ગુજરાત સરકારના શિક્ષણ વિભાગે વિદ્યાર્થીઓના માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને આત્મહત્યા નિવારણ માટે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. હવે ધોરણ 9 થી 12ના વિદ્યાર્થીઓ માટે રાજ્યની તમામ માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળાઓમાં કાઉન્સેલિંગ ફરજિયાત રહેશે. આ સુધારો ગુજરાત માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક શિક્ષણ વિનિયમો 1974માં નવી જોગવાઈ દાખલ કરીને કરાયો છે. આનાથી શાળાઓમાં તણાવમુક્ત વાતાવરણ ઊભું થશે અને વિદ્યાર્થીઓની વહેલી ઓળખ કરી તેમને સંસ્થાકીય મદદ પૂરી પાડવામાં આવશે. આ નિર્ણય સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદા અને NCERT માર્ગદર્શિકાને ધ્યાનમાં રાખી લેવાયો છે.

ટ્રેનમાં લોઅર બર્થ (નીચેની સીટ) મેળવવાની દરેક મુસાફરની ઈચ્છા હોય છે, કારણ કે તે વધુ સુવિધાજનક છે. રેલવેના નિયમો મુજબ, વરિષ્ઠ નાગરિકો, 45 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરની મહિલાઓ અને ગર્ભવતી સ્ત્રીઓને લોઅર બર્થમાં પ્રાથમિકતા આપવામાં આવે છે. વિકલાંગ મુસાફરો અને તેમના સાથીઓ માટે પણ નિયુક્ત બર્થની જોગવાઈ છે. સ્લીપર ક્લાસ, 3AC અને 2AC માં લોઅર બર્થનો નિશ્ચિત ક્વોટા અનામત રાખવામાં આવે છે. જો ટ્રેન ઉપડ્યા પછી લોઅર બર્થ ખાલી રહે અને કોઈ ચોક્કસ શ્રેણીના મુસાફરને ઉપલી બર્થ મળી હોય, તો TTE તેમને ઉપલબ્ધ લોઅર બર્થ ફાળવી શકે છે.

ગુજરાત કોમન એડમિશન સર્વિસ (જીકાસ) પોર્ટલ દ્વારા ચાલતી પ્રવેશ પ્રક્રિયામાં હજુ પણ યુજી અને પીજી કોર્સમાં 34,499 બેઠકો ખાલી છે. આ ખાલી બેઠકો પર પ્રવેશ માટે સોમવારથી મોપ-અપ રાઉન્ડ શરૂ થઈ રહ્યો છે. છેલ્લા ત્રણ વર્ષથી જીકાસ સિસ્ટમમાં સમસ્યાઓને કારણે વિદ્યાર્થીઓ હેરાન થઈ રહ્યા છે. સરકારી યુનિવર્સિટીઓના કુલપતિઓ આ મુદ્દે મૌન ધારણ કરી બેઠા હોવાના આક્ષેપો છે. યુનિવર્સિટીઓને પ્રવેશ સત્તા સોંપ્યા પછી પણ ત્રણ વખત મુદત વધારવી પડી હતી. હવે, ખાલી બેઠકો ભરવા માટે ગુજરાત યુનિવર્સિટીમાં 7 થી 11 સપ્ટેમ્બર દરમિયાન મોપ-અપ રાઉન્ડ યોજાશે.

ગુજરાત પબ્લિક સર્વિસ કમિશન (જીપીએસસી) દ્વારા ક્લાસ-2 એડમિનિસ્ટ્રેટિવ અધિકારીની 8 જગ્યાઓ માટેની પરીક્ષા રાજ્યના 25 સેન્ટરો પર યોજાઈ હતી. આ પરીક્ષામાં પબ્લિક પોલિસી, ફાઈનાન્સિયલ મેનેજમેન્ટ, ઈ-ગવર્નન્સ જેવા વિષયો પર પ્રશ્નો પૂછાયા હતા. પ્રશ્નપત્ર UPSC પ્રીલિમ્સ પરીક્ષાની જેમ અઘરું હતું, જેમાં AI ChatGPT દ્વારા અંગ્રેજીમાંથી ગુજરાતીમાં અનુવાદ કરાયેલા MCQ પ્રશ્નોનો સમાવેશ થતો હતો. પરીક્ષાર્થીઓએ પ્રશ્નો તર્ક શક્તિ અને વ્યવહારિક જ્ઞાનની કસોટી કરતા હોવાનું જણાવ્યું, અને સમય મર્યાદામાં લખવામાં મુશ્કેલી અનુભવી.

અમદાવાદ મ્યુનિ. સ્કૂલ બોર્ડ દ્વારા 'વાંચે ગુજરાત' ઝુંબેશ અંતર્ગત ધોરણ 6થી 8ના 15 હજાર વિદ્યાર્થીઓ માટે M. J. Library સંલગ્ન ત્રણ શાખા પુસ્તકાલયોમાં નિ:શુલ્ક પ્રવેશ, મેમ્બરશિપ અને પુસ્તકોની સુવિધા શરૂ કરવામાં આવી છે. આ પહેલનો હેતુ બાળકોમાં પુસ્તકો પ્રત્યે રુચિ વધારવાનો, જ્ઞાનનો વ્યાપ વધારવાનો અને સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ માટે તૈયાર કરવાનો છે. વિદ્યાર્થીઓએ વાંચેલા પુસ્તકની એક પાનાની નોંધ રાખવાની રહેશે, જેના આધારે શાળા અને શહેર કક્ષાએ વાંચન સ્પર્ધાઓ યોજાશે. આ પ્રોજેક્ટ સિટી સિવિક સેન્સ, ટ્રાફિક અવેરનેસ અને સ્વચ્છતા જેવા ક્ષેત્રોમાં જાગૃતિ લાવશે.

દિલ્હી સ્થિત નેશનલ કમિશન ફોર ઇન્ડિયન સિસ્ટમ ઓફ મેડિસિન (NCISM) દ્વારા થયેલા ઇન્સ્પેક્શનમાં ગુજરાતની સરકારી આયુર્વેદ કોલેજોમાં નર્સિંગ સ્ટાફ, ફેકલ્ટી, જરૂરી સાધન સામગ્રી અને લેબનો અભાવ જણાયો. આ કારણે ભાવનગર અને ગાંધીનગરની બે કોલેજોની મંજૂરી રદ કરવામાં આવી છે, જ્યારે અન્ય ત્રણ કોલેજોની બેઠકો ઘટાડવામાં આવી છે. BAMS પ્રવેશ પ્રક્રિયા શરૂ થઈ રહી તે સમયે આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. NCISMના પ્રેસિડેન્ટ ડૉ. મુકુલ પટેલે ગુણવત્તાસભર ડોક્ટરો તૈયાર કરવા પર ભાર મૂક્યો. આયુષ નિયામકની નિષ્ક્રિયતા અને સ્ટાફની તંગી દૂર કરવામાં ઉદાસીનતાને કારણે NCISM દ્વારા આકરી કાર્યવાહી કરાઈ છે.

અમરેલીના શિક્ષક કેવલ મહેતા, ખાનગી શાળા છોડી ગામડાના વિદ્યાર્થીઓની પ્રતિભાને ઉજાગર કરવા નીકળ્યા છે. તેઓ છેલ્લા 11 વર્ષથી નવીન શૈક્ષણિક પહેલો દ્વારા વિદ્યાર્થીઓની સર્જનાત્મકતાને પ્રોત્સાહન આપી રહ્યા છે. 'sikshastories' ડિજિટલ માધ્યમથી તેઓ ગ્રામ્ય પ્રતિભાને સમાજ સમક્ષ લાવી રહ્યા છે. તાજેતરમાં, તેમણે યુગાન્ડાની શાળાઓની મુલાકાત લઈને ભારતીય શિક્ષણ પદ્ધતિ અને વિદ્યાર્થીઓની સર્જનાત્મક પ્રવૃત્તિઓ અંગે અનુભવનું આદાન-પ્રદાન કર્યું. આફ્રિકામાં 100 બાળકો સાથે પર્યાવરણ જાગૃતિ માટે સંકલ્પ અને વિચાર સ્પર્ધાનું આયોજન પણ કર્યું.

આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) નોકરીઓના સ્વરૂપમાં પરિવર્તન લાવી રહ્યું છે, ખાસ કરીને એન્ટ્રી લેવલની નોકરીઓમાં. જોકે, આશ્ચર્યજનક રીતે, AI થી સૌથી વધુ પ્રભાવિત ક્ષેત્રોમાં વિદ્યાર્થીઓની રુચિ વધી રહી છે. લંડનની કિંગ્સ કોલેજના સંશોધન મુજબ, ChatGPT જેવા AI ટૂલ્સ આવ્યા બાદ પણ, AI પ્રભાવિત સેક્ટર્સ સંબંધિત કોર્સ પસંદ કરનારા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યામાં ૬% નો વધારો થયો છે. વિદ્યાર્થીઓ આને નવી ટેકનોલોજી સાથે કામ કરવાની અને ભવિષ્યમાં તેમની માંગ વધારવાની તક તરીકે જુએ છે.

મુંબઈ હાઈકોર્ટે સીઈટી (CET) ની માર્કશીટમાં ગડબડ કરીને એન્જિનિયરિંગ અભ્યાસક્રમમાં પ્રવેશ મેળવવાનો પ્રયાસ કરનાર વિદ્યાર્થીની અરજી ફગાવી દીધી છે. વિદ્યાર્થીએ તેના વાસ્તવિક પર્સેન્ટાઈલ કરતાં વધુ માર્ક દર્શાવી બનાવટી માર્કશીટ રજૂ કરી હતી. હાઈકોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે પરીક્ષા પ્રક્રિયાની નિષ્ઠા સાથે ચેડાં સ્વીકાર્ય નથી અને આવા કિસ્સાઓમાં પ્રમાણિક વિદ્યાર્થીઓ સાથે અન્યાય થશે. કોર્ટે સીઈટી સેલના અહેવાલને માન્ય રાખી વિદ્યાર્થીનો પ્રવેશ રદ કરવાનો આદેશ આપ્યો.

ચાણક્ય નીતિ મુજબ, જ્યારે નસીબ સાથ ન આપતું હોય, ત્યારે વ્યક્તિએ ખરાબ સમયમાં કેટલીક વાતોનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ. આચાર્ય ચાણક્યએ પોતાની નીતિઓમાં એવી બાબતો જણાવી છે જે જીવનમાં સફળતા મેળવવામાં અને ખરાબ સમયમાંથી બહાર આવવામાં મદદ કરે છે. આ નિયમો અપનાવવાથી નસીબ પણ સાથ આપશે. મુશ્કેલ સમય એ પરીક્ષા છે, તેથી ચિંતા કરવાને બદલે ધીરજ, સંયમ, ગુસ્સા પર કાબુ, સખત મહેનત અને પરિવારનો સાથ જાળવી રાખો.

ભારતમાં તહેવારોની મોસમમાં સોના-ચાંદીની ખરીદી વધે છે. સોનાની જેમ હવે ચાંદીમાં પણ હોલમાર્કિંગ ફરજિયાત થવાનું છે. જૂન 2021થી સોના માટે હોલમાર્કિંગ ફરજિયાત છે, જ્યારે ચાંદી માટે 2005થી સ્વૈચ્છિક હતું. સરકાર આગામી મહિનાથી ચાંદીના દાગીના પર પણ હોલમાર્કિંગ ફરજિયાત બનાવવાનું વિચારી રહી છે. આનાથી ગ્રાહકોને શુદ્ધતાની ખાતરી મળશે અને છેતરપિંડીથી બચી શકાશે. HUID (Hallmark Unique Identification) નંબર દ્વારા દાગીનાની સંપૂર્ણ વિગતો 'BIS CARE' એપ પર ચકાસી શકાય છે.

અમદાવાદમાં GPSC દ્વારા વહીવટી અધિકારી વર્ગ-2ની પરીક્ષા શાંતિપૂર્ણ માહોલમાં યોજાઈ. એમ.જી. સાયન્સ કૉલેજ સહિત 25 કેન્દ્રો પર સઘન સુરક્ષા વ્યવસ્થા ગોઠવાઈ હતી. જનરલ નોલેજ બાદ, 6 સપ્ટેમ્બરે લેવાયેલા સંબંધિત વિષયના પેપરમાં ઉમેદવારોએ પ્રશ્નો લાંબા અને તાર્કિક હોવાનું જણાવ્યું. ફાઇનાન્સિયલ મેનેજમેન્ટ અને કરન્ટ અફેર્સ પર વધુ ભાર હતો. પરીક્ષામાં મેરિટમાં આવનારને રાજ્યની મહાનગરપાલિકાઓ સહિતના વિભાગોમાં નિમણૂક મળશે.

હાલમાં વિશ્વમાં અંદાજે 1.76 ટ્રિલિયન બેરલ ક્રૂડ ઓઇલનો પ્રમાણિત ભંડાર ઉપલબ્ધ છે. વર્તમાન વપરાશ મુજબ, આ ભંડાર લગભગ 47 થી 57 વર્ષ સુધી ચાલી શકે છે. જોકે, નવા ભંડારોની શોધ, ટેક્નોલોજીકલ સુધારા, વૈશ્વિક માંગમાં ફેરફાર અને નવીનીકરણીય ઊર્જાના વધતા ઉપયોગ જેવા પરિબળો આ સમયગાળોને પ્રભાવિત કરી શકે છે. AI અને ફ્રેકિંગ જેવી નવી ટેકનોલોજીઓ તેલ શોધવામાં મદદ કરી રહી છે. ભવિષ્યમાં, ઇલેક્ટ્રિક વાહનો અને સૌર-પવન ઊર્જા જેવા વિકલ્પો પર નિર્ભરતા વધવાથી ક્રૂડ ઓઇલની માંગ ઘટી શકે છે, જે ભંડારને વધુ લાંબા સમય સુધી ટકાવી રાખવામાં મદદ કરશે.

સ્માર્ટફોનની એક્સપાયરી ડેટ પેકેજ્ડ ફૂડની જેમ નક્કી થતી નથી, પરંતુ તેના Software Support અને Security Updates પરથી નક્કી કરી શકાય છે. જ્યારે ફોનને Operating System (OS) અને Security Updates મળવાનું બંધ થાય છે, ત્યારે તે જૂનો ગણાય છે. Android માં Settings Security and Privacy Security Update માં જઈને છેલ્લી અપડેટની તારીખ તપાસી શકાય છે. સ્માર્ટફોન કંપનીના પોર્ટલ પરથી પણ મોડેલ માટે OS અને Security Update ની અવધિ જાણી શકાય છે.

મુંબઈ હાઈકોર્ટે એમબીબીએસના પ્રથમ વર્ષની પરીક્ષા માટે વધુમાં વધુ ચાર જ પ્રયાસોની મંજૂરી હોવાનો સ્પષ્ટ નિર્ણય આપ્યો છે. એક વિદ્યાર્થિની દ્વારા એનાટોમીની પરીક્ષા ચોથી વખત આપવા માટે મંજૂરી માગતી અરજીને કોર્ટે ફગાવી દીધી. કોર્ટે જણાવ્યું કે, આ ચાર પ્રયાસોની કુલ મર્યાદા છે અને તે કોઈ એક વિષય માટે અલગથી લાગુ પડતી નથી. નિયમ ૨૧ મુજબ, પ્રથમ વર્ષ એમબીબીએસ કોર્સ માટે કુલ ચાર જ પ્રયાસો માન્ય રહેશે, ભલે વિદ્યાર્થીએ જુદા જુદા વિષયોમાં કેટલા પ્રયાસો કર્યા હોય. આ નિર્ણય ચાર પ્રયાસો પૂર્ણ કરી ચૂકેલી વિદ્યાર્થિનીની વધુ એક તકની માગણીને નકારી કાઢે છે.

મેડિકલ અને એન્જિનિયરિંગ કોર્સેસમાં પ્રવેશ મેળવનારા વિદ્યાર્થીઓને જાતિ વૈધતા (કાસ્ટ વેલિડિટી) પ્રમાણપત્ર રજૂ કરવા માટે વધુ ત્રણ મહિનાનો મુદતવધારો આપવામાં આવ્યો છે. આ નિર્ણયથી પ્રવેશ રદ થવાની ભીતિ ટળી છે અને વિદ્યાર્થીઓને મોટી રાહત મળી છે. અનામત વર્ગના વિદ્યાર્થીઓ માટે જાતિ પ્રમાણપત્ર સાથે જાતિ વૈધતા પ્રમાણપત્ર ફરજિયાત હોય છે. જોકે, જાતિ ચકાસણી સમિતિઓ પાસે અરજીઓ પ્રલંબિત હોવાથી અનેક વિદ્યાર્થીઓને હજુ સુધી પ્રમાણપત્ર મળ્યું નથી. આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, આ વધારાનો સમય આપવામાં આવ્યો છે.

રામચરિતમાનસ’માં શ્રી હનુમાનજી એક ઉત્તમ શિક્ષક તરીકે પ્રસ્તુત થયા છે. તેમની ભાવ, ભાષા અને ભૂમિકામાં ભદ્રતા અને દક્ષતા જોવા મળે છે. હનુમાનજીની જેમ શિક્ષકે પ્રતિષ્ઠિત હોવું જોઈએ, પોતાની પ્રતિષ્ઠા જાળવવી જોઈએ. જેમ વાનર એક ડાળ પર ન બેસે, તેમ શિક્ષકે વિવિધ શાખાઓનું જ્ઞાન મેળવવું જોઈએ. બાળપણથી પ્રકાશ શોધતા હનુમાનજીની જેમ શિક્ષકે જ્ઞાન અને તેજસ્વિતા માટે પ્રયત્નશીલ રહેવું જોઈએ. સમાજને આગળ રાખી પોતે પાછળ રહેવું એ શિક્ષકનું લક્ષણ છે. શિક્ષકે સ્વનિષ્ઠા, પારિવારિક, સામાજિક, રાષ્ટ્ર, વૈશ્વિક અને આધ્યાત્મિક એમ છ પ્રકારની નિષ્ઠા કેળવવી જોઈએ.

આજનું માનવજીવન સુવિધાઓથી ભરપૂર હોવા છતાં, અંદરથી એક અસ્પષ્ટ બેચેની અને અધૂરાપણાની લાગણી અનુભવે છે. આ અધૂરપનું કારણ જીવનનું અનેક ભાગોમાં વિભાજિત થઈ જવું છે - વ્યવસાય, પરિવાર, મહત્ત્વાકાંક્ષાઓ, ડર અને અધૂરા સપના. લોકો જાતથી દૂર થઈને, બીજાની નજરે શ્રેષ્ઠ બનવાના પ્રયત્નોમાં પોતાની ઓળખ ગુમાવી બેસે છે. આ સ્થિતિ તેમને ‘ટુકડા ટુકડામાં અધૂરું જીવી જવું’ તરફ દોરી જાય છે, જ્યાં પૂર્ણતાની શોધ ક્યારેય પૂરી થતી નથી.

ટેક્નોલોજીનો વધતો ઉપયોગ કાર્યક્ષમતા અને પારદર્શિતા લાવે છે, જેમ કે 'વિદ્યા સમીક્ષા કેન્દ્ર' અને આંગણવાડીમાં દેખરેખ. આનાથી ભ્રષ્ટાચાર ઘટાડવામાં અને યોજનાઓનો લાભ સાચા લાભાર્થી સુધી પહોંચાડવામાં મદદ મળે છે. જોકે, ટેક્નોલોજી માણસને પ્રેરિત કરી શકતી નથી, માત્ર દેખરેખ રાખી શકે છે. માણસનો આત્મા જાગે તો તે શ્રેષ્ઠ પ્રદાન કરે છે. ટેક્નોલોજી સારા-ખરાબ બંનેને એકસરખી રીતે જુએ છે, તેથી કાર્યકર્તાઓને પ્રોત્સાહન આપવું અને તેમનું મનોબળ વધારવું વધુ મહત્વનું છે. સંસ્થાના વડાઓએ ટેક્નોલોજીને બદલે માણસો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ, જેથી લોકો ગર્વથી કાર્ય કરી શકે.

ટાઇમ મશીન વિના પણ સમયયાત્રા શક્ય છે, જ્યાં સમય જાતે જ એક વિચિત્ર ખેલ રચે છે. યુનિવર્સના 4D બ્લોકમાં ઊર્જા સ્તરમાં ફેરફાર થતાં ભૂતકાળ કે ભવિષ્યની ઝલક દેખાય છે. શાસ્ત્રોમાં નારદ મુનિને ટાઇમ મશીન વગર સહજતાથી સમયયાત્રા કરતા દર્શાવાયા છે. 1901માં ઓક્સફોર્ડની બે પ્રાધ્યાપિકાઓએ વર્સાય પેલેસમાં 18મી સદીનો અનુભવ કર્યો. ઇંગ્લેન્ડના લિવરપૂલની બોલ્ડ સ્ટ્રીટમાં 1990થી સતત ટાઇમ સ્લિપની ઘટનાઓ બની રહી છે, જેમાં એક પોલીસ ઑફિસરે 50 વર્ષ પહેલાંની દુકાન અને વાહન જોયા, જે ઐતિહાસિક પુરાવાઓથી સાબિત થયું.

8 જૂન, 2012ના રોજ મ્યાનમારના મોંગડો ગામમાં થયેલી હિંસાએ રોહિંગ્યા સમસ્યાને જન્મ આપ્યો. આ સમસ્યાના મૂળ ઊંડા છે, જે રાજકીય, ધાર્મિક અને ઐતિહાસિક કારણોસર જટિલ બની છે. નોંધનીય છે કે, આ વિવાદના મૂળમાં ૧૬મી સદીમાં મલિક મુહમ્મદ જાયસી અને ૧૭મી સદીમાં અલાઓલ દ્વારા લખાયેલ 'પદ્માવત' પુસ્તક સાથે જોડાયેલો એક ઉલ્લેખ છે. અલાઓલના 'પદ્માવત'માં 'રોશંગ' તરીકે વર્ણવાયેલ વિસ્તાર, જ્યાં બંગાળી ભાષા બોલાતી હતી અને મુસ્લિમોની નોંધપાત્ર વસ્તી હતી, તે આજની રોહિંગ્યા સમસ્યા સાથે જોડાયેલો હોવાનું મનાય છે.

ઈન્દોરના ‘કમલા નેહરુ પ્રાણીસંગ્રહાલય’માં ભારતનું પહેલું ‘વર્ચ્યુઅલ ઝૂ’ ખુલ્લું મૂકાયું છે, જે પ્રાણીઓને જોવાનો ડિજિટલ અનુભવ આપે છે. લગભગ પાંચ કરોડના ખર્ચે તૈયાર થયેલા આ આકર્ષણમાં ‘ડિજિટલ સફારી’, ‘14D સિનેમા’, ‘હોલોગ્રામ’ પ્રાણીસંગ્રહાલય, ‘ડિજિટલ મેઝ’ અને ‘મિરર બ્રિજ’ જેવા અનેક ઇન્ટરેક્ટિવ ફીચર્સ છે. આશરે 8,000 ચોરસ ફીટના વિસ્તારમાં ફેલાયેલું આ ડિજિટલ ઝૂ મુલાકાતીઓને ‘વર્ચ્યુઅલ રિયાલિટી’ અને ‘3D વિઝ્યુઅલ્સ’ દ્વારા વન્યજીવનનો અનોખો અનુભવ કરાવે છે.

પ્રો. પ્રહલાદ ચૂનીલાલ વૈદ્ય (1918-2010), જેમણે ગુજરાત ગણિત મંડળની સ્થાપના કરી અને ‘સુગણિતમ્’ સામયિક શરૂ કર્યું, તેમની પ્રેરણાદાયી જીવનકથા અહીં પ્રસ્તુત છે. ‘ચૉક અને ડસ્ટર’ પુસ્તક દ્વારા તેમણે પોતાની શિક્ષણયાત્રા અને જીવનના અનુભવોને નિખાલસતાથી વર્ણવ્યા છે. ભાવનગરના શારીરિક અને શૈક્ષણિક ઘડતરથી લઈને મુંબઈ યુનિવર્સિટીમાં ગણિતમાં શ્રેષ્ઠતા, વિવિધ કૉલેજોમાં અધ્યાપન, અને ટાટા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ફંડામેન્ટલ રિસર્ચમાં સંશોધન સુધીની તેમની સફર અદભૂત છે. તેમના સંશોધનો વૈજ્ઞાનીક જગતમાં જાણીતા બન્યા. ગુજરાત યુનિવર્સિટીના કુલપતિ અને જાહેર સેવા આયોગના અધ્યક્ષ રહ્યા છતાં શિક્ષણ પ્રત્યેની તેમની નિષ્ઠા અખંડ રહી.

વડોદરાની મા ભારતી પ્રાથમિક શાળાના શિક્ષિકા નુસરત મલિકે રેલવે સ્ટેશન અને ઝૂંપડપટ્ટી વિસ્તારોમાં ફરીને 193 વંચિત બાળકોને શોધી કાઢ્યા છે. આ બાળકો, જેઓ ગરીબી કે અન્ય કારણોસર શિક્ષણથી વંચિત હતા, તેમને મુખ્ય પ્રવાહમાં લાવી શાળામાં પ્રવેશ અપાવ્યો છે. શિક્ષિકા મલિકે એક વર્ષ સુધી શાળાના સમય સિવાય કામ કરીને, વ્યસન અને આર્થિક મુશ્કેલીઓ જેવી અડચણો પાર કરીને વાલીઓનો વિશ્વાસ જીત્યો. બાળકોમાં શિક્ષણનો રસ જગાવવા માટે AI અને કોડિંગનો ઉપયોગ કરાયો, જેનાથી તેમની નિયમિતતા અને શાળા પ્રત્યેનો ઉત્સાહ વધ્યો છે.

બોટાદ જિલ્લાના રાણપુર તાલુકાની ખસ માધ્યમિક શાળાના આચાર્ય વનરાજસિંહ દેવુભાઈ ચાવડાએ અદ્ભુત કામગીરી કરી છે. 17 વર્ષ શિક્ષક રહ્યા બાદ 2019માં આચાર્ય બન્યા. ભંડોળના અભાવે દાતાઓ અને ગ્રામજનોના સહયોગથી રૂ. 50 લાખનો લોકફાળો એકત્ર કરી શાળાનું કાયાપલટ કર્યું. ત્રણ વર્ષમાં સ્માર્ટ બોર્ડ, લેબોરેટરીઓ, શુદ્ધ પાણી, 600થી વધુ વૃક્ષો સાથે આધુનિક શૈક્ષણિક સંકુલ બનાવ્યું. 'કૌન બનેગા કરોડપતિ'માં જીતેલા રૂ. 25 લાખથી પુસ્તકાલય, વૃક્ષારોપણ, વ્યસનમુક્તિ જાગૃતિ, નિઃશુલ્ક માર્ગદર્શન, અને રાસ મંડળી પુનર્જીવિત કરી સામાજિક દાયિત્વ નિભાવ્યું.

શિક્ષક દિન નિમિત્તે ગણપત યુનિવર્સિટી ખાતે જિલ્લા પંચાયત પ્રમુખ શ્રી નીતિનભાઈ પટેલની અધ્યક્ષતામાં શ્રેષ્ઠ શિક્ષક પારિતોષિક વિતરણ સમારોહ યોજાયો. આ પ્રસંગે સાંસદ શ્રી હરિભાઈ પટેલે જણાવ્યું કે શિક્ષક માત્ર વ્યવસાય નથી, પરંતુ સમાજ અને રાષ્ટ્રસેવાનું પવિત્ર માધ્યમ છે. ગૂગલ અને AI ના યુગમાં પણ શિક્ષક દ્વારા મળતું માર્ગદર્શન અને સંસ્કાર સિંચન અનન્ય છે. તેમણે 2047 સુધીમાં ‘વિકસિત ભારત’ માટે કુશળ યુવા પેઢી તૈયાર કરવાની શિક્ષકોની જવાબદારી પર ભાર મૂક્યો. જિલ્લા અને તાલુકા કક્ષાના શ્રેષ્ઠ શિક્ષકોને પારિતોષિક અને પ્રમાણપત્ર આપી સન્માનિત કરાયા.

શિક્ષણ ક્ષેત્રે ઉત્કૃષ્ટ અને નવીન પ્રયોગો માટે કેન્દ્ર સરકારની સંસ્થા NIEPA, નવી દિલ્હી દ્વારા મહેસાણા જિલ્લા પ્રાથમિક શિક્ષણાધિકારી (DPEO) ડૉ. શરદ ત્રિવેદીને ‘નેશનલ એવોર્ડ ફોર ઇનોવેશન એન્ડ ગુડ પ્રેક્ટિસિસ ઇન એજ્યુકેશનલ એડમિનિસ્ટ્રેશન’ અંતર્ગત પ્રતિષ્ઠિત નેશનલ ઇનોવેશન એવોર્ડ એનાયત કરવામાં આવ્યો. ધોરણ-5ના 23 હજારથી વધુ વિદ્યાર્થીઓની શૈક્ષણિક ગુણવત્તા સુધારવા માટે 'ગુરુચાવી' અને 'ચાલો મગજ કસીએ' જેવા પ્રયોગો અને 'અનુભવ કસોટીઓ' દ્વારા વિદ્યાર્થીઓને તૈયાર કરાયા. આના પરિણામે 3200થી વધુ છાત્રો Common Entrance Test (CET) મેરિટમાં આવ્યા, તેમજ શિષ્યવૃત્તિ પરીક્ષાઓમાં પણ નોંધપાત્ર સફળતા મળી.

પાલનપુરમાં શિક્ષકદિન નિમિત્તે આયોજિત કાર્યક્રમમાં બનાસકાંઠા અને વાવ-થરાદ જિલ્લાના શ્રેષ્ઠ શિક્ષકો, મુખ્ય શિક્ષકો અને CRC કો-ઓર્ડિનેટરોનું સન્માન કરાયું. પ્રભારી મંત્રી કમલેશ પટેલે શિક્ષકોને જાતિભેદથી દૂર રહી સામાજિક સમરસતા વિકસાવવા તથા જવાબદાર નાગરિકો ઘડવા અનુરોધ કર્યો. ‘સમરસ વિદ્યાસેતુ અભિયાન’ હેઠળ શાળા બહારના બાળકોને શિક્ષણમાં પરત લાવવામાં મળેલી 88% સફળતા બદલ અભિનંદન પાઠવ્યા. રાજ્યમંત્રી પ્રવીણ માળીએ ડ્રોપઆઉટ ઘટાડવા અને શિક્ષણનું માળખું મજબૂત કરવા સરકારના પ્રયાસોની ચર્ચા કરી.

ભારતના પ્રથમ ઉપરાષ્ટ્રપતિ ડો. સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણનની 138મી જન્મ જયંતિ નિમિત્તે પારડી ખાતે શિક્ષક દિનની ઉજવણી થઈ. રાજ્યના નાણામંત્રી કનુભાઈ દેસાઈની અધ્યક્ષતામાં યોજાયેલા આ કાર્યક્રમમાં જિલ્લા અને તાલુકા કક્ષાના શ્રેષ્ઠ શિક્ષકો, આચાર્યો અને 100% પરિણામ લાવનાર વિષય શિક્ષકોનું સન્માન કરાયું. મંત્રી કનુભાઈ દેસાઈએ ગુરુના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો અને સરકાર શિક્ષકોના પડખે હોવાનું જણાવ્યું. નવી શિક્ષણ નીતિ અને સ્કિલ બેઇઝડ શિક્ષણની પણ ચર્ચા થઈ.

ઇન્ડસ યુનિવર્સિટીની ઇન્ડસ ઇન્સ્ટિટયૂટ ઑફ ટેક્નોલોજી એન્ડ એન્જિનિયરિંગ (IITE) દ્વારા GUJCOST પ્રાયોજિત સેમિકન્ડક્ટર કોન્ક્લેવનું સફળ આયોજન થયું. આ કોન્ક્લેવનો હેતુ વિદ્યાર્થીઓને સેમિકન્ડક્ટર, ડીપ ટેક, સ્પેસ ટેક અને મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રોની નવીનતમ પ્રગતિ, ઉદ્યોગની જરૂરિયાતો અને કારકિર્દીની તકોથી માહિતગાર કરવાનો હતો. કાર્યક્રમમાં ઉદ્યોગજગતના અગ્રણીઓ, સ્ટાર્ટઅપ પ્રણેતાઓ અને 260થી વધુ વિદ્યાર્થીઓએ ભાગ લીધો. e-Infochips ના નિલેશ રણપુરા અને N Cube Semicon Pvt. Ltd. ના સુધીર નાઈકે મૂલ્યવાન માર્ગદર્શન આપ્યું.