‘રામચરિતમાનસ’માં તુલસીદાસજીએ સર્વપ્રથમ વાણી અને વિનાયક (ગણેશ) ની સાથે માતૃશરીર (સરસ્વતી) ની વંદના કરી છે. આ પરંપરાગત શૈલીથી વિપરીત, ગોસ્વામીજીએ સ્ત્રી શક્તિને ઉચ્ચ સ્થાન આપ્યું, જે નારીનિંદાના આરોપોને ખોટા સાબિત કરે છે. ‘બાલકાંડ’થી ‘ઉત્તરકાંડ’ સુધી, સાત સોપાનોમાં ‘માનસ’ ની રચના અને ગરુડજીના સાત પ્રશ્નો પણ સપ્ત (સાત) ના મહત્વ દર્શાવે છે. આ રચનામાં માતૃપક્ષની પૂજા સર્વોપરી છે.

તિરુપતિના પ્રસિદ્ધ મંદિરમાં AI સિસ્ટમ લગાવાઈ છે, જેના કારણે ભક્તોને દર્શન માટે લાગતો લાંબો વેઇટિંગ ટાઇમ ઘટી ગયો છે. પહેલા જ્યાં ૩૬ કલાક સુધી રાહ જોવી પડતી હતી, ત્યાં હવે ૧૪ કલાકનો સમય લાગે છે. આ AI સિસ્ટમ કેમેરા દ્વારા રિયલ ટાઇમ માહિતી મેળવી ભીડનું વિશ્લેષણ કરે છે.

પોરબંદર ચોપાટી નજીક દરિયા કાંઠે તેમજ હિન્દૂ સ્મશાન ભૂમિ સામે 150 વર્ષ પૌરાણીક ઇન્દ્રેશ્વર મહાદેવનું મંદિર આવેલ છે. એક શિવભક્ત દ્વારા આ મંદિરનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું હતું. દરિયાના તોફાની મોજામાં નુકશાન થતા સમયાંતરે મંદિરના બાંધકામમાં ફેરફાર કરી રીનોવેશન કરવામાં આવ્યું હતું. વર્ષ 1998માં વાવાઝોડાને લઈને દરિયામાં મહાકાય મોજાથી મંદિરને ભારે નુકશાન પહોંચતા વર્ષ 2000માં મંદિરનું રીનોવેશન કરવામાં આવ્યું છે. હાલ આ મંદિર 24 પિલર સાથે બનાવવામાં આવ્યું છે.

પોરબંદરના શીંગડા (વિશ્રામ દ્વારિકા) ખાતે વિશ્રામ દ્વારિકાધીશ મંદિરમાં 3 થી 11 મે, 2026 સુધી ભવ્ય શિવપુરાણ કથા મહોત્સવનું આયોજન. કથાકાર ચંદ્રેશભાઈ સેવક સંગીતમય શૈલીમાં શિવકથા રસપાન કરાવી રહ્યા છે, જેમાં બાર જ્યોતિર્લિંગ અને બ્રહ્મા-વિષ્ણુ-મહેશ માતા અનસુયાજીના પ્રસંગનું વર્ણન. દરરોજ હજારો ભાવિકો ઉમટી રહ્યા છે, અને મહાપ્રસાદની વ્યવસ્થા સાથે મહેમાનો અને સંતોનું સન્માન.

હવેલીનો 42મો પાટોત્સવ પૂ. પા. ગૌ 108 ચી રાસેશ્વર બાવાની ઉપસ્થિતિમાં ભવ્ય રીતે ઉજવાયો. ગુલાબના પલના, નંદ મહોત્સવ, તિલક અને ફુલ મંડળીમાં શ્રી ઠાકોરજીના દર્શન યોજાયા. પ્રસાદ ભોજન અને બ્લડ ડોનેશન કેમ્પનું આયોજન કરાયું. હવેલી ધાર્મિક અને સામાજિક કાર્યો, નિ:શુલ્ક આરોગ્ય સેવાઓ અને યોગ ક્લાસ જેવી વિવિધ પ્રવૃત્તિઓ પણ કરે છે.

કપડવંજ ગૌમાતા પ્રત્યેની શ્રાદ્ધા અને ગૌરક્ષાના મુદ્દે કપડવંજ નગરમાં આજે એક વિશેષ જાગૃતિનો માહોલ જોવા મળ્યો હતો. ગૌ સન્માન આહવાન કાર્યક્રમ અંતર્ગત મોટી સંખ્યામાં ગૌભક્તોએ એકત્રિત થઈને નગરમાં ભવ્ય રેલી યોજી હતી અને ત્યારબાદ વહીવટી તંત્રને પોતાની માંગણીઓ સંદર્ભે આવેદનપત્ર પાઠવ્યું હતું.

2026માં સોમનાથ મંદિર પર પ્રથમ આક્રમણના 1000 વર્ષ અને પુનઃનિર્મિત મંદિરના ઉદ્ઘાટનના 75 વર્ષ પૂર્ણ થવાના છે. સોમનાથનું 'વિધ્વંસથી સર્જન' સુધીની યાત્રા સભ્યતા, સ્થિતિસ્થાપકતા અને ભારતની અડગ ભાવનાનો સંદેશ આપે છે. અસંખ્ય યોદ્ધાઓ, રાજાઓ અને ભક્તોના બલિદાન અને પ્રયાસોથી મંદિર પુનઃસ્થાપિત થયું છે, જે દર્શાવે છે કે ભારતની એકતા અને આધ્યાત્મિક ભાવના ક્યારેય બુઝાઈ નથી.

ભરૂચના નન્નુમિયા દરગાહ વિસ્તારમાં વિકાસના દાવા પોકળ સાબિત થયા છે. ખુલ્લી ગટર અને ગંદા પાણીને કારણે રહીશોને ઘરો સુધી પહોંચવા પાટિયા પરથી પસાર થવું પડે છે. આ ગંભીર સમસ્યા દાયકાઓથી યથાવત છે, જેના કારણે ગંદકી અને મચ્છરોનો ઉપદ્રવ વધ્યો છે, રોગચાળો ફેલાવવાનો ભય રહે છે.

વડોદરાની શિક્ષિકા રેખાબેન ઠક્કરે કોરોનાકાળના એકાંતને આધ્યાત્મિક સર્જનમાં બદલી, 20 માસમાં 2 હજાર પાનાનું હસ્તલિખિત રામાયણ તૈયાર કર્યું. આ ભક્તિમય સર્જન તેમને આત્મિક શાંતિ પ્રદાન કરે છે. તેમણે અયોધ્યામાં રામના ચરણોમાં તેને અર્પણ કર્યું છે અને હવે તેનો ગુજરાતી અનુવાદ કરી રહ્યા છે.

ધ્રાંગધ્રા ભલાહુનમાન મંદિરમાં સતપંથી પ્રમુખના વિવાદીત કાર્યો અંગે હિન્દુ સંગઠનના યુવાનોએ મંદિર પહોંચી ટ્રસ્ટીઓ સાથે ચર્ચા કરી. ટ્રસ્ટીઓએ પાંચ નવા સભ્યોનો ટ્રસ્ટમાં સમાવેશ કરવાની ખાતરી આપી. યુવાનોએ પ્રમુખને હટાવવાની અને મંદિર સાથે જોડાયેલા જાગૃત નાગરિકોનો ટ્રસ્ટમાં સમાવેશ કરવાની માંગ કરી.

4 જુલાઈથી શરૂ થતી કૈલાશ માનસરોવર યાત્રા આ વર્ષે મોંઘી થઈ છે. કુલ ખર્ચમાં ₹35 હજારનો વધારો થતાં હવે ₹2.09 લાખ ચૂકવવા પડશે, જે ગયા વર્ષના ₹1.74 લાખ કરતાં વધારે છે. ભારતીય સીમામાં KMVN દ્વારા રહેવા, જમવા અને ગાઈડની વ્યવસ્થામાં ₹8 હજારનો વધારો થયો છે. તિબેટ ક્ષેત્ર માટે વિઝા, મેડિકલ અને અન્ય ખર્ચાઓ માટે વિદેશ મંત્રાલયને $1400 ડોલર અલગથી ચૂકવવા પડશે.

ધ્રાંગધ્રાના ભલા હનુમાન મંદિરમાં ટ્રસ્ટ બનાવી, સતપંથી પ્રમુખે સનાતનધર્મના વિરૂધ્ધના ફોટા-ધજા લગાવી વિવાદ સર્જ્યો છે. હિન્દુ સંગઠનોના યુવાનોએ પ્રમુખે મનમાની કરી ટ્રસ્ટ બનાવ્યાના આક્ષેપ કરી યોગ્ય કાર્યવાહીની માંગ કરી છે. મંદિરના મહંતના નિધન બાદ ટ્રસ્ટના પ્રમુખે ફેરફાર કર્યા, સફેદ ધજા અને સનાતનધર્મમાં ન હોય તેવા ફોટા લગાવી મંદિરનો કબ્જો લઇ લીધો હોવાનું જણાય છે. સ્થાપક પરિવારનો સમાવેશ ન કરી પત્નીને ટ્રસ્ટમાં સમાવી લીધાનો આક્ષેપ છે. આંતર રાષ્ટ્રીય હિન્દુ પરીષદ રાષ્ટ્રીય બજરંગદળ તપાસ શરૂ કરી છે.

દ્વારકા-શારદા પીઠાધીશ્વર જગદ્ગુરુ શંકરાચાર્ય સ્વામી શ્રી સદાનંદ સરસ્વતીજીએ તીર્થસ્થાનોને પિકનિક સ્પોટ નહીં, આસ્થાના કેન્દ્ર ગણાવ્યા. તેમણે ક્વૉન્ટિટી પર ક્વૉલિટી પર ભાર મૂક્યો. વિકાસના નામે પ્રાચીનતા નષ્ટ ન થવી જોઈએ. ગૌમાતાને ‘રાષ્ટ્રીય માતા’નો દરજ્જો આપવાની હિમાયત કરી.

આવતીકાલે (5 મે) અંગારક ચતુર્થી વ્રત છે, જે ઘર-પરિવારમાં સુખ-સમૃદ્ધિ લાવે છે. આ દિવસે ગણેશજી, હનુમાનજી અને મંગળ ગ્રહની વિશેષ પૂજા કરવી જોઈએ. ગણેશજીની સરળ પૂજા વિધિમાં સ્નાન, શૃંગાર, મંત્રોચ્ચાર, આરતી અને ક્ષમાયાચનાનો સમાવેશ થાય છે. મંગળ ગ્રહની પૂજા શિવલિંગ પર લાલ ફૂલ, લાલ ગુલાલ અને રાંધેલા ચોખાથી થાય છે. મંગળવાર હનુમાનજીનો પણ દિવસ છે, તેથી હનુમાન ચાલીસા અને સુંદરકાંડનો પાઠ કરવો શુભ છે.

સરદાર પટેલ નગરમાં ગોપી સત્સંગ મંડળે શારદાબેનના નિવાસસ્થાને ભજન સંધ્યા યોજી. માતૃશક્તિ, સિનિયર સિટીઝનોએ રામ, કૃષ્ણ, માતાજીના ભજનો ગાયા, આરતીનો આનંદ માણ્યો. મંડળ ધાર્મિક કાર્યક્રમો યોજી મનની શુદ્ધિ અને સકારાત્મકતા વધારે છે.

મોટી બાંડીબાર ગામમાં ભક્તિ અને આસ્થાનો ત્રિવેણી સંગમ રચાયો, પંચાલ પરિવાર દ્વારા આયોજિત શ્રી ચામુંડા માતાજીના પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા મહોત્સવનું ભવ્ય આયોજન. કળશ યાત્રા, શાસ્ત્રોક્ત પૂજન અને ધાર્મિક અનુષ્ઠાનોની પૂર્ણાહુતિ બાદ મહાપ્રસાદી.

પંચમહાલના શહેરાના પાલીખંડા સ્થિત પૌરાણિક મરડેશ્વર મહાદેવ મંદિર ખાતે ભક્તોની અતૂટ શ્રદ્ધા જોડાયેલી છે. આ મંદિરે આવતા શિવભક્તોની એક પરંપરા રહી છે કે તેઓ મંદિર ખાતે આવેલા હેન્ડપંપમાંથી તાજુ અને શુદ્ધ જળ ભરીને શિવલિંગ પર જળાભિષેક કરે છે. પરંતુ, છેલ્લા કેટલાક સમયથી આ હેન્ડપંપમાં સર્જાયેલી ટેકનિકલ ખામીને કારણે ભક્તોની આ ભક્તિમય દિનચર્યામાં વિઘ્ન આવી રહ્યું છે.

કવાંટમાં રામનવમીની ઉજવણી બાદ ધર્મધ્વજાની અવદશા જોવા મળી, જે સ્થાનિકોમાં નારાજગીનું કારણ બન્યું છે. ઉત્સવ પૂર્ણ થયા બાદ ભગવા ઝંડાઓની યોગ્ય જાળવણી ન થતા અને તૂટી ગયેલી હાલતમાં જોવા મળતા ધર્મપ્રેમી જનતાની લાગણી દુભાઈ છે. આયોજકો કે તંત્ર દ્વારા તાત્કાલિક ધોરણે ઝંડાઓને આદરપૂર્વક ઉતારીને યોગ્ય વિસર્જન કરવાની માંગ કરાઈ છે.

વિદેશ મંત્રાલયે કૈલાશ માનસરોવર યાત્રા 2026નું શેડ્યૂલ જાહેર કર્યું છે. 4 જુલાઈથી શરૂ થનારી આ યાત્રામાં 1738km અંતરનું માત્ર 38km જ પગપાળા ચાલવું પડશે. યાત્રા ઉત્તરાખંડના લિપુલેખ અને સિક્કિમના નાથુલા ઘાટ પરથી થશે. કુલ 1000 શ્રદ્ધાળુઓ 10-10 બેચમાં યાત્રા કરશે. યાત્રીઓએ દિલ્હીમાં 30 જૂનથી 3 જુલાઈ સુધી મેડિકલ, ડોક્યુમેન્ટ અને બ્રીફિંગ પ્રક્રિયા પૂરી કરવી પડશે. 60 વર્ષ પછી અગ્નિ અશ્વ વર્ષનો દુર્લભ યોગ હોવાથી આ યાત્રા ધાર્મિક દૃષ્ટિએ ખૂબ જ ખાસ છે.

સંત શ્રી પુનિત મહારાજની 118મી જન્મજયંતી નિમિત્તે અનેક કાર્યક્રમો યોજાશે. જેમાં પ્રભાતફેરી, ભાખરીદાન અને ભજન સ્પર્ધાનો સમાવેશ થાય છે. 3 થી 80 વર્ષના 35 સ્પર્ધકો ભાગ લેશે, જેમાં જૂનાગઢમાં જન્મ્યા હતા.

ભગવાન ત્ર્યંબકેશ્વરે ગૌતમને ભગવાન શિવના ભાલ પરના ત્રિપુંડ, ત્રિનેત્ર અને ત્રિશૂલના ગૂઢ અર્થ સમજાવ્યા. ત્રિપુંડ ભસ્મનું છે, જે ઈર્ષ્યા, દ્વેષ અને નિંદાને ભસ્મ કરવા પ્રતીક છે. ત્રિનેત્ર સત્ય, પ્રેમ અને કરુણાના સૂચક છે. ત્રિશૂલ ત્રણ પ્રકારના શૂલ, જેમ કે મોહ, ગુરુ-અપરાધ અને અપમાન, તેનું પ્રતીક છે. આ શૂળમાંથી મુક્તિ મેળવી ભગવાનના શરણમાં જવાથી શાંતિ મળે છે.

ઉત્તરાખંડના પિથોરાગઢમાં શિવ-પાર્વતી મંદિરના કપાટ ખુલ્યા, આદિ કૈલાસ યાત્રાનો શુભારંભ. 200થી વધુ શ્રદ્ધાળુઓ માઇનસ 1 ડિગ્રી તાપમાનમાં રવાના થયા. યાત્રા 5-7 દિવસમાં પૂરી થાય છે, ખર્ચ 25 હજારથી 1 લાખ રૂપિયા. PMના પ્રવાસ બાદ આકર્ષણ વધ્યું, સરહદી ગામોમાં આર્થિક બદલાવ.

મહેસાણાના ખાવડ ગામમાં 800 વર્ષ જૂનો માંડવી મહોત્સવ ઉજવાયો. વૈશાખ સુદ પૂનમના દિવસે મહાકાળી માતાજીના મંદિરે યોજાયેલા આ મહોત્સવમાં હજારો ભક્તો જોડાયા. પરંપરા મુજબ, 125 કાંસાની થાળીઓથી સજાવેલા રથ પરથી દર વર્ષે એક થાળી ચમત્કારિક રીતે નીચે પડે છે, જેને માતાજીની કૃપા માનવામાં આવે છે. આ ઉત્સવ ગામની શ્રદ્ધા અને સાંસ્કૃતિક વારસાનું પ્રતિક છે.

શિનોર તાલુકાના પુનિયાદ ગામે તારકેશ્વર મહાદેવ મંદિરે ભક્તિમય અને ધાર્મિક વિધિ વિધાન સાથે પાટોત્સવની ભવ્ય ઉજવણી કરવામાં આવી હતી. આચાર્ય વ્રજેશભાઈ મહારાજ દ્વારા રુદ્રયાગ શરૂ કરાયો, જેમાં ગામના નવ દંપતિઓએ ભાગ લીધો. બપોરે મહા પ્રસાદી પછી આનંદનો ગરબો અને સાંજે ભક્તોએ મહાપ્રસાદીનો લાભ લીધો હતો. રાત્રે ભજન સંધ્યા યોજાઈ.

વૈશાખ પૂર્ણિમા, જેને બુદ્ધ પૂર્ણિમા પણ કહેવાય છે, આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુ, સત્યનારાયણ, ચંદ્ર દેવ અને યમરાજની પૂજાનું મહત્વ છે. આ દિવસે ગૌતમ બુદ્ધનો જન્મ, જ્ઞાન પ્રાપ્તિ અને મહાપરિનિર્વાણ થયું હતું, તેથી તેનું ધાર્મિક મહત્વ અનેક ગણું છે. વ્રત અને પૂજાથી સુખ-સમૃદ્ધિ મળે છે અને કષ્ટ દૂર થાય છે. ચંદ્ર પૂજાથી માનસિક શાંતિ મળે છે અને યમરાજ પ્રસન્ન થાય છે. પિતૃઓ માટે ધૂપ-ધ્યાન કરવું. દાન પુણ્ય કરવું શુભ.

મદુરાઈ શહેર વૈગાઈ નદીના કિનારે ભવ્ય કલ્લાઝાગર ઉત્સવની ઉજવણી કરી રહ્યું છે. હજારો ભક્તો ભગવાન કલ્લાઝાગરના દર્શન કરવા અને આશીર્વાદ મેળવવા એકત્રિત થયા છે. આ ઉત્સવ ધાર્મિક ઉત્સાહ અને સાંસ્કૃતિક પરંપરાઓનું અનોખું મિશ્રણ દર્શાવે છે. પરંપરા મુજબ દેવતાનો વૈગાઈ નદીમાં આગમન શુભ સંકેત માનવામાં આવે છે. ઉત્સવ દરમિયાન શહેરમાં ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક માહોલ છવાઈ ગયો હતો. ભગવાન કલ્લાઝાગરના દર્શનથી ભક્તોમાં આનંદ અને ભક્તિનો માહોલ સર્જાયો.

નરસિંહ જયંતિ નિમિત્તે ચાર દરવાજા વિસ્તારમાં નરસિંહજીના મંદિરમાં જન્મોત્સવની ભવ્ય ઉજવણી થઈ. મોટી સંખ્યામાં ભક્તોએ સાંજે 7 વાગે આરતીમાં ભાગ લીધો. વિરાસાની પોળમાં ફૂલોનો શણગાર હતો. 1 મેના રોજ નંદ મહોત્સવ પણ યોજાશે. ગ્રીષ્મ ઋતુ માટે ખાસ સાકરનો પનો ધરાવાયો.

વડોદરામાં બુદ્ધ પૂર્ણિમાની ઉજવણીના ભાગરૂપે, હરણી-લુંબીની બૌદ્ધ વિહારથી શાંતિ યાત્રા નીકળશે. આ યાત્રા ભગવાન બુદ્ધના કરુણા, મૈત્રી અને અહિંસા જેવા સંદેશાઓ પર ભાર મૂકશે. જ્યુબિલીબાગ અને કમાટીબાગ ખાતે વંદના અને પ્રાર્થના કાર્યક્રમોનું આયોજન કરાયું છે, જ્યાં બૌદ્ધ સમુદાયના અનુયાયીઓ એકત્ર થશે.

ઓમકારેશ્વરમાં યોજાયેલ એકાત્મ પર્વમાં 700થી વધુ યુવાનોને શંકરદૂત તરીકે દીક્ષા અપાઈ. અરવલ્લીના હર્ષુ પંડ્યાનું વિશેષ સન્માન થયું. સ્વામી અવધેશાનંદજીએ કહ્યું, શંકરદૂત વિશ્વમાં ભારતનું આધ્યાત્મિક દર્શન પ્રસ્તુત કરશે.

લક્ષ્મીનારાયણ કેન્દ્રસ્થાન સંસ્કારધામ ખાતે મહોત્સવમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો ઉમટ્યા. સાંસદ, ધારાસભ્યોએ સંસ્થાના વિકાસની પ્રશંસા કરી, આર્થિક સહાય જાહેર કરી. પાટીદારોની સામાજિક સેવા, સંયુક્ત કુટુંબ અને સામાજિક સમરસતા પર ભાર મૂકાયો. 51 યુવાનોએ યજ્ઞોપવિત ધારણ કર્યું, મંદિર મધ્યે ધજારોહણ અને યજ્ઞ હવન કરાયા.