દિલ્હી, યુપી, પંજાબ, હરિયાણા, રાજસ્થાન, મધ્ય પ્રદેશ અને મહારાષ્ટ્રના 22 શહેરોમાં તાપમાન 45°C થી ઉપર. યુપીનું બાંદા દેશમાં સૌથી ગરમ રહ્યું. વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ નબળું હોવાથી આગામી એક અઠવાડિયું સૂકું રહેશે. મધ્ય ભારતમાં ચક્રવાતને કારણે હીટવેવ ચાલુ રહેશે. શહેરીકરણને કારણે ફીલ ફેક્ટર વધી રહ્યું છે.

IMD મુજબ, ઉત્તર અને મધ્ય ભારતમાં ગરમ પવનનો પ્રકોપ ચાલુ છે, ખાસ કરીને દિલ્હી-NCR, યુપી અને બિહારમાં હીટવેવ એલર્ટ છે. જ્યારે દક્ષિણ ભારતમાં તેલંગાણા, આંધ્ર પ્રદેશ, કર્ણાટક અને કેરળમાં ભારે વરસાદ અને વીજળી પડવાની ચેતવણી છે. ઝારખંડમાં પણ ભારે વરસાદનું એલર્ટ છે, જ્યારે મધ્ય પ્રદેશમાં આંધી-વરસાદની શક્યતા છે. દેશનું હવામાન અસ્થિર છે, સાવચેતી જરૂરી.

દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસાની અનુકૂળ ગતિના કારણે દક્ષિણ ગુજરાતમાં વહેલી એન્ટ્રીના મજબૂત સંકેતો. 24 મે બાદ પ્રિ-મોન્સૂન એક્ટિવિટી વધવાની, 15 જૂન આસપાસ ચોમાસાની સત્તાવાર એન્ટ્રીની શક્યતા. ભેજયુક્ત પવનો અને વાદળછાયા વાતાવરણથી તાપમાનમાં ઘટાડો. ખેડૂતો, માછીમારોને સાવચેતી રાખવા સૂચના.

ગુજરાતમાં અસહ્ય ગરમીને કારણે મે મહિનાના પ્રથમ 18 દિવસમાં 1698 લોકો બિમાર પડ્યા છે. આંકડા દર્શાવે છે કે હિટ રિલેટેડ ઈમરજન્સીના કેસમાં ગયા વર્ષની સરખામણીએ 57% નો વધારો થયો છે. મોટાભાગના કેસ ભારે તાવના છે, અને કેટલાક બેભાન થવાના પણ નોંધાયા છે. તબીબો લોકોને બપોરે ઘરની બહાર ન નીકળવાની સલાહ આપે છે.

1983માં પ્રશાંત મહાસાગરમાં અસામાન્ય સમુદ્રી પ્રવાહ, અલ નીન્યો, નોંધાયો. આ પ્રવાહ પાણીની દિશા અને તાપમાન બદલે છે. સંશોધકોની આગાહી મુજબ, 1877 પછી આ વર્ષે અલ નીન્યો વિકરાળ 'સુપર અલ નીન્યો' રૂપ ધારણ કરે તેવી શક્યતા છે. આના કારણે ભારતીય ચોમાસા પર પણ અસર થઈ શકે છે. 1877ના અલ નીન્યોએ દુષ્કાળ સર્જી લાખો લોકોનો ભોગ લીધો હતો. આ સુપર અલ નીન્યો વિશ્વભરમાં મોટી આફત સર્જી શકે છે.

આધુનિક યુગમાં પણ ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં પ્રકૃતિના સંકેતો પર ભરોસો રખાય છે. ડભોઇના ટીંબી ફટક પાસે ઇસ્માઇલ મન્સૂરીના ખેતરમાં ટીટોડીએ ચાર ઈંડા મૂક્યા છે. ગ્રામીણ સંસ્કૃતિ મુજબ, ટીટોડીના ઈંડાની સંખ્યા પરથી વરસાદની આગાહી કરાય છે. ચાર ઈંડા એટલે ચોમાસાના ચારે મહિના સારો વરસાદ થશે.

Jamnagar Mahanaagar Paalika દ્વારા કરોડોના ખર્ચે શરૂ કરાયેલી પ્રિ-મોન્સુન કામગીરી સામે સવાલો. કેનાલોમાં ગંદકી યથાવત, જે લાખોટા તળાવમાં આવી જળચર પ્રાણીઓના જીવ પર ખતરો ઉભો કરી રહી છે. લાખો રૂપિયાના ખર્ચે થતી કામગીરી માત્ર કાગળ પર જ દેખાય છે. લાલપુર બાયપાસ પાસે જ કેનાલમાં કેમિકલયુક્ત ગંદકી અને લીલી છેવાળ જોવા મળે છે. શહેરીજનો માંગ કરી રહ્યા છે કે જવાબદાર અધિકારીઓ કાયદેસર કામગીરી કરાવે.

અમદાવાદ સહિત ગુજરાતમાં આગામી દિવસોમાં આકરી ગરમી અને ભારે ઉકળાટ યથાવત રહેવાની હવામાન વિભાગે આગાહી કરી છે. શહેરમાં તાપમાન 40થી 43 ડિગ્રી સેલ્સિયસ આસપાસ રહેવાની શક્યતા છે, જ્યારે 15થી 20 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાઈ શકે છે. હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર આગામી 7 દિવસ સુધી વાતાવરણ મુખ્યત્વે સૂકું રહેશે, જોકે ત્યારબાદ તાપમાનમાં 2થી 3 ડિગ્રીનો સામાન્ય ઘટાડો થઈ શકે છે. રાજ્યમાં વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ સક્રિય છે. બીજી તરફ ચોમાસાની સ્થિતિ અનુકૂળ બની રહી છે અને કેરળમાં 26 મે આસપાસ ચોમાસું બેસવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

ગુજરાતમાં ગરમીથી રાહત મળવાની આશા છે. આજથી તાપમાનમાં 2થી 3 ડીગ્રીનો ઘટાડો નોંધાશે. અમદાવાદમાં મે મહિનાની ગરમીએ છેલ્લા 5 વર્ષનો રેકોર્ડ તોડ્યો છે. રાજ્યમાં હીટવેવ અંગે કોઈ એલર્ટ નથી, પણ દરિયાકાંઠે ગરમ અને ભેજવાળા પવન ફૂંકાશે. અમદાવાદ 43.7°C સાથે સૌથી ગરમ રહ્યું.

ઉત્તર અને મધ્ય ભારતના 10 રાજ્યોમાં આ અઠવાડિયે તીવ્ર ગરમી ચાલુ રહેશે. ઘણા વિસ્તારોમાં તાપમાન 45°C થી વધુ પહોંચી ગયું છે. 24 મે સુધી હીટવેવની અસર રહેશે. ઉત્તર પ્રદેશનું બાંદા 47.6°C સાથે સૌથી ગરમ રહ્યું. રાજસ્થાન, મધ્ય પ્રદેશ, પંજાબ, હરિયાણા અને મહારાષ્ટ્રમાં પણ તાપમાન 46°C થી વધુ રહ્યું.

ગુજરાતમાં ગરમીથી રાહત મળવાના સંકેત છે. હવામાન વિભાગની આગાહી મુજબ, આજથી તાપમાનમાં એકથી બે ડિગ્રીનો ઘટાડો થશે. પવનોની દિશા બદલાતા રાહત મળશે. સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છમાં ગરમીનું મોજુ ફરી વળ્યું છે, અને આવતીકાલથી તાપમાનમાં બે ડિગ્રીનો ઘટાડો થવાની શક્યતા છે. અમરેલી, સુરેન્દ્રનગર, રાજકોટમાં ગરમીનો પારો 42-43 ડિગ્રીએ પહોંચ્યો હતો. સુરેન્દ્રનગરમાં સર્વાધિક 43.3 ડિગ્રી તાપમાન નોંધાયું. સાયક્લોનિક સર્ક્યુલેશન સક્રિય થતાં ચોમાસા માટે સ્થિતિ સાનુકૂળ બની રહી છે, જેનાથી આગામી દિવસોમાં પ્રિ-મોન્સૂન એક્ટિવિટી જોર પકડી શકે છે.

દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસું બંગાળની ખાડી, અંડમાન-નિકોબાર અને અરબી સમુદ્રમાં પહોંચ્યું. આગામી 3-4 દિવસમાં ગતિ વધશે, અનેક રાજ્યોમાં વરસાદની શક્યતા. 50-60 કિમી/કલાક પવન ફૂંકાઈ શકે. ઓડિશા, પશ્ચિમ બંગાળ, આસામ સહિત 8 રાજ્યોમાં એલર્ટ. 26 મે સુધીમાં કેરળમાં સત્તાવાર પ્રવેશની ધારણા.

આગામી દિવસોમાં દિલ્હી, હરિયાણા, રાજસ્થાન, UP અને MP સહિત અનેક રાજ્યોમાં હીટવેવ રહેશે. તાપમાન 45 ડિગ્રી પાર જશે, લૂનો પ્રકોપ વધશે. બાળકો, વૃદ્ધો માટે જોખમી. બહાર નીકળતી વખતે સાવચેતી રાખો.

દેશના અનેક રાજ્યોમાં લૂએ કાળો કેર વર્તાવ્યો છે. પાટનગર દિલ્હીથી લઈને ઉત્તર ભારતના રાજ્યોમાં હીટવેવથી જનજીવનને અસર થઈ છે. કેટલાય જિલ્લાઓમાં આકરી ગરમીનો એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. આગામી દિવસોમાં આકરો તાપ પડશે એટલે લોકોને સાવધાન રહેવાની ચેતવણી આપવામાં આવી છે, તો બીજી તરફ પશ્ચિમ બંગાળ, બિહાર, ઝારખંડ ઉપરાંત દક્ષિણના રાજ્યોમાં વાતાવરણ પલટાયું હતું. હળવા વરસાદથી આંધીની આગાહી કરવામાં આવી છે. ગરમીથી ત્રસ્ત દેશવાસીઓ માટે રાહતની વાત એ છે કે ચોમાસાનું આગમન એક સપ્તાહ પહેલાં થઈ ચૂક્યું છે.

1960માં ભૌતિકશાસ્ત્રી હેન્ઝ વોન ફોસ્ટરે ગણિત-વિજ્ઞાન પર આધારિત ભવિષ્યવાણી કરી હતી કે 13 નવેમ્બર 2026ના રોજ અતિશય વસ્તી વધારાને કારણે પૃથ્વી માનવ સંસ્કૃતિને સહન કરી શકશે નહીં. ખોરાક, પાણી, જગ્યા અને સંસાધનો ખૂટી જવાથી યુદ્ધ, અકાળ, બીમારીઓ અને વિનાશ સર્જાઈ શકે છે. આ "ડૂમ્સ્ડે" દિવસ ગણાવાયો હતો. આજના સમયમાં, આ ભવિષ્યવાણી અનેક સમસ્યાઓ (climate change, global warming, water scarcity) ને કારણે ફરી ચર્ચામાં છે. વૈજ્ઞાનિકો ચોક્કસ તારીખ ખોટી માને છે, પણ ચેતવણી ગંભીરતાથી લેવા પર ભાર મૂકે છે.

ગુજરાતમાં આકરી ગરમીનો પ્રકોપ વધ્યો છે. છેલ્લા 24 કલાકમાં સરેરાશ તાપમાનમાં 2 ડિગ્રી વધારો થયો છે. 6 શહેરોમાં પારો 42°Cને પાર પહોંચ્યો છે, જેમાં 44.5°C સાથે સુરેન્દ્રનગર સૌથી ગરમ રહ્યું. અમદાવાદ, રાજકોટ, ગાંધીનગરમાં 43°C થી ઉપર તાપમાન નોંધાયું. સુરતમાં 6.2°C વધુ તાપમાનને કારણે તીવ્ર હીટવેવનો અનુભવ થયો. આગામી 2 દિવસ તાપમાન સ્થિર રહેશે, પછી 2-3 ડિગ્રી ઘટશે.

ભારતીય હવામાન વિભાગના (IMD) જણાવ્યા અનુસાર, દેશના દક્ષિણી દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં ચોમાસાની સિઝન શરૂ થઈ ગઈ છે. આંદામાન સાગર અને નિકોબાર દ્વીપસમૂહમાં ચોમાસાએ તેના નિયત સમય કરતાં 6 દિવસ વહેલા પહોંચી ચુક્યું છે.

🌡️ રાજસ્થાન, MP સહિત 9 રાજ્યોમાં ભીષણ ગરમીનું એલર્ટ. ઘણા જિલ્લાઓનું તાપમાન 45°C પાર કરશે. પંજાબ, દિલ્હી, મહારાષ્ટ્ર પણ યલો એલર્ટ પર. UPના બાંદામાં 46.4°C, રાજસ્થાનમાં 45°C, MPમાં 44.5°C નોંધાયું. બિહારમાં ગરમીથી 27 વિદ્યાર્થીનીઓ બેભાન. આગામી બે દિવસ ગરમી યથાવત રહેશે.

ગુજરાત રાજ્ય હાલ ભીષણ ગરમીની અસહ્ય લપેટમાં છે. સૌરાષ્ટ્રના 7 શહેરોમાં રવિવારે પારો 41°Cને પાર થયો, જેમાં સુરેન્દ્રનગર 44.5°C સાથે સૌથી ગરમ રહ્યું. રાજકોટ અને અમરેલીમાં પણ તાપમાન 43°Cથી ઉપર નોંધાયું. આગામી પાંચ દિવસ સુધી તાપમાન 40°Cથી ઉપર રહેવાની સંભાવના છે, જોકે 2-3 દિવસમાં સામાન્ય ઘટાડો થઈ શકે છે. ચોમાસુ 26 મેની આસપાસ કેરળમાં દસ્તક દઈ શકે છે.

પશ્ચિમ કચ્છમાં સોલાર ઊર્જા સ્વનિર્ભરતાનું માધ્યમ બની છે. 3.25 લાખ ઘરેલુ વીજ ગ્રાહકોમાંથી 22,027 ઘરોમાં સોલાર રૂફટોપ સિસ્ટમ સ્થાપિત થઈ ચૂકી છે, જેના વડે 85.44 મેગાવોટ વીજળીનું ઉત્પાદન થયું છે. ગ્રાહકોને આર્થિક લાભ પણ મળી રહ્યો છે.

ગુજરાતમાં ગરમીનો પ્રકોપ યથાવત, તાપમાન 40-42 ડિગ્રી રહેશે. આગામી ત્રણ દિવસ બાદ ગરમીમાં ઘટાડો થશે. આંદામાનમાં ચોમાસાની શરૂઆત, કેરળમ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. આ વખતે ગુજરાતમાં ચોમાસુ વહેલું બેસે તેવી શક્યતા, જૂનના પ્રથમ સપ્તાહમાં પ્રિ-મોન્સૂન એક્ટિવિટી શરૂ થઈ શકે છે.

બોટાદ કલેકટર કચેરી ખાતે નિવાસી અધિક કલેકટરની અધ્યક્ષતામાં પ્રિ-મોન્સુન સમીક્ષા બેઠક યોજાઈ. ચોમાસા દરમિયાન ૨૪ કલાક કંટ્રોલરૂમ, પાણી ભરાવાની સમસ્યા, પીવાના પાણીની વ્યવસ્થા, ક્લોરિનેશન, ગટર-કેનાલ સફાઈ, જોખમી વિસ્તારોમાં ચેતવણીના સાઇનબોર્ડ, હોર્ડિંગ્સ, જર્જરિત મકાનો, આશ્રયસ્થાનો, ડેમ ઇન્સ્પેક્શન, વૃક્ષો હટાવવા, ફાયર-રેસ્ક્યુ ટીમો, આરોગ્ય કેન્દ્રોમાં સુવિધાઓ અને સ્થળાંતર આયોજન પર ભાર મૂકાયો.

આગામી ચોમાસાને ધ્યાનમાં રાખીને પોરબંદર મનપા પ્રિમોન્સૂન કામગીરી યુદ્ધના ધોરણે કરી રહી છે. પાણી ભરાવાની સમસ્યા ટાળવા મહાનગરપાલિકાની ટીમો વ્યસ્ત છે. જરૂરી મશીનરી, સાધનો અને માનવબળ સજ્જ રખાઈ રહ્યું છે. જોખમી સ્થળોની વિશેષ તકેદારી રખાઈ રહી છે. અધિકારીઓ સાથે સમીક્ષા બેઠક યોજાઈ, સંકલન અને સમયમર્યાદામાં કામગીરી પૂર્ણ કરવા સૂચના અપાઈ. નાળા સફાઈ, ડ્રેનેજ મેઈન્ટેનન્સ, પમ્પિંગ સ્ટેશનોની ચકાસણી, રસ્તા લેવલીંગ જેવી કામગીરી થઈ રહી છે.

સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી નજીક આવેલા સરદાર પટેલ ઝૂલોજિકલ પાર્કમાં વન્યજીવોને ગરમીથી બચાવવા માટે વીઆઈપી સુવિધાઓ ઊભી કરવામાં આવી છે. અહીં વસતા 100 પ્રજાતિના આશરે 1500 જેટલા દેશ-વિદેશના પ્રાણી-પક્ષીઓની એક પરિવારના સભ્યોની જેમ ખાસ માવજત કરવામાં આવી રહી છે. વિદેશી પ્રાણીઓ ગરમીમાં બીમાર ન પડે તે માટે તેમના પાંજરામાં AC, કુલર અને સ્પ્રિંકલર જેવી આધુનિક વ્યવસ્થાઓ ગોઠવવામાં આવી છે. જંગલ સફારીના ડાયરેક્ટરના જણાવ્યા અનુસાર, ઉનાળાની ઋતુને ધ્યાનમાં રાખીને વન્યજીવો માટે ખાસ હાઇડ્રેટિંગ ડાયેટ પ્લાન તૈયાર કરાયો છે.

MP, UP, રાજસ્થાન, ઝારખંડ, વિદર્ભમાં ભીષણ ગરમી, તાપમાન 46°C-47°C સુધી પહોંચી શકે છે. ભોપાલમાં રસ્તાઓ પર ડામર પીગળ્યો. ચોમાસું 26 મેના રોજ કેરળ પહોંચી શકે છે, પણ સુપર અલ નીનો તેને નબળું પાડશે, જેનાથી દુષ્કાળ અને તીવ્ર ગરમીની આશંકા છે.

હવામાન વિભાગની આગાહી મુજબ, રાજ્યના મોટાભાગના શહેરોમાં મહત્તમ તાપમાન 1 થી 2 ડિગ્રી ઘટશે. જોકે, ભેજનું પ્રમાણ વધતાં ઉકળાટ અને બફારો વધશે, જેથી ગરમીનો અહેસાસ તીવ્ર રહેશે. લોકોને સીધા તડકામાં જવાનું ટાળવા અને પ્રવાહી લેવાની સલાહ અપાઈ છે.

ભાવનગરમાં ગુરૂવારે એક દસકની રેકોર્ડબ્રેક કરનારી ગરમી પડયાં બાદ સૂર્યનારાયણે હળવા પડી કાળઝાળ ગરમીમાં શેકાયેલા નગરજનોને રાહત આપી હતી. આજે શુક્રવારે ગરમીના યલો એલર્ટ વચ્ચે મહત્તમ તાપમાન ૦૬.૦૨ ડિગ્રી ગગડી જતાં આઠ દિવસ બાદ પ્રથમ વખત ગરમીનો પારો ૪૦ ડિગ્રીની નીચે પહોંચ્યો હતો.

ગુજરાતમાં ગરમીનો પ્રકોપ યથાવત્ છે, ભાવનગર 45.2°C સાથે સૌથી ગરમ રહ્યું. સુરતમાં તાપમાનમાં ઘટાડા બાદ 5°Cનો ઉછાળો નોંધાયો. આજે કચ્છ, રાજકોટ, સુરેન્દ્રનગરમાં હીટવેવની આગાહી છે. આવતીકાલથી ગરમીમાં આંશિક રાહત મળવાની શક્યતા છે, પવનની દિશામાં ફેરફારથી તાપમાન ઘટશે.

યુપીમાં વાવાઝોડા-વરસાદે 111 લોકોનો ભોગ લીધો, પ્રયાગરાજ અને ભદોહીમાં સૌથી વધુ મોત. મહારાષ્ટ્રના અકોલા, જલગાંવ, વર્ધા, અમરાવતીમાં તાપમાન 45°C ને પાર. રાજસ્થાનના ફલોદી, જેસલમેર, બાડમેર અને યુપીના બાંદા પણ અત્યંત ગરમ રહ્યા. દેશના ઘણા ભાગોમાં હીટવેવની સ્થિતિ ચાલુ રહી.

દિલ્હી, યુ.પી., બિહાર, રાજસ્થાન, મધ્ય પ્રદેશ, કર્ણાટક, તેલંગાણા અને આંધ્ર પ્રદેશ સહિત અનેક રાજ્યોમાં ગરમી અને ગરમ પવનોનો પ્રકોપ છે. હવામાન વિભાગે 10 રાજ્યોમાં ભારે વરસાદ, આંધી અને તોફાનનું એલર્ટ જાહેર કર્યું છે, જેમાં 70 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાઈ શકે છે. દિલ્હીમાં 41 ડિગ્રી સુધી તાપમાન પહોંચવાની શક્યતા છે. તમિલનાડુમાં પણ ભારે વરસાદની સંભાવના છે. લોકોને સાવચેત રહેવાની અને સુરક્ષિત સ્થળોએ રહેવાની સલાહ અપાઈ છે.