કોંગોમાં ઇબોલા વાયરસથી ઓછામાં ઓછાં 65 મૃત્યુ નોંધાયાં છે અને સેંકડો લોકો તેથી સંક્રમિત છે. આ પૂર્વે 2018 થી 2020 સુધીમાં આ વાયરસના પ્રકોપથી કોંગોમાં 32 હજારથી વધુ લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં. માત્ર શ્વાસથી પણ ફેલાતા, આ ભયંકર રોગે ડેમોક્રેટિક રીપબ્લિક ઓફ કોંગો (ડીઆરસી)માં 65 નાં તો મૃત્યુ નોંધાયા જ છે. પરંતુ 100થી વધુ સંદિગ્ધોને હોસ્પિટલમાં દાખલ કરાયા છે. હજી સુધીમાં ઈબોલા સંક્રમિત તેના 246 કેસો જાણવા મળ્યાં છે.

ભરૂચ સિવિલ હોસ્પિટલમાં વધતી ગરમી અને હીટ સ્ટ્રોકના કેસોને પહોંચી વળવા ખાસ એસી વૉર્ડ શરૂ કરાયો છે. આધુનિક સુવિધાઓ, દવાઓ, ઈમરજન્સી સાધનો અને તબીબી સ્ટાફની દેખરેખ સાથે દર્દીઓને તાત્કાલિક સારવાર આપવામાં આવશે. આરોગ્ય વિભાગ સંપૂર્ણપણે સજ્જ છે અને નાગરિકોને પણ સાવચેતી રાખવા અપીલ કરાઈ છે.

ભરૂચ જિલ્લામાં બાળકો અને માતાઓના પોષણ સ્તરમાં સુધારો લાવવા સંકલિત બાળ વિકાસ યોજના અને બ્રિટાનિયા ન્યુટ્રીશન ફાઉન્ડેશને સ્વસ્થ ભારત પ્રોગ્રામ શરૂ કર્યો છે. આ પ્રોગ્રામ હેઠળ અતિ કુપોષિત બાળકોને ખાસ આહાર આપવામાં આવશે.

અમરેલી જિલ્લામાં વધુ નાગરિકોને નિઃશુલ્ક યોગ તાલીમ મળે તે માટે રાજ્ય યોગ બોર્ડ દ્વારા વિવિધ સંસ્થાઓ સાથે એમ.ઓ.યુ.નો પ્રારંભ. હાલ 55 નિ:શુલ્ક યોગ વર્ગ કાર્યરત, જેમાંથી 40 અમરેલી શહેરમાં. આ પહેલથી સ્વસ્થ અને મેદસ્વિતા મુક્ત ગુજરાત અભિયાનને વેગ મળશે.

87 વર્ષીય પદ્માકરભાઈ પાનવલકરના નિધન બાદ પરિવાર દ્વારા બરોડા મૅડિકલ કૉલેજમાં દેહદાન કરાયું, જે તેમના પરિવારનું ત્રીજું દેહદાન છે. 2010માં મોટા ભાઈ અને 2024માં પત્નીએ પણ દેહદાન કર્યું હતું. પરિવારનો આ નિર્ણય તબીબી અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓને સહયોગ આપવા અને સંશોધનમાં મદદરૂપ થવાના ઉમદા આશયથી લેવાયો છે.

ગુજરાતમાં 2 લાખથી વધુ બાળકો દુર્લભ બીમારીથી પીડિત છે. ભારતમાં 7 કરોડ લોકો આવી બીમારી ધરાવે છે. સ્પાઈનલ મસ્ક્યુલર એટ્રોફી જેવી બીમારીઓની દવા કરોડોમાં આવે છે. કેન્દ્ર સરકારના સેન્ટર ઓફ એક્સલન્સ હેઠળ આર્થિક સહાય મળે છે, પરંતુ રાજ્ય સરકાર દ્વારા હજુ સુધી કોઈ સહાય કેન્દ્રો શરૂ કરાયા નથી.

શિહોરી રેફરલ હોસ્પિટલમાં 7 મહિલાઓની સફળ નોર્મલ ડીલીવરી થતાં પરિવારજનોમાં ખુશી. જન્મેલા બાળકો તંદુરસ્ત. ડો. પંકજ ગોહિલ અને મેડિકલ સ્ટાફનો આભાર. ડોક્ટર-સ્ટાફ્ની ખડેપગે સેવા. હોસ્પિટલમાં આરોગ્ય સેવાઓમાં સુધારો, લોકોનો વિશ્વાસ વધ્યો.

જૂનાગઢ સિવિલ હોસ્પિટલમાં ‘પ્લેસેન્ટા પ્રિવિયા’ના કિસ્સામાં ‘હિમોસ્ટેટિક સ્યુચર્સ' પદ્ધતિથી સફળ ડિલિવરી. રક્તસ્ત્રાવ રોકવા આધુનિક ટેકનિકનો ઉપયોગ, માતા અને બાળક બંને સુરક્ષિત. બ્લડ ટ્રાન્સફ્યુઝનનું જોખમ ટાળ્યું, દર્દી ઝડપથી સ્વસ્થ.

જૂનાગઢ મનપા દ્વારા ડહોળા પાણીનું વિતરણ કરાતા રોગચાળાની ભીતિ. સ્થાનિકોએ શુદ્ધ પાણીની માંગ કરી. પાદરીયા પાસેનો ફિલ્ટર પ્લાન્ટ શોભાના ગાંઠીયા સમાન, ક્યારેક ચાલુ તો ક્યારેક બંધ. તંત્રએ પ્લાન્ટ કાર્યરત કરી શુદ્ધ પાણી વિતરણ કરવું.

રાણાવાવ નજીક 108 એમ્બ્યુલન્સ ટીમે મોકર ગામ પાસે રસ્તા પર જ એક મહિલાની સફળ પ્રસૂતિ કરાવી, માતા અને નવજાત બાળકીનો જીવ બચાવ્યો. EMT આફતાબ બિલ્લી અને પાયલોટ હરેશ ગોસિયાની તાલીમ અને સમયસૂચકતાથી આ શક્ય બન્યું. બંનેને વધુ સારવાર માટે પોરબંદર સરકારી હોસ્પિટલ ખસેડાયા.

સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં અસહ્ય ગરમીના કારણે છેલ્લા 15 દિવસમાં હીટસ્ટ્રોકના 37 કેસ નોંધાયા છે. મહત્તમ તાપમાન 45.5 ડીગ્રી સુધી પહોંચ્યું હતું. ગાંધી હોસ્પિટલમાં હીટસ્ટ્રોકના દર્દીઓ માટે 6 બેડની વ્યવસ્થા કરાઈ છે, પરંતુ હાલ કોઈને દાખલ કરવાની જરૂર પડી નથી. હવામાન વિભાગે આગામી 2 દિવસ માટે ઓરેન્જ એલર્ટ જાહેર કર્યો છે.

ઉનાળાની ગરમી અને તડકા જીવનના દુઃખ અને તકલીફો સમાન છે, જેમાંથી પસાર થયા પછી જ આનંદ અને સુખ મળે છે. આયુર્વેદ અનુસાર, ઉનાળાની બપોરે 'વામકુક્ષી' (બપોરની ઊંઘ) લેવી ફાયદાકારક છે. ઉનાળો લગ્ન, વેકેશન અને ફળોનો સમય છે, પરંતુ આધુનિક જીવનશૈલીએ ગામડાની પરંપરાગત મજાને છીનવી લીધી છે.

તાપી જિલ્લાના ગ્રામ્ય અને આદિવાસી વિસ્તારોમાં નર્સો આરોગ્ય સેવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય નર્સ દિવસ નિમિત્તે, તેમની નિષ્ઠા, માનવતા અને કોરોનાકાળ દરમિયાન કરેલી અવિરત સેવાને સન્માનિત કરવામાં આવી. તેઓ દર્દીઓની સારવાર, માનસિક હૂંફ અને આરોગ્યલક્ષી યોજનાઓની માહિતી આપી, યોજનાનો લાભ વંચિતો સુધી પહોંચાડવામાં મદદ કરે છે.

આનંદ નિકેતન સ્કૂલના વિદ્યાર્થીઓએ વેકેશનમાં રૂ.7 લાખ કમાઈને ઓટિઝમ પીડિત બાળકોને થેરાપી અને લર્નિંગ સામગ્રી આપી. 'મેક અ વિશ' પહેલ હેઠળ 17 વર્ષથી આ પ્રથા ચાલે છે. પ્રી પ્રાઇમરીથી 12 ધોરણના વિદ્યાર્થીઓ ખરી કમાઈ કરીને ભંડોળ એકઠું કરે છે, જેનો ઉપયોગ વૃદ્ધાશ્રમો, અનાથાશ્રમો અને જીવદયા માટે થાય છે. ડાયરેક્ટર હરપ્રીત શાહે 2009માં 40 વિદ્યાર્થીઓ સાથે શરૂ કરેલી આ પહેલ આજે 1680 વિદ્યાર્થીઓ સાથે રૂ.7 લાખ સુધી પહોંચી છે.

રાજકોટમાં ગરમીને કારણે પેટના રોગો અને ગેસ્ટ્રોની ફરિયાદો વધી રહી છે. છેલ્લા 4 માસમાં 3059 લોકોને પેટમાં અસહ્ય દુખાવા સાથે હોસ્પિટલ ખસેડાયા. ઠંડા-પીણા, બજારુ ખોરાક અને હાઈજેનિક ન હોય તેવા ખાદ્યપદાર્થો આ માટે જવાબદાર છે. ડોક્ટરોએ સાવચેતી રાખવા અને જરૂર પડ્યે તાત્કાલિક સારવાર લેવાની સલાહ આપી છે.

અંકલેશ્વર કેડિલા ફાર્મામાં બે કર્મચારીઓ દાઝ્યા બાદ ડીશ (DISS) ની ટીમે તપાસ શરૂ કરી. MPP 2 પ્લાન્ટમાં કેમિકલ રિએક્શનથી બ્લાસ્ટ અને આગ લાગી. ઈન્ડસ્ટ્રીયલ સેફટી એન્ડ હેલ્થ વિભાગે ક્લોઝર નોટિસ ફટકારી. FSL અને પોલીસ પણ તપાસમાં જોડા્યા, ટેકનિકલ ખામી કે માનવીય ભૂલ શોધવા સેમ્પલ લેવાયા.

મોટા ક્રૂઝ જહાજોમાં ડીપ ક્લિનિંગ અશક્ય હોવાથી રોગ ઝડપથી ફેલાય છે. કોરોના કાળમાં આ ખતરો વધ્યો છે. ખાસ કરીને એન્ટાર્કટિકા જેવા દૂરના સ્થળોએ જતાં પ્રવાસીઓની સંખ્યા વધી રહી છે. આ જહાજો પર યોગ્ય મેડિકલ સારવારનો અભાવ હોવાથી, રોગચાળો ફેલાવાની સંભાવના રહે છે.

બાળકના દાંતની સંભાળ ક્યારે અને કેવી રીતે શરૂ કરવી તે માતા-પિતા માટે મૂંઝવણભર્યો પ્રશ્ન છે. જન્મ પહેલાંથી ઓરલ હેલ્થનું ધ્યાન રાખવું, દાંત ન હોય ત્યારે પણ પેઢા સાફ કરવા, અને દાંત આવ્યા પછી નિયમિત બ્રશિંગની આદત પાડવી ખૂબ જ જરૂરી છે. યોગ્ય ટૂથપેસ્ટની માત્રા અને નરમ બ્રિસ્ટલવાળો ટૂથબ્રશ વાપરવો. નિયમિત ડેન્ટિસ્ટ પાસે ચેકઅપ કરાવવું બાળકના સ્વસ્થ સ્મિત માટે મહત્વપૂર્ણ છે.

47 વર્ષના વ્યક્તિને માથામાં ટાંકા આવ્યા બાદ ઉપર-નીચે જોતાં ચક્કર આવે છે, જે વાતના પ્રકોપથી હોઈ શકે. યોગ્ય નિદાન માટે CT scan/MRI અને ENT/ન્યુરોલોજી તપાસ જરૂરી છે. સાંધાના દુખાવા, ખાંસી, કિડની સમસ્યા અને ચા પીવાની માત્રા જેવા અન્ય પ્રશ્નોના આયુર્વેદિક માર્ગદર્શન પણ આપેલ છે.

12મી મે 'આંતરરાષ્ટ્રીય નર્સ દિવસ' નિમિત્તે સુરત સિવિલ હોસ્પિટલના નર્સોની સંઘર્ષ ગાથા. ગંભીર દર્દીઓની સેવા સાથે, 'પહેલા મારા દર્દીને જુઓ' કહી હુમલો કરવા દોડતા કે વીડિયો ઉતારતા સગાઓનો સામનો. કોવિડ-19ના કપરા કાળમાં પણ અડગ સેવા. 26 વર્ષથી સમર્પણ અને 'સેવા પરમો ધર્મ'નું જીવંત ઉદાહરણ.

વૃદ્ધો માટે નવી ટેકનોલોજી અને AI શીખવું માનસિક સ્વાસ્થ્ય માટે ફાયદાકારક છે. તે યાદશક્તિ, મગજની કાર્યક્ષમતા વધારે છે અને એકલતા ઘટાડે છે. AI ટ્યુટર્સ અને પર્સનલ બ્રેઈન કોચ વૃદ્ધોને સક્રિય રાખે છે, અલ્ઝાઈમર અને ડિમેન્શિયાનું જોખમ ઘટાડે છે. હેલ્થ ડિવાઇસ બીમારીનો સમયસર સંકેત આપી શકે છે.

રાજકોટના જંગલેશ્વરમાં આજી નદી 'ગાંડી વેલ' અને બાંધકામના કાટમાળથી ભરાઈ ગઈ છે. સ્થાનિકોની રજૂઆતો છતાં તંત્ર નિષ્ક્રિય છે. પાણીના પ્રવાહમાં અવરોધથી ચોમાસામાં પૂરની ભીતિ છે. ગંદકી અને દુર્ગંધથી રોગચાળો ફાટી નીકળવાનો ખતરો છે. મચ્છરોને કારણે શરદી, તાવ, ચામડીના રોગો ફેલાઈ રહ્યા છે. કોર્પોરેશનના પ્રિ-મોન્સૂન કામગીરીના દાવાઓ પોકળ સાબિત થઈ રહ્યા છે.

રાજકોટમાં રામરચિત ફાઉન્ડેશન દ્વારા 17 મેથી ‘નિઃશુલ્ક રસોડું’ શરૂ. આર્થિક રીતે અસમર્થ, એકલવાયા, દિવ્યાંગ અને બીમાર વડીલોને ભોજન પીરસશે. પુરુષોત્તમ માસ નિમિત્તે આ શુભ શરૂઆત, દરરોજ 500 લોકોને પોષણયુક્ત ભોજન મળશે. બાયોમેટ્રિક નોંધણી દ્વારા અનાજનો બગાડ અટકાવવામાં આવશે.

તાજેતરમાં 'સેલ' (Cell) જર્નલમાં પ્રકાશિત થયેલા એક અભ્યાસ અનુસાર, થાઈલેન્ડના વૈજ્ઞાનિકોએ ચામાચીડિયામાં એક એવો નવો કોરોનાવાયરસ શોધી કાઢ્યો છે, જે માણસોને સંક્રમિત કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. આ શોધે વિશ્વભરના નિષ્ણાતોનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે કારણ કે આ વાયરસ અન્ય કોરોનાવાયરસની જેમ જ માનવ કોષો સાથે જોડાવવાની ક્ષમતા ધરાવતો હોવાનું જણાય છે. જોકે, સંશોધકોનું કહેવું છે કે, આ વાયરસ હાલમાં લોકોમાં ફેલાઈ રહ્યો હોય તેવા કોઈ પુરાવા નથી, પરંતુ ભવિષ્યના જોખમોને સમજવા માટે પ્રાણીઓમાં વાયરસની દેખરેખ રાખવી કેટલી મહત્વની છે તે આ બાબત સ્પષ્ટ કરે છે.

રાજ્ય સરકારના 'નંબર વન' દાવાઓ વચ્ચે આરોગ્ય વિભાગના આંકડાઓએ પોલ ખોલી છે. છેલ્લા બે વર્ષમાં 801 સગર્ભા મહિલાઓ સહિત 12,700 લોકો HIV નો શિકાર બન્યા છે. આવનારી પેઢીને સુરક્ષિત રાખવાના સરકારી અભિયાનોના દાવાઓ છતાં, માતા-પિતાથી બાળકોમાં સંક્રમણ રોકવામાં નિષ્ફળતા સ્પષ્ટ દેખાય છે.

સતત સ્માર્ટફોનના વધુ પડતા ઉપયોગથી ઊંઘની ગુણવત્તા, એકાગ્રતા, યાદશક્તિ અને સમજવાની ક્ષમતા ઘટે છે. મગજના કોર્ટિકલ નબળા પડે છે. ૨૦૨૪ના અભ્યાસ મુજબ, દરરોજ ૪ કલાકથી વધુ સ્ક્રીન સમય ઊંઘ બગાડે છે. ભારતીયોએ પ્રતિદિન લગભગ ૫ કલાક સ્માર્ટફોન પર વિતાવ્યા, જેમાં ૭૦% સોશિયલ મીડિયા અને વીડિયો પર. આનાથી ઊંઘ, આંતરડાનું આરોગ્ય, સોજા અને મગજ કુંઠિત થવાની સમસ્યા થઈ શકે છે.

મોટાભાગના સેગમેન્ટસમાં વધારાને પરિણામે બિન-જીવન વીમા કંપનીઓની  પ્રીમિયમ મારફતની આવકમાં એપ્રિલમાં ૮.૩૦ ટકા જેટલો વધારો થવા પામ્યો છે. એપ્રિલમાં બિન-જીવન વીમા કંપનીઓની પ્રીમિયમ મારફતની આવક રૂપિયા ૩૬૪૧૭.૬૭ કરોડ રહી હતી. ગત નાણાં વર્ષમાં આરોગ્ય વીમા કંપનીઓની પ્રીમિયમ મારફતની આવક રૂપિયા ૧.૪૦ લાખ કરોડ રહી હતી.

કેરેબિયન પ્રિન્સેસ ક્રૂઝ શિપ પર નોરો વાઇરસનો ચેપ ફેલાયો, જેમાં 3,116 પ્રવાસીઓ સવાર હતા. 115 પ્રવાસીઓ બીમાર પડ્યા. આ વાઇરસ ઝડપથી ફેલાઈને ઝાડા-ઉલટી જેવી સમસ્યાઓ ઊભી કરે છે. યુરોપ અને દક્ષિણ એટલાન્ટિક સુધી હન્ટા વાઇરસના ફેલાવાને પગલે આરોગ્ય એજન્સીઓ પણ સતર્ક બની છે.

ગુજરાતના ઘાટલોડિયામાં રહેતી પૂજાબેન સુથારની પુત્રી વેદિકા જન્મથી જ અન્નનળી વગર જન્મી હતી. જ્યાં સારવાર મર્યાદિત હતી, ત્યાં માતાના અડગ પ્રેમ અને સંકલ્પે ચમત્કાર સર્જ્યો. માતાએ દોઢ વર્ષ સુધી દર અઢી કલાકે પોતાનું દૂધ પાઇપ મારફતે બાળકીને પીવડાવ્યું. આ પ્રક્રિયા માત્ર દિવસમાં જ નહીં, રાત્રે ઊંઘ છોડીને પણ સતત ચાલુ રાખી. દોઢ વર્ષ બાદ ડોકટરે અન્નનળી બનાવવાની સફળ સર્જરી કરી. આજે વેદિકા સ્વસ્થ જીવન જીવી રહી છે.

ગુજરાત રાજ્ય યોગ બોર્ડ પોરબંદરમાં સ્વસ્થ ગુજરાત, મેદસ્વીતા મુક્ત ગુજરાતના સંકલ્પ સાથે યોગ ક્રાંતિનો પ્રારંભ કરે છે. વિવિધ સંસ્થાઓ સાથે MOU દ્વારા નિઃશુલ્ક યોગ તાલીમ અપાશે. ચમ ઇંગ્લીશ મીડીયમ સ્કુલ, ભારતીય પ્રજ્ઞાચક્ષુ ગુરુકુળ, એક્સ્ટ્રીમ ફિટનેસ કેર, કરાટેડો એસોસિએશન, માર્શલ આર્ટ્સ એન્ડ ફિટનેસ એકેડેમી અને પ્રતિભા એકેડેમી સાથે કરાર થયા છે. આ અભિયાનનો ઉદ્દેશ્ય યોગનો પ્રચાર-પ્રસાર કરી, છેવાડાના માનવી સુધી નિઃશુલ્ક યોગ સેવાઓ પહોંચાડી શ્રેષ્ઠ માનવ નિર્માણ કરવાનો છે.