નવરાત્રીના પર્વને આડે ગણતરીના દિવસો બાકી હોવાથી રાજકોટના બજારોમાં ચણિયા-ચોળી અને પરંપરાગત પહેરવેશની ખરીદીનો માહોલ જામ્યો છે. યુવતીઓ અને મહિલાઓમાં સોશિયલ મીડિયા રીલ્સમાં જોવા મળતી યુનિક અને ટ્રેન્ડિંગ ડિઝાઇનની માંગ વધી રહી છે. આ વર્ષે ચણિયાચોળીમાં નવા રંગો, કાપડ અને વર્કવાળા કલેક્શનની સાથે જર્મન સિલ્વર, અફઘાન જ્વેલરી અને ડ્યુઅલ ટોન ફ્યુઝન કલેક્શન જેવી જ્વેલરી પણ આકર્ષણનું કેન્દ્ર બની છે. વેપારીઓએ નવરાત્રી માટે નવા કલેક્શનનો જથ્થો તૈયાર કર્યો છે, જોકે કાપડ અને અન્ય ખર્ચમાં વધારાની અસર ભાવ પર જોવા મળી રહી છે.

વર્ષ 2026નો ફિઝિયોલોજી અથવા મેડિસિનનો નોબેલ પુરસ્કાર જીતનાર સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટીના વૈજ્ઞાનિક ડૉ. કાર્લ ડેઇસેરોથે, પુરસ્કારની જાહેરાત બાદ ઉજવણી અને પત્રકારો સાથેની વાતચીત વચ્ચે પણ પોતાના બાળકો માટે લંચ બનાવવાની જવાબદારી નિભાવી. મગજના કોષોને પ્રકાશથી નિયંત્રિત કરવાની પદ્ધતિ વિકસાવવા બદલ તેમને આ પુરસ્કાર મળ્યો છે. આ ઘટનાએ તેમની વૈશ્વિક વૈજ્ઞાનિક સિદ્ધિની સાથે પિતા તરીકેની રોજિંદી જવાબદારીઓને પણ ઉજાગર કરી. તેમની પત્ની, જેઓ પોતે પણ વૈજ્ઞાનિક છે, તેમણે પણ આ અસામાન્ય સવારમાં ઘરની પ્રવૃત્તિઓમાં સહયોગ આપ્યો.

કેન્દ્રિય આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયે ડ્રગ્સ રૂલ્સ, 1945માં સુધારો કરવા માટેનો મુસદ્દો જાહેર કર્યો છે. આ નવા નિયમો અંતર્ગત શેડ્યૂલ H, H1 અને Xમાં સામેલ દવાઓની જાહેરાત કરવા માટે કેન્દ્ર સરકારની અગાઉથી મંજૂરી લેવી ફરજિયાત બનશે. આ નિયમો દવા વેચતા રિટેલર્સ, હોલસેલર્સ અને ડિસ્ટ્રિબ્યુટર્સ સુધી લંબાવવામાં આવશે, જે હાલમાં માત્ર દવા બનાવતી કંપનીઓ પર લાગુ પડે છે. સરકારનો હેતુ દવાઓના અનધિકૃત પ્રચારને રોકવાનો અને યોગ્ય તબીબી સલાહ વિના દવાઓના ઉપયોગથી ઊભા થતા જોખમોને ઘટાડવાનો છે. આ પ્રસ્તાવ પર સરકાર સંબંધિત પક્ષો પાસેથી સૂચનો અને વાંધાઓ મંગાવી રહી છે.

વાયરસ અને બેક્ટેરિયા, શરીરના મિત્ર કે શત્રુ? વાયરસ કોષોમાં વધીને ફ્લૂ, કોવિડ-19 જેવી બીમારીઓ લાવે, પણ રસી અને સંશોધનમાં પણ ઉપયોગી. બેક્ટેરિયામાં કેટલાક પાચન અને વિટામિન નિર્માણમાં મદદરૂપ, જ્યારે હાનિકારક ટાઈફોઈડ, ન્યુમોનિયા પ્રેરે. રોગપ્રતિકારક તંત્ર તેમને ઓળખી પ્રતિક્રિયા આપે, સોજો, તાવ જેવા લક્ષણો દેખાય. સ્વસ્થ માઇક્રોબાયોમ રક્ષણ આપે. વાયરસ માનવ ઉત્ક્રાંતિમાં પણ ભાગ ભજવે છે.

હૃદય, શરીરનો અવિરત પંપ, મુઠ્ઠી જેવડું હોવા છતાં જીવનનું અમૂલ્ય અંગ છે. તે દરરોજ લગભગ એક લાખ વખત ધબકી, 7570 લિટર લોહી પંપ કરે છે. આ સ્નાયુમય અંગ 2.5 અબજથી વધુ વખત ધબકી 20 કરોડ લિટરથી વધુ લોહીનું પરિભ્રમણ કરે છે. હૃદય શરીરના દરેક અંગ સુધી ઓક્સિજન અને પોષક તત્વો પહોંચાડે છે. નિયમિત કસરત, સંતુલિત આહાર અને ધૂમ્રપાનથી દૂર રહેવું તેના સ્વાસ્થ્ય માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.

ભારતીય ભોજનમાં પ્રોટીન નો મુખ્ય સ્ત્રોત દાળ છે. કળથીની દાળ (Horse Gram) પ્રતિ 100 ગ્રામમાં 30 ગ્રામ Protein સાથે યાદીમાં ટોચ પર છે. મસૂર અને અડદની દાળમાં લગભગ 25 ગ્રામ પ્રોટીન મળે છે, જે લોહી વધારવા અને સ્ટેમિના માટે ઉત્તમ છે. મગ દાળ (24 ગ્રામ પ્રોટીન) પચવામાં હલકી છે, જ્યારે તુવેર દાળ (22 ગ્રામ પ્રોટીન) અને ચણા દાળ (21 ગ્રામ પ્રોટીન) રોજીંદા આહાર માટે સંતુલિત વિકલ્પો છે.

અભિનેત્રી ખૂશ્બુએ 98.6 કિલો વજનથી લઈને 40 કિલો ઘટાડવા સુધીની તેમની પ્રેરણાદાયી સફર વિશે જણાવ્યું. ઘૂંટણના ગંભીર દુખાવા, ભવિષ્યના સ્વાસ્થ્યની ચિંતા અને પરિવારના પ્રોત્સાહને તેમને વજન ઘટાડવા માટે પ્રેરિત કર્યા. 2021માં શરૂ થયેલા આ પ્રયાસમાં, ડૉક્ટરની સલાહથી તેમને ગ્લૂટેન ઇન્ટોલરન્ટ હોવાનું જાણવા મળ્યું, જેના પગલે તેમણે ચપાતી સહિત કેટલાક ખોરાકમાં ફેરફાર કર્યા. આ પરિવર્તન માત્ર દેખાવ માટે નહીં, પરંતુ સ્વસ્થ જીવનશૈલી અપનાવવા માટે હતું.

ગણપતિ વિસર્જન અનંત ચતુર્દશીના શુભ દિવસે થશે, જ્યારે ભગવાન ગણેશનું વિસર્જન કરવામાં આવે છે. આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુની પૂજાનું પણ વિશેષ મહત્વ છે. એવું માનવામાં આવે છે કે, ગણેશ વિસર્જન દરમિયાન નિયમોનું પાલન ન કરવાથી શુભ ફળ પ્રાપ્ત થતું નથી. વૈદિક પંચાંગ મુજબ, સવારે 6:11 થી રાત્રે 10:42 સુધીના વિવિધ ચોઘડિયા વિસર્જન માટે શુભ છે. વિસર્જન કરતી વખતે ગણપતિ બાપ્પાનું મુખ ઘર તરફ રાખવું જોઈએ અને સુખ-સમૃદ્ધિની પ્રાર્થના કરવી જોઈએ.

રાજકોટની MG હોસ્ટેલમાં ભોજનમાંથી જીવડા નીકળવાનો વિવાદ વકર્યો છે. 250થી વધુ વિદ્યાર્થીઓએ ભોજનનો બહિષ્કાર કરી ધરણાં શરૂ કર્યા છે. વિદ્યાર્થીઓનો આરોપ છે કે હોસ્ટેલમાં અખાદ્ય ભોજન પીરસવામાં આવે છે અને મેસ કોન્ટ્રાક્ટરનો કોન્ટ્રાક્ટ તાત્કાલિક રદ કરવામાં આવે. NSUI પ્રદેશ પ્રમુખ નરેન્દ્ર સોલંકીએ ઉગ્ર આંદોલનની ચીમકી આપી છે. જોકે, સમાજ કલ્યાણ વિભાગના અધિકારીએ તપાસ બાદ આ આરોપો ફગાવી દીધા છે, જેનાથી વિદ્યાર્થીઓમાં અસંતોષ વધુ ઘેરો બન્યો છે. આ ઘટનાથી હોસ્ટેલોમાં ભોજનની ગુણવત્તા અને સ્વચ્છતા પર પ્રશ્નો સર્જાયા છે.

દાળ-ચોખા ભારતીય ભોજનનો મુખ્ય આધાર છે, જે સરળતા અને સ્વાદ માટે જાણીતું છે. પ્લાન્ટ-બેઝ્ડ પ્રોટીનનો સારો સ્ત્રોત હોવા છતાં, તેની પોષણક્ષમતા વધારવા માટે કેટલીક સરળ પદ્ધતિઓ છે. બે કે તેથી વધુ પ્રકારની દાળ મિક્સ કરવી, સોયા ચંક્સ, પનીર, શેકેલા ચણા, દહીં, બાફેલા ચણા કે રાજમા ઉમેરવા, ચોખામાં લીલા વટાણા ઉમેરવા, અથવા પ્લેટમાં બાફેલું ઈંડું રાખવાથી પ્રોટીનનું પ્રમાણ વધારી શકાય છે. વૈકલ્પિક રીતે, પ્રોટીનયુક્ત સાઇડ ડિશ, જેમ કે ચણાનું સલાડ, સ્પ્રાઉટ્સ, સોયાબીન, પનીર ભુર્જી અથવા ઈંડાની વાનગી સાથે દાળ-ચોખા પીરસવાથી સમગ્ર ભોજન વધુ સંતુલિત બને છે.

વાંસ, ઘાસ પરિવારનો એક ઝડપથી વિકસતો છોડ, પૃથ્વી પર જીવન ટકાવી રાખવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. તે અન્ય વૃક્ષો કરતાં 35% વધુ ઓક્સિજન છોડે છે અને વાતાવરણમાંથી કાર્બન ડાયોક્સાઇડ શોષી લે છે. વાંસ જમીનનું ધોવાણ અટકાવે છે, અનેક જીવજંતુઓ તથા પ્રાણીઓ માટે આશ્રય અને ખોરાક પૂરો પાડે છે. ઘરવખરી, ફર્નિચર, કાગળ, કપડાં અને બાંધકામ સામગ્રી જેવા અનેક ઉત્પાદનો બનાવવા માટે વાંસનો ઉપયોગ થાય છે, જે તેને લાકડાનો ટકાઉ વિકલ્પ બનાવે છે.

14 સપ્ટેમ્બરે ગણેશ ચતુર્થીથી શરૂ થઈ 25 સપ્ટેમ્બરે અનંત ચતુર્થી સુધી ચાલશે. આ 10 દિવસીય ઉત્સવ દરમિયાન, ભગવાન ગણેશની કૃપા મેળવી ઋણમુક્તિ માટે ખાસ ઉપાયો કરી શકાય છે. ગણેશ ચતુર્થીના પવિત્ર દિવસોમાં, ભગવાન ગણેશને તેમનો પ્રિય ભોગ જેમ કે મોદક, લાડુ, કેળું, ગોળ-નારિયેળ, ખીર, પુરણપોળી, હલવો, અને પંચામૃત ચઢાવવાથી સુખ-સમૃદ્ધિ, કાર્યસિદ્ધિ, અને તમામ કષ્ટોમાંથી મુક્તિ મળે છે.

ગણેશ ચતુર્થી નિમિત્તે ભક્તો દ્વારા ધામધૂમથી ગણેશજીની પધરામણી કરવામાં આવી રહી છે. પૂજા સમયે કેટલીક બાબતોનું ધ્યાન રાખવું અત્યંત જરૂરી છે. ગણપતિ બાપાને કઈ વસ્તુઓ પ્રિય છે અને કઈ અપ્રિય છે તે જાણવાથી પૂજાનું વિશેષ ફળ પ્રાપ્ત થાય છે. પ્રિય વસ્તુઓમાં મોદક, ચુરમા, ગોળ, કેળા, જાસુદ, લાલ ગુલાબ અને ધરોનો સમાવેશ થાય છે. જ્યારે તુલસી, ખંડિત ચોખા, કેતકી, સફેદ ફૂલ, સફેદ વસ્ત્ર અને સફેદ ચંદન જેવી વસ્તુઓ અપ્રિય ગણાય છે.

ગણેશ ચતુર્થીના પવિત્ર દિવસે ભગવાન ગણેશની કૃપા મેળવવા માટે, તમારી રાશિ અનુસાર ખાસ ઉપાયો કરવાથી જીવનની મુશ્કેલીઓ ઓછી થાય છે અને શુભ કાર્યોમાં સફળતાના માર્ગ ખુલે છે. દરેક રાશિના જાતકો માટે ગણેશજીને પ્રિય વસ્તુઓ અર્પણ કરવાની પરંપરા છે. મેષ રાશિના જાતકો લાલ ફૂલ અને મોદક, વૃષભ રાશિના જાતકો સફેદ ફૂલ અને દૂધ-પંચામૃત, જ્યારે મિથુન રાશિના જાતકો દૂર્વા અને લીલી મીઠાઈ અર્પણ કરી શકે છે. આ ઉપાયો કરવાથી આર્થિક સ્થિતિ સુધારવામાં અને કાર્યોમાં સફળતા પ્રાપ્ત કરવામાં મદદ મળે છે.

ભગવાન શ્રીગણેશ જીવનમાં સદ્ગુણો જાગૃત કરે છે. પ્રાચીન કાળમાં, પ્રાકૃતિક માટી અને કુદરતી રંગોથી બનેલી પ્રતિમાઓનું ભાદરવા મહિનામાં નદીઓમાં વિસર્જન થતું. આ માટી અને નિર્માલ્ય નદીના કાંપમાં ભળી, કાંપવાળી માટી બની, જે બીજ અંકુરણ અને વૃક્ષોના વિકાસમાં મદદરૂપ થાય છે. પિતૃપક્ષમાં પક્ષીઓને અન્ન આપવાથી બીજ ફેલાય છે. આ સમગ્ર પ્રક્રિયા સૃષ્ટિ-કલ્યાણનો સંદેશ આપે છે.

મુંબઈમાં ગણેશ ચતુર્થી પૂર્વે લાલબાગચા રાજાની પ્રથમ ઝલક જાહેર થતાં ભક્તોમાં અનેરો ઉત્સાહ છે. 12 સપ્ટેમ્બર 1934ના રોજ સ્થાપના થયેલ આ વિખ્યાત મૂર્તિ 90 વર્ષથી વધુ સમયથી 'કાંબલી આર્ટ્સ' પરિવાર દ્વારા બનાવવામાં આવે છે. ખાસ કરીને, લાલબાગચા રાજાની સિંહાસન પર વિરાજમાન રાજવી મુદ્રા ક્યારેય બદલાતી નથી, જેના માટે 2000માં ઓફિશિયલ પેટન્ટ પણ મેળવવામાં આવી હતી. ભક્તોને દર્શન માટે 5 થી 10 કલાક સુધી લાઈનમાં રાહ જોવી પડે છે.

ભારતમાં 40 લાખથી વધુ સેવા સંસ્થા નોંધાયેલી છે, જે સરકાર અને સમાજ વચ્ચે મજબૂત કડી તરીકે કામ કરે છે. આજના યુગમાં, યુવાનો નિસ્વાર્થ ભાવે શિક્ષણ, આરોગ્ય, સ્વચ્છતા, રોજગાર જેવી સેવાઓ પૂરી પાડી રહ્યા છે. વ્યસનમુક્તિ અને પર્યાવરણ જાગૃતિ પણ મહત્વપૂર્ણ છે. માત્ર પ્રસિદ્ધિ માટે નહીં, પણ જરૂરિયાતમંદને આત્મનિર્ભર બનાવી, જ્ઞાન, કૌશલ્ય અને યોગ્ય માર્ગદર્શન આપવું એ જ સાચી સેવા છે. માનવસેવા એજ પ્રભુસેવા છે.