ગાંધીનગરના 'ટેરાનોવાસ પીઝા'માં પીરસવામાં આવેલા પીઝામાંથી જીવતો વંદો નીકળતા ગ્રાહકોમાં ભારે રોષ જોવા મળ્યો. 'Buy 1 Get 1' સ્કીમ પાછળ રેસ્ટોરન્ટ સંચાલકોએ સ્વચ્છતા (Hygiene) ને નેવે મૂકી દેતા ગ્રાહકોના સ્વાસ્થ્ય સાથે ગંભીર ચેડાં થયા છે. ગાંધીનગર મનપાના ફૂડ વિભાગની કામગીરી સામે પણ સવાલો ઉઠ્યા છે.

સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આરોગ્ય વિભાગની સઘન ડોર-ટુ-ડોર કામગીરી અને લોકોની જાગૃતિને કારણે ડેન્ગ્યુના કેસોમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે. 2019 માં 260 કેસથી ઘટીને 2026 માં માત્ર 2 કેસ નોંધાયા છે. આરોગ્ય ટીમો દ્વારા પાણીના પાત્રોની નિયમિત તપાસ અને જંતુનાશક દવાનો છંટકાવ કરવામાં આવે છે. લોકો પણ પોતાના ઘરની આસપાસ પાણી જમા ન થાય તે માટે સતર્ક બન્યા છે.

જૂનાગઢમાં આંતરરાષ્ટ્રીય હિન્દુ પરિષદ દ્વારા યુવતીઓ માટે યુવા શૈૌર્ય પ્રશિક્ષણ વર્ગ યોજાયો. જ્યાં 100 યુવતીઓએ જૂડો, કરાટે, નિશાનેબાજી, એરગન અને ખાસ કરંટ ડિવાઈસ વડે આત્મરક્ષણની તાલીમ મેળવી. આ ડિવાઈસ પર્સમાં રાખી શકાય છે અને હુમલા સમયે બટન દબાવવાથી કરંટ આપે છે, જેથી યુવતીઓ સુરક્ષિત રહી શકે.

કચ્છમાં PHC-CHCની 55 એમ્બ્યુલન્સનું સંચાલન ‘108’ને સોંપાતા ગ્રામીણ ઈમરજન્સી આરોગ્ય સેવાઓ ઝડપી બની છે. આ નિર્ણયથી કટોકટી સમયે ગ્રામીણ જનતાને તાત્કાલિક લાભ મળી રહ્યો છે, જ્યારે આરોગ્ય સ્ટાફ માટે ફિલ્ડ વર્કની વ્યવસ્થાઓ બદલાઈ છે. ડોક્ટરો અને નર્સોને ફિલ્ડ વિઝીટ અને રસીકરણ જેવી કામગીરી માટે હવે પ્રાઈવેટ વાહનો ભાડે લેવા પડે છે, જેનો ખર્ચ 'રોગી કલ્યાણ સમિતિ'માંથી ચૂકવાશે. આ પરિવર્તનથી સરકારી વાહનોનો બિનજરૂરી ઉપયોગ ઘટ્યો છે અને ઈમરજન્સી રિસ્પોન્સ સિસ્ટમ મજબૂત બની છે.

કોંગો અને યુગાન્ડામાં બુંડીબુગ્યો વાયરસ (Bundibugyo virus) નામના ઈબોલાના ઘાતક સ્ટ્રેનના ફેલાવાને કારણે WHO એ જાહેર આરોગ્યની આંતરરાષ્ટ્રીય ચિંતાની કટોકટી જાહેર કરી છે. આ સ્ટ્રેન અગાઉની મોટાભાગની મહામારીઓમાં ફેલાયેલા 'ઝૈરે' (Zaire) સ્ટ્રેન કરતાં અલગ છે. બુંડીબુગ્યો સ્ટ્રેનની શોધ વર્ષ 2007-2008માં યુગાન્ડાના બુંડીબુગ્યો જિલ્લામાં થઈ હતી, જ્યાં તે પહેલીવાર સામે આવ્યો હતો. ત્યારે તેણે 116થી વધુ લોકોને સંક્રમિત કર્યા હતા અને તેના કારણે આશરે 34-40 ટકા લોકોના મોત થયા હતા.

તાપી જિલ્લામાં એક વર્ષમાં 4741 આરોગ્ય જાગૃતિ કેમ્પ યોજાયા, જેમાં 4.25 લાખથી વધુ નાગરિકોના બ્લડપ્રેશરની તપાસ થઈ. આ તપાસ દરમિયાન 60 હજારથી વધુ હાઇપરટેન્શન (Silent Killer) ના નવા દર્દીઓ મળ્યા, જેમની સમયસર સારવાર અને દવાઓ આપી આરોગ્ય સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરાઈ રહી છે.

સામાન્ય પરિવારમાંથી આવતા ડો. ચિરાગ ભોરણિયાએ ડેન્ટલ ક્ષેત્ર છોડી UPSCની તૈયારી શરૂ કરી. પિતાની બીમારી અને આર્થિક સંઘર્ષ વચ્ચે, મર્યાદિત સંસાધનો અને જાતે અભ્યાસ કરીને તેમણે સફળતા મેળવી. HIV ગ્રસ્ત બાળકો સાથેના સેવાકાર્યે તેમની વહીવટી સમજને વધુ પુખ્ત બનાવી. આખરે, તેમણે લક્ષ્યવેધ સિદ્ધ કરી ભારતીય સૂચના સેવામાં પોતાની સેવા આપી.

જીવનમાં બદલાવ અનિવાર્ય છે, છતાં લોકો એવું માને છે કે બધું સ્થિર રહેશે. વાસ્તવમાં, જીવનમાં કશું કાયમી નથી. બદલાવ અચાનક કે ધીરેધીરે આવી શકે છે. લોકો આવી પરિસ્થિતિઓ સામે લડવા અને અનુકૂલન સાધવા સક્ષમ છે. તેઓ મુશ્કેલીઓમાંથી શીખીને વધુ મજબૂત બને છે. અંગત અને વૈશ્વિક પડકારોનો સામનો કરતાં, લોકો જીવનને સામાન્ય ગતિમાં ધબકતું રાખવાનો પ્રયાસ કરે છે. આ સર્વાઇવલની પ્રક્રિયામાં, તેઓ પોતાની જાતને ભૂંસાઈ જવાથી બચાવે છે.

ઓનલાઈન દવા વેચાણ અને અન્ય મુદ્દાઓ પર ગુજરાત સહિત દેશભરના કેમિસ્ટો ૨૦મીએ એક દિવસીય હડતાળ કરશે. આ દેશવ્યાપી હડતાળમાં ગુજરાતના ૩૫ હજાર અને દેશભરના લાખો કેમિસ્ટ જોડાશે. લોકો, ખાસ કરીને જેમની દવાઓ ખાલી થઈ રહી છે, તેમણે ૨૦મી મે પહેલાં ખરીદી કરી લેવી. સરકાર દ્વારા ઓનલાઈન દવા વેચાણ પર નિયંત્રણ અને ડુપ્લિકેટ દવાઓ સામે કડક કાયદાની માંગ છે. ઇમરજન્સી સેવાઓ માટે દવાઓની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવામાં આવશે.

વેકેશનમાં નોકરીયાત માતાપિતા સમય ન આપતાં બાળકો એકલતા અને તણાવનો ભોગ બની રહ્યા છે. છેલ્લા 5 દિવસમાં 3 સગીરોએ ગુસ્સે થઈ તોડફોડ, ઘર છોડવાની અને આત્મહત્યાની ધમકી આપી, જેના પગલે 181 અભયમ હેલ્પલાઇનમાં ફરિયાદ નોંધાઈ. સાઇકોલોજિસ્ટના મતે, બાળકોને ગેજેટ્સ નહીં, પણ ક્વોલિટી ટાઇમ આપવો જોઈએ.

પોરબંદરમાં દૂધ તપાસવાનું મશીન 18 મહિનાથી બંધ છે, જેના કારણે ભેળસેળિયા દૂધનું જોખમ વધ્યું છે. 1000 ડેરીઓમાં રોજ 50,000 લિટર દૂધનું વેચાણ થાય છે, છતાં તંત્ર નિષ્ક્રિય છે. દૂધના સેમ્પલ વડોદરા મોકલવા પડે છે, જ્યાં સુધી રિપોર્ટ આવે ત્યાં સુધી દૂધ વપરાઈ જાય છે.

હેન્ટા વાઇરસ વાયરસની ઝપેટમાં આવેલા ક્રૂઝ શિપ ‘એમવી હોન્ડિયસ’ને લઈને નેધરલેન્ડ્સ સરકારે મોટો અને કડક નિર્ણય લીધો છે. આગામી સોમવારે નેધરલેન્ડ્સના રોટરડેમ બંદરે પહોંચી રહેલા આ જહાજના મોટાભાગના ક્રૂ મેમ્બર્સને આગામી 6 અઠવાડિયા માટે ફરજિયાત ક્વોરેન્ટાઈનમાં મોકલવામાં આવશે. ઓપરેટર કંપની ‘ઓશનવાઈડ એક્સપિડિશન્સ’ના રિપોર્ટ અનુસાર, આ જહાજ પર હાલ 25 ક્રૂ મેમ્બર્સ અને બે તબીબી કર્મચારીઓ સહિત કુલ 27 લોકો સવાર છે. જેમાં ફિલિપાઈન્સના 17, નેધરલેન્ડ્સના 4, યુક્રેનના 4, રશિયાનો એક અને પોલેન્ડના એક નાગરિકનો સમાવેશ થાય છે.

કોંગોમાં ઇબોલા વાયરસથી ઓછામાં ઓછાં 65 મૃત્યુ નોંધાયાં છે અને સેંકડો લોકો તેથી સંક્રમિત છે. આ પૂર્વે 2018 થી 2020 સુધીમાં આ વાયરસના પ્રકોપથી કોંગોમાં 32 હજારથી વધુ લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં. માત્ર શ્વાસથી પણ ફેલાતા, આ ભયંકર રોગે ડેમોક્રેટિક રીપબ્લિક ઓફ કોંગો (ડીઆરસી)માં 65 નાં તો મૃત્યુ નોંધાયા જ છે. પરંતુ 100થી વધુ સંદિગ્ધોને હોસ્પિટલમાં દાખલ કરાયા છે. હજી સુધીમાં ઈબોલા સંક્રમિત તેના 246 કેસો જાણવા મળ્યાં છે.

ભરૂચ સિવિલ હોસ્પિટલમાં વધતી ગરમી અને હીટ સ્ટ્રોકના કેસોને પહોંચી વળવા ખાસ એસી વૉર્ડ શરૂ કરાયો છે. આધુનિક સુવિધાઓ, દવાઓ, ઈમરજન્સી સાધનો અને તબીબી સ્ટાફની દેખરેખ સાથે દર્દીઓને તાત્કાલિક સારવાર આપવામાં આવશે. આરોગ્ય વિભાગ સંપૂર્ણપણે સજ્જ છે અને નાગરિકોને પણ સાવચેતી રાખવા અપીલ કરાઈ છે.

'અલ્ટ્રા મોર્ડન એજન્સી'એ દાહોદ, ભાવનગર, તાપીના 1500 કર્મચારીઓના 5.88 કરોડ ચાઉં કર્યા. પેમેન્ટ શીટમાં ગરબડ કરી 'લીવ ઓન કેશ' રકમ સીધી પોતાના ખાતામાં ડાયવર્ટ કરી. નોટરી કરાવી કર્મચારીઓના હક્કો છીનવી લીધા. તપાસ બાદ રિકવરીના આદેશ, 1 કરોડ પરત મળ્યા, 4.88 કરોડની વસૂલાત બાકી.

87 વર્ષીય પદ્માકરભાઈ પાનવલકરના નિધન બાદ પરિવાર દ્વારા બરોડા મૅડિકલ કૉલેજમાં દેહદાન કરાયું, જે તેમના પરિવારનું ત્રીજું દેહદાન છે. 2010માં મોટા ભાઈ અને 2024માં પત્નીએ પણ દેહદાન કર્યું હતું. પરિવારનો આ નિર્ણય તબીબી અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓને સહયોગ આપવા અને સંશોધનમાં મદદરૂપ થવાના ઉમદા આશયથી લેવાયો છે.

ગુજરાતમાં 2 લાખથી વધુ બાળકો દુર્લભ બીમારીથી પીડિત છે. ભારતમાં 7 કરોડ લોકો આવી બીમારી ધરાવે છે. સ્પાઈનલ મસ્ક્યુલર એટ્રોફી જેવી બીમારીઓની દવા કરોડોમાં આવે છે. કેન્દ્ર સરકારના સેન્ટર ઓફ એક્સલન્સ હેઠળ આર્થિક સહાય મળે છે, પરંતુ રાજ્ય સરકાર દ્વારા હજુ સુધી કોઈ સહાય કેન્દ્રો શરૂ કરાયા નથી.

શિહોરી રેફરલ હોસ્પિટલમાં 7 મહિલાઓની સફળ નોર્મલ ડીલીવરી થતાં પરિવારજનોમાં ખુશી. જન્મેલા બાળકો તંદુરસ્ત. ડો. પંકજ ગોહિલ અને મેડિકલ સ્ટાફનો આભાર. ડોક્ટર-સ્ટાફ્ની ખડેપગે સેવા. હોસ્પિટલમાં આરોગ્ય સેવાઓમાં સુધારો, લોકોનો વિશ્વાસ વધ્યો.

જૂનાગઢ સિવિલ હોસ્પિટલમાં ‘પ્લેસેન્ટા પ્રિવિયા’ના કિસ્સામાં ‘હિમોસ્ટેટિક સ્યુચર્સ' પદ્ધતિથી સફળ ડિલિવરી. રક્તસ્ત્રાવ રોકવા આધુનિક ટેકનિકનો ઉપયોગ, માતા અને બાળક બંને સુરક્ષિત. બ્લડ ટ્રાન્સફ્યુઝનનું જોખમ ટાળ્યું, દર્દી ઝડપથી સ્વસ્થ.

જૂનાગઢ મનપા દ્વારા ડહોળા પાણીનું વિતરણ કરાતા રોગચાળાની ભીતિ. સ્થાનિકોએ શુદ્ધ પાણીની માંગ કરી. પાદરીયા પાસેનો ફિલ્ટર પ્લાન્ટ શોભાના ગાંઠીયા સમાન, ક્યારેક ચાલુ તો ક્યારેક બંધ. તંત્રએ પ્લાન્ટ કાર્યરત કરી શુદ્ધ પાણી વિતરણ કરવું.

રાણાવાવ નજીક 108 એમ્બ્યુલન્સ ટીમે મોકર ગામ પાસે રસ્તા પર જ એક મહિલાની સફળ પ્રસૂતિ કરાવી, માતા અને નવજાત બાળકીનો જીવ બચાવ્યો. EMT આફતાબ બિલ્લી અને પાયલોટ હરેશ ગોસિયાની તાલીમ અને સમયસૂચકતાથી આ શક્ય બન્યું. બંનેને વધુ સારવાર માટે પોરબંદર સરકારી હોસ્પિટલ ખસેડાયા.

સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં અસહ્ય ગરમીના કારણે છેલ્લા 15 દિવસમાં હીટસ્ટ્રોકના 37 કેસ નોંધાયા છે. મહત્તમ તાપમાન 45.5 ડીગ્રી સુધી પહોંચ્યું હતું. ગાંધી હોસ્પિટલમાં હીટસ્ટ્રોકના દર્દીઓ માટે 6 બેડની વ્યવસ્થા કરાઈ છે, પરંતુ હાલ કોઈને દાખલ કરવાની જરૂર પડી નથી. હવામાન વિભાગે આગામી 2 દિવસ માટે ઓરેન્જ એલર્ટ જાહેર કર્યો છે.

ઉનાળાની ગરમી અને તડકા જીવનના દુઃખ અને તકલીફો સમાન છે, જેમાંથી પસાર થયા પછી જ આનંદ અને સુખ મળે છે. આયુર્વેદ અનુસાર, ઉનાળાની બપોરે 'વામકુક્ષી' (બપોરની ઊંઘ) લેવી ફાયદાકારક છે. ઉનાળો લગ્ન, વેકેશન અને ફળોનો સમય છે, પરંતુ આધુનિક જીવનશૈલીએ ગામડાની પરંપરાગત મજાને છીનવી લીધી છે.

તાપી જિલ્લાના ગ્રામ્ય અને આદિવાસી વિસ્તારોમાં નર્સો આરોગ્ય સેવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય નર્સ દિવસ નિમિત્તે, તેમની નિષ્ઠા, માનવતા અને કોરોનાકાળ દરમિયાન કરેલી અવિરત સેવાને સન્માનિત કરવામાં આવી. તેઓ દર્દીઓની સારવાર, માનસિક હૂંફ અને આરોગ્યલક્ષી યોજનાઓની માહિતી આપી, યોજનાનો લાભ વંચિતો સુધી પહોંચાડવામાં મદદ કરે છે.

આનંદ નિકેતન સ્કૂલના વિદ્યાર્થીઓએ વેકેશનમાં રૂ.7 લાખ કમાઈને ઓટિઝમ પીડિત બાળકોને થેરાપી અને લર્નિંગ સામગ્રી આપી. 'મેક અ વિશ' પહેલ હેઠળ 17 વર્ષથી આ પ્રથા ચાલે છે. પ્રી પ્રાઇમરીથી 12 ધોરણના વિદ્યાર્થીઓ ખરી કમાઈ કરીને ભંડોળ એકઠું કરે છે, જેનો ઉપયોગ વૃદ્ધાશ્રમો, અનાથાશ્રમો અને જીવદયા માટે થાય છે. ડાયરેક્ટર હરપ્રીત શાહે 2009માં 40 વિદ્યાર્થીઓ સાથે શરૂ કરેલી આ પહેલ આજે 1680 વિદ્યાર્થીઓ સાથે રૂ.7 લાખ સુધી પહોંચી છે.

રાજકોટમાં ગરમીને કારણે પેટના રોગો અને ગેસ્ટ્રોની ફરિયાદો વધી રહી છે. છેલ્લા 4 માસમાં 3059 લોકોને પેટમાં અસહ્ય દુખાવા સાથે હોસ્પિટલ ખસેડાયા. ઠંડા-પીણા, બજારુ ખોરાક અને હાઈજેનિક ન હોય તેવા ખાદ્યપદાર્થો આ માટે જવાબદાર છે. ડોક્ટરોએ સાવચેતી રાખવા અને જરૂર પડ્યે તાત્કાલિક સારવાર લેવાની સલાહ આપી છે.

અંકલેશ્વર કેડિલા ફાર્મામાં બે કર્મચારીઓ દાઝ્યા બાદ ડીશ (DISS) ની ટીમે તપાસ શરૂ કરી. MPP 2 પ્લાન્ટમાં કેમિકલ રિએક્શનથી બ્લાસ્ટ અને આગ લાગી. ઈન્ડસ્ટ્રીયલ સેફટી એન્ડ હેલ્થ વિભાગે ક્લોઝર નોટિસ ફટકારી. FSL અને પોલીસ પણ તપાસમાં જોડા્યા, ટેકનિકલ ખામી કે માનવીય ભૂલ શોધવા સેમ્પલ લેવાયા.

મોટા ક્રૂઝ જહાજોમાં ડીપ ક્લિનિંગ અશક્ય હોવાથી રોગ ઝડપથી ફેલાય છે. કોરોના કાળમાં આ ખતરો વધ્યો છે. ખાસ કરીને એન્ટાર્કટિકા જેવા દૂરના સ્થળોએ જતાં પ્રવાસીઓની સંખ્યા વધી રહી છે. આ જહાજો પર યોગ્ય મેડિકલ સારવારનો અભાવ હોવાથી, રોગચાળો ફેલાવાની સંભાવના રહે છે.

બાળકના દાંતની સંભાળ ક્યારે અને કેવી રીતે શરૂ કરવી તે માતા-પિતા માટે મૂંઝવણભર્યો પ્રશ્ન છે. જન્મ પહેલાંથી ઓરલ હેલ્થનું ધ્યાન રાખવું, દાંત ન હોય ત્યારે પણ પેઢા સાફ કરવા, અને દાંત આવ્યા પછી નિયમિત બ્રશિંગની આદત પાડવી ખૂબ જ જરૂરી છે. યોગ્ય ટૂથપેસ્ટની માત્રા અને નરમ બ્રિસ્ટલવાળો ટૂથબ્રશ વાપરવો. નિયમિત ડેન્ટિસ્ટ પાસે ચેકઅપ કરાવવું બાળકના સ્વસ્થ સ્મિત માટે મહત્વપૂર્ણ છે.

47 વર્ષના વ્યક્તિને માથામાં ટાંકા આવ્યા બાદ ઉપર-નીચે જોતાં ચક્કર આવે છે, જે વાતના પ્રકોપથી હોઈ શકે. યોગ્ય નિદાન માટે CT scan/MRI અને ENT/ન્યુરોલોજી તપાસ જરૂરી છે. સાંધાના દુખાવા, ખાંસી, કિડની સમસ્યા અને ચા પીવાની માત્રા જેવા અન્ય પ્રશ્નોના આયુર્વેદિક માર્ગદર્શન પણ આપેલ છે.