ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD)ના 1951-2025ના અભ્યાસ મુજબ, ગુજરાતમાં દર 10 વર્ષે 35°Cથી વધુ તાપમાનવાળા દિવસોમાં 2.3 દિવસ અને 20°Cથી વધુ તાપમાનવાળી રાતોમાં 1.5 રાતનો વધારો નોંધાયો છે. આ સંશોધન 'ઇન્ટરનેશનલ જર્નલ ઓફ ક્લાઇમેટોલોજી'માં પ્રકાશિત થયું છે. તાપમાનમાં આ ફેરફારો ખેતી, ખાસ કરીને કપાસની સિઝનમાં 'હીટ યુનિટ્સ' પર દબાણ ઊભું કરી રહ્યા છે, જે કૃષિ ક્ષેત્ર માટે ચેતવણીરૂપ છે. ઊંચું રાત્રિ તાપમાન પશુઓની પ્રજનન ક્ષમતા પર પણ નકારાત્મક અસર કરી રહ્યું છે.

એપલ આ મહિને બે મોટા ટેક ઇવેન્ટ્સનું આયોજન કરી રહ્યું છે. ઑક્ટોબરના અંતમાં યોજાનારી ઇવેન્ટમાં કંપની પોતાનું પ્રથમ ટચસ્ક્રીન મેકબુક પ્રો અને M6 ચિપસેટવાળા નવા મેકબુક પ્રો અને આઈમેક મોડલ્સ રજૂ કરશે. આ ઉપરાંત, OLED ડિસ્પ્લે અને લેન્ડસ્કેપ કેમેરા સાથે નવું આઈપેડ મિની પણ લોન્ચ થઈ શકે છે. 13 ઑક્ટોબરે યોજાનાર ઇવેન્ટમાં એપલનું પહેલું સ્માર્ટ હોમ હબ, નવું હોમપોડ મિની અને અપડેટેડ એપલ ટીવી રજૂ થવાની શક્યતા છે. આ નવા લોન્ચ ક્રિએટિવ પ્રોફેશનલ્સ અને સ્માર્ટ હોમ વપરાશકર્તાઓને ધ્યાનમાં રાખીને કરાયા છે.

એપલ આ મહિને બે મોટા ટેક ઇવેન્ટ્સનું આયોજન કરી રહ્યું છે. ઑક્ટોબરના અંતમાં યોજાનાર ઇવેન્ટમાં કંપની પહેલું ટચસ્ક્રીન મેકબુક પ્રો, M6 ચિપસેટવાળા નવા મેકબુક પ્રો અને આઈમેક મોડલ્સ તેમજ OLED ડિસ્પ્લે સાથે નવું આઈપેડ મિની રજૂ કરી શકે છે. આ નવા મેકબુક્સમાં ડાયનેમિક આઇલેન્ડ ઇન્ટરફેસ પણ જોવા મળી શકે છે. 13 ઑક્ટોબરે યોજાનાર અન્ય ઇવેન્ટમાં ડિસ્પ્લે સાથેનું સ્માર્ટ હોમ હબ, નવું હોમપોડ મિની અને અપડેટેડ એપલ ટીવી રજૂ થવાની શક્યતા છે. આ લોન્ચ નવા CEO જૉન ટર્નસેનના નેતૃત્વ હેઠળનો પ્રથમ મોટો તબક્કો હશે.

બોટાદ જિલ્લામાં ઓછા વરસાદને કારણે શિયાળુ પાક પર સંકટના વાદળો ઘેરાયા છે. જિલ્લાના 9 ડેમોમાં હાલ સરેરાશ માત્ર 30 ટકા પાણીનો જથ્થો ઉપલબ્ધ છે. આ પરિસ્થિતિને કારણે ચણા, ઘઉં, જીરૂ અને વરીયાળી જેવા મહત્વના શિયાળુ પાકના વાવેતરને અસર થવાની ખેડૂતોમાં ચિંતા વ્યાપી છે. ખેડૂતો શિયાળુ પાક માટે પૂરતા સિંચાઈના પાણીની માંગ સાથે સૌની યોજના હેઠળ ડેમો ભરવા માટે અપીલ કરી રહ્યા છે. સિંચાઈ વિભાગના અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે, હાલના પાણીથી શિયાળુ પાક માટે જરૂરી 8 પિયતને બદલે માત્ર 3 પિયત જ શક્ય બનશે.

છોટા ઉદેપુર જિલ્લાના નસવાડી તાલુકાના બરોલી સહિત 10 ગામોના ખેડૂતોને નર્મદાની માઈનોર કેનાલમાંથી સિંચાઈનું પાણી ન મળતાં ભારે આક્રોશ છે. વરસાદ બંધ થતાં પાકને પાણીની તાતી જરૂરિયાત છે, પરંતુ તંત્ર દ્વારા પાણી ન છોડાતા ખેડૂતો કેનાલમાં ઉતરી સૂત્રોચ્ચાર કરી વિરોધ નોંધાવ્યો. નર્મદા નિગમના અધિકારીઓ કેનાલ સફાઈનું બહાનું આપી રહ્યા છે, જ્યારે ખેડૂતોએ 4 દિવસનું અલ્ટીમેટમ આપ્યું છે. પાણી ન મળ્યે મુખ્ય કેનાલનો ગેટ બંધ કરવાની ચીમકી ઉચ્ચારી છે. ખેડૂતોએ સ્થાનિક ધારાસભ્યની ભૂમિકા સામે પણ પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા.

સ્પેસએક્સના પ્રમુખ એલન મસ્કે ભારતમાં ઉગ્રવાદી જૂથો દ્વારા સ્ટારલિંકના ઉપયોગના દાવાને સંપૂર્ણપણે નકારી કાઢ્યો છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારતના ઉપર સ્ટારલિંકના સિગ્નલ બંધ હોવાથી આવા દાવા ખોટા છે. તાજેતરમાં મણિપુરમાં મ્યાનમાર સરહદ પાસે ઉગ્રવાદીઓ પાસેથી સ્ટારલિંક ઉપકરણો જપ્ત થયાનો દાવો કરાયો હતો. જોકે, ભારતમાં સ્ટારલિંક પોતાની વ્યાપારી સેવાઓ શરૂ કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે અને આ માટે જરૂરી વ્યવસ્થા ગોઠવી છે.

અબજોપતિ ઈલોન મસ્કે ભારતમાં સ્ટારલિંક સેવાને 'અમુક ઉદ્યોગપતિઓ' દ્વારા બ્લોક કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. આ દાવાને કેન્દ્ર સરકારે સખત શબ્દોમાં નકારી કાઢ્યો છે અને તેને પાયાવિહોણો ગણાવ્યો છે. કેન્દ્રીય સંચાર મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારતમાં તમામ ટેલિકોમ સેવાઓ માટે સમાન અને બિન-પક્ષપાતી અધિકૃતતા માળખું છે. અત્યાર સુધીમાં ત્રણ GMPCS કંપનીઓને ટેલિકોમ લાઇસન્સ અપાયા છે અને સુરક્ષા મૂલ્યાંકનની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે. સ્પેક્ટ્રમ ફાળવણી માટે આ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થવી જરૂરી છે, અને તમામ કંપનીઓ નિયમનકારી સ્તરે સમાન તબક્કે છે.

આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના આગમનથી ડિજિટલ પ્રોપર્ટીના વેપારમાં ભારે ઘટાડો થયો છે, જેના પરિણામે અમદાવાદમાં 30% થી વધુ IT પ્રોફેશનલ્સની નોકરીઓ જોખમમાં મુકાઈ છે. AI ઓટોમેશનને કારણે વેબસાઇટ અને એપ્લિકેશન નિર્માણ જેવી પ્રક્રિયાઓ હવે ગણતરીની મિનિટોમાં અને ઓછા ખર્ચે શક્ય બની છે. આના કારણે ઓરેકલ, એમેઝોન, માઈક્રોસોફ્ટ જેવી વૈશ્વિક અને વિપ્રો, ટીસીએસ જેવી ભારતીય કંપનીઓમાં હજારો કર્મચારીઓની છટણી થઈ છે. અમદાવાદમાં અંદાજે 45,000 IT પ્રોફેશનલ્સને નોકરી ગુમાવવાનો ભય છે, અને જુનિયર લેવલ પર ભરતીઓ લગભગ બંધ થઈ ગઈ છે.

રાજકોટના પ્રખ્યાત ડેન્ટિસ્ટ ડૉ. દેવેન્દ્ર કાલરિયા, જેઓ દર્દીઓની સારવારની સાથે સાથે વીકએન્ડમાં પોતાના ગામ મોરબીના ચુપણી ખાતે DNK ઓર્ગેનિક ફાર્મમાં ગાય આધારિત ખેતી કરે છે. પિતાના સંસ્કારો અને મનસુખભાઈ સુવાગિયાની પ્રેરણાથી તેમણે 42 વર્ષની ઉંમરે ખેતી શરૂ કરી. તેઓ અઠવાડિયાના 3 દિવસ (શુક્રવાર, શનિવાર, રવિવાર) ફાર્મ પર વિતાવે છે, જ્યાં તેઓ લીંબુ, નાળિયેરી, અને વિવિધ વૃક્ષોની ખેતી કરે છે. ડૉ. કાલરિયાનો ઉદ્દેશ્ય ઝેરમુક્ત ખેતી અને સ્વસ્થ જીવનશૈલી અંગે જાગૃતિ ફેલાવવાનો છે. તેમણે લોકોને પ્રકૃતિ સાથે જોડવા માટે એક નાનકડો રિસોર્ટ પણ વિકસાવ્યો છે.

મહારાષ્ટ્રમાં દુષ્કાળની ગંભીર પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, કેન્દ્ર સરકારે એક વિશેષ નિરીક્ષણ ટીમની રચના કરી છે. આ ટીમ રાજ્યમાં દુષ્કાળગ્રસ્ત વિસ્તારોનું મૂલ્યાંકન કરશે અને NDRF તથા SDRF હેઠળ ખેડૂતોને સહાય તથા પુનર્વસન માટે ભલામણો સુપરત કરશે. કૃષિ મંત્રી દત્તાત્રેય ભરણેએ આ અંગે કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણ સમક્ષ રજૂઆત કરી હતી. રાજ્યના 265 તાલુકાઓ અને લગભગ 80% વિસ્તાર દુષ્કાળની અસરમાં છે, જેના કારણે ખેડૂતોના પાકને ભારે નુકસાન થયું છે. આ ટીમ દુષ્કાળ વ્યવસ્થાપન સંહિતા 2020 મુજબ પરિસ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરશે.

સ્વીડનની રોયલ એકેડમીએ વર્ષ ૨૦૨૬ માટે રસાયણશાસ્ત્રનો નોબેલ પુરસ્કાર ફ્રાન્સના હેનરી બી. કાગન અને જાપાનના કેન્સો સોઆઇને સંયુક્ત રીતે આપ્યો છે. આ બંને વૈજ્ઞાનિકોએ કેમિકલના ૧૦૦ વર્ષ જૂના એક કોયડાનું સમાધાન શોધી કાઢ્યું છે, જે દવાઓ, ફ્લેવર, સુગંધ અને નવી સામગ્રી બનાવવા માટે રાસાયણિક પ્રક્રિયા વિકસિત કરનારા વૈજ્ઞાનિકો માટે મહત્વપૂર્ણ છે. તેમના સંશોધને દવા નિર્માણમાં યોગ્ય અણુની પસંદગીને સરળ બનાવી છે, જે કેન્સર અને અન્ય બીમારીઓની દવાઓ માટે ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે.

અમેરિકાના યુટાઉમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) હવે ડોક્ટર તરીકે કાર્યરત થશે અને ચોક્કસ દવાઓ માટે પ્રિસ્ક્રિપ્શન લખી આપશે. આ AI સિસ્ટમ ખીલ (acne) જેવી ત્વચા સંબંધિત સમસ્યાઓ માટે દવાઓ સૂચવશે. દર્દીના સવાલોના જવાબ અને ફેશિયલ સ્કેનના આધારે, AI ડોક્ટરોના લિમિટેડ લિસ્ટમાંથી સારવાર શોધી પ્રિસ્ક્રિપ્શન તૈયાર કરશે. યુટાઉમાં ડોક્ટરની એપોઈન્ટમેન્ટ માટે લાંબો વેઇટિંગ ટાઇમ અને ડર્મેટોલોજિસ્ટની અછતને ધ્યાનમાં રાખીને આ સિસ્ટમને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. એક હેલ્થ કંપની આ સિસ્ટમને વધુ વિકસાવવાની યોજના ધરાવે છે.

ડિફેન્સ રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઓર્ગેનાઈઝેશન (DRDO) દ્વારા આગ્રામાં 21 કિલોમીટરની ઊંચાઈએ સફળતાપૂર્વક ઉડાવવામાં આવેલી એરશિપનું કવચ સુરતમાં તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. સુરતની MANTRA સંસ્થાએ -60°C તાપમાન, ઓઝોન અને અલ્ટ્રાવાયોલેટ કિરણો સામે ટકી શકે તેવું ખાસ ફૅબ્રિક વિકસાવ્યું છે. આ એરશિપ સેટેલાઇટની જેમ સતત ફરતું ન રહેતાં, એક જ સ્થાને સ્થિર રહીને અઠવાડિયાઓ સુધી સરહદ પરની હલચલ પર નજર રાખી શકશે. સંરક્ષણ મંત્રાલયે આ માટે સુરતને પસંદ કર્યું હતું, જે સુરતના ટેક્સટાઇલ ઉદ્યોગને હાઇ-ટેક ડિફેન્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ તરફ વાળશે.

સુરેન્દ્રનગરમાં 33 દિવસથી વધુ સમયથી વરસાદ ન થતાં ખેડૂતોની ચિંતા વધી છે. અત્યાર સુધી 97.81% વરસાદ નોંધાયો છે, જે ગત વર્ષ કરતાં ઓછો છે. કપાસ સહિતના પાકોમાં સુકારો આવવાની ભીતિ છે. ખેડૂતોએ 5,56,449 હેક્ટર જમીનમાં વિવિધ પાકોનું વાવેતર કર્યું છે. અલ નીનોની અસર ડિસેમ્બર સુધી રહેવાની આગાહી વચ્ચે ચોમાસુ પાક સુકાવાનો અને શિયાળુ પાક પર પણ અસર થવાનો ભય છે. નિવૃત્ત ખેતીવાડી અધિકારી જનકભાઇ કલોત્રાએ ઓછા પાણીવાળા પાક પસંદ કરવા અને મલ્ચિંગ દ્વારા ભેજ જાળવવાની સલાહ આપી છે.

સ્વીડનની રોયલ એકેડેમી દ્વારા 2026નો કેમિસ્ટ્રીનો નોબેલ પુરસ્કાર ફ્રાન્સના હેનરી બી. કાગન અને જાપાનના કેન્સો સોઆઈને એનાયત કરાયો છે. તેમણે જીવનના રસાયણશાસ્ત્રના 100 વર્ષ જૂના 'હોમોચિરાલિટી'ના રહસ્યનો ઉકેલ શોધી કાઢ્યો છે. આ શોધ સમજાવે છે કે શા માટે આપણા શરીરમાં અણુઓના માત્ર એક જ પ્રકાર (જેમ કે ડાબા હાથ જેવા) કાર્યરત હોય છે, જ્યારે પ્રયોગશાળામાં બંને પ્રકારના અણુઓ સમાન રીતે બને છે. કાગન અને સોઆઈની પદ્ધતિઓ હવે દવા નિર્માણમાં સાચા અણુની પસંદગીને સરળ બનાવશે, જેનાથી કેન્સર અને અન્ય રોગોની દવાઓ વધુ સસ્તી અને અસરકારક બનશે.

ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ સાયન્સ (IISc) ના ગણિતશાસ્ત્રના પ્રોફેસર મહેશ કાકડેને બીજગણિતીય સંખ્યા સિદ્ધાંત (Algebraic Number Theory) માં તેમના નોંધપાત્ર યોગદાન માટે વર્ષ 2026 નો પ્રતિષ્ઠિત રામાનુજન પ્રાઇઝ (Ramanujan Prize for Young Mathematicians from Developing Countries) પ્રાપ્ત થયો છે. આ જાહેરાત ઇન્ટરનેશનલ સેન્ટર ફોર થિયરીટિકલ ફિઝિક્સ (ICTP) અને ઇન્ટરનેશનલ મેથેમેટિકલ યુનિયન (IMU) દ્વારા કરવામાં આવી છે. પ્રોફેસર કાકડેનું સંશોધન મુખ્યત્વે નોન-કોમ્યુટેટિવ ઇવાસાવા, ગ્રોસ-સ્ટાર્ક અને બ્રુમર-સ્ટાર્ક અનુમાનો સાથે સંબંધિત છે.

જામનગરના કાલાવડ તાલુકાના અરલા ગામ પાસે મગફળીનો ભૂકો ભરેલું ટ્રેક્ટર ચલાવી રહેલા 37 વર્ષીય લાલજીભાઈ કારાભાઈ લાંબરીયાને અચાનક છાતીમાં દુખાવો ઉપડ્યો હતો. સારવાર માટે 108 એમ્બ્યુલન્સ મારફતે કાલાવડ સરકારી હોસ્પિટલ લઈ જવાયા હતા. જ્યાં ફરજ પરના તબીબે હાર્ટ એટેકથી મૃત્યુ થયાનું જાહેર કર્યું. કાલાવડ ગ્રામ્ય પોલીસે ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતાની કલમ 194 મુજબ અકાળે મૃત્યુની નોંધ કરી તપાસ હાથ ધરી છે.

મહારાષ્ટ્રમાં દુષ્કાળ અને વરસાદની અછતને કારણે શાકભાજીના ઉત્પાદન પર અસર પડી છે. મુંબઈ-નવી મુંબઈની APMC માર્કેટમાં શાકભાજીની આવક ઘટતાં ભાવમાં મોટો વધારો થયો છે. તુરીયા, કારેલા, ફલાવર ૧૦૦ રુપિયા પાર પહોંચ્યા છે, જ્યારે લીંબુ ૧૨ રુપિયા નંગ અને વટાણા ૨૦૦ રુપિયે કિલો વેચાઈ રહ્યા છે. પિતૃપક્ષ દરમિયાન માંગ વધતાં અને આવકમાં ૨૫-૩૦% ઘટાડો થતાં ભાવ વધ્યા છે. ઓછી આવક અને વધતી માંગને કારણે ગ્રાહકોના બજેટ પર બોજ વધ્યો છે.

મહાન ભૌતિકશાસ્ત્રી નીલ્સ બૉહર તેમના અસાધારણ મગજ, સાલસતા અને રમૂજી આદતો માટે જાણીતા હતા. ફિલ્મોમાં ભૌતિકશાસ્ત્રના નિયમોનું અપમાન થતાં તેઓ ગુસ્સે થતા, તો આઈન્સ્ટાઈન સાથે ક્વોન્ટમ ફિઝિક્સની ચર્ચામાં રસ્તો ભૂલી જતા. તેમને 1922માં પરમાણુ બંધારણ અને વિકિરણ પરના કાર્ય બદલ ભૌતિકશાસ્ત્રનું નોબેલ પારિતોષિક મળ્યું. તેની ભેટમાં તેમને કાર્લ્સબર્ગ કંપની તરફથી ઘર સુધી બિયરની પાઇપલાઇન મળી હતી. યુદ્ધ પછી તેમણે પરમાણુ ઊર્જાના શાંતિપૂર્ણ ઉપયોગની હિમાયત કરી, જેના માટે તેમને 'એટમ્સ ફોર પીસ એવોર્ડ' મળ્યો.

હોલોસીન યુગનું સુરક્ષિત કુદરતી વાતાવરણ હવે ખોરવાઈ રહ્યું છે. પોટ્સડેમ ઈન્સ્ટિટ્યૂટના અહેવાલમાં ખુલાસો થયો છે કે કુદરતની નવ 'પ્લેનેટરી બાઉન્ડ્રીઝ'માંથી સાતનું માનવજાતે ઉલ્લંઘન કર્યું છે. આ ઉલ્લંઘનોમાં ક્લાઈમેટ ચેન્જ, જૈવવિવિધતાનો વિનાશ, રાસાયણિક પ્રદૂષણ, જમીનનો અતિરેક, તાજા પાણીની કટોકટી અને સમુદ્રનું એસિડિફિકેશન મુખ્ય છે. અશ્મિભૂત ઈંધણોના દહનથી કાર્બન ડાયોક્સાઈડ વધ્યો છે, જેના કારણે બરફ ઓગળી રહ્યો છે અને આપત્તિઓ વધી રહી છે. જૈવવિવિધતાના ઘટાડાથી ખોરાક શૃંખલા નબળી પડી છે. જો પૃથ્વી 'ટિપિંગ પોઈન્ટ' વટાવશે તો પરિસ્થિતિ ગંભીર બનશે.

નાસાના હબલ સ્પેસ ટેલિસ્કોપે તેની ૩૬ વર્ષની સેવા દરમિયાન પૃથ્વીની ૨,૦૦,૦૦૦ (બે લાખ) પ્રદક્ષિણા સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરી છે. આ ઐતિહાસિક ટેલિસ્કોપે બ્રહ્માંડના અતિ દૂરના વિસ્તારો, ગેલેક્સીઝ, નેબ્યુલા, સોલાર સિસ્ટમ્સ અને એક્ઝોપ્લેનેટ્સના ૧૭ લાખથી વધુ નિરીક્ષણો નોંધાવ્યા છે. ૧૯૯૦માં લોન્ચ થયેલા હબલ સ્પેસ ટેલિસ્કોપનો મુખ્ય ઉદ્દેશ બ્રહ્માંડના વિસ્તરણનો અભ્યાસ કરવાનો હતો. તેની અત્યંત તીવ્ર ગતિએ, હબલ પૃથ્વીની પરિક્રમા કરીને ખગોળશાસ્ત્રના જ્ઞાનમાં અભૂતપૂર્વ વધારો કર્યો છે.

જાપાનના અબજોપતિ માસાયોશી સોને શક્તિશાળી એડવાન્સ્ડ AI સિસ્ટમ ખોટા હાથોમાં આવી જશે તો માનવજાત માટે અત્યંત જોખમી બની શકે છે તેવી ચેતવણી આપી છે. તેમણે કહ્યું કે, કોઈપણ દેશ હવે એડવાન્સ્ડ AI સાથે પરસ્પર લડવા સક્ષમ નથી અને માણસને માણસ સામે લડવાનો 'વૈભવ' પોસાય તેમ નથી. માણસોએ સુપરઈન્ટેલિજન્સ AI સામે એક થઈને લડવાની તૈયારી રાખવી પડશે. આ સાથે અમેરિકાએ ક્યોટો વિઝન દસ્તાવેજ રજૂ કર્યો, જે સુપર ઈન્ટેલિજન્સને વિજ્ઞાનના હથિયાર તરીકે દર્શાવે છે.

રોયલ સ્વીડિશ એકેડમી ઓફ સાયન્સે ૨૦૨૬ના ફિઝિક્સ નોબેલ એવોર્ડની જાહેરાત કરી છે, જે બેલ્જિયમના ૮૨ વર્ષના વૈજ્ઞાનિક ફ્રાન્સિસ હાલ્ઝનને આપવામાં આવશે. આઈસક્યુબ ન્યૂટ્રિનો ઓબ્ઝર્વેટરીમાં તેમના યોગદાન અને ખગોળીય મૂળના હાઈ એનર્જી ન્યૂટ્રિનોની શોધ માટે તેમને આ સન્માન મળ્યું છે. હાલ્ઝને શોધ્યું કે દક્ષિણ ધૂ્રવના બરફનો ઉપયોગ ન્યૂટ્રિનોને ટ્રેક કરવા માટે થઈ શકે છે. તેમના નેતૃત્વ હેઠળ બનેલી આઈસક્યુબ ઓબ્ઝર્વેટરી દૂર બ્રહ્માંડની અત્યંત ઊર્જાવાન પ્રક્રિયાઓથી આવતા ન્યૂટ્રિનોને પકડી શકે છે.

મધ્યપ્રદેશમાંથી સરદાર સરોવરમાં પાણીનો આવરો ઓછો થતાં નર્મદા ડેમની સપાટી ઘટી રહી છે. ડેમની વર્તમાન જળસપાટી 138.54 મીટર નોંધાઈ છે, જે તેની પૂર્ણ સપાટી 138.68 મીટર કરતાં માત્ર 14 સેન્ટિમીટર ઓછી છે. ડેમમાં પાણીનો કુલ જીવંત સંગ્રહ 99.52 ટકા સુધી પહોંચી ગયો છે, તેથી આ વર્ષે પાણીની અછત નહીં રહે. ડેમમાં 9414.91 ગ્રોસ સ્ટોરેજ પાણી ઉપલબ્ધ છે. રૂલ લેવલ જાળવવા અને વીજળી ઉત્પાદન માટે સીએચપીએચ અને કેનાલ હેડ પાવર હાઉસના ટર્બાઇન ચલાવાઈ રહ્યા છે.

જૂનાગઢમાં ઝાંઝરડા ટીપી સ્કીમ નં. 7 સામે ૪૦૦ થી વધુ ખેડૂતોનો ઉગ્ર વિરોધ છે. નગર નિયોજક કચેરી દ્વારા ખેડૂતોને કપાસ જમીનનું વળતર અને રોડ, સ્ટ્રીટ લાઇટ જેવી સુવિધાઓ માટે 35 લાખથી અઢી કરોડ સુધીનો બેટલમેન્ટ ચાર્જ ભરવાની નોટિસ મળતા રોષ ફેલાયો છે. આ નોટિસ સામે વિરોધ રજૂ કરવા માટે 8 ઓક્ટોબરે વિશાળ રેલી યોજાશે. ખેડૂતોની મુખ્ય માંગ છે કે આ ટીપી સ્કીમ તાત્કાલિક રદ કરવામાં આવે, કારણ કે 750 વિઘા જમીન પર અસર થશે અને કુલ 600 કરોડનો ચાર્જ ભરવો પડશે.

2026 નો ફિઝિક્સનો નોબેલ પુરસ્કાર પ્રોફેસર ફ્રાન્સિસ હાલ્ઝનને મળ્યો છે. તેમણે ઉચ્ચ-ઊર્જાવાળા 'ન્યુટ્રિનો' કણો શોધવા અને 'આઇસક્યુબ ન્યુટ્રિનો ઓબ્ઝર્વેટરી' પ્રોજેક્ટમાં નેતૃત્વ કર્યું. આ રહસ્યમય કણો, જેને 'ભૂતિયા સંદેશવાહકો' કહેવાય છે, તેઓ કોઈપણ પદાર્થમાંથી પસાર થઈ જાય છે. આ શોધે 'ન્યુટ્રિનો ખગોળશાસ્ત્ર' નામની નવી વૈજ્ઞાનિક શાખાનો પાયો નાખ્યો છે, જેનાથી બ્રહ્માંડના ઊંડા રહસ્યોને સમજવાની નવી દિશા મળી છે.

ARIES, નૈનિતાલના નેતૃત્વ હેઠળ 18 દેશોના 106 વૈજ્ઞાનિકોએ OJ 287 નામના અનોખા બ્લેઝારનો 10 વર્ષ (2015-2025) સુધી અભ્યાસ કરીને એક મહત્વપૂર્ણ ડેટાસેટ તૈયાર કર્યો છે. આ બ્લેઝાર પૃથ્વીથી 4 અબજ પ્રકાશવર્ષ દૂર છે અને તેમાં બે સુપરમેસિવ બ્લેક હોલ છે જે દર 12 વર્ષે પરિક્રમા પૂર્ણ કરે છે. આ ડેટાસેટ છેલ્લા 150 વર્ષમાં OJ 287 નો સૌથી મોટો ઓપ્ટિકલ ડેટાસેટ છે, જે કેન્દ્રીય બ્લેક હોલનું દ્રવ્યમાન અને મલ્ટિમેસેન્જર એસ્ટ્રોનોમીના અભ્યાસમાં મદદરૂપ થશે.

OpenAI હવે ChatGPT માં વિઝ્યુઅલ ડિસ્પ્લે એડ્સ રજૂ કરી રહ્યું છે, જે ChatGPT દ્વારા જનરેટ થયેલી ઈમેજીસની બાજુમાં દેખાશે. આ પગલું જાહેરાતકર્તાઓને ટાર્ગેટેડ ઓડિયન્સ સુધી પહોંચવામાં મદદ કરશે. શરૂઆતમાં, પસંદગીના જાહેરાતકર્તાઓ આ સ્પેસમાં તેમના ઉત્પાદનો અને સેવાઓ પ્રદર્શિત કરશે. સ્પષ્ટ 'Ad' લેબલ સાથે, આ જાહેરાતો ChatGPT ના સામાન્ય જવાબોમાં ખલેલ પહોંચાડશે નહીં. આ નવા ફેરફારો ChatGPT ના 1.2 અબજ સાપ્તાહિક યુઝર્સ સુધી પહોંચશે, જે ફ્રી અને લો-કોસ્ટ પ્લાન્સને સપોર્ટ કરશે.

સ્વીડન સ્થિત નોબેલ કમિટીએ મેડિસીનનો નોબેલ પુરસ્કાર જાહેર કર્યો છે. અમેરિકાના સ્ટેનફર્ડ યુનિવર્સિટીના કાર્લ ડિસેરોથ, જર્મનીની હમ્બોલ્ટ યુનિવર્સિટીના પીટર હેગેમેન અને જ્યોર્જ નાગેલને ન્યૂરોસાયન્સમાં તેમના અગ્રણી સંશોધન માટે આ સન્માન મળ્યું છે. આ ત્રણેય વૈજ્ઞાનિકોએ ઓપ્ટોજેનેટિક્સનો વિકાસ કર્યો, જે પ્રકાશનો ઉપયોગ કરીને મગજની કોષોને નિયંત્રિત કરવાની પદ્ધતિ છે. આ ટેકનિક ભાવો, સ્મરણશક્તિ અને મગજના રોગોને સમજવામાં ક્રાંતિકારી સાબિત થઈ છે, જે ભવિષ્યમાં પાર્કિન્સન્સ અને ડિપ્રેશન જેવી બીમારીઓના ઇલાજ માટે નવી દિશાઓ ખોલશે.

AI ટેકનોલોજીના વિકાસથી મ્યુઝિક ઇન્ડસ્ટ્રી સામે નવા પડકારો અને તકો ઊભી થઈ છે. રેકોર્ડ કંપનીઓ AI કંપનીઓ સાથે લાઇસન્સિંગ ડીલ કરવા માંગે છે, પરંતુ AI દ્વારા બનેલા નકલી ગીતો, કલાકારોના અવાજની નકલ અને કાપિરાઇટ ઉલ્લંઘનની ચિંતાઓ વધી રહી છે. Universal Music, Sony Music, અને Warner Music જેવી કંપનીઓએ AI મોડેલ્સની ટ્રેનિંગમાં કાપિરાઇટ ગીતોના ઉપયોગ અંગે Suno અને Udio સામે કેસ કર્યા છે. હવે, Suno જેવી કંપનીઓ લાઇસન્સ લઈને નવા AI મોડેલ્સ બનાવી રહી છે. કલાકારોને તેમના અવાજ અને ગીતોના ઉપયોગ બદલ યોગ્ય વળતર કેવી રીતે મળશે તે મુખ્ય પ્રશ્ન છે.