વેલનેસ કોચ ડૉ. અવંતિકા સૂતા પહેલાં માત્ર 10 મિનિટ માટે એપ્સમ સોલ્ટ (Epsom Salt) પર પગ ઘસવાની સલાહ આપે છે. આ ઉપાય થાક, શરીરમાં બેચેની અને રાત્રે ઊંઘ ન આવવાની સમસ્યામાં રાહત આપે છે. એપ્સમ સોલ્ટમાં રહેલું મેગ્નેશિયમ સલ્ફેટ શરીર અને સ્નાયુઓને આરામ આપે છે, જેનાથી ઝડપથી ઊંઘ આવે છે. જોકે, પગમાં ખુલ્લો ઘા, ડાયાબિટીસ કે સ્કિન ઇન્ફેક્શન હોય તો આ ઉપાય ટાળવો જોઈએ.

થાઇરોઇડની સમસ્યા આજકાલ સામાન્ય બની રહી છે, જેમાં ચીડિયાપણું, ઊંઘનો અભાવ, વધુ પડતી ચિંતા અને યાદશક્તિ નબળી પડવા જેવા લક્ષણો જોવા મળે છે. આ લક્ષણો થાઇરોઇડ હોર્મોનના અસંતુલન, હાઇપોથાઇરોઇડિઝમ (હોર્મોન ઓછા બનવા) અથવા હાઇપરથાઇરોઇડિઝમ (હોર્મોન વધુ બનવા) સાથે સંકળાયેલા હોઈ શકે છે. ડૉ. મીનાક્ષી જૈનના જણાવ્યા અનુસાર, આ અસંતુલન નર્વસ સિસ્ટમને અસર કરી શકે છે, જેનાથી મૂડમાં ફેરફાર અને ડિપ્રેશન થઈ શકે છે. મહિલાઓમાં આ સમસ્યા વધુ જોવા મળે છે. યોગ્ય નિદાન માટે રક્ત પરીક્ષણ અને નિયમિત દવાઓ જરૂરી છે.

આજના ડિજિટલ યુગમાં લેપટોપનો ઉપયોગ અનિવાર્ય છે, પરંતુ ખોટી રીતે કામ કરવાથી ગરદન અને પીઠના દુખાવાની સમસ્યા વધી રહી છે. ઓર્થોપેડિક નિષ્ણાતોના મતે, લાંબા સમય સુધી ઝૂકીને સ્ક્રીન સામે જોવાથી કરોડરજ્જુના કુદરતી માળખા પર ખરાબ અસર પડે છે. આ સમસ્યાથી બચવા માટે લેપટોપની સ્ક્રીન આંખોના સ્તરે રાખવી, લેપટોપ સ્ટેન્ડનો ઉપયોગ કરવો, અલગ કીબોર્ડ-માઉસ વાપરવા, બેસતી વખતે પીઠ સીધી રાખવી, પગ જમીન પર સપાટ રાખવા, અને દર 30-45 મિનિટે ઊભા થઈ હલનચલન કરવું જેવા ઉપાયો સૂચવવામાં આવ્યા છે. સતત દુખાવો કે અન્ય લક્ષણો જણાય તો તબીબી સલાહ લેવી જરૂરી છે.

જ્યોતિષશાસ્ત્ર અનુસાર, 9 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ ચંદ્ર કન્યા રાશિમાં અને શનિ મીન રાશિમાં હોવાથી વિષ યોગ બનશે. આ ગ્રહ સ્થિતિને કારણે મેષ, તુલા અને કુંભ રાશિના જાતકોએ નાણાકીય વ્યવહારો, પારિવારિક સંબંધો અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય બાબતે સાવચેતી રાખવાની સલાહ અપાઈ છે. મેષ રાશિના જાતકોને માનસિક તણાવ અને નાણાકીય વ્યવહારમાં ઉતાવળ ટાળવાની સૂચના છે. તુલા રાશિના જાતકોએ ખર્ચનું આયોજન કરવું અને કાર્યસ્થળે શાંતિ જાળવવી. કુંભ રાશિના જાતકોએ પારિવારિક બાબતોમાં ધીરજ રાખવી અને નાણાંની લેવડદેવડમાં સાવધાની રાખવી. જોકે, આ ગ્રહયોગથી નુકસાન થશે તેવો કોઈ વૈજ્ઞાનિક પુરાવો નથી.

ફૂડ એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (FSSAI) એ પ્રોટીન સંબંધિત ગેરમાર્ગે દોરનારા દાવા કરતી કંપનીઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરી છે. FSSAI એ Dr. Reddy's, Nestle Health Sciences, Tirupati Wellness, Amazon, Flipkart અને Netmeds જેવી કંપનીઓને નોટિસ ફટકારીને તેમના ઉત્પાદનો પર કરવામાં આવેલા પ્રોટીન અને સ્નાયુ વૃદ્ધિના દાવાઓનો આધાર અને ખાદ્ય સુરક્ષા નિયમોના પાલન અંગે ખુલાસો માંગ્યો છે. આ કાર્યવાહીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ગ્રાહકોને ખોટી માહિતીથી બચાવવાનો અને કંપનીઓ દ્વારા સ્વાસ્થ્ય લાભના અયોગ્ય દાવાઓને રોકવાનો છે.

આરોગ્ય મંત્રી પ્રફુલ પાનશેરીયાએ ગઈકાલે મોડી રાત્રે ગાંધીનગર સિવિલ હોસ્પિટલની અચાનક મુલાકાત લીધી હતી. તેમણે સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી ખાતે પરેડમાં ભાગ લેવા આવેલા વિવિધ રાજ્યોના BSF, CRPF અને ITBPના 87 જવાનો, જેઓ ડેન્ગ્યુ અને તાવથી પીડાઈ રહ્યા હતા, તેમની સારવારની સમીક્ષા કરી. મંત્રીએ જવાનોના ખબર-અંતર પૂછી તેમનું મનોબળ વધાર્યું અને તબીબો સાથે બેઠક કરી. હાલ 37 જવાનો સારવાર હેઠળ છે, જેમાંથી કોઈની સ્થિતિ ગંભીર નથી અને 50 જવાનો સ્વસ્થ થઈને ઘરે પરત ફર્યા છે. મંત્રીએ પ્લેટલેટ્સના સ્ટોક અને સારવારની ગુણવત્તા અંગે પણ સૂચનાઓ આપી.

ગાંધીનગર આરોગ્ય વિભાગ અને કડી સર્વ વિશ્વ વિદ્યાલયના NSS યુનિટ દ્વારા ટીબી મુક્ત ભારત અભિયાન અંતર્ગત નીક્ષય મિત્ર અભિયાન પર એક વર્કશોપનું આયોજન કરાયું. આ કાર્યક્રમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ NSS સ્વયંસેવકોને નીક્ષય મિત્ર તરીકે સક્ષમ બનાવી સમાજમાં TB અંગેના ભ્રમો દૂર કરી જાગૃતિ ફેલાવવાનો હતો. ગાંધીનગર શહેર TB ઉન્મૂલન અધિકારી ડૉ. પાર્થ ગોસ્વામીએ માર્ગદર્શન આપ્યું, જેમાં કુલ 92 સ્વયંસેવકોએ તાલીમ મેળવી અને નિક્ષે મિત્ર માટે રજીસ્ટ્રેશન કરાવ્યું.

અમદાવાદની અસારવા સિવિલ હોસ્પિટલમાં World Sight Day 2026 નિમિત્તે બાળકોમાં વધતા સ્ક્રીન ટાઈમ અને તેની આંખો પર થતી માઠી અસરો અંગે જાગૃતિ કાર્યક્રમ યોજાયો. આઈ હોસ્પિટલના એડિશનલ ડિરેક્ટર ડૉ. નીલમ પટેલે જણાવ્યું કે સરકારી હોસ્પિટલોમાં રોજેરોજ બાળકોની આંખની સમસ્યાઓની 10 થી વધુ OPD નોંધાય છે. બાળકોમાં સતત મોબાઈલ કે ડિજિટલ સ્ક્રીન સામે રહેવાથી આંખોમાં થાક, બળતરા, સૂકી આંખો, માથાનો દુખાવો અને માયોપિયાનું જોખમ વધી રહ્યું છે. તેમણે બાળકોનો સ્ક્રીન સમય મર્યાદિત કરવા, આઉટડોર ગેમ્સ વધારવા અને પૌષ્ટિક આહાર લેવાની સલાહ આપી.

સુપ્રીમ કોર્ટે ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓ દ્વારા ડોકટરોને મોંઘી ભેટો, વિદેશ પ્રવાસો અને અન્ય લાભો આપીને દર્દીઓને મોંઘી દવાઓ લખાવવા માટે પ્રભાવિત કરવાની અનૈતિક પ્રથાઓને રોકવા માટે કેન્દ્ર સરકારને ત્રણ સભ્યોની નિષ્ણાત સમિતિ રચવાનો આદેશ આપ્યો છે. આ સમિતિ ફાર્મા કંપનીઓની માર્કેટિંગ પ્રથાઓને નિયંત્રિત કરવા માટે ભલામણો કરશે અને કાયદેસર રીતે બંધનકર્તા નિયમનકારી માળખાની જરૂરિયાત તપાસશે. સુપ્રીમ કોર્ટ આ મામલે 29 જાન્યુઆરીએ વધુ સુનાવણી કરશે.

ફેટી લીવરની સમસ્યા આજકાલ વધી રહી છે. ખરાબ જીવનશૈલી, ઓછી શારીરિક પ્રવૃત્તિ અને ખોટી ખાવા-પીવાની આદતો આના મુખ્ય કારણો છે. લોકોમાં મૂંઝવણ હોય છે કે શું ખાવું અને શું ટાળવું. ખાસ કરીને બટાકા જેવા શાકભાજી વિશે, જ્યાં તેની માત્રા અને બનાવવાની રીત મહત્વની છે. ડૉ. હર્ષ કપૂર જણાવે છે કે વધુ કાર્બોહાઇડ્રેટ અને સ્ટાર્ચ ધરાવતા બટાકા જો તળીને કે વધુ માત્રામાં ખવાય તો ફેટી લીવરની સમસ્યા વધી શકે છે. તેથી, બાફેલા કે ઓછા તેલમાં બનાવેલા બટાકા મર્યાદિત માત્રામાં ખાવા અને તળેલા તથા પ્રોસેસ્ડ બટાકા ટાળવા હિતાવહ છે.

દિવાળી, દશેરા, મોહરમ, ક્રિસમસ, ઉત્તરાયણ જેવા અનેક આનંદના પ્રસંગોને આપણે ઘોંઘાટિયા બનાવી દીધા છે. જેટલો વધુ ઘોંઘાટ, તેટલો અવસર ભવ્ય ગણાય છે. આ ઘોંઘાટ ધ્વનિ પ્રદૂષણનું સ્વરૂપ લે છે, જે માનવ શરીર પર, ખાસ કરીને બીમાર, વૃદ્ધો અને બાળકો પર નકારાત્મક અસર કરે છે. તે ચીડિયાપણું, ચિંતા, અનિદ્રા અને શ્રવણશક્તિમાં ઘટાડો જેવી સમસ્યાઓ ઊભી કરે છે. કાયદાકીય જોગવાઈઓ હોવા છતાં, તેના અમલીકરણમાં ખામી જોવા મળે છે.

વૃદ્ધાવસ્થા માત્ર ઉંમરનો આંકડો નથી, પણ અનુભવ અને ડહાપણ લાવે છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં, વૃદ્ધો અને તેમના સંતાનો વચ્ચેના સંબંધોમાં સમસ્યાઓ જોવા મળે છે, જેમાં બંને પક્ષોની ભૂમિકા હોઈ શકે છે. આ સ્થિતિને સુધારવા માટે, વૃદ્ધોએ આર્થિક, માનસિક અને ભાવનાત્મક રીતે સ્વાવલંબી બનવું જોઈએ. પોતાના કામ જાતે કરવા, અન્યને બિનજરૂરી રીતે હેરાન ન કરવા અને પોતાના સંતાનો પાસેથી અપેક્ષાઓ ઘટાડવી મહત્વપૂર્ણ છે. શાંતિ અને ખુશી માટે, સંયમ, સ્વીકૃતિ અને નિઃસ્પૃહી ભાવ કેળવવો જરૂરી છે.

કેળાં, જે ભારતમાં સર્વત્ર ઉપલબ્ધ છે, તે માત્ર પૌષ્ટિક જ નથી, પરંતુ આયુર્વેદમાં તેના અનેક ઔષધીય પ્રયોગો વર્ણવેલા છે. તેમાં કાર્બોહાઈડ્રેટ્સ, સોડિયમ, પોટેશિયમ, લોહ, તામ્ર, કેલ્શિયમ, મેગ્નેશિયમ, મેંગેનીઝ અને ફોસ્ફરસ જેવા આવશ્યક ક્ષારીય અને ખનિજ તત્ત્વો હોય છે. જોકે, કફ પ્રકૃતિવાળા લોકોએ તેનું સેવન ટાળવું જોઈએ. આ લેખમાં સંગ્રહણી, ઝાડા, શ્વેતસ્રાવ અને માટી ખાવાની ટેવ જેવી સમસ્યાઓ માટે કેળાંના અસરકારક ઘરેલું ઉપચારો સમજાવવામાં આવ્યા છે.

અમેરિકામાં એક દર્દીમાં ડુક્કરની જિનેટિકલી મોડિફાઇડ કિડની સફળતાપૂર્વક નવ મહિના સુધી કાર્યરત રહી, જે તબીબી ક્ષેત્રે 'ઝેનોટ્રાન્સપ્લાન્ટેશન' તરીકે ઓળખાય છે. આ ઐતિહાસિક સિદ્ધિ ડાયાબિટીસ અને કિડની ફેલ્યોરના દર્દીઓ માટે આશાનું કિરણ છે, જ્યાં કિડની દાતાઓની ભારે અછત છે. માનવ શરીર સામાન્ય રીતે પ્રાણીઓના અંગોને રિજેક્ટ કરે છે, પરંતુ આ લાંબો સમયગાળો વૈજ્ઞાનિક પ્રગતિ દર્શાવે છે અને ભવિષ્યમાં હજારો દર્દીઓને નવજીવન આપી શકે છે.

એક્ટર વિદ્યુત જામવાલ પોતાની ફિટનેસ અને માર્શલ આર્ટ્સ ઉપરાંત અનોખી યોગ પ્રેક્ટિસ માટે જાણીતો છે. તાજેતરમાં મુંબઈમાં આયોજિત સ્ટ્રીટ ફાઈટરની ઇવેન્ટમાં, વિદ્યુતે સ્ટેજ પર 15 મિનિટ સુધી શ્વાસ રોકી રાખીને અને 20 મિનિટ સુધી આંખ પટપટાવ્યા વિના યોગ સાધનાનું પ્રદર્શન કર્યું. આ જોઈ ત્યાં ઉપસ્થિત લોકો ચોંકી ગયા અને કેટલાક તો ચિંતામાં પણ પડી ગયા. વિદ્યુત જામવાલ "સ્ટ્રીટ ફાઈટર" માં ધલસિમનું પાત્ર ભજવી રહ્યો છે, જે યોગ અને આધ્યાત્મિક સાધના સાથે જોડાયેલું છે. તેણે યુવાનોને જીવનમાં સ્થિર રહેવાનો સંદેશ પણ આપ્યો.

સુશાંતસિંહ રાજપૂતના દુઃખદ અવસાન બાદ આત્મહત્યાનો મુદ્દો ચર્ચામાં છે, પરંતુ દેશની અસંખ્ય ગૃહલક્ષ્મીઓ જે અસહ્ય ત્રાસ અને દબાણને કારણે આત્મહત્યાનો માર્ગ અપનાવે છે, તેની નોંધ ભાગ્યે જ લેવાય છે. National Crime Bureau ના અહેવાલ મુજબ, ભારતમાં પરિણીત મહિલાઓની આત્મહત્યાના કેસમાં ચિંતાજનક વધારો થયો છે. 2018માં, 54.1% મૃત્યુ પામેલી મહિલાઓ ગૃહિણીઓ હતી. ઘરેલું હિંસા, અપમાન, બાળલગ્ન, ઓછી ઉંમરે માતૃત્વનો બોજ, અને ઘરકામની અવગણના જેવા અનેક પરિબળો આ મહિલાઓને આત્મહત્યા તરફ ધકેલે છે. આ ગંભીર સમસ્યા પ્રત્યે સમાજ અને દેશની સંવેદનશીલતા અત્યંત આવશ્યક છે.

પીરિયડ્સ પહેલાં અને દરમિયાન મહિલાઓ અનેક શારીરિક અને માનસિક તણાવ અનુભવે છે. જેમાં કમરનો દુખાવો, પેલ્વિક પેઇન અને માનસિક અસ્વસ્થતાનો સમાવેશ થાય છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં, પીરિયડ્સના 7-10 દિવસ પહેલાં 'બ્રેન ફોગ' નો અનુભવ થાય છે. આનું મુખ્ય કારણ એસ્ટ્રોજનના સ્તરમાં ઘટાડો છે, જે ડોપોમાઈનને અસર કરે છે. અપૂરતી ઊંઘ, પૂરતો આરામ ન મળવો, PMD અથવા પેરિમેનોપોઝ જેવી સ્થિતિઓ પણ બ્રેન ફોગને ટ્રિગર કરી શકે છે. યોગ્ય આહાર, કસરત અને તણાવ વ્યવસ્થાપન દ્વારા આ સમસ્યામાં રાહત મેળવી શકાય છે.

રશિયાના સાઇબેરિયા સ્થિત એન્ટિ-પ્લેગ રિસર્ચ લેબોરેટરીમાં 28 વર્ષીય સંશોધક ડારિયા શિપિલોવાનું અજાણ્યા સંક્રમણ બાદ મોત થયું હોવાનો દાવો છે. ઇર્કુત્સ્ક એન્ટિ-પ્લેગ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટમાં બેક્ટેરિયલ ટેસ્ટ ટ્યૂબ તૂટવાથી સંક્રમણ ફેલાયું હોવાની આશંકા છે, જેના કારણે 200થી વધુ લોકોને ક્વોરન્ટીન કરાયા છે. રશિયન તંત્રએ મોતનું કારણ ગંભીર ન્યુમોનિયા જણાવ્યું છે, પરંતુ કયા પેથોજેન જવાબદાર છે તે સ્પષ્ટ નથી. પ્લેગ રિસર્ચ લેબમાં આ ઘટનાએ ચિંતા વધારી છે.

CBC (Complete Blood Count) એક સામાન્ય રક્ત પરીક્ષણ છે જે RBC, WBC અને પ્લેટલેટ્સ જેવા રક્તકણોની ગણતરી કરે છે. આ ટેસ્ટમાં અસામાન્ય ફેરફારો કેટલીક બીમારીઓના સંકેત આપી શકે છે, ખાસ કરીને લ્યુકેમિયા જેવા બ્લડ કેન્સરમાં. જોકે, ડૉ. નરેન્દ્ર અગ્રવાલના જણાવ્યા મુજબ, CBC એકલું પૂરતું નથી. પેરિફેરલ બ્લડ સ્મીયર, મેડિકલ હિસ્ટ્રી, શારીરિક તપાસ, lymph nodes, બરોળની તપાસ, અને શરીર પર ડાઘ જેવા લક્ષણો પણ મહત્વપૂર્ણ છે. દરેક બ્લડ કેન્સર CBC થી શોધી શકાતું નથી, જેમ કે લિમ્ફોમા, જેમાં CBC સામાન્ય હોઈ શકે છે.

રાત્રે સૂતી વખતે આપણું મગજ REM સ્લીપ દરમિયાન ખૂબ સક્રિય રહે છે, જ્યારે શરીર આરામ કરતું હોય છે. આ તબક્કામાં આંખો ઝડપથી ફરે છે અને મગજ જાગૃત અવસ્થા જેટલું કાર્ય કરે છે. આ દરમિયાન, મગજ દિવસ દરમિયાન થયેલી યાદો અને અનુભવોનું વર્ગીકરણ કરે છે, જેને મેમરી કન્સોલિડેશન કહેવાય છે. આ પ્રોસેસિંગ દરમિયાન જુદા જુદા વિચારો અને લાગણીઓ જોડાઈને સપનાં સ્વરૂપે દેખાય છે. ભાવનાત્મક સંતુલન જાળવવા અને સમસ્યાઓના ઉકેલ શોધવામાં પણ સપનાં મહત્વનો ભાગ ભજવે છે.

દવા લેતી વખતે યોગ્ય માત્રામાં પાણી પીવું અત્યંત જરૂરી છે. નિષ્ણાતોના મતે, 60 મિલીથી ઓછું પાણી પીવાથી ગોળી ગળા કે અન્નનળીમાં ફસાઈ શકે છે, જેનાથી બળતરા કે ઈજા થઈ શકે છે. દવા સાથે જ્યુસ કે અન્ય ઠંડાં પીણાં લેવાનું ટાળવું જોઈએ, કારણ કે તે નુકસાનકારક હોઈ શકે છે. દવા લીધા પછી તરત સૂવું પણ ટાળવું જોઈએ. હંમેશા દવા પેકેટ પરની સૂચનાઓ અને એક્સપાયરી તારીખ તપાસવી જોઈએ.

૩૦ વર્ષની ઉંમર પછી દરેક વ્યક્તિને બધા Health Test ની જરૂર નથી. વ્યક્તિની ઉંમર, જીવનશૈલી, પરિવારનો મેડિકલ ઇતિહાસ અને આરોગ્ય રિપોર્ટ પ્રમાણે ડોક્ટરની સલાહ મુજબ Health Checkup કરાવવું શ્રેષ્ઠ છે. High Blood Pressure, Cholesterol અને Blood Sugar નું પ્રમાણ જાણવા નિયમિત ટેસ્ટ જરૂરી છે. Body Mass Index (BMI) અને કમરનો ઘેરાવો વજનની સ્થિતિ દર્શાવે છે. ECG, Full Body Scan જેવા બધા Test દરેક માટે ફરજિયાત નથી. નિયમિત Checkup ભવિષ્યના જોખમો ઓળખવામાં મદદ કરે છે.

રાજકોટની સેવાભાવી સંસ્થા સદ્દભાવના વૃદ્ધાશ્રમ દ્વારા એક અનોખી પહેલ કરવામાં આવી છે. 2 ઓક્ટોબરથી, આ સંસ્થા આધુનિક લેબોરેટરી શરૂ કરી રહી છે, જેના રિપોર્ટની કિંમત ખાનગી લેબોરેટરી કરતાં લગભગ 70% ઓછી હશે. આ ટ્રસ્ટ પહેલા પણ સસ્તા ભાવે દવાઓનું વેચાણ કરતું રહ્યું છે, અને હવે આ જ ફોર્મ્યુલા સાથે લેબોરેટરી સેવા પણ પ્રદાન કરશે. ઘરેથી સેમ્પલ કલેક્શનની સુવિધા પણ ઉપલબ્ધ રહેશે. આ પહેલથી ગરીબ અને જરૂરિયાતમંદ દર્દીઓને મોટો લાભ મળશે.

પોલીસિસ્ટિક ઓવરી સિડ્રોમ (PCOS) મહિલાઓમાં એક સામાન્ય હોર્મોનલ સમસ્યા છે. ઘણીવાર એવું માનવામાં આવે છે કે, PCOS ફક્ત વધારે વજન ધરાવતી મહિલાઓને જ થાય છે, પરંતુ આ માન્યતા સંપૂર્ણપણે સાચી નથી. લીન PCOS એ એક એવી સ્થિતિ છે જેમાં સામાન્ય BMI ધરાવતી મહિલાઓને પણ PCOS ના લક્ષણો જોવા મળે છે. આ સ્થિતિ શરીરના વજન કરતાં હોર્મોન સ્તર, અંડાશયના કાર્ય અને ચયાપચય જેવી બાબતો સાથે વધુ સંકળાયેલી છે. લીન PCOS ધરાવતી મહિલાઓમાં ઇન્સ્યુલિન પ્રતિકાર અને ઉચ્ચ એન્ડ્રોજન સ્તર જોવા મળે છે, જે ગર્ભાવસ્થામાં મુશ્કેલી અને મેટાબોલિક સમસ્યાઓ તરફ દોરી શકે છે.

ઘણા લોકો માને છે કે કપ તૂટે નહીં ત્યાં સુધી બદલવાની જરૂર નથી. પરંતુ, કપ પર દેખાતા નાના ચિહ્નો પણ દર્શાવે છે કે તેને બદલવાનો સમય આવી ગયો છે. સતત ચા-કોફીના ઉપયોગથી કપની ગુણવત્તા પર અસર થાય છે. સિરેમિક કપને એક્સપાયરી ડેટ નથી હોતી, પણ યોગ્ય કાળજી ન રાખવાથી તે ખરાબ થઈ શકે છે. કપ પર નાની તિરાડ, ડિઝાઇન ફીક્કી પડવી, કિનાર કે હેન્ડલ પર તિરાડ, અંદર ડાઘ જમા થવા, અથવા વારંવાર ઘસાવાથી કપને બદલવો જોઈએ. સામાન્ય રીતે 6 મહિના પછી કપ બદલવાનું વિચારી શકાય.

પાટણ જિલ્લા આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા સાંતલપુર તાલુકાના સાંતલપુર ગામે 'ટીબી મુક્ત ભારત અભિયાન 2.0' અંતર્ગત 'તમારા ગામમાં, તમારા દ્વાર સુધી' ઝુંબેશ હાથ ધરાઈ. આ 'હાઈ રિસ્ક વિલેજ' અભિયાન હેઠળ યોજાયેલા વિશેષ આરોગ્ય કેમ્પમાં પોર્ટેબલ એક્સ-રે મશીન દ્વારા 101 હાઈ રિસ્ક લાભાર્થીઓનું ટીબી માટે સ્ક્રીનિંગ કરાયું. મુખ્ય જિલ્લા આરોગ્ય અધિકારી ડૉ. વી.એ. પટેલ, જિલ્લા ક્ષય અધિકારી ડૉ. ડી.એન. પરમાર અને તાલુકા આરોગ્ય અધિકારી ડૉ. કિનરીબેનના માર્ગદર્શન હેઠળ યોજાયેલા આ કાર્યક્રમને સફળ બનાવવા આરોગ્ય કર્મીઓએ નોંધપાત્ર યોગદાન આપ્યું.

તાલાલા તાલુકાના ઉમરેઠી ગીર ગામની ગ્રામ પંચાયતે બાળકો અને યુવાનોના સ્વાસ્થ્યને ધ્યાનમાં રાખીને ગામમાં હાનિકારક પડીકાં (packaged food) ના વેચાણ પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો પ્રેરણાદાયી નિર્ણય લીધો છે. આ નિર્ણયને ગ્રામજનોએ આવકાર્યો છે. ગામના રામજી મંદિરે યોજાયેલી બેઠકમાં સરપંચ જયદીપભાઈ જોટવા, આગેવાનો અને દુકાનદારોએ સર્વાનુમત્તે આ નિર્ણય લીધો છે, જેના પગલે ૨૦ જેટલી દુકાનોમાં આવા ઉત્પાદનોનું વેચાણ બંધ થયું છે. સરપંચના જણાવ્યા મુજબ, આવા બિનઆરોગ્યપ્રદ ખાદ્યપદાર્થોના સેવનથી બાળકોમાં સ્થૂળતા, બ્લડ પ્રેશર, કોલેસ્ટ્રોલ જેવી સમસ્યાઓ વધી શકે છે.

ગુસ્સો એ સામાન્ય માનસિક સ્થિતિ છે, પણ તેની અસર શરીર પર પણ થાય છે. ગુસ્સા વખતે શરીરમાં એડ્રેનાલિન હોર્મોન વધે છે, જે શરીરને પ્રતિક્રિયા માટે તૈયાર કરે છે. આ કારણે હૃદયના ધબકારા વધી શકે છે અને રક્તપ્રવાહમાં ફેરફાર થાય છે. ચહેરા તરફ રક્તપ્રવાહ વધવાથી ચહેરો લાલ દેખાય છે અને શરીરનું તાપમાન પણ વધે છે. આ ફેરફારોને કારણે ગુસ્સામાં ચહેરો લાલ અને શરીર ગરમ લાગે છે.

મલેરિયા જેવા રોગો જો ક્રોનિક (જૂના) બની જાય તો તેનો ઉપચાર મુશ્કેલ બને છે. ક્રોનિક તાવમાં મંદ તાવ, પ્લીહાવૃદ્ધિ (enlargement of spleen), યકૃતવૃદ્ધિ (enlargement of liver), મંદાગ્નિ, રક્તાલ્પતા અને વજન ઘટવું જેવા લક્ષણો જોવા મળે છે. લાંબા સમયની ઉપેક્ષા બરોળ અને યકૃતના કાર્યમાં વિક્ષેપ પાડે છે, જેનાથી ત્વચા પાંડુ વર્ણની બને છે. કડુ, કરિયાતું, ગળો, લીમડાની અંતર છાલ અને સૂંઠના મિશ્રણનો ઉકાળો દિવસમાં બે વખત તાજો બનાવી પીવાથી આ જૂના તાવમાંથી રાહત મળે છે.

વિશ્વ હૃદય દિન, 29 સપ્ટેમ્બર, હૃદય સ્વાસ્થ્ય અંગે જાગૃતિ લાવે છે. ભલે મુઠ્ઠી જેટલું, હૃદય સતત લોહી પરિભ્રમણ કરે છે. આરામમાં 60-100 Heart Rate સામાન્ય છે, જે ઉંમર, કસરત, તણાવ પર આધાર રાખે છે. આરામમાં હૃદય 5 લિટર/મિનિટ લોહી પંપ કરે છે. ગર્ભમાં જ શરૂ થતું હૃદય, SA node જેવા પેસમેકરથી ચાલે છે. હૃદયને પણ ઓક્સિજન જોઈએ, જે કોરોનરી ધમનીઓ પૂરી પાડે છે. સ્વસ્થ જીવનશૈલી, આહાર, કસરત, ઊંઘ, તણાવ નિયંત્રણ હૃદય માટે અત્યંત જરૂરી છે.