ઇજિપ્તના ગ્રેટ સ્ફિન્ક્સના નિર્માણમાં વપરાયેલા 4.5 કરોડ વર્ષ જૂના ખડકોમાંથી લુપ્ત થયેલા મગરની નવી પ્રજાતિ Herugavialis cairensisના અવશેષો મળ્યા છે. લગભગ એક સદી પહેલાં મળેલા આ અવશેષોનો આધુનિક CT સ્કેન ટેકનિકથી અભ્યાસ કરતાં તે અગાઉ માનવામાં આવતી પ્રજાતિ કરતાં અલગ હોવાનું જણાયું. આ શોધ પ્રાચીન ઇજિપ્તના પર્યાવરણ, ઘરિયાલ જૂથની ઉત્ક્રાંતિ અને ભૂમધ્યસાગરીય વિસ્તારમાં મગરોની વિવિધતા વિશે નવી સમજ આપે છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે મગરની ખોપરીમાં પણ ગ્રેટ સ્ફિન્ક્સની જેમ નાકનો ભાગ ગાયબ છે.

વર્ષ 2026નો ફિઝિયોલોજી અથવા મેડિસિનનો નોબેલ પુરસ્કાર જીતનાર સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટીના વૈજ્ઞાનિક ડૉ. કાર્લ ડેઇસેરોથે, પુરસ્કારની જાહેરાત બાદ ઉજવણી અને પત્રકારો સાથેની વાતચીત વચ્ચે પણ પોતાના બાળકો માટે લંચ બનાવવાની જવાબદારી નિભાવી. મગજના કોષોને પ્રકાશથી નિયંત્રિત કરવાની પદ્ધતિ વિકસાવવા બદલ તેમને આ પુરસ્કાર મળ્યો છે. આ ઘટનાએ તેમની વૈશ્વિક વૈજ્ઞાનિક સિદ્ધિની સાથે પિતા તરીકેની રોજિંદી જવાબદારીઓને પણ ઉજાગર કરી. તેમની પત્ની, જેઓ પોતે પણ વૈજ્ઞાનિક છે, તેમણે પણ આ અસામાન્ય સવારમાં ઘરની પ્રવૃત્તિઓમાં સહયોગ આપ્યો.

કાર્ડિયોલોજિસ્ટના મતે, હોસ્પિટલના ધક્કા ખાધા વિના ઘરે જ કેટલાક સરળ મૂવમેન્ટ્સની મદદથી હૃદયની તંદુરસ્તી ચકાસી શકાય છે. 60 સેકન્ડમાં 60 સીડીઓ ચઢવાનો ટેસ્ટ એરોબિક ક્ષમતા દર્શાવે છે. ખુરશી પર બેસી-ઉઠીને 40 વર્ષથી વધુ ઉંમરના લોકો નીચેના ભાગની તાકાત ચકાસી શકે છે, જેમાં 16 કરતા વધુ વખત બેસી-ઉઠવું સારી ફિટનેસ સૂચવે છે. હાર્ટ રેટ રિકવરી ટેસ્ટમાં, 3-5 મિનિટની કસરત બાદ એક મિનિટમાં પલ્સ રેટ 25 બીટ્સ કરતા વધુ ઘટે તો હૃદયની રિકવરી શાનદાર ગણાય છે.

કેન્દ્ર સરકારે તમામ નોન-શિડ્યુલ્ડ કેન્સર વિરોધી દવાઓ માટે ટ્રેડ માર્જિનને એમઆરપીના 30% સુધી મર્યાદિત કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ નિર્ણયનો મુખ્ય ઉદ્દેશ દવાઓ પર લેવાતા અતિશય નફાને નિયંત્રિત કરવાનો અને જીવનરક્ષક દવાઓને વધુ પરવડે તેવી બનાવવાનો છે. આ પગલાંથી 110 કેન્સર વિરોધી દવાઓના ભાવ ઘટશે, જેનાથી દર્દીઓને વાર્ષિક લગભગ ₹2500 કરોડની બચત થવાની ધારણા છે. સુપ્રીમ કોર્ટે પણ કેન્સરની દવાઓની ઊંચી કિંમતો અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી, જ્યાં એક દવાની MRP ₹2700 હતી પરંતુ રિટેલ વિક્રેતાને ₹27000માં વેચાઈ રહી હતી.

કેન્દ્ર સરકારે કેન્સરના દર્દીઓને મોટી રાહત આપતા તમામ બિન-સૂચિબદ્ધ એન્ટી-કેન્સર દવાઓ પર ટ્રેડ માર્જિન વધુમાં વધુ 30% સુધી મર્યાદિત કરવાનો આદેશ કર્યો છે. આ નિર્ણય બ્રાન્ડેડ, જેનેરિક, દેશી અને આયાતી દવાઓ સહિત તમામ પર લાગુ પડશે. આ પગલાથી કેન્સરની કેટલીક દવાઓના MRPમાં 70% સુધીનો ઘટાડો શક્ય બનશે, જેનાથી દર્દીઓને વાર્ષિક આશરે ₹2,500 કરોડની બચત થશે. આ નિર્ણયનો મુખ્ય હેતુ દવાઓના ભાવમાં રહેલા અતિશય નફાને કાબૂમાં લઈને સારવારનો ખર્ચ ઘટાડવાનો છે, જેથી સામાન્ય માણસને સસ્તી આરોગ્ય સેવાઓ મળી રહે.

વડોદરા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (VMC) શહેરમાં યોગને પ્રોત્સાહન આપવા માટે દરેક વોર્ડમાં યોગ સેન્ટર સ્થાપવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે. ગોત્રી ગાર્ડન અને માંજલપુર સ્પોર્ટ્સ કોમ્પ્લેક્સમાં નવા યોગ સેન્ટર તૈયાર છે, અને ભવિષ્યમાં અન્ય વોર્ડમાં પણ આવા સેન્ટર બનશે. સંચાલન માટે ટેન્ડર પ્રક્રિયા હાથ ધરાશે અને નીતિ-નિયમો નક્કી કરવા કમિટી રચાઈ છે. કોર્પોરેશનના કર્મચારીઓ, તેમના બાળકો, કાર્યરત કાઉન્સિલરો અને તેમના બાળકોને પ્રવેશ ફીમાં 50% રાહત મળશે. યોગ સેન્ટર સવારે 5થી રાત્રે 9 સુધી ખુલ્લા રહેશે અને સંચાલકો માટે ગંદકી અંગે દંડની જોગવાઈ પણ છે.

જામનગર શહેર અને જિલ્લામાં વાતાવરણમાં પલટા સાથે ડેન્ગ્યુનો રોગચાળો વકર્યો છે. છેલ્લા સવા માસમાં શહેર અને જિલ્લામાં ડેન્ગ્યુના કુલ 22 પોઝિટિવ કેસ નોંધાયા છે, જેમાં શહેરમાં 12 અને ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં 10 કેસ સામે આવ્યા છે. કેસોમાં વધારો થતાં આરોગ્ય વિભાગે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં સઘન સર્વેલન્સ અને પોરાનાશક કામગીરી હાથ ધરી છે. મચ્છરના સંવર્ધન સ્થાનો શોધી નાશ કરવા તેમજ ફોગિંગ જેવી કામગીરી કરવામાં આવી રહી છે. નાગરિકોને ઘર અને આસપાસ પાણી ભરાવા ન દેવા, પાણીના પાત્રો ઢાંકી રાખવા અને દિવસ દરમિયાન સંપૂર્ણ ઢંકાય તેવા કપડાં પહેરવાની સલાહ અપાઈ છે.

સ્પેસએક્સના પ્રમુખ એલન મસ્કે ભારતમાં ઉગ્રવાદી જૂથો દ્વારા સ્ટારલિંકના ઉપયોગના દાવાને સંપૂર્ણપણે નકારી કાઢ્યો છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારતના ઉપર સ્ટારલિંકના સિગ્નલ બંધ હોવાથી આવા દાવા ખોટા છે. તાજેતરમાં મણિપુરમાં મ્યાનમાર સરહદ પાસે ઉગ્રવાદીઓ પાસેથી સ્ટારલિંક ઉપકરણો જપ્ત થયાનો દાવો કરાયો હતો. જોકે, ભારતમાં સ્ટારલિંક પોતાની વ્યાપારી સેવાઓ શરૂ કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે અને આ માટે જરૂરી વ્યવસ્થા ગોઠવી છે.

અબજોપતિ ઈલોન મસ્કે ભારતમાં સ્ટારલિંક સેવાને 'અમુક ઉદ્યોગપતિઓ' દ્વારા બ્લોક કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. આ દાવાને કેન્દ્ર સરકારે સખત શબ્દોમાં નકારી કાઢ્યો છે અને તેને પાયાવિહોણો ગણાવ્યો છે. કેન્દ્રીય સંચાર મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારતમાં તમામ ટેલિકોમ સેવાઓ માટે સમાન અને બિન-પક્ષપાતી અધિકૃતતા માળખું છે. અત્યાર સુધીમાં ત્રણ GMPCS કંપનીઓને ટેલિકોમ લાઇસન્સ અપાયા છે અને સુરક્ષા મૂલ્યાંકનની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે. સ્પેક્ટ્રમ ફાળવણી માટે આ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થવી જરૂરી છે, અને તમામ કંપનીઓ નિયમનકારી સ્તરે સમાન તબક્કે છે.

આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના આગમનથી ડિજિટલ પ્રોપર્ટીના વેપારમાં ભારે ઘટાડો થયો છે, જેના પરિણામે અમદાવાદમાં 30% થી વધુ IT પ્રોફેશનલ્સની નોકરીઓ જોખમમાં મુકાઈ છે. AI ઓટોમેશનને કારણે વેબસાઇટ અને એપ્લિકેશન નિર્માણ જેવી પ્રક્રિયાઓ હવે ગણતરીની મિનિટોમાં અને ઓછા ખર્ચે શક્ય બની છે. આના કારણે ઓરેકલ, એમેઝોન, માઈક્રોસોફ્ટ જેવી વૈશ્વિક અને વિપ્રો, ટીસીએસ જેવી ભારતીય કંપનીઓમાં હજારો કર્મચારીઓની છટણી થઈ છે. અમદાવાદમાં અંદાજે 45,000 IT પ્રોફેશનલ્સને નોકરી ગુમાવવાનો ભય છે, અને જુનિયર લેવલ પર ભરતીઓ લગભગ બંધ થઈ ગઈ છે.

નેશનલ મેડિકલ કમિશન (NMC) એ દેશભરના મેડિકલ પ્રેક્ટિશનર્સ અને હોસ્પિટલો માટે જાહેરાતો અંગે નવી ગાઈડલાઈન જાહેર કરી છે. સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ બાદ મેડિકલ પ્રોફેશનની ગરિમા જાળવવા અને દર્દીઓના હિત રક્ષણ માટે આ પગલું લેવાયું છે. નવા નિયમો મુજબ, 'નંબર વન ડૉક્ટર', '100 ટકા સક્સેસ', 'મિરેકલ ટ્રીટમેન્ટ' જેવા ભ્રામક શબ્દો અને ડિસ્કાઉન્ટ/ઓફર્સ પર પ્રતિબંધ રહેશે. આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) નો ઉપયોગ પણ દર્દીઓને ગેરમાર્ગે દોરવા માટે નહીં થાય. નિયમોના ઉલ્લંઘન પર ચેતવણી, દંડ, અને 3 થી 12 મહિના સુધી લાયસન્સ સસ્પેન્ડ થઈ શકે છે.

સ્વીડનની રોયલ એકેડમીએ વર્ષ ૨૦૨૬ માટે રસાયણશાસ્ત્રનો નોબેલ પુરસ્કાર ફ્રાન્સના હેનરી બી. કાગન અને જાપાનના કેન્સો સોઆઇને સંયુક્ત રીતે આપ્યો છે. આ બંને વૈજ્ઞાનિકોએ કેમિકલના ૧૦૦ વર્ષ જૂના એક કોયડાનું સમાધાન શોધી કાઢ્યું છે, જે દવાઓ, ફ્લેવર, સુગંધ અને નવી સામગ્રી બનાવવા માટે રાસાયણિક પ્રક્રિયા વિકસિત કરનારા વૈજ્ઞાનિકો માટે મહત્વપૂર્ણ છે. તેમના સંશોધને દવા નિર્માણમાં યોગ્ય અણુની પસંદગીને સરળ બનાવી છે, જે કેન્સર અને અન્ય બીમારીઓની દવાઓ માટે ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે.

અમેરિકાના યુટાઉમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) હવે ડોક્ટર તરીકે કાર્યરત થશે અને ચોક્કસ દવાઓ માટે પ્રિસ્ક્રિપ્શન લખી આપશે. આ AI સિસ્ટમ ખીલ (acne) જેવી ત્વચા સંબંધિત સમસ્યાઓ માટે દવાઓ સૂચવશે. દર્દીના સવાલોના જવાબ અને ફેશિયલ સ્કેનના આધારે, AI ડોક્ટરોના લિમિટેડ લિસ્ટમાંથી સારવાર શોધી પ્રિસ્ક્રિપ્શન તૈયાર કરશે. યુટાઉમાં ડોક્ટરની એપોઈન્ટમેન્ટ માટે લાંબો વેઇટિંગ ટાઇમ અને ડર્મેટોલોજિસ્ટની અછતને ધ્યાનમાં રાખીને આ સિસ્ટમને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. એક હેલ્થ કંપની આ સિસ્ટમને વધુ વિકસાવવાની યોજના ધરાવે છે.

સ્વીડનની રોયલ એકેડેમી દ્વારા 2026નો કેમિસ્ટ્રીનો નોબેલ પુરસ્કાર ફ્રાન્સના હેનરી બી. કાગન અને જાપાનના કેન્સો સોઆઈને એનાયત કરાયો છે. તેમણે જીવનના રસાયણશાસ્ત્રના 100 વર્ષ જૂના 'હોમોચિરાલિટી'ના રહસ્યનો ઉકેલ શોધી કાઢ્યો છે. આ શોધ સમજાવે છે કે શા માટે આપણા શરીરમાં અણુઓના માત્ર એક જ પ્રકાર (જેમ કે ડાબા હાથ જેવા) કાર્યરત હોય છે, જ્યારે પ્રયોગશાળામાં બંને પ્રકારના અણુઓ સમાન રીતે બને છે. કાગન અને સોઆઈની પદ્ધતિઓ હવે દવા નિર્માણમાં સાચા અણુની પસંદગીને સરળ બનાવશે, જેનાથી કેન્સર અને અન્ય રોગોની દવાઓ વધુ સસ્તી અને અસરકારક બનશે.

ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ સાયન્સ (IISc) ના ગણિતશાસ્ત્રના પ્રોફેસર મહેશ કાકડેને બીજગણિતીય સંખ્યા સિદ્ધાંત (Algebraic Number Theory) માં તેમના નોંધપાત્ર યોગદાન માટે વર્ષ 2026 નો પ્રતિષ્ઠિત રામાનુજન પ્રાઇઝ (Ramanujan Prize for Young Mathematicians from Developing Countries) પ્રાપ્ત થયો છે. આ જાહેરાત ઇન્ટરનેશનલ સેન્ટર ફોર થિયરીટિકલ ફિઝિક્સ (ICTP) અને ઇન્ટરનેશનલ મેથેમેટિકલ યુનિયન (IMU) દ્વારા કરવામાં આવી છે. પ્રોફેસર કાકડેનું સંશોધન મુખ્યત્વે નોન-કોમ્યુટેટિવ ઇવાસાવા, ગ્રોસ-સ્ટાર્ક અને બ્રુમર-સ્ટાર્ક અનુમાનો સાથે સંબંધિત છે.

એક બ્રિટિશ ભવિષ્યવક્તાએ નવી મહામારીની ભવિષ્યવાણી કર્યાના થોડા દિવસો બાદ રશિયાની એક સિક્રેટ લેબમાં કામ કરતી 28 વર્ષીય વૈજ્ઞાનિક ડાર્યા શિપિલોવા (Daria Shipilova)નું પ્લેગથી શંકાસ્પદ મૃત્યુ થયું છે. ક્રેગ હેમિલ્ટન-પાર્કર નામના આ ભવિષ્યવક્તાએ ફેફસાં પર હુમલો કરનાર ખતરનાક બેક્ટેરિયલ મહામારીનો દાવો કર્યો હતો. ડાર્યા શિપિલોવા 'ન્યુમોનિક પ્લેગ'નો શિકાર બની હતી, જ્યારે લેબમાં લાઈવ બેક્ટેરિયાવાળી ટેસ્ટ ટૂટી ગઈ હતી. આ ઘટના બાદ રશિયામાં અનેક વિસ્તારોને સીલ કરવામાં આવ્યા છે અને AI દ્વારા બીમારી પર કાબૂ મેળવવાનો દાવો કરાયો છે.

અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC) દ્વારા Dengue અને Malaria ના કેસોને કાબૂમાં દર્શાવવા માટે આંકડાકીય રમત રમાઈ રહી હોવાનો આરોપ છે. માત્ર ત્રણ દિવસમાં લોહીના 89 હજાર અને સીરમના 6 હજાર નમૂના લીધાનો AMCનો દાવો, પોતાની કામગીરી સારી દેખાડવા માટે કરવામાં આવ્યો હોવાનું મનાય છે. વાસ્તવિક રોગચાળાની સ્થિતિ અને દર્દીઓની સંખ્યામાં મોટો ફેરફાર જોવા મળ્યો નથી, જે AMCની પારદર્શિતા પર પ્રશ્નાર્થ ઊભો કરે છે.

મહારાષ્ટ્ર ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDA) એ રાજ્યમાં ખાદ્ય સુરક્ષાના નિયમોના ઉલ્લંઘન બદલ સઘન કાર્યવાહી હાથ ધરી છે. નવી મુંબઈ APMC માં ઇથેફોન નામના દ્રાવણમાં પકવેલા ૧,૩૯૪ કિલો કેળાં જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત, મુંબઈમાં આઠ ખાદ્ય સંસ્થાઓના લાઇસન્સ સસ્પેન્ડ કરાયા છે, જેમાં કૂપર હોસ્પિટલની કેન્ટિન અને બોરીવલીની નોમ નોમ રેસ્ટોરાંનો સમાવેશ થાય છે. પ્રતિબંધિત પાનમસાલા, ગુટખા, ભેળસેળયુક્ત દૂધ, અને ખાદ્ય સામગ્રી સાથે કેમિકલ રાખવા જેવી ગંભીર ખામીઓ સામે આવી છે. પુણે વિભાગે ડિટર્જન્ટ ભેળવેલું દૂધ પણ જપ્ત કર્યું છે.

નાસાના હબલ સ્પેસ ટેલિસ્કોપે તેની ૩૬ વર્ષની સેવા દરમિયાન પૃથ્વીની ૨,૦૦,૦૦૦ (બે લાખ) પ્રદક્ષિણા સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરી છે. આ ઐતિહાસિક ટેલિસ્કોપે બ્રહ્માંડના અતિ દૂરના વિસ્તારો, ગેલેક્સીઝ, નેબ્યુલા, સોલાર સિસ્ટમ્સ અને એક્ઝોપ્લેનેટ્સના ૧૭ લાખથી વધુ નિરીક્ષણો નોંધાવ્યા છે. ૧૯૯૦માં લોન્ચ થયેલા હબલ સ્પેસ ટેલિસ્કોપનો મુખ્ય ઉદ્દેશ બ્રહ્માંડના વિસ્તરણનો અભ્યાસ કરવાનો હતો. તેની અત્યંત તીવ્ર ગતિએ, હબલ પૃથ્વીની પરિક્રમા કરીને ખગોળશાસ્ત્રના જ્ઞાનમાં અભૂતપૂર્વ વધારો કર્યો છે.

જાપાનના અબજોપતિ માસાયોશી સોને શક્તિશાળી એડવાન્સ્ડ AI સિસ્ટમ ખોટા હાથોમાં આવી જશે તો માનવજાત માટે અત્યંત જોખમી બની શકે છે તેવી ચેતવણી આપી છે. તેમણે કહ્યું કે, કોઈપણ દેશ હવે એડવાન્સ્ડ AI સાથે પરસ્પર લડવા સક્ષમ નથી અને માણસને માણસ સામે લડવાનો 'વૈભવ' પોસાય તેમ નથી. માણસોએ સુપરઈન્ટેલિજન્સ AI સામે એક થઈને લડવાની તૈયારી રાખવી પડશે. આ સાથે અમેરિકાએ ક્યોટો વિઝન દસ્તાવેજ રજૂ કર્યો, જે સુપર ઈન્ટેલિજન્સને વિજ્ઞાનના હથિયાર તરીકે દર્શાવે છે.

રોયલ સ્વીડિશ એકેડમી ઓફ સાયન્સે ૨૦૨૬ના ફિઝિક્સ નોબેલ એવોર્ડની જાહેરાત કરી છે, જે બેલ્જિયમના ૮૨ વર્ષના વૈજ્ઞાનિક ફ્રાન્સિસ હાલ્ઝનને આપવામાં આવશે. આઈસક્યુબ ન્યૂટ્રિનો ઓબ્ઝર્વેટરીમાં તેમના યોગદાન અને ખગોળીય મૂળના હાઈ એનર્જી ન્યૂટ્રિનોની શોધ માટે તેમને આ સન્માન મળ્યું છે. હાલ્ઝને શોધ્યું કે દક્ષિણ ધૂ્રવના બરફનો ઉપયોગ ન્યૂટ્રિનોને ટ્રેક કરવા માટે થઈ શકે છે. તેમના નેતૃત્વ હેઠળ બનેલી આઈસક્યુબ ઓબ્ઝર્વેટરી દૂર બ્રહ્માંડની અત્યંત ઊર્જાવાન પ્રક્રિયાઓથી આવતા ન્યૂટ્રિનોને પકડી શકે છે.

સ્લીપ પેરેલિસિસ એ એક એવી અવસ્થા છે જ્યાં વ્યક્તિ જાગી જાય છે પણ શરીર હલતું નથી. આ દરમિયાન, મગજ REM Sleep માં હોવાથી વ્યક્તિ ભ્રામક દ્રશ્યો, અવાજો કે સ્પર્શનો અનુભવ કરી શકે છે, જાણે કોઈ અદ્રશ્ય શક્તિ હાજર હોય. આ ભ્રમ ખૂબ જ વાસ્તવિક લાગે છે. વૈજ્ઞાનિક રીતે, આ મગજ અને શરીર વચ્ચેના તાલમેલનો અભાવ છે, જ્યાં જાગૃત ચેતના REM Sleep ની શારીરિક નિષ્ક્રિયતા સાથે જોડાય છે, જેના કારણે ડરામણા ભ્રમ થાય છે.

2026 નો ફિઝિક્સનો નોબેલ પુરસ્કાર પ્રોફેસર ફ્રાન્સિસ હાલ્ઝનને મળ્યો છે. તેમણે ઉચ્ચ-ઊર્જાવાળા 'ન્યુટ્રિનો' કણો શોધવા અને 'આઇસક્યુબ ન્યુટ્રિનો ઓબ્ઝર્વેટરી' પ્રોજેક્ટમાં નેતૃત્વ કર્યું. આ રહસ્યમય કણો, જેને 'ભૂતિયા સંદેશવાહકો' કહેવાય છે, તેઓ કોઈપણ પદાર્થમાંથી પસાર થઈ જાય છે. આ શોધે 'ન્યુટ્રિનો ખગોળશાસ્ત્ર' નામની નવી વૈજ્ઞાનિક શાખાનો પાયો નાખ્યો છે, જેનાથી બ્રહ્માંડના ઊંડા રહસ્યોને સમજવાની નવી દિશા મળી છે.

ARIES, નૈનિતાલના નેતૃત્વ હેઠળ 18 દેશોના 106 વૈજ્ઞાનિકોએ OJ 287 નામના અનોખા બ્લેઝારનો 10 વર્ષ (2015-2025) સુધી અભ્યાસ કરીને એક મહત્વપૂર્ણ ડેટાસેટ તૈયાર કર્યો છે. આ બ્લેઝાર પૃથ્વીથી 4 અબજ પ્રકાશવર્ષ દૂર છે અને તેમાં બે સુપરમેસિવ બ્લેક હોલ છે જે દર 12 વર્ષે પરિક્રમા પૂર્ણ કરે છે. આ ડેટાસેટ છેલ્લા 150 વર્ષમાં OJ 287 નો સૌથી મોટો ઓપ્ટિકલ ડેટાસેટ છે, જે કેન્દ્રીય બ્લેક હોલનું દ્રવ્યમાન અને મલ્ટિમેસેન્જર એસ્ટ્રોનોમીના અભ્યાસમાં મદદરૂપ થશે.

OpenAI હવે ChatGPT માં વિઝ્યુઅલ ડિસ્પ્લે એડ્સ રજૂ કરી રહ્યું છે, જે ChatGPT દ્વારા જનરેટ થયેલી ઈમેજીસની બાજુમાં દેખાશે. આ પગલું જાહેરાતકર્તાઓને ટાર્ગેટેડ ઓડિયન્સ સુધી પહોંચવામાં મદદ કરશે. શરૂઆતમાં, પસંદગીના જાહેરાતકર્તાઓ આ સ્પેસમાં તેમના ઉત્પાદનો અને સેવાઓ પ્રદર્શિત કરશે. સ્પષ્ટ 'Ad' લેબલ સાથે, આ જાહેરાતો ChatGPT ના સામાન્ય જવાબોમાં ખલેલ પહોંચાડશે નહીં. આ નવા ફેરફારો ChatGPT ના 1.2 અબજ સાપ્તાહિક યુઝર્સ સુધી પહોંચશે, જે ફ્રી અને લો-કોસ્ટ પ્લાન્સને સપોર્ટ કરશે.

ન્યૂયોર્કમાં ઓરી (Measles) ના કેસોમાં સતત વધારો થતાં ગવર્નર કેથી હોચુલે રાજ્યમાં ડિઝાસ્ટર ઇમર્જન્સી જાહેર કરી છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ઓછા રસીકરણને કારણે આ સ્થિતિ સર્જાઈ છે. રાજ્ય સરકારે MMR (Measles-Mumps-Rubella) રસીકરણ માટે અધિકૃત આરોગ્ય વ્યાવસાયિકોનો વ્યાપ વધાર્યો છે. 1991 પછી આ અમેરિકામાં ઓરીનો સૌથી મોટો પ્રકોપ છે, જેમાં દેશભરમાં લગભગ 3,900 કેસ નોંધાયા છે. નવા નિયમો હેઠળ રજિસ્ટર્ડ નર્સો શંકાસ્પદ કેસોના પરીક્ષણનો ઓર્ડર આપી શકશે.

સ્વીડન સ્થિત નોબેલ કમિટીએ મેડિસીનનો નોબેલ પુરસ્કાર જાહેર કર્યો છે. અમેરિકાના સ્ટેનફર્ડ યુનિવર્સિટીના કાર્લ ડિસેરોથ, જર્મનીની હમ્બોલ્ટ યુનિવર્સિટીના પીટર હેગેમેન અને જ્યોર્જ નાગેલને ન્યૂરોસાયન્સમાં તેમના અગ્રણી સંશોધન માટે આ સન્માન મળ્યું છે. આ ત્રણેય વૈજ્ઞાનિકોએ ઓપ્ટોજેનેટિક્સનો વિકાસ કર્યો, જે પ્રકાશનો ઉપયોગ કરીને મગજની કોષોને નિયંત્રિત કરવાની પદ્ધતિ છે. આ ટેકનિક ભાવો, સ્મરણશક્તિ અને મગજના રોગોને સમજવામાં ક્રાંતિકારી સાબિત થઈ છે, જે ભવિષ્યમાં પાર્કિન્સન્સ અને ડિપ્રેશન જેવી બીમારીઓના ઇલાજ માટે નવી દિશાઓ ખોલશે.

AI ટેકનોલોજીના વિકાસથી મ્યુઝિક ઇન્ડસ્ટ્રી સામે નવા પડકારો અને તકો ઊભી થઈ છે. રેકોર્ડ કંપનીઓ AI કંપનીઓ સાથે લાઇસન્સિંગ ડીલ કરવા માંગે છે, પરંતુ AI દ્વારા બનેલા નકલી ગીતો, કલાકારોના અવાજની નકલ અને કાપિરાઇટ ઉલ્લંઘનની ચિંતાઓ વધી રહી છે. Universal Music, Sony Music, અને Warner Music જેવી કંપનીઓએ AI મોડેલ્સની ટ્રેનિંગમાં કાપિરાઇટ ગીતોના ઉપયોગ અંગે Suno અને Udio સામે કેસ કર્યા છે. હવે, Suno જેવી કંપનીઓ લાઇસન્સ લઈને નવા AI મોડેલ્સ બનાવી રહી છે. કલાકારોને તેમના અવાજ અને ગીતોના ઉપયોગ બદલ યોગ્ય વળતર કેવી રીતે મળશે તે મુખ્ય પ્રશ્ન છે.

સાઇબિરીયાની અતિસંવેદનશીલ પ્લેગ રિસર્ચ લેબોરેટરીમાં કામ કરતી ૨૮ વર્ષીય મહિલા લેબ ટેકનિશિયન દાર્યા શિપિલોવાનું અજ્ઞાત ન્યુમોનિયાથી મૃત્યુ થયું. આ ઘટના બાદ ડઝનબંધ લોકોને આઇસોલેશનમાં અને ૨૦૦ લોકોને તબીબી નિરીક્ષણ હેઠળ રાખવામાં આવ્યા છે. શેલેખોવ શહેરની 'ઇર્કુત્સ્ક રિસર્ચ એન્ટી-પ્લેગ ઇન્સ્ટિટયૂટ' સાથે જોડાયેલ આ મૃત્યુને કારણે સ્થાનિક હોસ્પિટલ ક્વોરેન્ટાઇન કરાઈ છે. રશિયન સંસ્થાઓ લેબ અકસ્માતનો ઇનકાર કરી રહી છે, પરંતુ WHO પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યું છે.

બિહારના છ જિલ્લામાં ૪૦ માતાઓના દૂધના નમૂનાનું તબીબી પરીક્ષણ કરાયું, જેમાં યુરેનિયમના અંશ મળી આવ્યા. ૧૭-૩૫ વર્ષની આ માતાઓના દૂધમાં આ તત્વ મળતા ચિંતા ફેલાઈ છે. પરંપરાગત રીતે માતાનું દૂધ અમૃત સમાન ગણાય છે અને તે શિશુના સ્વાસ્થ્ય તથા રોગપ્રતિકાર શક્તિ માટે અત્યંત મહત્વનું માનવામાં આવે છે. છત્રપતિ શિવાજી, સ્વામી વિવેકાનંદ જેવા મહાનુભાવોએ પણ માતાના દૂધના સંસ્કારોથી દેશ સેવા કરી. પરંતુ આજના આધુનિક યુગમાં, તબીબી વિજ્ઞાનીઓ નવી પેઢીની માતાઓને સ્તનપાન કરાવવાની ભલામણ કરે છે.