વેરાવળ બંદર નજીક ઠંડા પીણાં અને પ્રોવિઝન સ્ટોરમાં ભીષણ આગ લાગતા લાખોનું નુકસાન થયું. પેટ્રોલ પંપ પાસે હોવા છતાં, ફાયર વિભાગની સમયસર કામગીરીથી મોટી દુર્ઘટના ટળી. શોર્ટ સર્કિટથી આગ લાગી હોવાનું પ્રાથમિક અનુમાન છે.

ગુજરાતમાં NICના વાહન પોર્ટલ ઠપ્પ થતાં RTOમાં 25 હજારથી વધુ અરજીઓ અટવાઈ. વાહન રજિસ્ટ્રેશન, પરમીટ સહિતની ઓનલાઈન અને ઓફલાઈન કામગીરી અટકી. અરજદારોને હાલાકી, ડીલરોને ગ્રાહકોનો કકળાટ. તંત્રની બેદરકારી અને મીટિંગોમાં વ્યસ્ત અધિકારીઓ.

સુરેન્દ્રનગરના ભરત ડેડાણીયાએ પરંપરાગત ખેતી છોડી મધમાખી ઉછેર શરૂ કર્યો. વાર્ષિક 7 ટન મધ ઉત્પાદન કરી, 'શ્રી રામરસ હની' ફાર્મ દ્વારા રૂ. 12 લાખની આવક મેળવી રહ્યા છે. PMEGP યોજના અને બાગાયત વિભાગની મદદથી, તેઓએ 600 પેટીઓ સાથે સફળતા મેળવી છે. તેમનું મધ FSSAI પ્રમાણિત છે અને તે અન્ય ખેડૂતો માટે પ્રેરણાસ્રોત બન્યા છે.

રક્ષા શુક્લની વાર્તા મધમાખીની મહેનત અને તેના મધની મીઠાશ પર ભાર મૂકે છે. માણસ મધ ચોરી શકે છે, પણ મધ બનાવવાની કલા નહિ. મધમાખીઓ પ્રકૃતિના ગુરુ છે, જે પ્રેમ, વસંત અને સમૂહજીવનનું પ્રતિક છે. પૌરાણિક કથાઓમાં પણ તેમનું મહત્વ છે. તેમનું પરોપકારી જીવન અને કર્મઠતા આપણને પ્રેરણા આપે છે. મધ માત્ર મીઠો પદાર્થ નથી, પણ આરોગ્ય અને સ્ફૂર્તિનો સ્ત્રોત છે.

આધુનિક યુગમાં પણ ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં પ્રકૃતિના સંકેતો પર ભરોસો રખાય છે. ડભોઇના ટીંબી ફટક પાસે ઇસ્માઇલ મન્સૂરીના ખેતરમાં ટીટોડીએ ચાર ઈંડા મૂક્યા છે. ગ્રામીણ સંસ્કૃતિ મુજબ, ટીટોડીના ઈંડાની સંખ્યા પરથી વરસાદની આગાહી કરાય છે. ચાર ઈંડા એટલે ચોમાસાના ચારે મહિના સારો વરસાદ થશે.

પ્રાકૃતિક ખેતી અને કિસાન ઉત્પાદન સંગઠન વિષય પર પરિસંવાદ યોજાયો. રાજ્યપાલે ઝેરી રસાયણોના ઉપયોગથી થતા નુકસાન અને પ્રાકૃતિક ખેતીના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો. આવનારી પેઢીને બચાવવા પ્રાકૃતિક ખેતી અપનાવવા પ્રેરણા આપી.

નવસારી પાઇનેપલ રેસિડેન્સી પાસે 15 દિવસથી ગટર લાઈન ભંગાણ, રસ્તા પર ગટરનું પાણી વહી રહ્યું છે. સ્થાનિકોની રજૂઆતો છતાં મનપા તંત્ર નિંદ્રાધીન. રોગચાળો અને મચ્છરોનો ભય. નગરસેવકોની ઉપેક્ષા.

નાગલપરના મેઘજીભાઈ હિરાણી, 48 વર્ષીય ખેડૂત, 4 એકર જમીન અને 40 ગાયોથી પ્રાકૃતિક ખેતી કરી પ્રેરણા સ્ત્રોત બન્યા છે. તેઓ પંચગવ્યમાંથી 125 ઇકોફ્રેન્ડલી પ્રોડક્ટ્સ બનાવી દેશભરમાં વેચાણ કરે છે. એક સમયે બંજર બનેલી જમીનમાં ઓર્ગેનિક કાર્બન વધ્યો છે. તેમણે વરસાદી પાણી જમીનમાં ઉતારવાનો પ્રયોગ, મલ્ચિંગ પદ્ધતિથી શાકભાજી, ફૂલો અને 109 પ્રકારના વૃક્ષોનું જંગલ મોડેલ ઊભું કર્યું છે. તેઓ દીવા, ગણેશજીની મૂર્તિઓ, અને ગોબરની ટાઇલ્સ પણ બનાવે છે. ગોબરગેસ પ્લાન્ટ ઊર્જા બચાવે છે.

ગુજરાત રાજ્ય માર્ગ વિકાસ નિગમ દ્વારા ભચાઉથી ભુજ હાઈ સ્પીડ કોરીડોર પ્રોજેક્ટ હેઠળ માધાપરમાં 50 વર્ષ જૂનું વૃક્ષ માર્ગ વિસ્તરણ કામગીરીમાં ઉખેડી નંખાતા વૃક્ષપ્રેમીઓમાં અસંતોષ છે. વિકાસ સાથે વૃક્ષોનું સંરક્ષણ પણ જરૂરી છે, તેની આડઅસરમાં વૃક્ષોનું છેદન કેટલું ઉચિત્ત છે તે પ્રશ્ન છે. ડિઝાઇનમાં ફેરફાર કરીને વૃક્ષ બચાવી શકાય તેમ હતું. આ મુદ્દો ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે, જેમાં આગોતરા આયોજનની માગ છે.

પોરબંદર જિલ્લામાં ટેકાના ભાવે મગની ખરીદી શરૂ ન થતાં મગ પકવતા ખેડૂતો મુશ્કેલીમાં મુકાયા છે. જિલ્લામાં અંદાજે રૂ.9.68 કરોડનું નુકસાન વેઠવી પડે તેવી સ્થિતિ ઉભી થઇ છે. સરકાર દ્વારા ખેડૂતોની આવક બમણી કરવા માટે વિવિધ પાકની જણસીની ટેકાના ભાવે ખરીદી કરવામાં આવે છે.

પોરબંદર જિલ્લામાં ઉનાળુ પાક તૈયાર થતાં યાર્ડમાં મગ, ઘઉં, અડદ, ચોળી અને તલની આવક વધી છે. સૌથી વધુ 53,700 કિલો મગની આવક સાથે પ્રતિમણ રૂ.1560 થી 1690 ભાવ બોલાયા. અન્ય પાકોની આવક અને ભાવ પણ નોંધાયા. જોકે, મગની આવક વધતાં પ્રતિમણ રૂ.100-200 ભાવ ઘટતાં ખેડૂતોમાં રોષ જોવા મળી રહ્યો છે.

પોરબંદરમાં ડીઝલની અછતને કારણે વાહનચાલકોને ભારે મુશ્કેલી પડી રહી છે. માંગ સામે પુરવઠો ઓછો હોવાથી પેટ્રોલપંપો પર ડીઝલ તળિયાઝાટક થઈ જાય છે. ખેડૂતો, ટ્રેક્ટર ધારકો અને માલવાહક વાહનોના કારણે ભારણ વધ્યું છે. પેનિક બાઇંગને કારણે પણ સ્થિતિ વણસી છે. પેટ્રોલપંપ સંચાલકો કોટા મુજબ સપ્લાય મળતો હોવાનું જણાવે છે, પરંતુ વધેલી માંગને પહોંચી વળવામાં મુશ્કેલી અનુભવી રહ્યા છે. ડીઝલ ટેન્કર આવતાં જ લાંબી લાઇનો લાગે છે અને જથ્થો ઝડપથી સમાપ્ત થઈ જાય છે. સ્થિતિ વધુ ગંભીર બનવાની શક્યતા છે.

સામાજિક કાર્યકર્તા નિશિતા રાજપૂત 10 હજાર દીકરીઓની 1 કરોડની સ્કૂલ ફી ભરવાનો લક્ષ્યાંક ધરાવે છે. 'બેટી બચાવો, બેટી પઢાવો' સૂત્ર હેઠળ, છેલ્લા 16 વર્ષમાં 57 હજાર દીકરીઓની 6.54 કરોડ ફી ભરી છે. હોંશિયાર વિદ્યાર્થીનીઓ અને કોલેજ વિદ્યાર્થિનીઓને પણ મદદ કરે છે. દાતાઓ પાસેથી મળેલા ચેક સીધા સ્કૂલમાં જમા થાય છે. વૃદ્ધોને ટિફિન, વિકલાંગોને અનાજ અને તહેવારોમાં ભેટ પણ અપાય છે.

વિશ્વામિત્રી નદીમાં 6 મહિનામાં 6 મૃત મગર મળ્યા છે. જાંબુઆથી કારેલીબાગ વચ્ચેના વિસ્તારમાં નદી પટમાં જેસીબી વડે થયેલા વિકાસ કાર્યને કારણે મગરોને તેમના રહેઠાણો અને ઇંડા મૂકવાની જગ્યા ગુમાવવી પડી છે. આ સ્થળાંતર અને સંઘર્ષને કારણે મગરોના અસ્તિત્વ પર જોખમ ઊભું થયું છે. મૃત્યુના કારણો અંગેના પોસ્ટમોર્ટમ રિપોર્ટ્સ આરટીઆઇમાં માંગ્યા છતાં મળ્યા નથી, જે તપાસનો વિષય બન્યો છે.

અમરેલીના ધારી તાલુકાના દિતલા ગામે ખેડૂત ઉકાભાઈ ભટ્ટીએ અદભુત સિદ્ધિ મેળવી છે. તેમણે એક જ આંબાના વૃક્ષ પર 14 અલગ-અલગ પ્રકારની કેરીઓ પકવીને સૌને આશ્ચર્યચકિત કર્યા છે. ઘર આંગણે દેશી આંબા પર કલમ પદ્ધતિથી આમ્રપાલી, નીલમ, દશેરી, બેગમ, ગુલાબિયો, સિંદુરિય, કાળો જમાદાર, સરદાર, આષાઢિયો સહિતની જાતો વિકસાવી છે. આ પ્રયાસ લુપ્ત થતી કેરીઓની જાતોને બચાવવા માટે પ્રેરણારૂપ છે.

આપણે વૃક્ષોને માત્ર સોશિયલ મીડિયા પર ફોટો માટે વાવીએ છીએ? અખબારમાં પ્રેસનોટ છપાવવા કે વોટ્સએપ પર શેખી મારવા? પર્યાવરણ દિવસની ઉજવણી વૃક્ષ વાવીને અને ફોટો શેર કરીને પૂરી થઈ જાય છે. મોટાભાગના રોપેલા વૃક્ષોને પછી ભૂલી જવાય છે, જેના કારણે તેમનો સર્વાઇવલ રેટ ઓછો રહે છે. વૃક્ષારોપણ પ્રતિષ્ઠા નહીં, પણ પર્યાવરણ માટે થવું જોઈએ. વૃક્ષ વાવો ત્યારે તેની નિયમિત કાળજી લેવાનાં હો, તો જ વાવો.

નવસારીની વણારસી-ઉપસળમાં નહેરની સફાઇ, જંગલ કટિંગ કામગીરી સિંચાઈ વિભાગ દ્વારા કરાઈ રહી છે. ચોમાસામાં ખેતરોમાં પાણી ભરાવાની સમસ્યા ઘટશે, ખેડૂતોને પૂરતું સિંચાઈ પાણી મળશે. ભવિષ્યમાં નહેર રિનોવેશન અને ડીસીલ્ડીંગની પણ યોજના છે.

સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના સાયલામાં સરકારી ટેકાના ભાવે ઘઉંની ખરીદી શરૂ ન થતાં ખેડૂતોમાં ભારે રોષ ફેલાયો છે. 22 એપ્રિલથી ખરીદી પ્રક્રિયા શરૂ થવાની જાહેરાત છતાં એક મહિના બાદ પણ 110 નોંધાયેલા ખેડૂતોમાંથી માત્ર 4 ખેડૂતો પાસેથી જ ઘઉં ખરીદવામાં આવ્યું છે. પુરવઠા વિભાગ દ્વારા બારદાનની અછતનું કારણ દર્શાવવામાં આવી રહ્યું છે. ઘઉં વેચાણ અટવાતા ખેડૂતો આર્થિક મુશ્કેલીમાં મુકાયા છે અને ખાતર, બિયારણ તથા ચોમાસાની વાવણી માટે જરૂરી આયોજન કરવામાં પણ અસમર્થ બન્યા છે. ગરમી વચ્ચે ખેડૂતોને તંત્રની બેદરકારીનો ભોગ બનવું પડી રહ્યું છે.

સાવલી તાલુકાના ટુંડાવ ગામે રૂ.15 લાખના નવીન રોડને તોડી ગટર લાઈન નાખતા ગ્રામજનોએ વિફરી કામગીરી અટકાવી. વિકાસના વિરોધી નથી, પણ યોગ્ય આયોજન વિના રોડ તોડવા સામે વિરોધ છે. પંચાયત પર ભ્રષ્ટાચારના આક્ષેપ સાથે તપાસ અને કાર્યવાહીની માંગ. હાલ ગટરનું કામ સ્થગિત.

સંખેડા તાલુકામાં ડીઝલની અછતને કારણે ખેડૂતો પરેશાન છે. ખરીફ્ પાક માટે ટ્રેક્ટર અને ડંકી ચલાવવા ડીઝલ જરૂરી છે. મર્યાદિત જથ્થાને કારણે લાંબી લાઇનો લાગે છે. હાડોદ ખાતે પેટ્રોલ પંપ પર ડીઝલ ખૂટી પડતાં ખેડૂતો રાહ જોઈ રહ્યા હતા. તંત્રએ વધુ જથ્થો પૂરો પાડવાની કાર્યવાહી કરવી જોઈએ.

ભારતીય જૈન સંગઠન (BJS) દ્વારા ચલાવાઈ રહેલા જળ સંચય અભિયાન અંતર્ગત, જામનગર-દેવભૂમિ જિલ્લાના 48 ગામોના તળાવોમાંથી માટી-કાંપ કાઢીને ઊંડા ઉતારવામાં આવ્યા. આ પ્રયાસો દ્વારા 57.7 કરોડ લીટર જેટલી જળ સંગ્રહ ક્ષમતામાં વધારો થયો છે, જે ખેડૂતો, પશુઓ અને સ્થાનિક સમુદાય માટે જીવાદોરી સમાન છે. રોટરી કલબના સહયોગથી આ ભગીરથ કાર્ય સરકારી ગ્રાન્ટ વગર, દાતાઓ અને CSR ફંડના માધ્યમથી સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થયું છે.

જામનગરના પટેલ પાર્કથી લાલપુર બાયપાસ સુધી સદભાવના સંસ્થા દ્વારા 200થી વધુ લીમડાના વૃક્ષો ઉછેરી હરિયાળી દીવાલ બનાવી છે. આ ઘટાદાર વૃક્ષો વાહનચાલકો અને રાહદારીઓને શીતળ છાંયડો તથા શુદ્ધ ઓક્સિજન પૂરો પાડી પર્યાવરણ જતનમાં ઉત્તમ ઉદાહરણ પૂરું પાડે છે.

ઓડદર ગામના વિરાજભાઈ ઓડેદરાએ ગોબરગેસ પ્લાન્ટ દ્વારા પર્યાવરણ સુરક્ષા અને આર્થિક બચતનો ઉત્તમ દાખલો બેસાડ્યો છે. "સ્વચ્છ ભારત મિશન (ગ્રામીણ) ફેઝ-2" યોજના હેઠળ મળેલા બાયોગેસ પ્લાન્ટથી તેમનો પરિવાર રાંધણગેસ બાબતે આત્મનિર્ભર બન્યો છે. આ પ્લાન્ટમાંથી નીકળતી સ્લરીનો ઉપયોગ ખેતીમાં ખાતર તરીકે થાય છે, જેનાથી રાસાયણિક ખાતરોનો ખર્ચ બચે છે અને જમીનની ફળદ્રુપતા વધે છે. માત્ર રૂ. 5,000 ના સામાન્ય ખર્ચમાં તૈયાર થયેલો આ પ્લાન્ટ, દર મહિને LPG સિલિન્ડરના મોટા ખર્ચમાંથી મુક્તિ અપાવે છે.

પોરબંદર સર્કિટ હાઉસ ખાતે કેબિનેટ મંત્રી અર્જુનભાઇ મોઢવાડિયાની ઉપસ્થિતિમાં માછીમાર સમાજના પ્રશ્નોના નિરાકરણ માટે બેઠક યોજાઈ. અધિકારીઓ, બોટ એસોસિયેશન, ખારવા સમાજના આગેવાનો હાજર રહ્યા. રોજગાર, દરિયાઈ સુરક્ષા, બોટ વ્યવસાય અને સુવિધાઓ અંગે ચર્ચા થઈ. કલ્યાણકારી યોજનાઓ અને સુરક્ષા મજબૂત કરવા પર ભાર મૂકાયો. મંત્રીએ પ્રશ્નો સાંભળી નિરાકરણની ખાતરી આપી.

સ્વીડન કચરાને ફેંકવાને બદલે ઊર્જા અને આવકના સ્ત્રોત તરીકે ઉપયોગ કરે છે. અહીં 40% કચરો રિસાઇકલ થાય છે અને 59% ઊર્જામાં રૂપાંતરિત થાય છે, જે લાખો ઘરોને ગરમ રાખે છે. સ્વીડન કચરો આયાત પણ કરે છે. નાગરિકોમાં જાગૃતિ અને યોગ્ય વ્યવસ્થાપન દ્વારા આ મોડેલ ભારત માટે પ્રેરણારૂપ બની શકે છે.

સોમનાથ વિસ્તારમાં ઉનાળુ બાજરીનો પાક તૈયાર થઈ ગયો છે અને કાપણી પુરજોશમાં ચાલી રહી છે. સમગ્ર ગીર સોમનાથ જિલ્લામાં 7555 હેક્ટર વિસ્તારમાં બાજરીનું વાવેતર થયું છે. ખેતરોમાં લહેરાતો પાક સુંદર દ્રશ્યો સર્જે છે. ખેડૂતો સારા ભાવની અપેક્ષા રાખે છે.

ગીર સોમનાથનાં ગામોમાં 16 મેથી 15 જૂન સુધી સમિતિની બેઠક યોજાશે. આલીદ્રા ગામે ખેતી અધિકારી દ્વારા જમીન તંદુરસ્તી, પાક ઉત્પાદન વધારવા, ખાતરના સંતુલિત ઉપયોગ, પ્રાકૃતિક ખેતી, જમીન વ્યવસ્થા અંગે ચર્ચા કરાઈ. ગ્રામ પંચાયત, ગ્રામ સેવક, તલાટી, પ્રાકૃતિક કૃષિ વિકાસ બોર્ડ, આત્મા પ્રોજેક્ટના પ્રતિનિધિઓ હાજર રહ્યા. રાસાયણિક ખાતરનો સંતુલિત ઉપયોગ, જમીન પરીક્ષણ આધારિત ઉપયોગ, નેનો યુરિયા, ડીએપી, જૈવિક અને સજીવ ખાતરો, પ્રાકૃતિક ખેતી અંગે જાગૃતિ લાવવા પ્રયાસો નક્કી કરાયા.

ભરૂચમાં પ્રાકૃતિક પોષણ વ્યવસ્થા અને ખાતરના સંતુલિત ઉપયોગ અંગે 8 હજાર ખેડૂતોને તાલીમ અપાઈ. જમીન ફળદ્રુપ બનાવી, પાકની ઉપજ વધારવા, સ્વાસ્થ્ય અને પર્યાવરણનું રક્ષણ કરવા વિશેષજ્ઞોએ માર્ગદર્શન આપ્યું. નેચરલ ફાર્મિંગ યોજનામાં 135 ગામો સામેલ.

પોરબંદર ગ્રામ્ય વિસ્તારના કુણવદર-રોઝડા ગામમાં ખેડૂતોના સાર્વજનિક રસ્તા પરથી ગેરકાયદેસર દબાણો હટાવી, 4 ફૂટના રસ્તાને 30 ફૂટથી વધુ પહોળો કરાયો. તંત્રની કાર્યવાહીથી ખેડૂતોનો વર્ષો જૂનો પ્રશ્ન હલ થતાં આનંદ છવાયો.

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ બે દિવસ અગાઉ જીવન જરૂરિયાતની ચીજ વસ્તુઓ પર કંટ્રોલ કરવાનું જણાવતા આમ જનતામાં હાઉ ઉભો થતાં સંખેડા પંથકમાં હાંડોદ પેટ્રોલ પંપ પર એગ્રીકલ્ચર માટે ડીઝલ મેળવવા રીતસર કારબા મૂકી નંબર ક્યારે આવે ? તેની રાહ જોતાં ભૂમિ પુત્રો ફેટામાં જોઈ શકાય છે. બપોરે ધોમધખતા 43 -45 ડિગ્રીમાં પણ લોકો ડીઝલ મેળવવા લાઈન લગાવી રહ્યાં છે.