ઇજિપ્તના ગ્રેટ સ્ફિન્ક્સના નિર્માણમાં વપરાયેલા 4.5 કરોડ વર્ષ જૂના ખડકોમાંથી લુપ્ત થયેલા મગરની નવી પ્રજાતિ Herugavialis cairensisના અવશેષો મળ્યા છે. લગભગ એક સદી પહેલાં મળેલા આ અવશેષોનો આધુનિક CT સ્કેન ટેકનિકથી અભ્યાસ કરતાં તે અગાઉ માનવામાં આવતી પ્રજાતિ કરતાં અલગ હોવાનું જણાયું. આ શોધ પ્રાચીન ઇજિપ્તના પર્યાવરણ, ઘરિયાલ જૂથની ઉત્ક્રાંતિ અને ભૂમધ્યસાગરીય વિસ્તારમાં મગરોની વિવિધતા વિશે નવી સમજ આપે છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે મગરની ખોપરીમાં પણ ગ્રેટ સ્ફિન્ક્સની જેમ નાકનો ભાગ ગાયબ છે.

વર્ષ 2026નો ફિઝિયોલોજી અથવા મેડિસિનનો નોબેલ પુરસ્કાર જીતનાર સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટીના વૈજ્ઞાનિક ડૉ. કાર્લ ડેઇસેરોથે, પુરસ્કારની જાહેરાત બાદ ઉજવણી અને પત્રકારો સાથેની વાતચીત વચ્ચે પણ પોતાના બાળકો માટે લંચ બનાવવાની જવાબદારી નિભાવી. મગજના કોષોને પ્રકાશથી નિયંત્રિત કરવાની પદ્ધતિ વિકસાવવા બદલ તેમને આ પુરસ્કાર મળ્યો છે. આ ઘટનાએ તેમની વૈશ્વિક વૈજ્ઞાનિક સિદ્ધિની સાથે પિતા તરીકેની રોજિંદી જવાબદારીઓને પણ ઉજાગર કરી. તેમની પત્ની, જેઓ પોતે પણ વૈજ્ઞાનિક છે, તેમણે પણ આ અસામાન્ય સવારમાં ઘરની પ્રવૃત્તિઓમાં સહયોગ આપ્યો.

WhatsApp Business એપ હવે AI (આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ) દ્વારા ઓટો-રિપ્લાયની સુવિધા પૂરી પાડે છે, જે વ્યસ્ત વપરાશકર્તાઓને મેસેજનો જવાબ આપવામાં મદદ કરશે. આ સુવિધા ખાસ કરીને બિઝનેસમેન, ફ્રીલાન્સર્સ અને દુકાનદારો માટે ઉપયોગી છે. 'Business Tools' માં 'Away Message' અને 'Greeting Message' સેટ કરીને ઓટો-રિપ્લાય ચાલુ કરી શકાય છે. મેટા બિઝનેસ એજન્ટ સુવિધા પણ પસંદગીના એકાઉન્ટ્સ માટે ઉપલબ્ધ છે, જે AI દ્વારા આપમેળે યોગ્ય પ્રતિસાદ મોકલે છે. આનાથી વ્યસ્ત સમયમાં પણ કનેક્ટેડ રહેવું સરળ બનશે.

ગુજરાત સરકાર આગામી વિધાનસભા ચૂંટણીઓને ધ્યાનમાં રાખીને વિવિધ સરકારી વિભાગોમાં ખાલી પડેલી જગ્યાઓ પર બમ્પર ભરતી કરવાની યોજના ધરાવે છે. સામાન્ય વહીવટ વિભાગ (GAD) દ્વારા આ અંગે સત્તાવાર કવાયત શરૂ કરવામાં આવી છે. તમામ સરકારી વિભાગો પાસેથી 30 નવેમ્બર સુધીમાં મંજૂર થયેલી અને ખાલી જગ્યાઓની ચોક્કસ માહિતી મંગાવવામાં આવી છે. આ માહિતી એકત્રિત થયા બાદ તબક્કાવાર ભરતીની જાહેરાતો પ્રસિદ્ધ કરાશે, જેનાથી સરકારી નોકરીની રાહ જોઈ રહેલા હજારો યુવાનોમાં ઉત્સાહનો માહોલ છે.

ઈ-કોમર્સ જાયન્ટ એમેઝોને તેના રિટેલ બિઝનેસ વિભાગોમાં આશરે 1,000 વ્હાઇટ-કોલર કર્મચારીઓની છટણી કરી છે. આ નિર્ણયની અસર અમેરિકા, ભારત અને બ્રિટનમાં કામ કરતા કર્મચારીઓ પર પડી છે. કંપનીએ તેના રિટેલ બિઝનેસમાં ફેરફારો અને પુનર્ગઠનના ભાગરૂપે આ પગલું ભર્યું છે, જેનો હેતુ કાર્યક્ષમતા વધારવાનો છે. આ છટણી ગ્રાહક સેવા અને સેલિંગ પાર્ટનર સર્વિસિસ જેવા વિભાગોને અસર કરે છે. આ અગાઉ પણ એમેઝોને મોટા પાયે છટણી કરી ચૂકી છે, જેમાં ગયા વર્ષે લગભગ 30,000 નોકરીઓ ઘટાડવામાં આવી હતી.

અમેરિકામાં એક દર્દીમાં ડુક્કરની જિનેટિકલી મોડિફાઇડ કિડની સફળતાપૂર્વક નવ મહિના સુધી કાર્યરત રહી, જે તબીબી ક્ષેત્રે 'ઝેનોટ્રાન્સપ્લાન્ટેશન' તરીકે ઓળખાય છે. આ ઐતિહાસિક સિદ્ધિ ડાયાબિટીસ અને કિડની ફેલ્યોરના દર્દીઓ માટે આશાનું કિરણ છે, જ્યાં કિડની દાતાઓની ભારે અછત છે. માનવ શરીર સામાન્ય રીતે પ્રાણીઓના અંગોને રિજેક્ટ કરે છે, પરંતુ આ લાંબો સમયગાળો વૈજ્ઞાનિક પ્રગતિ દર્શાવે છે અને ભવિષ્યમાં હજારો દર્દીઓને નવજીવન આપી શકે છે.

૨૧મી સદીમાં 'ડેટા' એક એવી વ્યૂહાત્મક સંપત્તિ તરીકે ઉભરી રહ્યો છે, જે ભૌતિક સ્વરૂપમાં નથી છતાં તેનું મૂલ્ય અખૂટ છે. માનવજાતના ઇતિહાસમાં સંપત્તિના માપદંડ બદલાતા રહ્યા છે, પણ આજનો ડિજિટલ યુગ 'ડેટા'ને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ ગયો છે. આપણે સતત ડેટાનું સર્જન કરીએ છીએ, જે આપણી ડિજિટલ દુનિયાનો અભિન્ન અંગ બની ગયું છે. કાચો ડેટા માહિતી બને છે, અને ઉપયોગી ડેટા નિર્ણય લેવાની શક્તિ પૂરી પાડે છે. AI, આરોગ્ય, વ્યવસાય અને સમાજમાં ડેટાનું મહત્વ વધી રહ્યું છે, પરંતુ તેની ગોપનીયતા અને જવાબદાર ઉપયોગ એક ગંભીર પ્રશ્ન છે.

ભારતમાં Appleએ Jack Dorsey-backed ડીસેન્ટ્રલાઇઝ્ડ મેસેજિંગ એપ Bitchatને પોતાના India App Storeમાંથી હટાવી દીધી છે. આ કાર્યવાહી સરકારના નિર્દેશ બાદ કરવામાં આવી છે. ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી મંત્રાલય (MeitY)એ Section 69A હેઠળ એપને ભારતમાં ઉપલબ્ધ ન રાખવા કહ્યું હતું. Bitchat ઇન્ટરનેટ વગર Bluetooth-based mesh networking દ્વારા સંચાર કરે છે, જે તેની અલગ ટેક્નોલોજી છે. એપમાં ગેરકાયદેસર સામગ્રી હોવાના કારણે આ નિર્ણય લેવાયો છે.

વલસાડ જિલ્લામાં 'પીએમ સેતુ' યોજના હેઠળ આગામી પાંચ વર્ષમાં ₹240 કરોડના રોકાણથી ઔદ્યોગિક તાલીમ સંસ્થાઓ (ITI)નું આધુનિકીકરણ કરાશે. નાણાંપ્રધાન કનુભાઈ દેસાઈએ જણાવ્યું કે આ રોકાણ ભારત સરકાર, ગુજરાત સરકાર અને ઉદ્યોગોના સહયોગથી થશે. યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ITIને ઉદ્યોગની જરૂરિયાતો સાથે જોડીને આધુનિક તાલીમ અને રોજગારલક્ષી કૌશલ્યો વિકસાવવાનો છે. પારડી ITIને 'હબ' અને અન્ય ITIને 'સ્પોક' તરીકે વિકસાવવામાં આવશે. મેરિલ લાઇફ્ સાયન્સ, શ્રીમદ્ રાજચંદ્ર એજ્યુકેશન ટ્રસ્ટ અને હુબર ગ્રુપ જેવી સંસ્થાઓ તેમાં ફાળો આપશે, જેથી સ્થાનિક યુવાનોને નજીકમાં જ રોજગારીની તકો મળી રહે.

બાળકોના સર્જનાત્મક વિકાસ માટે `ક્રિએટિવ AI કો-પાઇલટ્સ' એક નવા ડિજિટલ સાથી તરીકે ઉભરી રહ્યા છે. આ ટેક્નોલોજી માત્ર કમ્પ્યુટર પ્રોગ્રામ નથી, પરંતુ વિચારશીલ મિત્ર જેવી છે જે વાર્તાલેખન, ચિત્રકળા અને સંગીત જેવા ક્ષેત્રોમાં નવા વિચારો આપી મદદ કરે છે. AI કો-પાઇલટ બાળકોનો આત્મવિશ્વાસ વધારવામાં, સમયનો સદુપયોગ કરવામાં અને નવા કૌશલ્યો શીખવામાં મદદરૂપ થાય છે. જોકે, તેનો ઉપયોગ કરતી વખતે મૌલિકતા જાળવવી અને સ્ક્રીન ટાઈમનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે, જેથી બાળકો પ્રકૃતિ અને રમતગમત સાથે પણ જોડાયેલા રહે.

કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન મંત્રી નીતિન ગડકરીએ ભારતમાં 'ફ્લાઈંગ બસ' જેવી અદ્યતન પરિવહન ટેકનોલોજી લાવવા માટે પોતાનું વિઝન રજૂ કર્યું છે. તેમણે શારજાહમાં યુ-સ્કાય ટેસ્ટ એન્ડ સર્ટિફિકેશન સેન્ટરની મુલાકાત દરમિયાન આ ટેકનોલોજીનું નિરીક્ષણ કર્યું અને ટેસ્ટ રાઈડ પણ લીધી. સ્કાય બસ ટેકનોલોજીમાં જમીન ઉપર એલિવેટેડ સ્ટ્રિંગ રેલ સિસ્ટમ પર ઓટોમેટેડ ઇલેક્ટ્રિક પોડ્સ મુસાફરી કરશે, જે ટ્રાફિક ભીડ ઘટાડીને કાર્યક્ષમ પરિવહન પૂરું પાડશે. આ ટેકનોલોજી ભારતના મેટ્રો શહેરો માટે અત્યંત ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે.

ઘણી વખત સંસ્થાઓમાં યોગ્ય ઉમેદવાર શોધવા માટે ઇન્ટરવ્યુના અનેક રાઉન્ડ અને વિસ્તૃત પ્રક્રિયાઓમાંથી પસાર થવા છતાં, નિમણૂક કરાયેલ કર્મચારી પાસેથી અપેક્ષિત પ્રદર્શન મળતું નથી. આ પરિસ્થિતિમાં, ભરતી પ્રક્રિયાની સમીક્ષા કરવી આવશ્યક છે. નોકરીની જરૂરિયાતો સ્પષ્ટ કરવી, ઉમેદવારના અનુભવને બદલે તેમની વાસ્તવિક ક્ષમતાઓનું મૂલ્યાંકન કરવું, અને પરંપરાગત ઇન્ટરવ્યુને બદલે પ્રેક્ટિકલ મૂલ્યાંકન પર ભાર મૂકવો જોઈએ. કર્મચારી જોડાયા પછી પણ સ્પષ્ટ અપેક્ષાઓ, તાલીમ અને નિયમિત સમીક્ષા મહત્વપૂર્ણ છે.

મધ્યપ્રદેશમાં નર્મદા નદીનું પાણી સોન બેઝિન સુધી પહોંચાડવા માટે એક અદભૂત એન્જિનિયરિંગ સિદ્ધિ હાંસલ કરવામાં આવી છે. ભારતના વૈજ્ઞાનિકોએ લગભગ ૧૧.૯૫ કિલોમીટર લાંબી ગુરુત્વાકર્ષણ-ફ્લો ટનલનું નિર્માણ પૂર્ણ કર્યું છે. આ ટનલ પર્વતની આરપાર બનાવવામાં આવી છે અને પાણીને આગળ ધકેલવા માટે કોઈ પંપની જરૂર નથી, જે તેને ભારતની પ્રથમ અને સૌથી લાંબી ગ્રેવિટી-ફ્લો ટનલ બનાવે છે. આ પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વિંધ્યાચળ પર્વતમાળાના કારણે પાણીની તંગીનો સામનો કરી રહેલા વિસ્તારોની ખેતીને સિંચાઈ માટે પાણી પૂરું પાડવાનો છે.

માનવ શરીરમાં અબજો કોષો વસે છે, જેમનું આયુષ્ય, કદ અને કાર્ય જુદા જુદા હોય છે. રક્તકણો થોડા દિવસો જીવે છે, જ્યારે ન્યુરોન્સ આજીવન કાર્યરત રહે છે. શરીરના પોતાના કોષો કરતાં બેક્ટેરિયા જેવા મહેમાન કોષોની સંખ્યા વધુ હોય છે, જે આપણા પાચનતંત્રમાં મુખ્યત્વે રહે છે. દરેક કોષ શરીરના એક જવાબદાર નાગરિકની જેમ કાર્ય કરે છે, જે પોતાના સ્વભાવ અને કર્તવ્યનું પાલન કરે છે. કોષોના અનિયંત્રિત વિકાસને કેન્સર કહેવાય છે, જે એક અપવાદ છે.

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના 25 વર્ષના જનસેવા યાત્રા સેવા સંકલ્પ અભિયાન અંતર્ગત ભરૂચ ખાતે કલસ્ટર કક્ષાનો ઔદ્યોગિક રોજગાર ભરતી મેળો યોજાયો હતો. આ મેળામાં 60 થી વધુ કંપનીઓએ ભાગ લીધો હતો અને વિવિધ શૈક્ષણિક લાયકાત ધરાવતા 2400 થી વધુ ઉમેદવારોને રોજગારી મળી હતી. ધો. 10 થી લઈને ગ્રેજ્યુએટ, બી.ઈ. (મિકેનિકલ, ઈલેક્ટ્રિકલ), એમ.કોમ. અને એમ.બી.એ. (માર્કેટિંગ) સુધીના ઉમેદવારો માટે સીધી ભરતી માટે ઈન્ટરવ્યુ લેવાયા હતા.

સ્વાયત્ત AI એજન્ટ્સ એવા ડિજિટલ સાથીદાર છે જે માનવીય મદદ વિના, પોતાના નિર્ણયો લઈને સ્વતંત્ર રીતે કાર્યો કરી શકે છે. આ એજન્ટ્સ લક્ષ્ય સમજવા, યોજના બનાવવા, સાધનોનો ઉપયોગ કરવા અને ભૂલોમાંથી શીખીને સુધારવા જેવા ચાર તબક્કામાં કાર્ય કરે છે. જૂના સોફ્ટવેર કરતાં અલગ, આ એજન્ટો ફક્ત પ્રશ્નોના જવાબ આપવાને બદલે, સંપૂર્ણ કાર્યોનું આયોજન કરી શકે છે, જેમ કે ગુજરાત યાત્રાનું આયોજન કરવું. શિક્ષણ, આરોગ્ય, રમતગમત અને પર્યાવરણ જેવા ક્ષેત્રોમાં તે ક્રાંતિકારી પરિવર્તન લાવવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.

એરોનોટિક્સ, જેને 'વિમાન વિજ્ઞાન' અથવા 'વૈમાનિકી' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે હવામાં ઊડી શકતાં વાહનોના અભ્યાસ, ડિઝાઇન, ઉત્પાદન અને નેવિગેશન સાથે સંકળાયેલું વિજ્ઞાન અને કળા છે. આ શબ્દ ગ્રીક મૂળ 'Aero' (હવા) અને 'Nautes' (નાવિક/મુસાફરી) પરથી ઉતરી આવ્યો છે, જેનો અર્થ 'હવામાં મુસાફરી કરવી' થાય છે. એરોનોટિક્સમાં એરોડાયનેમિક્સ, પ્રોપલ્શન, સ્ટ્રક્ચર અને મટીરિયલ્સ, તથા ફ્લાઇટ કંટ્રોલ અને નેવિગેશન જેવા મુખ્ય ક્ષેત્રોનો સમાવેશ થાય છે.

ઇન્ટરનેટ આપણા જીવનનો અભિન્ન અંગ છે, પરંતુ તે આપણા ઉપકરણો સુધી કેવી રીતે પહોંચે છે તે એક રસપ્રદ પ્રશ્ન છે. મોટાભાગનું ઇન્ટરનેટ વાસ્તવમાં undersea cables દ્વારા પ્રકાશના તરંગો સ્વરૂપે પ્રવાસ કરે છે. Wi-Fi સંપૂર્ણપણે વાયરલેસ નથી; તે router સુધી ફિઝિકલ કેબલ દ્વારા આવે છે અને પછી રેડિયો તરંગોમાં રૂપાંતરિત થાય છે. મોબાઇલ ટાવર્સ ફાઇબર નેટવર્કમાંથી ડેટા મેળવીને તેને તમારા ફોન સુધી રેડિયો તરંગો દ્વારા પહોંચાડે છે. 4G, 5G જેવી ટેક્નોલોજી વિવિધ frequency bands નો ઉપયોગ કરીને ડેટા સ્પીડ અને ક્ષમતા નક્કી કરે છે.

મહેસાણાની ગણપત યુનિવર્સિટીના મોતીભાઈ પટેલ ઇન્સ્ટિટયૂટ ઓફ્ કમ્પ્યુટર સ્ટડીઝ દ્વારા AI અને સાયબર થ્રેટ ઈન્ટેલિજન્સ વિષય પર બે દિવસીય કાર્યશાળા યોજાઈ. આધુનિક ડિજિટલ સુરક્ષા માટે તકનીકી જ્ઞાન વિદ્યાર્થીઓ, સંશોધકો અને વ્યાવસાયિકો સુધી પહોંચાડવાનો હેતુ હતો. કાર્યશાળામાં AI, સાયબર સુરક્ષા, ડિજિટલ એસેટ્સનું રક્ષણ, અને AI આધારિત સાયબર થ્રેટ ઈન્ટેલિજન્સ જેવા વિષયો પર સૈધ્ધાંતિક અને પ્રાયોગિક માર્ગદર્શન અપાયું. 54 સહભાગીઓએ ભાગ લીધો અને સફળ ઉમેદવારોને AICTE પોર્ટલ મારફ્તે પ્રમાણપત્રો એનાયત કરાયા.

EPFO e-Nomination સુવિધાનો લાભ લેવા માટે KYC અને Nomination અપડેટ હોવું ફરજિયાત છે. આનાથી ઓનલાઈન ક્લેમ અને પાસબુક જેવી ડિજિટલ સુવિધાઓનો ઉપયોગ સરળ બને છે. જે સભ્યોનું UAN, Aadhaar સાથે વેરિફાઇડ છે, તેઓ EPFO સત્તાવાર પોર્ટલ પર લોગ-ઇન કરીને e-Nomination કરી શકે છે. પ્રક્રિયામાં Aadhaar આધારિત e-Sign દ્વારા વેલિડેશન શામેલ છે. જેઓ ઓનલાઈન કરવા નથી ઈચ્છતા, તેઓ Form-2 ભરીને નજીકની EPFO ઓફિસમાં જમા કરાવી શકે છે.

જો તમે ભીડભાડવાળી જગ્યાઓ પર જાઓ છો, એરપોર્ટ્સ, રેલવે સ્ટેશન કે બજારોમાં સમય વિતાવો છો, અને મોટાભાગે કાનમાં હેડફોન કે ઇયરબડ્સ પહેરી રાખો છો, તો Apple નો iPhone તમારા માટે અત્યંત ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે. આઇફોનમાં એક એવી ગુપ્ત સુવિધા છે, જે ભીડ કે ઘોંઘાટ વચ્ચે પણ તમારું નામ બોલાવવામાં આવે ત્યારે તરત જ તમને Alert આપે છે. આ ફીચરને 'Sound Recognition' કહેવામાં આવે છે, જે iPhone ની Accessibility સેટિંગ્સમાં સામેલ છે. આ સુવિધાને ચાલુ કરવી ખૂબ જ સરળ છે.

ભારતીય રેલવે ટ્રેનોમાં ભોજનની ગુણવત્તા સુધારવા માટે AI-આધારિત કેમેરા લગાવવાની યોજના ધરાવે છે. સમસ્તીપુર થઈને પસાર થતી મુખ્ય ટ્રેનો જેવી કે સ્વતંત્રતા સેનાની એક્સપ્રેસ, બિહાર સંપર્ક ક્રાંતિ એક્સપ્રેસ, વૈશાલી એક્સપ્રેસ અને બાગમતી એક્સપ્રેસની પેન્ટ્રી કારમાં આ સિસ્ટમ લાગુ કરાશે. જો ઉંદર, વંદા કે ગંદકી જોવા મળશે, તો AI કેમેરા તાત્કાલિક અધિકારીઓને એલર્ટ મોકલશે. ખોરાક તૈયાર કરવાથી લઈને પેકિંગ સુધીની સમગ્ર પ્રક્રિયા પર પણ દેખરેખ રખાશે. આ સિસ્ટમ માર્ચ 2027 સુધીમાં અમલમાં આવવાની અપેક્ષા છે.

વૈજ્ઞાનિકોએ માનવજાતમાં એક તદ્દન નવા રક્ત જૂથ 'JAMA' ની ઓળખ કરી છે, જે સામાન્ય A, B, AB અને O જૂથોથી અલગ છે. ઇન્ટરનેશનલ સોસાયટી ઓફ બ્લડ ટ્રાન્સફ્યુઝન (ISBT) દ્વારા તેને 49મા રક્ત જૂથ પ્રણાલી તરીકે માન્યતા મળી છે. બ્રિટન અને ઇઝરાયેલની ટીમે આ શોધ કરી, જ્યારે એક મહિલા દર્દીના શરીરમાં અસામાન્ય એન્ટિબોડી જોવા મળી. આ JAMA સિસ્ટમ F11R જનીનમાં પરિવર્તનને કારણે JAM-A પ્રોટીનના ઉત્પાદન સાથે જોડાયેલી છે, જે Blood Transfusion માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.

ChatGPT, Google Gemini અને Claude જેવા AI ચેટબોટ્સ એક જ પ્રશ્નના અલગ અલગ જવાબો કેમ આપે છે? આજના ડિજિટલ યુગમાં AI નો ઉપયોગ વધી રહ્યો છે, પરંતુ તેના જવાબોમાં વિવિધતા જોવા મળે છે. આ પાછળ ઘણા ટેક્નિકલ કારણો જવાબદાર છે, જેમ કે દરેક AI મોડેલને અલગ ડેટા, તાલીમ પ્રક્રિયાઓ અને ફાઇન-ટ્યુનિંગ પદ્ધતિઓ દ્વારા વિકસાવવામાં આવ્યા છે. તેમની કામ કરવાની પદ્ધતિ, આર્કિટેક્ચર અને લેટેસ્ટ માહિતીનો ઉપયોગ પણ જવાબોને પ્રભાવિત કરે છે.

મધ્યપ્રદેશમાં વેપારીઓએ નવા UPI શુલ્ક સામે 'નો UPI દિવસ' ઉજવ્યો છે. ઇન્દોર, ભોપાલ જેવા શહેરોમાં ડિજિટલ ચુકવણી બંધ કરી દીધી છે. ₹2,000 થી વધુના UPI વ્યવહારો પર ૧૫ ઓક્ટોબરથી લાગુ થનાર ૦.૪% MDR ફી વેપારીઓ માટે આર્થિક બોજ છે. આનાથી વેપારીઓને દર મહિને અંદાજે ₹14.4 કરોડનો વધારાનો બોજ પડશે. ઇન્દોરમાં ૧૨૫ થી વધુ વેપાર સંગઠનોએ આ ચળવળને સમર્થન આપ્યું છે. વેપારીઓ માંગ કરી રહ્યા છે કે સરકાર આ નિયમો પાછા ખેંચે.

જાપાન એક ટાપુ દેશ હોવા છતાં અને ઊર્જા સંસાધનોના અભાવે, ઈંધણ માટે અન્ય દેશો પર નિર્ભર છે. આ સમસ્યાના ઉકેલ રૂપે, જાપાની વૈજ્ઞાનિકો હવામાંથી કાર્બન-ન્યુટ્રલ ફ્યુઅલ બનાવવાની અદ્યતન ટેકનોલોજી વિકસાવી રહ્યા છે. આ પ્રક્રિયામાં, વાતાવરણમાંથી કાર્બન ડાયોક્સાઈડ (CO2) શોષવામાં આવે છે અને પાણીમાંથી ગ્રીન હાઈડ્રોજન (H2) મેળવાય છે. ત્યારબાદ, ફિશર-ટ્રોપ્શ (Fischer-Tropsch) જેવી વૈજ્ઞાનિક પ્રક્રિયાઓ દ્વારા આ બંને ઘટકોને જોડીને લિક્વિડ ફ્યુઅલ તૈયાર થાય છે. આ ટેકનોલોજી દ્વારા ઉત્પન્ન થતું ફ્યુઅલ વાહનોમાં સીધું વાપરી શકાય છે, જે પર્યાવરણ માટે ફાયદાકારક છે.

જન્મ પછી શરીરમાં કયા કોષો વધતા નથી? સ્ત્રીના અંડકોષ (Ova) અને પુરુષના ન્યૂરોન્સ (Neurons) જેવા કોષોની સંખ્યા જન્મ પછી વધતી નથી. ભ્રૂણ અવસ્થામાં અંડકોષોની સંખ્યા લાખોમાં હોય છે, જે જન્મ પછી ઘટી જાય છે. તેવી જ રીતે, ન્યૂરોન્સની સંખ્યા પણ ભ્રૂણ અવસ્થામાં વધુ હોય છે અને પુખ્તવયે ઘટી જાય છે. હૃદયના સ્નાયુ કોષો (Cardiomyocytes) મુખ્યત્વે કદમાં મોટા થાય છે, સંખ્યામાં નહીં. સ્ત્રીઓના હૃદયમાં કોષ નવનિર્માણ (Cell Regeneration) પુરુષો કરતાં વધુ સારી રીતે થાય છે, જેના કારણે હૃદયરોગનું પ્રમાણ ઓછું જોવા મળે છે.

કિશોરાવસ્થામાં બાળકોનું વાતચીતમાં ઓછું થવું એ માતા-પિતાથી દૂર થવાને બદલે તેમની વધતી સ્વતંત્રતાનું પ્રતીક છે. ટીનેજર્સ પોતાના જીવનના કેટલાક ભાગોને અંગત રાખવા માંગે છે, જે પ્રાઈવસી છે, સિક્રેટિવનેસ નથી. આ બદલાવ એ દર્શાવે છે કે તેઓ પોતાના નિર્ણયો લેવા અને પોતાના સમયનું સંચાલન કરવા સક્ષમ બની રહ્યા છે. માતા-પિતાની યોગ્ય પ્રતિક્રિયા, સ્વીકૃતિ અને સતત જોડાણ બાળકને સલામત અનુભવ કરાવે છે. જોકે, વાતચીતમાં ઘટાડા સાથે અન્ય ગંભીર ફેરફારો જોવા મળે તો તેના પર ધ્યાન આપવું જરૂરી છે.

બ્રેડ ખરીદ્યા પછી તે સૂકી કે કઠણ થઈ જાય તો નિરાશા થાય છે. એલ્યુમિનિયમ ફોઇલ બ્રેડને બહારની હવા અને ભેજના બદલાવથી બચાવીને લાંબા સમય સુધી નરમ રાખવામાં મદદ કરી શકે છે. તાજી બ્રેડને સંપૂર્ણપણે ઠંડી થયા પછી ફોઇલમાં લપેટવી જોઈએ. આ હવાના સંપર્ક અને ભેજના બદલાવને ઘટાડવામાં મદદ કરે છે. જોકે, આ કોઈ જાદુઈ ઉપાય નથી અને બ્રેડનો પ્રકાર તથા સ્ટોરેજ પર તેની અસર નિર્ભર કરે છે. ફૂગ લાગેલી બ્રેડ હંમેશા ફેંકી દેવી જોઈએ.

તાજેતરના વૈશ્વિક શૈક્ષણિક કસોટીના પરિણામો ચિંતાજનક છે, જેમાં 91 દેશોના 7,60,000 થી વધુ વિદ્યાર્થીઓએ ભાગ લીધો હતો. રિપોર્ટ દર્શાવે છે કે બાળકોમાં વાંચન અને ગણિત જેવી મૂળભૂત ક્ષમતાઓ અભૂતપૂર્વ દરે ઘટી રહી છે. વિદ્યાર્થીઓમાં ભણવા પ્રત્યેનું પ્રોત્સાહન ઓછું થયું છે, શૈક્ષણિક અસમાનતા વધી છે અને AI નો બેફામ ઉપયોગ શિક્ષણ માટે નવો ખતરો બન્યો છે. આ પરિસ્થિતિ માનવ સભ્યતાની વિચારવાની ક્ષમતા સામે મોટો પ્રશ્નાર્થ સર્જે છે.