વર્ષ (2015-2025) સુધી અભ્યાસ કરીને એક મહત્વપૂર્ણ ડેટાસેટ તૈયાર કર્યો છે. આ બ્લેઝાર પૃથ્વીથી 4 અબજ પ્રકાશવર્ષ દૂર છે અને તેમાં બે સુપરમેસિવ બ્લેક હોલ છે જે દર 12 વર્ષે પરિક્રમા પૂર્ણ કરે છે. આ ડેટાસેટ છેલ્લા 150 વર્ષમાં OJ 287 નો સૌથી મોટો ઓપ્ટિકલ ડેટાસેટ છે, જે કેન્દ્રીય બ્લેક હોલનું દ્રવ્યમાન અને મલ્ટિમેસેન્જર એસ્ટ્રોનોમીના અભ્યાસમાં મદદરૂપ થશે.

OpenAI હવે ChatGPT માં વિઝ્યુઅલ ડિસ્પ્લે એડ્સ રજૂ કરી રહ્યું છે, જે ChatGPT દ્વારા જનરેટ થયેલી ઈમેજીસની બાજુમાં દેખાશે. આ પગલું જાહેરાતકર્તાઓને ટાર્ગેટેડ ઓડિયન્સ સુધી પહોંચવામાં મદદ કરશે. શરૂઆતમાં, પસંદગીના જાહેરાતકર્તાઓ આ સ્પેસમાં તેમના ઉત્પાદનો અને સેવાઓ પ્રદર્શિત કરશે. સ્પષ્ટ 'Ad' લેબલ સાથે, આ જાહેરાતો ChatGPT ના સામાન્ય જવાબોમાં ખલેલ પહોંચાડશે નહીં. આ નવા ફેરફારો ChatGPT ના 1.2 અબજ સાપ્તાહિક યુઝર્સ સુધી પહોંચશે, જે ફ્રી અને લો-કોસ્ટ પ્લાન્સને સપોર્ટ કરશે.

ભારતમાં UPI પેમેન્ટ લોકપ્રિય છે, પરંતુ તેના માટે સ્માર્ટફોન જરૂરી છે. ચીનમાં "પામ સ્કેન પેમેન્ટ" નામની નવી સિસ્ટમ શરૂ થઈ છે. જેમાં વપરાશકર્તાઓએ ફક્ત કેમેરા-સજ્જ ઉપકરણ સામે પોતાની હથેળી ધરવાની હોય છે. QR અને ફોન વગર, PIN દાખલ કર્યા વગર, સેકન્ડોમાં ચૂકવણી પૂર્ણ થઈ જાય છે. WeChat Pay દ્વારા શરૂ થયેલી આ સિસ્ટમ હથેળી અને કાંડાની અંદરની નસોને ઓળખીને ઓથેન્ટિકેશન કરે છે. આ માટે પહેલા રજીસ્ટ્રેશન કરાવવું પડે છે, જેમાં હથેળી સ્કેન કરી બેંક ખાતું લિંક થાય છે.

ન્યૂયોર્કમાં ઓરી (Measles) ના કેસોમાં સતત વધારો થતાં ગવર્નર કેથી હોચુલે રાજ્યમાં ડિઝાસ્ટર ઇમર્જન્સી જાહેર કરી છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ઓછા રસીકરણને કારણે આ સ્થિતિ સર્જાઈ છે. રાજ્ય સરકારે MMR (Measles-Mumps-Rubella) રસીકરણ માટે અધિકૃત આરોગ્ય વ્યાવસાયિકોનો વ્યાપ વધાર્યો છે. 1991 પછી આ અમેરિકામાં ઓરીનો સૌથી મોટો પ્રકોપ છે, જેમાં દેશભરમાં લગભગ 3,900 કેસ નોંધાયા છે. નવા નિયમો હેઠળ રજિસ્ટર્ડ નર્સો શંકાસ્પદ કેસોના પરીક્ષણનો ઓર્ડર આપી શકશે.

એક્ટર વિદ્યુત જામવાલ પોતાની ફિટનેસ અને માર્શલ આર્ટ્સ ઉપરાંત અનોખી યોગ પ્રેક્ટિસ માટે જાણીતો છે. તાજેતરમાં મુંબઈમાં આયોજિત સ્ટ્રીટ ફાઈટરની ઇવેન્ટમાં, વિદ્યુતે સ્ટેજ પર 15 મિનિટ સુધી શ્વાસ રોકી રાખીને અને 20 મિનિટ સુધી આંખ પટપટાવ્યા વિના યોગ સાધનાનું પ્રદર્શન કર્યું. આ જોઈ ત્યાં ઉપસ્થિત લોકો ચોંકી ગયા અને કેટલાક તો ચિંતામાં પણ પડી ગયા. વિદ્યુત જામવાલ "સ્ટ્રીટ ફાઈટર" માં ધલસિમનું પાત્ર ભજવી રહ્યો છે, જે યોગ અને આધ્યાત્મિક સાધના સાથે જોડાયેલું છે. તેણે યુવાનોને જીવનમાં સ્થિર રહેવાનો સંદેશ પણ આપ્યો.

અમદાવાદમાં યુવાનોમાં નવરાત્રિ દરમિયાન બોલ્ડ અને એનર્જેટિક દેખાવા માટે 'IV ડ્રીપ થેરાપી' ખુબ જ પ્રચલિત બની રહી છે. આ ટ્રેન્ડમાં માત્ર યુવતીઓ જ નહીં, પરંતુ યુવકો પણ મોટી સંખ્યામાં જોડાઈ રહ્યા છે. આ થેરાપી ત્વચામાં ચમક લાવવા, એનર્જી જાળવી રાખવા અને થાક ઘટાડવા માટે ઉપયોગી છે. ડર્મેટોલોજિસ્ટના મતે, આ ડ્રીપમાં વિટામિન્સ, મિનરલ્સ અને એન્ટીઓક્સિડન્ટ્સ હોય છે જે સ્કીન, વાળ અને નખ માટે ફાયદાકારક છે. યોગ્ય તબીબી દેખરેખ હેઠળ લેવાથી આ થેરાપી સલામત અને ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે.

6-7 કલાક કમ્પ્યુટર પર કામ કરવાથી જમણા હાથમાં ખાલી ચઢી જવી, કાંડામાં દુખાવો અને કી-બોર્ડ-માઉસ વાપરવામાં તકલીફ, 'કાર્પેલ ટનલ સિન્ડ્રોમ' હોઈ શકે છે. આયુર્વેદ મુજબ, તે વા નો રોગ છે. યોગ્ય પોસ્ચર, કાંડાની કસરતો, તેલ-માલિશ અને ગરમ શેક ફાયદાકારક છે. ખોટી રીતે હાથ મુકવાથી પણ તકલીફ થઇ શકે છે, તેની તપાસ કરાવવી જરૂરી છે.

૨૧મી સદીમાં 'ડેટા' એક એવી વ્યૂહાત્મક સંપત્તિ તરીકે ઉભરી રહ્યો છે, જે ભૌતિક સ્વરૂપમાં નથી છતાં તેનું મૂલ્ય અખૂટ છે. માનવજાતના ઇતિહાસમાં સંપત્તિના માપદંડ બદલાતા રહ્યા છે, પણ આજનો ડિજિટલ યુગ 'ડેટા'ને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ ગયો છે. આપણે સતત ડેટાનું સર્જન કરીએ છીએ, જે આપણી ડિજિટલ દુનિયાનો અભિન્ન અંગ બની ગયું છે. કાચો ડેટા માહિતી બને છે, અને ઉપયોગી ડેટા નિર્ણય લેવાની શક્તિ પૂરી પાડે છે. AI, આરોગ્ય, વ્યવસાય અને સમાજમાં ડેટાનું મહત્વ વધી રહ્યું છે, પરંતુ તેની ગોપનીયતા અને જવાબદાર ઉપયોગ એક ગંભીર પ્રશ્ન છે.

સુશાંતસિંહ રાજપૂતના દુઃખદ અવસાન બાદ આત્મહત્યાનો મુદ્દો ચર્ચામાં છે, પરંતુ દેશની અસંખ્ય ગૃહલક્ષ્મીઓ જે અસહ્ય ત્રાસ અને દબાણને કારણે આત્મહત્યાનો માર્ગ અપનાવે છે, તેની નોંધ ભાગ્યે જ લેવાય છે. National Crime Bureau ના અહેવાલ મુજબ, ભારતમાં પરિણીત મહિલાઓની આત્મહત્યાના કેસમાં ચિંતાજનક વધારો થયો છે. 2018માં, 54.1% મૃત્યુ પામેલી મહિલાઓ ગૃહિણીઓ હતી. ઘરેલું હિંસા, અપમાન, બાળલગ્ન, ઓછી ઉંમરે માતૃત્વનો બોજ, અને ઘરકામની અવગણના જેવા અનેક પરિબળો આ મહિલાઓને આત્મહત્યા તરફ ધકેલે છે. આ ગંભીર સમસ્યા પ્રત્યે સમાજ અને દેશની સંવેદનશીલતા અત્યંત આવશ્યક છે.

સ્વીડન સ્થિત નોબેલ કમિટીએ મેડિસીનનો નોબેલ પુરસ્કાર જાહેર કર્યો છે. અમેરિકાના સ્ટેનફર્ડ યુનિવર્સિટીના કાર્લ ડિસેરોથ, જર્મનીની હમ્બોલ્ટ યુનિવર્સિટીના પીટર હેગેમેન અને જ્યોર્જ નાગેલને ન્યૂરોસાયન્સમાં તેમના અગ્રણી સંશોધન માટે આ સન્માન મળ્યું છે. આ ત્રણેય વૈજ્ઞાનિકોએ ઓપ્ટોજેનેટિક્સનો વિકાસ કર્યો, જે પ્રકાશનો ઉપયોગ કરીને મગજની કોષોને નિયંત્રિત કરવાની પદ્ધતિ છે. આ ટેકનિક ભાવો, સ્મરણશક્તિ અને મગજના રોગોને સમજવામાં ક્રાંતિકારી સાબિત થઈ છે, જે ભવિષ્યમાં પાર્કિન્સન્સ અને ડિપ્રેશન જેવી બીમારીઓના ઇલાજ માટે નવી દિશાઓ ખોલશે.

AI ટેકનોલોજીના વિકાસથી મ્યુઝિક ઇન્ડસ્ટ્રી સામે નવા પડકારો અને તકો ઊભી થઈ છે. રેકોર્ડ કંપનીઓ AI કંપનીઓ સાથે લાઇસન્સિંગ ડીલ કરવા માંગે છે, પરંતુ AI દ્વારા બનેલા નકલી ગીતો, કલાકારોના અવાજની નકલ અને કાપિરાઇટ ઉલ્લંઘનની ચિંતાઓ વધી રહી છે. Universal Music, Sony Music, અને Warner Music જેવી કંપનીઓએ AI મોડેલ્સની ટ્રેનિંગમાં કાપિરાઇટ ગીતોના ઉપયોગ અંગે Suno અને Udio સામે કેસ કર્યા છે. હવે, Suno જેવી કંપનીઓ લાઇસન્સ લઈને નવા AI મોડેલ્સ બનાવી રહી છે. કલાકારોને તેમના અવાજ અને ગીતોના ઉપયોગ બદલ યોગ્ય વળતર કેવી રીતે મળશે તે મુખ્ય પ્રશ્ન છે.

સાઇબિરીયાની અતિસંવેદનશીલ પ્લેગ રિસર્ચ લેબોરેટરીમાં કામ કરતી ૨૮ વર્ષીય મહિલા લેબ ટેકનિશિયન દાર્યા શિપિલોવાનું અજ્ઞાત ન્યુમોનિયાથી મૃત્યુ થયું. આ ઘટના બાદ ડઝનબંધ લોકોને આઇસોલેશનમાં અને ૨૦૦ લોકોને તબીબી નિરીક્ષણ હેઠળ રાખવામાં આવ્યા છે. શેલેખોવ શહેરની 'ઇર્કુત્સ્ક રિસર્ચ એન્ટી-પ્લેગ ઇન્સ્ટિટયૂટ' સાથે જોડાયેલ આ મૃત્યુને કારણે સ્થાનિક હોસ્પિટલ ક્વોરેન્ટાઇન કરાઈ છે. રશિયન સંસ્થાઓ લેબ અકસ્માતનો ઇનકાર કરી રહી છે, પરંતુ WHO પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યું છે.

પોરબંદરમાં નશાબંધી સપ્તાહ દરમિયાન જાહેર સ્થળોએ, ખાસ કરીને બસ સ્ટેન્ડ અને સિવિલ હોસ્પિટલ ખાતે, જાગૃતિ અભિયાન યોજાયું. આ ઝુંબેશમાં લોકોને વ્યસનમુક્તિની પ્રતિજ્ઞા લેવા, ટ્રાફિક નિયમોનું પાલન કરવા અને સ્વચ્છતા જાળવવા પ્રેરવામાં આવ્યા. જાહેર સ્થળોએ પાન-માવા ખાઈ ગંદકી ફેલાવતા લોકોને સ્વચ્છ ભારત અભિયાનમાં સહયોગ આપવા સમજાવ્યા. નશાબંધી ટીમે પ્રચાર પત્રિકાઓ વિતરીત કરી અને વાહનો તેમજ સ્થળો પર સ્ટીકરો ચોંટાડ્યા. દારૂ, ડ્રગ્સ કે ગાંજાના વેચાણ અંગે તાત્કાલિક પોલીસને જાણ કરવા પણ નાગરિકોને અવગત કરાયા.

જામનગરની ITRA દ્વારા કરાયેલા એક અભ્યાસ મુજબ, આયુર્વેદિક ઔષધ અને યોગાસનના સંયોજનથી 6 થી 14 વર્ષના બાળકોમાં ઊંઘ દરમિયાન પથારી ભીની કરવાની સમસ્યામાં 70% સુધી રાહત મળી શકે છે. 8 અઠવાડિયાના અભ્યાસમાં, મેધ્ય રસાયણ ચૂર્ણ સાથે યોગ કરનાર બાળકોમાં 70% સુધી સુધારો જોવા મળ્યો. આ બાળકોની યાદશક્તિમાં 61% વધારો, ચિડચિડાપણામાં 66% ઘટાડો અને અતિસક્રિયતામાં 71% ઘટાડો પણ નોંધાયો. માત્ર ઔષધ મેળવનાર જૂથમાં 38% સુધારો જોવા મળ્યો. ITRAના ડાયરેક્ટર પ્રો. ડૉ. તનુજા નેસરિએ જણાવ્યું કે માનસિક તાણ પણ આ સમસ્યામાં ફાળો આપી શકે છે, અને યોગ-ઔષધ સંયોજનના સકારાત્મક પરિણામો મળ્યા છે.