મહારાજા કૃષ્ણકુમારસિંહજી ભાવનગર યુનિવર્સિટીમાં યુજી સેમેસ્ટર-૧ના અનેક વિદ્યાર્થીઓના ABC ID જનરેટ ન થતાં પરીક્ષા ફોર્મ ભરવામાં સમસ્યા સર્જાઈ છે. પરીક્ષા ફોર્મ ભરવા માટે માત્ર બે દિવસ બાકી હોવા છતાં, ટેકનિકલ કારણોસર ABC ID ન ધરાવતા વિદ્યાર્થીઓ ફોર્મ ભરી શકતા નથી. આ મુદ્દે યુવક કોંગ્રેસ અને NSUI દ્વારા ABC ID વગરના વિદ્યાર્થીઓને ફોર્મ ભરવાની મંજૂરી આપવા અને ID જનરેટ કરવા માટે ૧૦-૧૫ દિવસનો વધારાનો સમય આપવાની માંગણી કરવામાં આવી છે. આ સ્થિતિ હજારો વિદ્યાર્થીઓની પરીક્ષા પ્રક્રિયાને અસર કરી રહી છે.

રાજ્યમાં શૈક્ષણિક વર્ષ ૨૦૨૭-૨૮ થી ૨૦૨૯-૩૦ માટે ફી નક્કી કરવાની કાર્યવાહી વચ્ચે વડોદરા ઝોન સહિતની ખાનગી શાળાઓ ફી વધારા માટેની દરખાસ્તો FRC સમક્ષ રજૂ નહીં કરે. સ્વનિર્ભર શાળા સંચાલક મંડળે સરકાર દ્વારા તેમની માગણીઓ પર ધ્યાન નહીં અપાતાં અસહકારનું આંદોલન શરૂ કર્યું છે. ઉત્પલ શાહે જણાવ્યું કે, જ્યાં સુધી સરકાર ફી વધારા, RTE હેઠળના વિદ્યાર્થીઓની ફી અને સ્કૂલોમાં બિનજરૂરી હસ્તક્ષેપ દૂર નહીં કરે, ત્યાં સુધી શાળાઓ FRCની કાર્યવાહીથી દૂર રહેશે. જોકે, FRC એફિડેવિટ મંજૂરીની સમયમર્યાદા ૧૫ ઓક્ટોબર સુધી લંબાવવાની શક્યતા છે.

મહારાજા સયાજીરાવ યુનિવર્સિટી (MSU) ની સાયન્સ ફેકલ્ટીમાં નવરાત્રી દરમિયાન પરીક્ષા યોજાવાની સામે વિદ્યાર્થીઓ અને ABVP દ્વારા વિરોધ નોંધાવવામાં આવ્યો છે. પ્રથમ વર્ષ (FY) ની ઇન્ટરનલ પરીક્ષા ૧૦ ઓક્ટોબરથી શરૂ થવાની છે, જેનો સમય સવારે ૮ વાગ્યાનો રાખવામાં આવ્યો છે. વિદ્યાર્થીઓનું કહેવું છે કે નવરાત્રીના ગરબા બાદ વહેલા ઉઠીને પરીક્ષા આપવી મુશ્કેલ છે અને પરીક્ષા નવરાત્રી પૂર્ણ થયા બાદ લેવાય. આર્ટસ ફેકલ્ટીમાં પણ આવી જ માંગણી બાદ પરીક્ષા મોકૂફ રાખવામાં આવી હતી. ફેકલ્ટી ડીને વિદ્યાર્થીઓને વિચારણા કરવાનું આશ્વાસન આપ્યું છે, પરંતુ આ મુદ્દો યુનિવર્સિટીના શૈક્ષણિક સમયપત્રકને અસર કરી શકે છે.

ગુજરાત સરકારે પ્રી-પીટીસી (D.E.C.Ed.) કોલેજોમાં પ્રવેશના નિયમોમાં મહત્ત્વના સુધારા કર્યા છે. પ્રવેશ માટેની મહત્તમ વયમર્યાદા 24 થી વધારીને 30 વર્ષ કરવામાં આવી છે, જ્યારે SC, ST, SEBC, EWS અને દિવ્યાંગ ઉમેદવારોને 5 વર્ષની વધારાની છૂટ મળશે. બેઠકોની સંખ્યામાં 25% વધારો કરીને 50 થી 62 કરવામાં આવી છે. EWS વર્ગ માટે પ્રથમ વખત 10% અનામત (6 બેઠકો) ની જોગવાઈ કરાઈ છે. ધોરણ-12માં 50% ગુણની પાત્રતા રહેશે, જેમાં અનામત વર્ગોને 5%ની છૂટ મળશે.

મહારાષ્ટ્રમાં મહાજ્યોતિ દ્વારા આયોજિત યુપીએસસી, એમપીએસસી અને પોલીસ ભરતી તાલીમ માટેની પસંદગી પરીક્ષામાં ટેકનિકલ ખામી સર્જાતા પુણે અને નાંદેડના પરીક્ષા કેન્દ્રો પર પરીક્ષા રદ કરવામાં આવી છે. પુણેમાં કોમ્પ્યુટર ચાલુ ન થવા અને નાંદેડમાં વીજ પુરવઠો ખોરવાઈ જતાં લગભગ ૩૦૦ થી વધુ વિદ્યાર્થીઓની પરીક્ષા હવે ૧૦ ઓક્ટોબરે ફરીથી લેવાશે. આ પરીક્ષા રાજ્યના ૩૨ શહેરોમાં ૬૪ કેન્દ્રો પર યોજાઈ રહી હતી, જેમાં કુલ ૯૦,૬૦૦ વિદ્યાર્થીઓએ અરજી કરી છે. ટેકનિકલ સમસ્યાઓના કારણોની તપાસ કરવામાં આવશે અને દોષિતો સામે કાર્યવાહી થશે.

ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ સાયન્સ (IISc) ના ગણિતશાસ્ત્રના પ્રોફેસર મહેશ કાકડેને બીજગણિતીય સંખ્યા સિદ્ધાંત (Algebraic Number Theory) માં તેમના નોંધપાત્ર યોગદાન માટે વર્ષ 2026 નો પ્રતિષ્ઠિત રામાનુજન પ્રાઇઝ (Ramanujan Prize for Young Mathematicians from Developing Countries) પ્રાપ્ત થયો છે. આ જાહેરાત ઇન્ટરનેશનલ સેન્ટર ફોર થિયરીટિકલ ફિઝિક્સ (ICTP) અને ઇન્ટરનેશનલ મેથેમેટિકલ યુનિયન (IMU) દ્વારા કરવામાં આવી છે. પ્રોફેસર કાકડેનું સંશોધન મુખ્યત્વે નોન-કોમ્યુટેટિવ ઇવાસાવા, ગ્રોસ-સ્ટાર્ક અને બ્રુમર-સ્ટાર્ક અનુમાનો સાથે સંબંધિત છે.

વડોદરા નગર પ્રાથમિક શિક્ષણ સમિતિની 12 બેઠકો માટે ભાજપ દ્વારા ઉમેદવારોના નામ નક્કી કરી મેન્ડેટ અપાયા છે. ઉમેદવારી પત્ર ભરવાની છેલ્લી તારીખે 12 ઉમેદવારો ઉમેદવારી કરશે. 13 ઓક્ટોબરે ચકાસણી બાદ તમામ 12 ઉમેદવારો બિનહરીફ જાહેર થાય તેવી શક્યતા છે. આ વખતે ગ્રેજ્યુએટ ઉમેદવારોને પ્રાધાન્ય અપાયું છે, અને નવા કાર્યકરો તેમજ વકીલને પણ તક મળી છે. 21 ઓક્ટોબરે ચૂંટણી યોજાવાની છે, જોકે બિનહરીફ થવાની સંભાવના વધુ છે. ચૂંટણી બાદ સરકાર ત્રણ સભ્યોની નિમણૂક કરશે, આમ કુલ 15 સભ્યોનું બોર્ડ રચાશે.

મહારાષ્ટ્રમાં શૈક્ષણિક રેકોર્ડ ડિજિટલ કરવા અપાર આઈડીની પ્રક્રિયામાં ૮૭.૪૧% કામગીરી પૂર્ણ થઈ છે. કુલ ૨.૧૩ કરોડ વિદ્યાર્થીઓમાંથી ૧.૮૬ કરોડના અપાર આઈડી તૈયાર છે, છતાં ૨૫.૪૦ લાખ વિદ્યાર્થીઓએ હજુ અરજી કરી નથી. રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP) ૨૦૨૦ હેઠળ આ પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે. સિંધુદુર્ગ ૯૬.૮૫% સાથે પ્રથમ ક્રમે છે. મુંબઈ ઉપનગર ૮૦.૮૦% સાથે સૌથી પાછળ છે. શિક્ષણ વિભાગ નિષ્ફળ અરજીઓ અને બાકી વિદ્યાર્થીઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.

JEE Advanced 2026 ના રિપોર્ટ મુજબ, દેશના ટોપ 1000 વિદ્યાર્થીઓમાંથી એક પણ વિદ્યાર્થીએ IIT ગાંધીનગરમાં પ્રવેશ લીધો નથી. છેલ્લા પાંચ વર્ષથી આ સ્થિતિ યથાવત છે. ગુજરાતના ટોપર્સ પણ IIT ગાંધીનગરને બદલે IIT Bombay પસંદ કરી રહ્યા છે. IIT Bombay દેશભરના ટોપ વિદ્યાર્થીઓ માટે સર્વોત્તમ પસંદગી બની રહી છે, ખાસ કરીને કોમ્પ્યુટર સાયન્સ બ્રાંચ માટે. IIT ગાંધીનગરમાં કુલ 361 પ્રવેશ થયા છે, જેમાં 20% યુવતીઓ છે.

એમ.એસ.યુનિવર્સિટી (MSU) માં PhD કરવા ઈચ્છુક ઉમેદવારો માટે 621 જગ્યાઓ પર પ્રવેશ પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે, જેમાં 394 ઉમેદવારોએ Registration કરાવ્યું છે. PhD Entrance Test પાસ કરનારા અને NET, JRF જેવા પરીક્ષાઓ પાસ કરનારાઓને સીધા પ્રવેશની તક મળી છે. જોકે, Registration Notification સમયસર ન મળતા ઘણા ઉમેદવારો વંચિત રહ્યા હોવાની ફરિયાદ છે. આ મામલે યુનિવર્સિટીના સૂત્રો અને અધ્યાપક આલમ વચ્ચે વિવાદ ચાલી રહ્યો છે.

વડોદરાની એમ.એસ.યુનિવર્સિટીની આર્ટસ ફેકલ્ટી દ્વારા F.Y. વિદ્યાર્થીઓની નવરાત્રી દરમિયાન પરીક્ષા લેવા સામે થયેલા વિરોધ બાદ સત્તાધીશોએ પરીક્ષાના ટાઇમ ટેબલમાં ફેરફાર કર્યો છે. 8 થી 10 ઓક્ટોબરના પેપરો યથાવત રહેશે, જ્યારે બાકીના વિષયોની પરીક્ષા નવરાત્રી બાદ 21 થી 24 ઓક્ટોબર દરમિયાન લેવાશે. ABVP ની આંદોલનની ચીમકી બાદ 24 કલાકમાં આ નિર્ણય લેવાયો, જેનાથી ભવિષ્યમાં અન્ય તહેવારો માટે પણ આવી માંગણીઓ થવાની શક્યતાઓ સેવાઈ રહી છે.

મહારાજા કૃષ્ણકુમારસિંહજી ભાવનગર યુનિવર્સિટીમાં રેગ્યુલર સેમ-૧ના પરીક્ષા ફોર્મ ભરવામાં ABC ID ના ટેકનિકલ પ્રશ્નોને કારણે વિદ્યાર્થીઓ મુશ્કેલી અનુભવી રહ્યા છે. ઘણા વિદ્યાર્થીઓ પાસે ABC ID નથી અથવા તો ટેકનિકલ ખામીઓને કારણે ઉપલબ્ધ નથી, જેના કારણે ઓનલાઇન ફોર્મ ભરવાની પ્રક્રિયા અટકી રહી છે. નવી શિક્ષણ નીતિ હેઠળ ABC ID નું મહત્વ હોવા છતાં, તેના અભાવે કોઈ વિદ્યાર્થી પરીક્ષાથી વંચિત ન રહે તે સુનિશ્ચિત કરવું જરૂરી છે. ગ્રામ્ય વિસ્તારોના વિદ્યાર્થીઓને ખાસ કરીને સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.

ફ્રાન્સમાં શિક્ષણ બચાવવા માટે વિદ્યાર્થીઓ અને સામાન્ય લોકો દ્વારા વ્યાપક વિરોધ પ્રદર્શનો થઈ રહ્યા છે, જે હવે હિંસક બન્યા છે. અનેક શાળાઓ અને કોલેજોમાં તોડફોડ, આગચંપી અને ફાયરબ્રિગેડના વાહનોને નિશાન બનાવાયા છે. સરકારના કરકસરના બજેટ અને શિક્ષણ ક્ષેત્રે ઘટાડાને કારણે લોકોમાં ભારે રોષ છે. ૫૦૦થી વધુ શાળાઓ અને ડઝનથી વધુ યુનિવર્સિટીઓ બંધ કરવામાં આવી છે. આ આંદોલન દેશભરમાં ફેલાયું છે, જેમાં ૪૪૦થી વધુ લોકોની અટકાયત કરાઈ છે અને અનેક ઘાયલ થયા છે.

અમદાવાદમાં મેઘના ઝાલા છેલ્લા 15 વર્ષથી જરૂરિયાતમંદ બાળકોને નિ:શુલ્ક શિક્ષણ આપી રહ્યા છે. નાની ચોકડીથી શરૂ થયેલા આ શિક્ષણયજ્ઞમાં આજે 75 જેટલા બાળકો અભ્યાસ કરી રહ્યા છે. કોઈ પણ આર્થિક સહાય લીધા વિના, તેઓ પોતાના અંગત ખર્ચે બાળકોને 1થી 12 ધોરણ સુધીનું શિક્ષણ આપે છે. આર્થિક રીતે નબળા પરિવારો માટે આ એક આશાનું કિરણ છે, જે બાળકોના ઉજ્જવળ ભવિષ્યનું નિર્માણ કરી રહ્યું છે.

છોટા ઉદેપુરના નસવાડી તાલુકાના પાયાકોઈ ગામે સર્વ શિક્ષા અભિયાન હેઠળ ₹20 લાખના ખર્ચે બનતી પ્રાથમિક શાળાનું બાંધકામ અધૂરું છે. માર્ચ 2026માં એ.આર. પટેલ એજન્સીને વર્ક ઓર્ડર મળ્યો હતો અને સપ્ટેમ્બર 2026 સુધીમાં કામ પૂર્ણ થવાનું હતું. જોકે, માત્ર પાયા ખોદાયા બાદ કોન્ટ્રાક્ટર ગાયબ થઈ જતાં ગ્રામજનોમાં ભારે રોષ છે. આ અધૂરાં બાંધકામને કારણે વિદ્યાર્થીઓને હાલાકી ભોગવવી પડી રહી છે. તંત્ર દ્વારા કોન્ટ્રાક્ટરને નોટિસ પાઠવાયા છતાં કામ શરૂ થયું નથી, જેના કારણે બાળકો શાળાની સુવિધાથી વંચિત છે.

વડોદરા મહાનગરપાલિકા દ્વારા શાળા અને કોલેજોની નજીક તમાકુ, ગુટખા અને પાન-પડીકીના વેચાણ સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે. ખોડિયારનગર અને ફતેગંજ વિસ્તારોમાં વેપારીઓ સામે દંડાત્મક કાર્યવાહી બાદ ત્રણ લારીઓ જપ્ત કરાઈ. સેનેટરી અને ખોરાક શાખા પણ સક્રિય છે. સ્વચ્છતામાં બેદરકારી બદલ સંગમ ચાર રસ્તા પાસેની બે દુકાનો સીલ કરી રૂ. 10,000 નો દંડ ફટકારવામાં આવ્યો. જોકે, બાળ રિમાન્ડ હોમ પાસે પણ આવા વેચાણ ચાલુ હોવાથી પ્રશ્નો ઊભા થયા છે.

વડોદરા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની ફૂડ શાખા દ્વારા વિવિધ વિસ્તારોમાં ચેકિંગ દરમિયાન ૫૦ ખાદ્ય પદાર્થોના નમૂના લેવાયા હતા અને ૫૧ કિલોગ્રામ અખાદ્ય પદાર્થોનો નાશ કરવામાં આવ્યો હતો. આ ઉપરાંત, ગંદકી અને અખાદ્ય પદાર્થોના વેચાણ બદલ કુલ રૂ. ૧૧,૩૦૦ નો દંડ ફટકાર્યો છે. ખાસ કરીને, શાળાઓની નજીક તમાકુ અને ગુટખા જેવી વસ્તુઓનું વેચાણ કરતા પાંચ વેપારીઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે.

એમ.એસ.યુનિવર્સિટીમાં પેપર લીકની ગંભીર ઘટનાઓ ભલે ન બની હોય, પરંતુ ભવિષ્યની સુરક્ષા અને વહીવટી સરળતા માટે પરીક્ષા પ્રક્રિયાના સંપૂર્ણ ડિજિટાઈઝેશનનો નિર્ણય લેવાયો છે. આમાં પરીક્ષાનું ટાઈમ ટેબલ, પરીક્ષકોની નિમણૂંક, પેપર સેટિંગ જેવી તમામ પ્રક્રિયાઓ ડિજિટલ થશે. આ સાથે, ઉત્તરવહીઓની ઓનલાઈન ચકાસણીનો પણ વિચારણા હેઠળ છે, જેની શરૂઆત રિએસેસમેન્ટથી થશે. નિયમિત પરીક્ષાઓ માટે પણ ઓનલાઈન એસેસમેન્ટના વિકલ્પ પર વિચારણા કરવામાં આવશે, જેથી અધ્યાપકોને સેન્ટ્રલ એસેસમેન્ટ સેલ સુધી રોજ જવાની જરૂરિયાત નહીં રહે. આ પ્રોજેક્ટ માટે કમ્પ્યુટર સેન્ટરની મદદ લેવાશે અને કન્ટ્રોલર ઓફ એક્ઝામિનેશનના કન્વીનર હેઠળ પાંચ સભ્યોની કમિટિ બનાવવામાં આવી છે.

NEET પરીક્ષાનું પેપર લીક થવાથી અને બાદમાં પરિણામ જાહેર થતાં પ્રવેશ પ્રક્રિયામાં વિલંબ થયો છે. આ કારણે એમબીબીએસ પ્રથમ વર્ષના વિદ્યાર્થીઓને ૧૨ મહિનાનો અભ્યાસક્રમ માત્ર સાત મહિનામાં પૂરો કરવો પડશે. વડોદરા મેડિકલ કોલેજમાં ૨૧ સપ્ટેમ્બરથી શિક્ષણ શરૂ થયું છે, જ્યારે નિયમ મુજબ ૩૦ એપ્રિલ સુધીમાં પ્રથમ વર્ષની પરીક્ષા લેવાની હોય છે. આ સ્થિતિ છેલ્લા પાંચ વર્ષથી સર્જાઈ રહી છે, જેનાથી વિદ્યાર્થીઓ પર અભ્યાસનો બોજ વધે છે અને તેમને તણાવનો સામનો કરવો પડે છે.

સુપ્રીમ કોર્ટે CBSE ને ધોરણ 6 ના વિદ્યાર્થીઓને પણ ધોરણ 7 ની જેમ ત્રીજી ભાષાની પરીક્ષામાંથી રાહત આપવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. હવે ધોરણ 6 થી 9 સુધીના વિદ્યાર્થીઓ માટે ત્રીજી ભાષાનું મૂલ્યાંકન શાળા કક્ષાએ આંતરિક રીતે થશે, અને તેનો ધોરણ 10 ના બોર્ડ પરિણામ પર કોઈ પ્રભાવ નહીં પડે. અગાઉ આ રાહત માત્ર ધોરણ 7, 8 અને 9 ના વિદ્યાર્થીઓ માટે હતી. કોર્ટે આ મુદ્દે સરકાર અને CBSE ને વધુ સ્પષ્ટ સૂચનાઓ આપી છે, જ્યારે ભાષાઓના મર્યાદિત વિકલ્પો જેવા મુદ્દાઓ પર પણ ચર્ચા થઈ.

દર વર્ષે હજારો ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ યુક્રેન, રશિયા જેવા દેશોમાં MBBS કરવા જાય છે. ભારતમાં મેડિકલ બેઠકોની અછત અને ઊંચી ફીને કારણે વિદેશ જવું આકર્ષક લાગે છે. જોકે, વિદેશથી ભણીને આવ્યા બાદ ભારતમાં પ્રેક્ટિસ માટે લાઇસન્સ મેળવવું મુશ્કેલ બની રહ્યું છે. નેશનલ બોર્ડ ઓફ એક્ઝામિનેશન્સ (NBEMS) ના રિપોર્ટ મુજબ, ફોરેન મેડિકલ ગ્રેજ્યુએટ એક્ઝામિનેશન (FMGE) માં 75% થી વધુ વિદ્યાર્થીઓ નિષ્ફળ જાય છે. ક્લિનિકલ એક્સપોઝરની કમી અને કડક નિયમો આ સમસ્યાને વધુ જટિલ બનાવે છે, જેના કારણે વિદ્યાર્થીઓએ ભારતમાં પ્રેક્ટિસ શરૂ કરતાં પહેલાં અનેક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડે છે.

પંચમહાલ જિલ્લા પ્રાથમિક શિક્ષણ વિભાગના ‘સમગ્ર શિક્ષા’ પ્રોજેક્ટમાં ₹2.78 કરોડના કૌભાંડમાં નવો વળાંક આવ્યો છે. આ કૌભાંડમાં નામ ખુલ્યા બાદથી પોલીસ પકડથી દૂર રહેલા જિલ્લા પ્રાથમિક શિક્ષણાધિકારી (DPEO) ગાયત્રીબહેન પટેલે પોતાની સામેની પોલીસ કાર્યવાહી રદ કરાવવા માટે ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં અરજી કરી છે. રજા મૂકીને ભૂગર્ભમાં ઊતરી જતાં કાનૂની લડત તેજ બની છે. રજા પર ગયેલા DPEO સામે પોલીસ ગમે ત્યારે કાર્યવાહી કરી શકે તેવી ભીતિ સેવાઈ રહી છે.

પંજાબના ફગવાડા સ્થિત લવલી પ્રોફેશનલ યુનિવર્સિટી (LPU) માં એક વિદ્યાર્થિની પર રેપના કથિત આરોપ બાદ વિદ્યાર્થીઓનો ગુસ્સો ભભૂકી ઉઠ્યો છે. કેમ્પસમાં અને તેની બહાર ભારે વિરોધ પ્રદર્શન સાથે તોડફોડ અને આગચંપી કરવામાં આવી હતી. ઉગ્ર વિરોધ પ્રદર્શનને પગલે વિદ્યાર્થીઓએ દિલ્હી-અમૃતસર નેશનલ હાઇવે બ્લોક કરી દીધો, જેના કારણે વાહનોની લાંબી કતારો લાગી ગઈ. વિદ્યાર્થીઓએ તાત્કાલિક ન્યાયની માંગ કરી છે. આ સમગ્ર મામલે પંજાબ સરકારે SIT ની રચના કરી તપાસ હાથ ધરી છે.

વડોદરાની એમ.એસ.યુનિવર્સિટીની ટેકનોલોજી ફેકલ્ટીમાં આગામી ૩૦ સપ્ટેમ્બરથી બીજી સેમેસ્ટરની એટીકેટી (ATKT) પરીક્ષાઓ શરૂ થઈ રહી છે. પરંતુ, પરીક્ષાના માત્ર ત્રણ દિવસ બાકી હોવા છતાં હજુ સુધી પ્રશ્નપત્રો તૈયાર કરવામાં આવ્યા નથી. સામાન્ય રીતે, પરીક્ષાના દસ દિવસ પહેલા અધ્યાપકોને પ્રશ્નપત્ર તૈયાર કરવાના ઓર્ડર મળે છે, પરંતુ આ વખતે તે મળ્યા નથી. આના કારણે કયા વિભાગના કયા અધ્યાપક પ્રશ્નપત્ર બનાવશે તે નક્કી નથી, જેના કારણે વિદ્યાર્થીઓમાં ચિંતાનો માહોલ છે.

પંજાબના જાલંધર સ્થિત લવલી પ્રોફેસનલ યુનિવર્સિટી (LPU) માં શનિવારે રાત્રે હિંસક વિરોધ પ્રદર્શન થયું. સોશિયલ મીડિયા પર એક વિદ્યાર્થીની સાથે દુષ્કર્મ બાદ આત્મહત્યાની અફવા ફેલાતા લગભગ 2000 વિદ્યાર્થીઓએ કેમ્પસમાં તોડફોડ કરી અને આગચંપી કરી. આ કારણે જાલંધર નેશનલ હાઈવે પર ભારે ટ્રાફિક જામ થયો. LPU પ્રશાસને આ દાવાઓને ખોટા ગણાવ્યા અને તેને બદનામ કરવાનું ષડયંત્ર ગણાવ્યું. પોલીસને હજુ સુધી કોઈ ફરિયાદ મળી નથી, પરંતુ પરિસ્થિતિ હાલ કાબૂમાં છે.

ભારત સરકાર યુવા વસ્તીનું ગૌરવ લઈ રહી છે, પણ કડવી વાસ્તવિકતા એ છે કે ઘણા યુવાનો NEET (Not in Education, Employment, or Training) શ્રેણીમાં છે. તેમની પાસે શિક્ષણ, રોજગારી કે આવશ્યક કૌશલ્યોનો અભાવ છે. આ સ્થિતિ દેશ માટે સામાજિક-આર્થિક જ્વાળામુખી બની શકે છે. નીતિ આયોગના અહેવાલ મુજબ, મોટાભાગના સ્નાતકોને તેમની લાયકાત મુજબ કામ મળતું નથી, જે શિક્ષણ પ્રણાલીની નિષ્ફળતા દર્શાવે છે. કૌશલ્ય વિકાસ અને વ્યવસાયિક શિક્ષણ પર ભાર મૂકવો જરૂરી છે.

ભારતમાં શિક્ષણ ક્ષેત્રે અનેક પડકારો છે, જેમાં શિક્ષકોની અછત, અપૂરતી શૈક્ષણિક સુવિધાઓ અને ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણનો અભાવ મુખ્ય છે. ખાનગી શાળાઓમાં ૮૭% શિક્ષકો ડિગ્રી વગરના છે, જ્યારે અનેક ગામડાઓમાં શાળાઓ જ નથી. ૧૪-૧૮ વર્ષના ૨૫% વિદ્યાર્થીઓ ધોરણ બેના પુસ્તકો પણ વાંચી શકતા નથી. સરકારી કાર્યક્રમો છતાં, ૪૦% શાળાઓમાં ઇન્ટરનેટ નથી અને માત્ર ૩૬% શાળાઓમાં અલગ ટોઇલેટ છે. પાઠયપુસ્તકોમાં વિવાદાસ્પદ સામગ્રી અને જૂના અભ્યાસક્રમો પણ સમસ્યા છે. આ સ્થિતિ સુધારવા માટે શિક્ષણમાં ગુણવત્તા, સુવિધાઓ અને યોગ્ય નિયમન પર ભાર મૂકવાની તાતી જરૂર છે.

19મી સદીના Bengal Renaissance ના પ્રખર વિચારક, સમાજ સુધારક અને લેખક ઈશ્વરચંદ્ર વિદ્યાસાગરે ભારતીય સમાજમાં, ખાસ કરીને નારી ઉત્થાન અને શિક્ષણ ક્ષેત્રે ક્રાંતિકારી પરિવર્તનો લાવ્યા. તેમણે Sanskrit Press ની સ્થાપના કરી અને Sanskrit College, Kolkata ના Principal તરીકે નીચલી જ્ઞાતિના વિદ્યાર્થીઓ માટે પણ શિક્ષણના દ્વાર ખોલ્યા. બંગાળી ભાષાને સરળ બનાવી "Borno Porichoy" ની રચના કરી. તેમના પ્રયાસોથી Hindu Widow's Remarriage Act, 1856 પસાર થયો, જેના પગલે તેમણે પોતાના પુત્રના લગ્ન પણ એક વિધવા સાથે કરાવ્યા.

ગુજરાતના શિક્ષણ ક્ષેત્રે વિદ્યાર્થીઓના આપઘાતની ઘટનાઓએ ચિંતા જગાવી છે. છેલ્લા 8 દિવસમાં સુરત, રાજકોટ અને વડોદરામાં 5 વિદ્યાર્થીઓએ જીવન ટૂંકાવ્યું છે. 3 વર્ષમાં કુલ 1899 વિદ્યાર્થીઓએ આત્મહત્યા કરી છે, જેમાં 1024થી વધુ દીકરીઓ છે. પરીક્ષામાં નાપાસ થવાનો ડર અને બેરોજગારી મુખ્ય કારણો છે. રાજકોટની મારવાડી યુનિવર્સિટીમાં ટૂંકા ગાળામાં બે ઘટનાઓ બની, જેના વિરોધમાં ABVPએ પ્રદર્શન કર્યું. NEET પરીક્ષાની અનિયમિતતાથી હતાશ થઈને પણ એક વિદ્યાર્થીએ આપઘાત કર્યો. સરકારે શિક્ષણ ખર્ચ અને ફી નિયંત્રણ માટે નીતિ ઘડવાની અને વિદ્યાર્થી આપઘાતના કારણોની સ્વતંત્ર તપાસની માંગ ઉઠી રહી છે.

શિક્ષણ સ્તરમાં સુધારાના પ્રયાસો છતાં, પરીક્ષામાં ચોરી કરનાર શિક્ષક સામે આંદોલન અને મુંબઈ IITના વિદ્યાર્થીના આપઘાત જેવી ઘટનાઓ શિક્ષણ પ્રત્યેની ગંભીરતા પર સવાલો ઉભા કરે છે. જાતિવાદના આક્ષેપો વચ્ચે, આત્મહત્યા કરનાર સાહિલના માતા-પિતા ન્યાય માટે ભૂખ હડતાળ પર છે. તાજેતરમાં ગુજરાતમાં રાજકોટ અને સુરતમાં વિદ્યાર્થીઓના આપઘાતની બે દુ:ખદ ઘટનાઓ બની. રાજકોટમાં મારવાડી યુનિવર્સિટીના વિદ્યાર્થી હેમંત ગંધમે અને સુરતમાં PGના રેસિડેન્ટ ડોક્ટર પ્રજાપતિએ જીવન ટૂંકાવ્યું. આ ઘટનાઓ સમાજ અને સત્તાવાળાઓ માટે સંવેદના અને તાત્કાલિક પગલાં લેવાની જરૂરિયાત દર્શાવે છે.